III SA/Lu 60/21

III SA/Lu 60/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-08-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Iwona Tchórzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 25/22 - Wyrok NSA z 2025-04-08
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 370
§ 2 ust 1; § 9 ust. 1; § 12 ust. 3;
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).
Dz.U. 2020 poz 217
art. 46 ust. 1; art. 47; art. 27 ust. 1;
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i 2, art. 78, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 4 ust. 1 lit. a, lit. c; art. 32 ust. 2;
Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 59 ust. 1; art. 70; art. 58 ust. 2;
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 24 ust. 1; art. 38; art. 53 ust. 1; art. 25;
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz z
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 487 art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f; art. 31 ust. 2; art. 29 ust. 1;
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich  przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2019 oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] maja 2019 r. M. B. wniósł o przyznanie na rok 2019 płatności ekologicznej, w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji, dla działek rolnych położonych w województwie lubelskim, w gminie W. oraz w gminie S..
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. odmówił przyznania skarżącemu płatności ekologicznej na rok 2019 i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, a także ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym.
Na skutek odwołania wniesionego przez M. B. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] maja 2020 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] odmówił przyznania płatności ekologicznej na rok 2019 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2019, uznał wystąpienie w gospodarstwie skarżącego siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności oraz ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym: zobowiązanie do gruntów ornych podjęte w dniu [...] marca 2017 – powierzchnia 39,72 ha oraz zobowiązanie do gruntów ornych podjęte w dniu [...] marca 2019 – powierzchnia 1,21 ha.
M. B. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując sposób przeprowadzenia przez organ postępowania, w szczególności sposób zebrania i oceny przez organ materiału dowodowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lipca 2020 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że wniosek skarżącego został poddany kontroli kryteriów kwalifikowalności, zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s. 549, powołanego dalej jako "rozporządzenie nr 1306/2013").
W związku z powyższym w gospodarstwie skarżącego zostały przeprowadzone przez upoważnionych inspektorów terenowych z Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR kontrole na miejscu w dniach od [...] sierpnia 2019 r. do dnia [...] sierpnia 2019 r. – w zakresie kwalifikowalności powierzchni (protokół z czynności kontroli nr [...]) oraz w dniach od [...] sierpnia 2019 r. do [...] września 2019 r. – w ramach rolnictwa ekologicznego (protokół z czynności kontrolnych nr [...]).
W raporcie z kontroli na miejscu w ramach rolnictwa ekologicznego stwierdzono następujące nieprawidłowości mające wpływ na płatność:
- na działce rolnej A1A (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 2,58 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach zaznaczono: "Stwierdzono chwasty wieloletnie nawłoć oraz trawy. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Na działce stwierdzono niewielkie ilości łubinu".
- na działce rolnej B1A (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 0,92 ha – stwierdzono na całej działce zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach wskazano: "Na działce stwierdzono chwasty wieloletnie nawłoć oraz trawy. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu użytkowania rolniczego. Stwierdzono pojedyncze rośliny łubinu."
- na działce rolnej C1A (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 0,80 ha - na całej działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów, nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw. Stwierdzona uprawa/uprawy należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana. W uwagach widnieje zapis "Na działce znajdują się pojedyncze rośliny łubinu, niewystarczające do potwierdzenia deklaracji rolnika – stwierdzono ugór zielony o bardzo dużym zachwaszczeniu – rolnik nie wykonał w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Zastosowano kod [...]"
- na działce rolnej D1A (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 0,80 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach wskazano: "Na działce stwierdzono chwast wieloletni nawłoć, trawy, skrzyp polny. Stwierdzono nieużytek Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Stwierdzono pojedyncze rośliny łubinu."
- na działce rolnej E1A (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 0,70 ha - na całej działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym, zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów, nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw, stwierdzona uprawa/uprawy należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana. W uwagach widnieje zapis: "Na działce znajdują się pojedyncze rośliny łubinu, niewystarczające do potwierdzenia deklaracji rolnika – stwierdzono ugór zielony o bardzo dużym zachwaszczeniu – rolnik nie wykonał w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Zastosowano kod [...]"
