III SA/Lu 610/21

III SA/Lu 610/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-01-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Iwona Tchórzewska
Robert Hałabis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 888/22 - Wyrok NSA z 2025-11-27
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 119 pkt 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 919
art. 1 ust. 1, ust. 2, art. 4 pkt 11, art. 5 ust. 1 i ust. 2, art 5b ust. 1 i ust. 2, art. 5c, art. 6, art. 18 ust. 4a, ust. 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7, załącznik nr 3 lp 1.1 i 2.11
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 28 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi A. Y. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 5 sierpnia 2021 r. (nr [...]) utrzymano w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego [...] z dnia 31 sierpnia 2020 r. (nr [...]) o nałożeniu na skarżącego A. Y. kary pieniężnej w łącznej wysokości 12.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie sprawy:
W dniu 7 listopada 2019 r. w Warszawie, przy ul. [...] i [...] funkcjonariusze Policji przeprowadzili kontrolę samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...], którym kierował obywatel [...] A. Y.. Kierowca przewoził dwóch pasażerów z Lotniska Chopina na ul. [...]. Przewóz odbywał się samochodem osobowym zarejestrowanym na 5 osób. W trakcie prowadzonej kontroli kierujący pojazdem okazał do kontroli dowód osobisty, kartę pobytu oraz dowód rejestracyjny. Kierujący nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób. Jak ustalono w toku kontroli pasażerowie zamówili przejazd za pomocą aplikacji "[...]", a za przejazd została naliczona opłata w wysokości 30,17 zł. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane sporządzonym protokołem z kontroli drogowej z dnia 7 listopada 2019 r. (nr [...]).
Pismem z dnia 20 grudnia 2019 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego [...] zawiadomił skarżącego o wszczęciu przeciwko niemu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie stwierdzonych naruszeń.
W piśmie z dnia 28 stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że podmiotem odpowiedzialnym za powstałe naruszenia jest [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., zaś skarżący świadczył jedynie pracę polegającą na kierowaniu pojazdem osobowym w związku z działalnością wskazanej firmy. W związku z powyższym wniósł o umorzenie postępowania administracyjnego w stosunku do skarżącego. Do pisma załączył kopię faktury VAT z dnia 7 listopada 2019 r. wystawioną przez [...] B.V. w imieniu [...] Sp. z o.o. w W. na kwotę [...]zł.
Organ pierwszej instancji wezwał skarżącego oraz [...] Sp. z o.o. w W. do złożenia oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentów potwierdzających fakt współpracy w dniu 7 listopada 2019 r. skarżącego z tą Spółką. W odpowiedzi pełnomocnik strony nadesłał niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię umowy o świadczenie usług zawartą w dniu 2 października 2019 r. pomiędzy skarżącym a [...] Sp. z o.o. w W. podnosząc, że strona nie dysponuje oryginałem umowy. Wezwanie wystosowane do Spółki pozostało bez odpowiedzi.
W takich okolicznościach, decyzją z dnia 31 sierpnia 2020 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na A. Y. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za naruszenie:
1) lp. 1.1. załącznika nr [...] do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180, z późn. zm. – dalej jako "ustawa o transporcie drogowym" lub "u.t.d."), to jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (12.000 zł);
2) lp. 2.11. załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (8.000 zł).
Ze względu na to, że łączna suma kar pieniężnych wyniosła [...] zł, to z uwagi na treść art. 92a ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym nałożono na stronę karę w maksymalnej ustawowej wysokości (w kwocie [...]zł).
Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 31 sierpnia 2020 r. utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przywołując mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego oraz dokonane ustalenia faktyczne wyjaśnił, że zachodziły przesłanki do uznania, że doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, a także wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.
