III SA/Lu 620/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji G. M. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie, które utrzymało w mocy karę dyscyplinarną nagany. Skarżącemu zarzucono, że podczas interwencji wobec zatrzymanego nieletniego, widząc bezprawne stosowanie siły fizycznej przez innego funkcjonariusza (sierż. szt. P. K.), nie podjął działań zmierzających do przerwania tej czynności ani nie powiadomił o zdarzeniu przełożonego lub dyżurnego. Zaskarżone orzeczenie opierało się na ustaleniu, że skarżący naruszył dyscyplinę służbową, co zostało potwierdzone analizą zapisu monitoringu. Funkcjonariusz w skardze podnosił liczne zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych, nieprawidłowej oceny prawnej zastosowania środków przymusu bezpośredniego oraz naruszenia przepisów proceduralnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd stwierdził, że zachowanie skarżącego, polegające na braku reakcji na działania kolegi i opuszczeniu pomieszczenia, stanowiło naruszenie dyscypliny służbowej. Sąd podkreślił, że funkcjonariusz powinien był zareagować na widok stosowania nieuzasadnionej siły fizycznej, a w przypadku obaw o autoagresję zatrzymanego, należało zastosować odpowiednie środki, takie jak kask zabezpieczający. Sąd uznał, że czyn został popełniony z winy umyślnej z zamiarem ewentualnym, a wymierzona kara nagany była współmierna do popełnionego przewinienia i stopnia zawinienia, uwzględniając przy tym dotychczasowy przebieg służby skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja obowiązków funkcjonariuszy Policji w zakresie reagowania na nieprawidłowe działania kolegów oraz stosowania środków przymusu bezpośredniego.
Dotyczy specyficznej sytuacji dyscyplinarnej funkcjonariusza Policji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy funkcjonariusz Policji, który widząc bezprawne stosowanie siły fizycznej przez innego funkcjonariusza wobec zatrzymanego, nie podejmuje działań w celu przerwania tej czynności i nie powiadamia przełożonych, dopuszcza się naruszenia dyscypliny służbowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie zachowanie stanowi naruszenie dyscypliny służbowej polegające na niedopełnieniu obowiązków służbowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że funkcjonariusz ma obowiązek reagować na bezprawne działania innych policjantów, nawet jeśli nie widział całego zdarzenia. Brak reakcji i opuszczenie miejsca interwencji jest niedopełnieniem obowiązków.
Czy zastosowanie siły fizycznej przez funkcjonariusza Policji wobec zatrzymanego nieletniego, który przejawia autoagresję, jest uzasadnione i zgodne z przepisami o środkach przymusu bezpośredniego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zastosowanie siły fizycznej w postaci postawienia stopy na głowie leżącego, zakutego nieletniego, gdy nie wykazuje on gwałtownych ruchów, jest nieuzasadnione i stanowi naruszenie przepisów.
Uzasadnienie
Przepisy o środkach przymusu bezpośredniego wymagają proporcjonalności i niezbędności. W sytuacji, gdy nieletni był już obezwładniony kajdankami, a jego autoagresja polegała na groźbie uderzenia głową o podłogę, należało zastosować inne środki, np. kask zabezpieczający, a nie siłę fizyczną w opisany sposób.
Czy kara dyscyplinarna nagany jest współmierna do przewinienia polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza Policji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kara nagany jest współmierna, jeśli uwzględnia się rodzaj przewinienia, stopień zawinienia, skutki dla służby oraz dotychczasowy przebieg służby.
Uzasadnienie
Kara nagany, jako jedna z najniższych kar dyscyplinarnych, może być zastosowana w przypadku naruszenia dyscypliny służbowej. Organy dyscyplinarne prawidłowo oceniły okoliczności sprawy, w tym winę umyślną z zamiarem ewentualnym, i uznały karę nagany za adekwatną, mimo pozytywnej opinii służbowej i niekaralności skarżącego.