- na działce rolnej F1A (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 0,62 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach widnieje zapis: "Na działce stwierdzono liczne chwasty wieloletnie przymiotno, ostrożeń, nawłoć, bylica i chwasty dwuletnie wrotycz pospolity, marchew polna. Chwasty wieloletnie i dwuletnie stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok. 30 cm. do ok 150 cm. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Na działce stwierdzono pojedyncze rośliny grochu."
- na działce rolnej G1B (położonej na działce ewidencyjnej nr [...], [...]) o powierzchni deklarowanej 0,60 ha oraz powierzchni stwierdzonej 0,25 ha - na całej działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym, zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów oraz stwierdzono, że powierzchnia zadeklarowana działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, a także nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw. Stwierdzona uprawa/uprawy należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana. W uwagach widnieje zapis: "Na działce stwierdzono pojedyncze rośliny grochu oraz chwasty wieloletnie bylica, przymiotno, nawłoć. Chwasty na części południowej działki mają wysokość od ok. 30 cm. do ok 150 cm - wydzielono część działki nieużytkowanej. Na części północnej stwierdzono ugór zielony o bardzo dużym zachwaszczeniu - rolnik nie wykonał w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Zastosowano kod [...]"
- na działce rolnej H1A (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 0,63 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach zaznaczono: "Na działce brak grochu. Stwierdzono chwasty wieloletnie ostrożeń, nawłoć, przymiotno i chwasty dwuletnie wrotycz pospolity. Miejscami stwierdzono kamienie. Chwasty wieloletnie i dwuletnie stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok 30 cm. do ok. 150 cm. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego."
- na działce rolnej H1B (położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 0,97 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach widnieje zapis: "Na działce brak grochu. Stwierdzono chwasty wieloletnie ostrożeń, nawłoć, przymiotno i chwasty dwuletnie wrotycz pospolity. Miejscami stwierdzono kamienie. Chwasty wieloletnie i dwuletnie stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok. 30 cm. do ok 150 cm. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego."
- na działce rolnej H1C (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 1,67 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach wskazano: "Na działce brak grochu. Stwierdzono chwasty wieloletnie ostrożeń, nawłoć, przymiotno i chwasty dwuletnie wrotycz pospolity. Miejscami stwierdzono kamienie. Chwasty wieloletnie i dwuletnie stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok 30 cm. do ok 150 cm. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego."
- na działce rolnej I2 (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) o powierzchni deklarowanej 1,48 ha i powierzchni stwierdzonej 1,21 ha – stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. W uwagach widnieje zapis: "Na działce stwierdzono gorczycę białą, na pozostałej części nieużytek chwasty wieloletnie nawłoć przymiotno i chwasty dwuletnie marchew polna, wrotycz pospolity. Stwierdzono także kamienie, gruz na części działki".
- na działce rolnej J1A (położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 1,32 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach wskazano: "Stwierdzono chwasty wieloletnie ostrożeń, nawłoć, przymiotno, bylica i chwasty dwuletnie marchew polna, wrotycz pospolity. Chwasty wieloletnie i dwuletnie stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok 30 cm do ok 150 cm. Stwierdzono kamienie na części działki. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Na działce stwierdzono pojedyncze rośliny łubinu."
- na działce rolnej J1B (położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 3,58 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach widnieje zapis: "Stwierdzono chwasty wieloletnie ostrożeń, nawłoć, przymiotno, bylica i chwasty dwuletnie marchew polna, wrotycz pospolity. Chwasty wieloletnie i dwuletnie stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok. 30 cm. do ok. 150 cm. Stwierdzono kamienie na części działki. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Na działce stwierdzono pojedyncze rośliny łubinu."
- na działce rolnej K1A (położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 1,94 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach wskazano "Na działce stwierdzono chwasty wieloletnie łopian, nawłoć, ostrożeń, przymiotno, bylica, chwasty dwuletnie marchew polna, wrotycz pospolity, chwasty jednoroczne rdest, szarłat szorstki. Chwasty wieloletnie, dwuletnie i jednoroczne stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok. 30 cm. do ok. 150 cm. Stwierdzono kamienie na całej działce. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Na działce stwierdzono pojedyncze rośliny łubinu."