Organ wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że w dniu kontroli skarżący wykonywał okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym. Wprawdzie w toku postępowania pełnomocnik skarżącego podniósł, że podmiotem odpowiedzialnym za powstałe naruszenia jest [...] Sp. z o.o. w W., zaś skarżący świadczy jedynie pracę polegającą na kierowaniu pojazdem osobowym w związku z działalnością tej firmy, to jednak organ dwukrotnie wzywał stronę i Spółkę do złożenia dokumentów potwierdzających fakt tego rodzaju współpracy w czasie skontrolowanego przejazdu. Wezwania zostały doręczone w trybie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm. – dalej jako "k.p.a."), ale pozostały bez odpowiedzi. Mimo wezwań również skarżący nie przedstawił oryginału lub uwierzytelnionej notarialnie kopii umowy z dnia 2 października 2019 r. Przy tym z okazanej kopii umowy wynika jedynie, że Spółka była partnerem [...] umożliwiającego dostęp do platformy elektronicznej, a nie wykonawcą przewozów okazjonalnych. Ponadto, jak wynika z informacji na stronie [...] Spółka [...] na dzień 7 listopada 2019 r. nie była czynnym podatnikiem VAT. W tej sytuacji organ uznał informacje na okazanej w toku postępowania fakturze VAT za niewiarygodne.
W konsekwencji stwierdzono, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażerów za pośrednictwem aplikacji "[...]" zrealizował skarżący, za co została naliczona opłata w wysokości [...] zł. Była więc to usługa odpłatna. Skarżący nie przedstawił w trakcie kontroli licencji ani innych dowodów na potwierdzenie, że wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu. Jak ustalono na podstawie informacji z Urzędu W. oraz Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w B. P., skarżący w dniu kontroli nie posiadał żadnych uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób.
Wykonywany przez skarżącego przewóz w dniu kontroli nie spełnił także wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Organ odwoławczy ustalił, że kontrolowany pojazd był przystosowany do przewozu maksymalnie 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej oraz wykonanej dokumentacji fotograficznej pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Przewóz nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych – warunki przewozu nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu.
Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób bez posiadania ważnych uprawnień, a zarazem wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym. W konsekwencji organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 w związku z naruszeniami określonymi w lp. 1.1. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wyczerpujący, wiarygodny i spójny, w związku z czym przesłuchanie przedstawiciela Spółki [...] było bezzasadne. Stwierdzono ponadto, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący A. Y. – reprezentowany przez pełnomocnika – zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania polegające na zastosowaniu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i bezpodstawnym niezastosowaniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. pomimo, że organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem zarzutów wskazanych w odwołaniu od zaskarżonej decyzji, co spowodowało, że obydwa organy przy wydaniu decyzji:
1) nie zastosowały art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a., art. 92a ust. 3 u.t.d. oraz niewłaściwie zastosowały art. 104 § 1 k.p.a., poprzez wydanie w dniu 5 sierpnia 2021 r. zaskarżonej decyzji w wyniku kontroli przejazdu wykonanego przez skarżącego 7 listopada 2019 r. pomimo, iż sprawa została zakończona decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 listopada 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za wykonywanie przewozu bez orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a więc zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji dotyczą sprawy rozstrzygniętej dwukrotnie (31 sierpnia 2020 r. i 9 listopada 2020 r.) przez organ pierwszej instancji, co oznacza, że wydanie przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia względem wyłącznie decyzji z dnia 31 sierpnia 2020 r. narusza zasadę załatwienia sprawy jedną decyzją administracyjną oraz prowadzi do złamania zasady określonej w art. 92a ust. 3 u.t.d., iż suma kar pieniężnych nałożonych w związku z jedną kontrolą drogową nie może przekroczyć 12.000 złotych;
2) błędnie zastosowały art. 7, art. 76a § 1 i 2, art. 77 i art. 80 k.p.a. bezzasadnie odmawiając wiarygodności kopii umowy świadczenia usług zawartej w dniu 2 października 2019 r. pomiędzy skarżącym a [...] Spółką z o.o. z siedzibą w W. z uwagi na nieprzedstawienie przez skarżącego oryginału lub notarialnie poświadczonej kopii umowy, pomimo że:
a) skarżący wyjaśnił w toku postępowania, iż nie dysponuje oryginałem umowy;
b) skarżący wniósł o to, by organ administracji zobowiązał Spółkę [...] do przedstawienia w toku postępowania oryginału umowy;
c) wskutek braku uwierzytelnienia umowa nie utraciła mocy dowodowej, a jej wiarygodność powinna zostać oceniona w świetle całego materiału dowodowego;