Przepisy (16)
Główne
u.o. Policji art. 132 § ust. 1
Ustawa o Policji
Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.
u.o. Policji art. 132 § ust. 2
Ustawa o Policji
Naruszeniem dyscypliny służbowej jest czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych.
u.o. Policji art. 132 § ust. 3
Ustawa o Policji
Wymienia przykładowe czyny stanowiące naruszenie dyscypliny służbowej, w tym pkt 4: niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.
u.o. Policji art. 132a
Ustawa o Policji
Definiuje zawinienie przewinienia dyscyplinarnego (umyślne i nieumyślne).
u.o. Policji art. 134 § pkt 2
Ustawa o Policji
Wskazuje karę nagany jako jedną z kar dyscyplinarnych.
u.o. Policji art. 134h § ust. 1
Ustawa o Policji
Kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia.
u.o. Policji art. 134h § ust. 1a
Ustawa o Policji
Określa przesłanki uwzględniane przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej.
u.o. Policji art. 135g § ust. 1
Ustawa o Policji
Przełożony dyscyplinarny bada i uwzględnia okoliczności przemawiające na korzyść i niekorzyść obwinionego.
u.o. ś.p.b. art. 6 § ust. 1
Ustawa o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej
Środki przymusu bezpośredniego używa się lub wykorzystuje w sposób niezbędny, proporcjonalnie do stopnia zagrożenia, wybierając środek o najmniejszej dolegliwości.
u.o. ś.p.b. art. 11 § pkt 14
Ustawa o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej
Użycie środków przymusu bezpośredniego jest dopuszczalne w przypadku konieczności podjęcia przeciwdziałania czynnościom zmierzającym do autoagresji.
u.o. ś.p.b. art. 12 § ust. 1
Ustawa o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej
Wymienia rodzaje środków przymusu bezpośredniego, w tym kajdanki i kask zabezpieczający.
u.o. ś.p.b. art. 13 § ust. 1
Ustawa o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej
Środki przymusu bezpośredniego można wykorzystywać prewencyjnie.
Zarządzenie nr 30 KGP art. 4 § ust. 1
Zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji
Policjanci są obowiązani do zachowania drogi służbowej.
Zarządzenie nr 30 KGP art. 4 § ust. 2
Zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji
Informacje o możliwości popełnienia przestępstwa przez innego policjanta należy niezwłocznie przekazać przełożonemu lub wyższym instancjom.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 135p
Ustawa o Policji
W sprawach nieuregulowanych w ustawie o Policji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zachowanie skarżącego stanowiło naruszenie dyscypliny służbowej polegające na niedopełnieniu obowiązków. • Brak reakcji na bezprawne działania innego funkcjonariusza i niepowiadomienie przełożonych jest przewinieniem dyscyplinarnym. • Kara nagany jest współmierna do popełnionego przewinienia i stopnia zawinienia.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie siły fizycznej przez P. K. było uzasadnione autoagresją zatrzymanego. • Skarżący nie miał obowiązku interweniować, gdyż działanie P. K. było prawidłowe. • Organ nieprawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny. • Naruszenie przepisów K.p.a. przez organ. • Niewzięcie pod uwagę dotychczasowej niekaralności i nagród skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
widząc jak sierż. szt. P. K. bezprawnie stosuje nieuzasadnioną siłę fizyczną wobec W. Z. stawiając na jego głowie nogę, nie podjął działań zmierzających do przerwania tej czynności oraz nie powiadomił o tym zdarzeniu bezpośredniego przełożonego lub dyżurnego • zachowanie skarżącego polegające na braku reakcji na stosowanie siły fizycznej przez P. K. • kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia • nie można podzielić stanowiska skarżącego, że działanie P. K. było w pełni uzasadnione okolicznościami sprawy i zgodne z obowiązującymi przepisami
Skład orzekający
Jadwiga Pastusiak
przewodniczący
Ewa Ibrom
sprawozdawca
Anna Strzelec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków funkcjonariuszy Policji w zakresie reagowania na nieprawidłowe działania kolegów oraz stosowania środków przymusu bezpośredniego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dyscyplinarnej funkcjonariusza Policji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między lojalnością koleżeńską a obowiązkiem służbowym, a także szczegółowo omawia zasady stosowania siły przez policję, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych prawami obywatelskimi.
“Policjant ukarany za milczenie: czy lojalność wobec kolegi może usprawiedliwić brak reakcji na przemoc?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.