- na działce rolnej K1B (położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 1,84 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach widnieje zapis: "Na działce stwierdzono chwasty wieloletnie łopian, nawłoć, ostrożeń, przymiotno, bylica, chwasty dwuletnie marchew polna, wrotycz pospolity, chwasty jednoroczne rdest, szarłat szorstki. Chwasty wieloletnie, dwuletnie i jednoroczne stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok. 30 cm. do ok. 150 cm. Stwierdzono kamienie na całej działce. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Na działce stwierdzono pojedyncze rośliny łubinu."
- na działce rolnej K1C (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 0,40 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach widnieje zapis: "Na działce stwierdzono chwasty wieloletnie łopian, nawłoć, ostrożeń, przymiotno, bylica, chwasty dwuletnie marchew polna, wrotycz pospolity, chwasty jednoroczne rdest, szarłat szorstki. Chwasty wieloletnie, dwuletnie i jednoroczne stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok. 30 cm. do ok. 150 cm. Stwierdzono kamienie na całej działce. Stwierdzono nieużytek Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Na działce stwierdzono pojedyncze rośliny łubinu."
- na działce rolnej L1A (położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...]) o powierzchni deklarowanej 1,85 ha i powierzchni stwierdzonej 2,26 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej oraz stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej mniejsza od powierzchni stwierdzonej. W uwagach widnieje zapis: "Na działce stwierdzono chwasty wieloletnie przymiotno, nawłoć, pokrzywa, chwasty dwuletnie wrotycz pospolity, marchew polna, ostrożeń, bylica, chwasty jednoroczne rdest. Chwasty wieloletnie, dwuletnie i jednoroczne stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok. 30 cm do ok. 150 cm. Stwierdzono kamienie na całej działce. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Stwierdzono pojedyncze rośliny łubinu."
- na działce rolnej L1B (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzona 0,18 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach widnieje zapis: "Na działce stwierdzono chwasty wieloletnie przymiotno, nawłoć, pokrzywa, chwasty dwuletnie wrotycz pospolity, marchew polna, ostrożeń, bylica chwasty jednoroczne rdest. Chwasty wieloletnie, dwuletnie i jednoroczne stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok. 30 cm. do ok. 150 cm. Stwierdzono kamienie na całej działce. Stwierdzono nieużytek Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Stwierdzono pojedyncze rośliny łubinu."
- na działce rolnej L1C (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 0,41 ha) - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach wskazano: "Na działce stwierdzono chwasty wieloletnie przymiotno, nawłoć, pokrzywa, chwasty dwuletnie wrotycz pospolity, marchew polna, ostrożeń, bylica chwasty jednoroczne rdest. Chwasty wieloletnie, dwuletnie i jednoroczne stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok. 30 cm. do ok. 150 cm. Stwierdzono kamienie na całej działce. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Stwierdzono pojedyncze rośliny łubinu."
- na działce rolnej M1A (położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 0,93 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach widnieje zapis: "Na działce stwierdzono chwasty wieloletnie przymiotno, ostrożeń, bylica, nawłoć, chwasty dwuletnie wrotycz pospolity, marchew polna. Chwasty wieloletnie i dwuletnie stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok. 30 cm. do ok. 150 cm. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Na działce stwierdzono pojedyncze rośliny grochu."
- na działce rolnej M1B (położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 0,36 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach zapisano: "Na działce stwierdzono chwasty wieloletnie przymiotno, ostrożeń, bylica, nawłoć, chwasty dwuletnie wrotycz pospolity, marchew polna. Chwasty wieloletnie i dwuletnie stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok. 30 cm. do ok. 150 cm. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Na działce stwierdzono pojedyncze rośliny grochu."