3) nie zastosowały art. 78 § 1 k.p.a., co skutkowało naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegającym na bezpodstawnym pominięciu żądania strony o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań przedstawiciela Spółki [...] z uwagi na fakt, iż w toku przedmiotowego postępowania dotyczącego kontroli przeprowadzonej w dniu 7 listopada 2019 r. przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka zgodnie z wnioskiem skarżącemu miałoby (zdaniem organu drugiej instancji) "na celu jedynie przedłużenie postępowania" zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji w dniu 5 sierpnia 2021 r. w sytuacji, gdy:
a) przedłużenie postępowania nie stanowi przewidzianej przepisami prawa przesłanki do pominięcia żądania strony o przeprowadzenie dowodu;
b) decyzja organu pierwszej instancji wydana w dniu 31 sierpnia 2020 r. została zaskarżona odwołaniem wniesionym dnia 24 października 2020 r. i przed wydaniem zaskarżonej decyzji przez organ drugiej instancji w dniu 5 sierpnia 2021 r. możliwe było przesłuchanie pasażera bez wpływu na czas trwania postępowania odwoławczego;
4) błędnie zastosowały pkt 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. w sytuacji, gdy organy obu instancji uznały kontrolowany przewóz za przewóz okazjonalny wykonywany pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu mniej niż 7 osób, który to przewóz okazjonalny nie wymaga licencji, a tym bardziej skarżący nie mógł uzyskać licencji lub zezwolenia na przewóz okazjonalny wykonany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu mniej niż 7 osób, ponieważ ustawodawca nie przewidział możliwości uzyskania licencji lub zezwolenia na przewóz okazjonalny takim pojazdem;
5) błędnie ustaliły, iż pojęcie "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b) pkt 2 u.t.d., co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, iż skarżący wykonywał przewóz okazjonalny:
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
1) art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d. w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;
2) art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów ustawy o transporcie drogowym doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 ustawy nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
3) ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu, naruszenie art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, w której organy I i II instancji powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;
4) ewentualnie w przypadku uznania, że przewozy okazjonalne mają zastosowanie do skarżącego, naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a u.t.d. wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją,
5) błędne przyjęcie, iż art. 5 b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 u.t.d. może być zastosowany wobec skarżącego, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek;
III. w przypadku nieuznania stanowiska skarżącego, że powołane przepisy ustawy o transporcie drogowym, a w szczególności 18 ust. 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, skarżący wniósł o zwrócenie się przez wojewódzki sąd administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie powołane uregulowania art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz, czy są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej;
IV. na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej skarżący wniósł także, by Sąd zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 u.t.d. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, z uwagi na sprzeczność tych przepisów ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesiona przez skarżącego skarga nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie są dotknięte wadami prawnymi, które uzasadniałyby ich uchylenie, bądź też stwierdzenie ich nieważności.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako "p.p.s.a."). Według tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym został zgłoszony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś strona skarżąca nie żądała przeprowadzenia rozprawy.
Podstawę prawną rozstrzygnięć organów w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, która określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i reguły odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.t.d.).
Stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L z 2009 r. nr 300, s. 51 – dalej jako "rozporządzenie nr 1071/2009").
Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób zostały określone w art. 5b ust. 1 u.t.d. Stosownie do tego przepisu, podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Stosownie natomiast do art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Zgodnie zaś z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.). Na podstawie art. 18 ust. 4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
. niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Wymaga przy tym zwrócenia uwagi, że legalna definicja przewozu okazjonalnego zawarta w ustawie o transporcie drogowym koresponduje z terminem "usług okazjonalnych" zdefiniowanym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L z 2009 r. nr 300, s. 88), zgodnie z którym "usługi okazjonalne" oznaczają usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika (art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia). Z legalnej definicji przewozu okazjonalnego wynika zatem, że w odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).
Biorąc pod uwagę sformułowane w skardze zarzuty ocena legalności nałożonej na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym sprowadzała się w pierwszej kolejności do oceny charakteru wykonywanego przez niego przewozu oraz tego czy w trakcie kontroli wykonywał on przewóz we własnym imieniu i na własny rachunek, a w dalszej kolejności, czy pojazd spełniał określone prawem warunki dla ustalonego rodzaju przewozu.
W ocenie Sądu, z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący w chwili kontroli wykonywał przewóz w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. i art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009, to jest przewóz okazjonalny osób. Skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażerów, których przewoził na terenie Warszawy pojazdem posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Pasażer przejazd ten zamówił za pomocą aplikacji mobilnej "[...]" zainstalowanej na swoim telefonie komórkowym, która wskazała mu maksymalny koszt tego przejazdu. Biorąc powyższe pod uwagę, działalność skarżącego w zakresie zrealizowania tego przewozu nie była przypadkowa, ale był to zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności strony jako przewoźnika. Skarżący zarejestrował się świadomie na platformie "[...]" i użytkował ją do przyjmowania zleceń. Taki charakter działania to faktyczna działalność w zakresie przewozu osób. Prowadzenie niezarejestrowanej działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego tego rodzaju przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 384/17 oraz powołana w nim judykatura). W konsekwencji prawidłowo ustalono, że skarżący w rzeczywistości faktycznie wykonywał zarobkowo przewóz drogowy osób, a niewadliwie zebrane w sprawie dowody jednoznacznie świadczą o wykonywaniu przez niego w istocie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób w sposób zorganizowany i ciągły, która nie została w ogóle zalegalizowana. Świadczy o tym w szczególności korzystanie przez skarżącego z aplikacji mobilnej "[...]" służącej kojarzeniu pasażera z kierującym w zakresie przewozu osób. Zatem był to faktycznie krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
Analizy charakteru usługi pośrednictwa poprzez mobilną platformę informatyczną, jaką jest aplikacja "[...]", dokonał także Trybunału Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., w sprawie C-434/15. Trybunał wyjaśnił, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu zastosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. W sytuacji, w której przewozem pasażerów zajmują się właściciele pojazdów niebędący zawodowymi kierowcami, podmiot świadczący tę usługę pośrednictwa tworzy jednocześnie ofertę miejskich usług przewozowych, którą udostępnia w szczególności za pomocą narzędzi informatycznych takich jak aplikacja, o której mowa w postępowaniu głównym, i której ogólne funkcjonowanie organizuje on w taki sposób, aby osoby chcące przebyć trasę miejską mogły z tej oferty skorzystać. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał podkreślił, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa – za pomocą aplikacji – przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą i że sprawuje ono pewną kontrolę w odniesieniu do jakości pojazdów i ich kierowców, a także do zachowania tych ostatnich, przy czym kontrola taka może w stosownym wypadku skutkować wykluczeniem danego kierowcy ze świadczenia usług przewozowych.
Konsekwencją powyższego jest zaktualizowanie się podstawowego obowiązku skarżącego w postaci konieczności posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez ten podmiot zgłoszona, jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 146/19).