- na działce rolnej M1C (położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 4,68 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach widnieje zapis: "na działce stwierdzono chwasty wieloletnie przymiotno, ostrożeń, bylica, nawłoć, chwasty dwuletnie wrotycz pospolity, marchew polna. Chwasty wieloletnie i dwuletnie stanowią zdecydowaną większość, roślinności na działce i mają wysokość od ok. 30 cm. do ok. 150 cm. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Na działce stwierdzono pojedyncze rośliny grochu."
- na działce rolnej M1D (położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 130) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 6,93 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach widnieje zapis: "Na działce stwierdzono chwasty wieloletnie przymiotno, ostrożeń, bylica, nawłoć, chwasty dwuletnie wrotycz pospolity, marchew polna. Chwasty wieloletnie i dwuletnie stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok. 30 cm. do ok. 150 cm. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Na działce stwierdzono pojedyncze rośliny grochu i łubinu."
- na działce rolnej N1A (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 1,26 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach widnieje zapis: "Stwierdzono chwasty wieloletnie i dwuletnie nawłoć, przymiotno, marchew polna, bylica, chwasty dwuletnie marchew polna, wrotycz pospolity, chwasty jednoroczne rdest, szarłat szorstki. Chwasty wieloletnie, dwuletnie i jednoroczne stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok 30 cm do ok 150 cm. Stwierdzono kamienie na całej działce. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Na działce stwierdzono pojedyncze rośliny łubinu."
- na działce rolnej O1A (położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) o powierzchni deklarowanej 2,86 ha i powierzchni stwierdzonej 3,03 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej oraz stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej mniejsza od powierzchni stwierdzonej. W uwagach widnieje zapis: "Stwierdzono chwasty wieloletnie pokrzywa, ostrożeń, łopian, przymiotno, nawłoć, bylica, chwasty dwuletnie wrotycz pospolity, marchew polna. Chwasty wieloletnie i dwuletnie stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok. 30 cm do ok 150 cm. Stwierdzono nieużytek. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Na działce stwierdzono pojedyncze rośliny łubinu."
- na działce rolnej P1A (położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...]) o powierzchni deklarowanej i stwierdzonej 1,68 ha - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W uwagach wskazano: "Stwierdzono chwasty wieloletnie ostrożeń, bylica, przymiotno, nawłoć, chwasty dwuletnie wrotycz pospolity, marchew polna, chwasty jednoroczne rdest, szarłat szorstki. Stwierdzono kamienie na całej działce. Chwasty wieloletnie, dwuletnie i jednoroczne stanowią zdecydowaną większość roślinności na działce i mają wysokość od ok. 30 cm. do ok. 150 cm. Stwierdzono ugór zielony. Niemożliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego. Na działce stwierdzono pojedyncze rośliny grochu."
Skarżący wniósł zastrzeżenia do wyników kontroli zawartych w raporcie z czynności kontrolnych w ramach rolnictwa ekologicznego nr [...]. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR w piśmie z dnia [...] października 2019 r. uznał zastrzeżenia za bezzasadne, wskazując, że w raporcie z czynności kontrolnych na działkach rolnych: A1A, D1A, D1A, F1A, H1A, H1B, H1C, J1A, K1A, K1B, K1C, L1A, L1B, L1C, M1A, M1B, M1C, M1D, N1A, O1A, P1A stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, zaś na działkach rolnych E1A oraz G1B stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Następnie w piśmie z dnia [...] maja 2020 r. Biuro Kontroli na Miejscu podtrzymało wyniki czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz w ramach rolnictwa ekologicznego podkreślając, że kontrola została przeprowadzona zgodnie z obowiązującą procedurą.
Odnosząc się do argumentacji strony, iż nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli na miejscu są wynikiem suszy, która uniemożliwiła prawidłowy wzrost upraw, organ odwoławczy wskazał, że okoliczność wystąpienia suszy w gospodarstwie rolnym skarżącego była powoływana m.in. w oświadczeniu pełnomocnika skarżącego G. B. z dnia [...] sierpnia 2019 r., dołączonym do raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz w piśmie z dnia [...] października 2019 r. obejmującym zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych w ramach rolnictwa ekologicznego. Następnie skarżący w dniu [...] listopada 2019 r. wniósł do Biura Powiatowego ARiMR w L. wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30 % danej uprawy.