Wbrew zarzutom skargi na gruncie rozpoznawanej sprawy nie można było również przyjąć, że skarżący wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Z poczynionych przez organ niewadliwych ustaleń faktycznych wynika, że podmiotem wykonującym skontrolowany przewóz był właśnie skarżący, który w tym zakresie działał wyłącznie we własnym imieniu i na swoją rzecz. Skarżący nie przedłożył bowiem żadnych wiarygodnych dowodów podważających powyższe ustalenia. Kserokopie dokumentów, które zostały przedłożone w późniejszej fazie postępowania, w tym kserokopia umowy z dnia 2 października 2019 r. zawartej między skarżącym a Spółką [...], nie nosiły przecież cech dokumentu, a ich braki nie zostały przez stronę lub jej pełnomocnika uzupełnione pomimo stosownego wezwania organu. Podkreślenia także wymaga, że w trakcie kontroli skarżący nie podnosił okoliczności prowadzenia przewozu w cudzym w imieniu. Oznaczało to zatem, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz drogowy we imieniu własnym. Pełnomocnik skarżącego był wzywany do przedłożenia oryginału lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii przedłożonych przez stronę dokumentów, czego jednak nie uczynił. Podnoszony zaś przez pełnomocnika strony brak posiadania przez skarżącego oryginału umowy nie miał wpływu na ocenę powyższych okoliczności, a świadczy jedynie o zaniedbaniu podmiotu, który powinien wykazać się najwyższą starannością w prowadzeniu swoich interesów. Za przyjęciem, że skontrolowany przewóz wykonywany był w cudzym imieniu nie przemawia również przedłożona przez stronę w toku postępowania niepoświadczona za zgodność z oryginałem kopia faktury VAT z dnia 7 listopada 2019 r. (nr [...]) wystawiona przez [...] B.V. na rzecz [...] Sp. z o.o. w W. na kwotę [...]zł, gdyż nijak nie odnosi się ona do okoliczności tej sprawy. Tym samym twierdzenia o rzekomej współpracy skarżącego ze Spółką [...], a w konsekwencji o wykonywaniu przewozu w jej imieniu, nie mogły zostać uznane za udowodnione. W takiej zaś sytuacji za prawidłowe i wiążące uznać należało ustalenie faktyczne organu, że skarżący wykonywał przewóz drogowy nie tylko osobiście, ale i w imieniu własnym.
Reasumując, ustalone okoliczności faktyczne bezspornie potwierdziły, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób bez posiadania ważnych uprawnień. W świetle przywołanej wyżej definicji "przewozu okazjonalnego" nie było żadnych przesłanek pozwalających na zakwestionowanie faktu, że podmiotem wykonującym kontrolowany przewóz na podstawie przyjęcia zlecenia za pośrednictwem aplikacji mobilnej "[...]" był skarżący, który w tym zakresie działał wyłącznie we własnym imieniu. Korzystając z aplikacji "[...]" przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, skarżący realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób oraz za wykonany przewóz uzyskał wynagrodzenie, dzięki pośrednictwu tej platformy. Tym samym uznać należało, że to skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego, jak również, że wykonywał te usługi we własnym imieniu i na swoją rzecz.
W świetle niebudzących wątpliwości Sądu okoliczności faktycznych sprawy oraz poczynionych wyżej ustaleń w zakresie wykonywania przez skarżącego przewozu okazjonalnego w imieniu własnym i na swoją rzecz należało również uznać, że wykonywał on przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.
Stosownie do przytoczonych wcześniej regulacji, zasadą jest wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdami przeznaczonymi do przewozu więcej niż 7 osób łącznie z kierowcą. Od zasady tej istnieją jednak wyjątki, o których stanowi art. 18 ust. 4b u.t.d. Przepis ten dopuszcza przewóz okazjonalny pojazdami niespełniającymi tak określonego kryterium konstrukcyjnego, to jest: 1) pojazdami zabytkowymi oraz 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa –niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Z prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący w dniu 7 listopada 2019 r. przewoził odpłatnie pasażerów pojazdem marki [...], przystosowanym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Stanowisko organu, że skarżący wykonywał we własnym imieniu przewóz okazjonalny osób samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., jest więc prawidłowe. Prawidłowo uznał również organ, że w sprawie nie zachodziły okoliczności uzasadniające uznanie tego przewozu za dopuszczalny, mimo niezachowania wymogów konstrukcyjnych.
Stosowanie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie.
Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
. załącznika nr 3 do ustawy.
Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji stanowi naruszenie określone w lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za które przewidziana jest kara w wysokości 12.000 zł. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., stanowi naruszenie określone w l.p. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy, za które przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 8.000 zł.
W konsekwencji, w świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym zachodziły – co do zasady – podstawy do nałożenia na skarżącego zarówno kary przewidzianej w lp. 1.1., jak i kary przewidzianej w lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Zgodnie jednak z art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł. Z tego względu ostatecznie prawidłowo wymierzono skarżącemu za stwierdzone naruszenia karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości (12 000 zł), nie zaś sumy kar wynikających ze stwierdzonych naruszeń.