Organ podkreślił, że skarżący w dniu [...] grudnia 2019 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w L. protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego. W przedstawionym przez stronę protokole Komisja do spraw szacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej, powołana przez Wojewodę L. zarządzeniem nr [...] z dnia [...] maja 2017 r., uwzględniła i oszacowała straty spowodowane suszą w gospodarstwie rolnym skarżącego na powierzchni 4,56 ha – na działkach rolnych [...] oraz [...]
Mając na względzie treść protokołu nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego oraz wyniki kontroli na miejscu, organ uznał wystąpienie w gospodarstwie skarżącego w 2019 r. siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności w postaci suszy na działce rolnej I2, w przypadku której w toku kontroli na miejscu w ramach rolnictwa ekologicznego stwierdzono powierzchnię 1,21 ha.
W konsekwencji Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 Uprawy ekologiczne po okresie konwersji na rok 2019 wynosiła 42,02 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w toku postępowaniu wynosiła 1,21 ha. Wynikało to ze zmniejszenia powierzchni działek rolnych: A1A o 2,58 ha, B1A o 0,92 ha, C1A o 0,80 ha, D1A o 0,80 ha, E1A o 0,70 ha, F1A o 0,62 ha,G1B o 0,63 ha, H1A o 0,63 ha, H1B 0,97 ha, H1C o 1,67 ha, I2 o 0,27 ha, J1A o 1,32 ha, J1B o 3,58 ha, K1A o 1,94 ha, K1B o 1,84 ha, K1C o 0,40 ha, L1A o 1,85 ha, L1B o 0,18 ha, L1C o 0,41 ha, M1A o 0,93 ha, M1B o 0,36 ha, M1C o 4,68 ha, M1D o 6,93 ha, N1A o 1,26 ha, O1A o 2,86 ha, P1A o 1,68 ha - łącznie o 40,81 ha.
Zatem procentowa różnica między zadeklarowaną, a stwierdzoną powierzchnią działek rolnych wynosi 100% powierzchni stwierdzonej. Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L. z 2014 r. nr 181, str. 48 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr [...]"), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym.
Organ obliczył kwotę kary administracyjnej z uwzględnieniem stawki płatności do 1 ha w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji, określonej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1784 z późn. zm.).
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ podniósł, że jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie w nim powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo. Zadeklarowany obszar podlega weryfikacji przez organ administracji i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. Weryfikacji informacji podanych przez producenta służą kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia [...] lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 182 z późn. zm.) i przepisach wykonawczych oraz w przepisach prawa wspólnotowego, w tym w art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z [...].07.2014 r., str. 69, z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr [...]").
Organ wyjaśnił, że rozstrzygnięcie w sprawie zostało oparte na wynikach kontroli na miejscu. Analiza zapisów protokołu z czynności kontrolnych, szkiców pomiarów działek (dane wektorowe, dane powierzchniowe) oraz fotografii wykonanych podczas kontroli wykazała, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Protokół z kontroli stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., co powoduje, że organ jest zobligowany przyjąć za udowodnione to, co stwierdzono w treści protokołu.
Organ podkreślił, że raport z przeprowadzonej w sprawie kontroli przedstawia obiektywnie stan zagospodarowania działek, co zostało dodatkowo potwierdzone dokumentacją fotograficzną. Ustalenia zawarte w raporcie z kontroli, w powiązaniu z obszerną dokumentacją fotograficzną, która obejmuje ponumerowane zdjęcia wszystkich działek rolnych zadeklarowanych przez stronę, z oznaczeniem miejsca i kierunku ich wykonania, stanowią wiarygodny dowód w sprawie. Organ zaznaczył, że szkice obrazujące kontrolowane działki są możliwe do zweryfikowania poprzez porównanie z dołączonymi do wniosku o płatność załącznikami graficznymi przedstawiającymi działki strony. Powyższe w połączeniu z kontrolą administracyjną w oparciu o system identyfikacji działek rolnych daje podstawę do ustalenia, że obszar kwalifikujący się do płatności jest mniejszy od deklarowanego przez skarżącego. Stwierdzenie na danej działce pojedynczych roślin nie oznacza, iż na działce tej była prowadzona uprawa rolnicza.