W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., gdyż podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Organy obu instancji dokonały też prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go za spójny i logiczny, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. W szczególności organ wyjaśnił, którym dowodom dał wiarę i dlaczego, a z jakich przyczyn odmówił wiarygodności innym dowodom. Organ odwoławczy również należycie odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, przy czym nieuwzględnienie przez ten organ zarzutów strony nie świadczy o ich pominięciu. Skarżącemu zapewniono również czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści właściwych przepisów prawa.
Podnieść również należy, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia i wnioski organów. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 756/16). Podkreślenia również wymaga, że organ nie jest zobowiązany do nieograniczonego poszukiwania dowodów, w szczególności tych przemawiających na korzyść strony. Dlatego odnosząc się do podniesionego w toku postępowania administracyjnego wniosku strony o zobowiązanie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. do złożenia oryginału umowy z dnia 2 października 2019 r. trzeba zauważyć, że organ dwukrotnie wzywał wskazaną Spółkę do złożenia dokumentów potwierdzających fakt jej współpracy ze skarżącym w dniu 7 listopada 2019 r. Wezwania zostały doręczone spółce w trybie art. 44 § 4 k.p.a. w dniach 23 marca 2020 r. oraz 14 czerwca 2020 r., jednak pozostały bez odpowiedzi.
Na uwzględnienie nie zasługiwały także pozostałe podniesione w skardze zarzuty, które stanowią w istocie polemikę z obowiązującymi przepisami w zakresie przewozu okazjonalnego w krajowym transporcie drogowym osób.
W szczególności, za bezzasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące posiadania przez stronę aktualnej licencji na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym, co miałoby zwalniać stronę ze spełnienia ustawowych wymogów przewozu okazjonalnego, określonych w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 u.t.d. i wywodzonych dalej argumentów w zakresie nieuprawnionego, niezgodnego z Konstytucją RP różnicowania sytuacji podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu osób samochodem osobowym i podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób taksówkami, jak również różnicujących sytuację podmiotów wykonujących przewóz okazjonalny, w zależności od posiadanego przez te podmioty pojazdu, to jest od konstrukcyjnie przewidzianej dopuszczalnej liczby osób do przewozu z uwzględnieniem kierowcy.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie wynika, aby przewoźnik posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym był zwolniony ze spełnienia warunków wykonywania przewozu okazjonalnego. Wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób wymaga bowiem nie tylko posiadania licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.t.d., ale także spełnienia pozostałych warunków przewidzianych dla wykonywania oznaczonego rodzaju przewozu drogowego, tzn. w przypadku przewozu okazjonalnego wymogów z art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d.
Wymaga przy tym zwrócenia uwagi, że przepis art. 18 ust. 4a u.t.d. został wprowadzony z dniem 7 kwietnia 2011 r. mocą art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 48 poz. 247). W wyniku tej zmiany wyłączono z zakresu przewozów okazjonalnych przewozy taksówkowe, za które uznawane mają być wszystkie przewozy na podstawie taksometru. Jak wynika z uzasadnienia projektu nowelizacji, założeniem ustawodawcy było to, aby masowe usługi dla ludności odbywały się w ramach licencji taksówkowej ze względów bezpieczeństwa. Stąd też wprowadzono nową definicję przewozu okazjonalnego, z której wyłączone są przewozy taksówkowe.
Warunki udzielenia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (art. 6 u.t.d.), a samochodem osobowym i samochodem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób wraz z kierowcą (art. 5c u.t.d.) – są różne. W przypadku licencji na taksówkę niezbędne jest spełnienie szeregu wymogów, które nie są wymagane w przypadku przewoźnika świadczącego usługi w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Wprowadzenie określonych wymogów dla prowadzenia danej działalności, przy zapewnieniu możliwości jej podjęcia, nie jest równoznaczne z ograniczeniem swobody działalności gospodarczej. Wykonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym jest jak najbardziej dopuszczalne, wymaga jedynie spełnienia dodatkowych wymogów, określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. W takiej sytuacji nie można również mówić o dyskryminacji podmiotów podejmujących się przewozu osób w ramach krajowego transportu drogowego (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 24/21 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Po 47/21).
Dokonanie przez ustawodawcę zmian w definicji przewozu okazjonalnego (art. 18 ust. 4a u.t.d.) oraz ustalenie wyjątków określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d., nie stanowi naruszenia przepisu art. 32 Konstytucji RP. W konsekwencji za nie znajdujące uzasadnionych podstaw należało uznać żądanie ewentualne skargi w przedmiocie występowania do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym określonym w skardze.
Bezzasadny okazał się również podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., które zdaniem skarżącej stanowią przepisy techniczne, które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i nie można się na nie powoływać wobec jednostek.
Wyjaśnić przede wszystkim należy, że dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L z 1998 r. nr 204. s. 37) utraciła moc i została zastąpiona Dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L z 2015 r. nr 241, s. 1). Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b dyrektywy 2015/1535, przez "usługę" należy rozumieć każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług, a "na odległość" oznacza, że usługa świadczona jest bez równoczesnej obecności stron. Świadczenie usługi "drogą elektroniczną" oznacza, iż usługa jest wysyłana i odbierana w miejscu przeznaczenia za pomocą sprzętu elektronicznego do przetwarzania (włącznie z kompresją cyfrową) oraz przechowywania danych, i która jest całkowicie przesyłana, kierowana i otrzymywana za pomocą kabla, fal radiowych, środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych", zaś "na indywidualne żądanie odbiorcy usług" oznacza, że usługa świadczona jest poprzez przesyłanie danych na indywidualne żądanie.
Z powyższego wynika, że usługa przewozu ze względów oczywistych nie może być uznana za usługę świadczoną na odległość drogą elektroniczną. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność sposobu zawarcia umowy przy użyciu aplikacji "[...]", o czym była już mowa wyżej (powołany wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 20 grudnia 2017 r., w sprawie C-434/15). Tym samym dyrektywa nr 98/34/ WE oraz zastępująca ją dyrektywa (UE) 2015/1535 nie znajdowały zatem zastosowania do usług przewozu osób, w tym usług przewozów okazjonalnych, co oznacza w konsekwencji, że przepisy art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 u.t.d. nie są przepisami technicznymi w rozumieniu tej dyrektywy i nie podlegały obowiązkowi ich notyfikacji Komisji Europejskiej. W takiej sytuacji brak było również podstaw prawnych do zwrócenia się przez Sąd rozpoznający sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zbadanie tego, czy art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d., stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a., art. 92a ust. 3 u.t.d. oraz art. 104 k.p.a. należy wyjaśnić, że ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania administracyjnego w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. Zaskarżoną decyzją oraz decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 sierpnia 20120 r. (nr [...]) nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 u.t.d. za naruszenia określone w lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (12.000 zł) oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (8.000 zł). Z uwagi na treść art. 92a ust. 3 u.t.d. wysokość nałożonej kary pieniężnej ograniczono do kwoty 12.000 zł. Przepis art. 92a ust. 3 u.t.d. jednoznacznie stanowi, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych, a więc odnosi się wyłącznie do naruszeń określonych w załączniku nr 3 u.t.d. Ewentualna kara za brak orzeczeń lekarskich i psychologicznych o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy wymierzana jest natomiast na podstawie art. 92a ust. 2 i ust. 8 oraz załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Pomimo zatem, że określone naruszenia, odnoszące się do załącznika nr 3 oraz załącznika nr 4 do ustawy zostają ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna jest podstawa prawna decyzji nakładających kary pieniężne za te naruszenia. Powyższego nie zmienia omyłkowe powołanie się w ostatnim zdaniu decyzji organu I instancji na przepis art. 92a ust. 2 u.t.d., bowiem z treści tej decyzji jednoznacznie wynika, że podstawą ukarania skarżącego były przepisy art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 u.t.d. oraz lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wobec bezzasadności skargi obowiązany był – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – do jej oddalenia, o czym orzekł w sentencji wyroku.