W związku z powołaniem się przez skarżącego w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. na fakt przeprowadzania zabiegów agrotechnicznych na działkach zadeklarowanych do płatności, czego dowodem miał być rejestr działań agrotechnicznych, organ wskazał, że rejestr ten nie został przez stronę złożony. Niezależnie od ostatnio wskazanej okoliczności organ zauważył, że wobec stwierdzonego w trakcie kontroli stanu gruntów, wskazującego na wysoki stopień zaniedbania, należałoby przyjąć, iż nie kwalifikują się one do przyznania pomocy publicznej w formie płatności. Stawiany przez prawodawcę wspólnotowego, a także krajowego wymóg utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej nie jest bowiem celem samym w sobie, ale ma zapewnić, aby grunty rolne, co do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności, były faktycznie w dobrym stanie agrotechnicznym. W ocenie organu twierdzenia strony o wykonywaniu zabiegów agrotechnicznych nie znajdują potwierdzenia ani w znajdującym się w aktach sprawy materiale zdjęciowym, stanowiącym załącznik do protokołu z czynności kontrolnych, ani w korespondujących z tym materiałem wyjaśnieniach kontrolerów.
Zdaniem organu fotografie przedstawione przez stronę wraz z odwołaniem i pismem z dnia [...] listopada 2020 r. nie mogą zostać uznane za dowód spełnienia norm uprawniających do przyznania płatności, gdyż nie można na ich podstawie zweryfikować miejsca wykonania, a także autora fotografii. Natomiast twierdzenia skarżącego, że na spornych działkach wykonał liczne zabiegi agrotechniczne i znajdowały się na nich zadeklarowane we wniosku uprawy, które zaginęły w wyniku suszy, pozostają w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym podczas kontroli na miejscu. Stwierdzony podczas kontroli poziom zachwaszczenia wskazuje na zaniedbanie upraw, co stanowiło przyczynę ich zaniku.
Nie negując faktu wystąpienia w 2019 r. suszy na terenie całego kraju, organ zauważył, że zgodnie ze sporządzonym przez właściwą komisję protokołem nr [...] z oszacowania, zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, powierzchnia upraw rolnych dotknięta zjawiskiem suszy w gospodarstwie rolnym skarżącego wynosi jedynie 4,56 ha. Ponadto, jak wynika z pisma z dnia [...] sierpnia 2019 r., Komisja do spraw oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej w wyniku oględzin stwierdziła na większości zadeklarowanych przez skarżącego działek brak uprawy i wymaganej obsady zgłaszanych roślin. Dodatkowo stwierdzono brak przygotowania gleby, to jest jej wyrównania, uprzątnięcia głazów, desek itp. Jednocześnie stwierdzono widoczne samosiewy roślin wieloletnich świadczące o braku uprawy w danym roku. Stan pokrycia działek opisany w protokole z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR koreluje ze stanem stwierdzonym przez Komisję do spraw oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej szacującą straty na terenie Gminy W.. Przy tym protokoły sporządzone w obu postępowaniach mają walor dokumentów urzędowych, w związku z czym organ zobligowany był uznać za udowodnione okoliczności stwierdzone w wymienionych dokumentach.
Odnosząc się do dowodów przedstawionych przez stronę organ podniósł, że oświadczenie E. S.-B. z dnia [...] lipca 2019 r. stanowi jedynie dowód zgłoszenia przez stronę do Urzędu Gminy W. faktu wystąpienia suszy. Natomiast dołączone do pisma strony z dnia [...] listopada 2019 r. oświadczenia E. S.-B., W. J., R. C., B. C., B. C. i K. B. organ ocenił jako rażąco sprzeczne z wiarygodnym materiałem dowodowym w postaci zapisów w protokole z czynności kontrolnych, zdjęć i szkiców stanowiących załącznik do protokołu oraz wyjaśnień kontrolerów.
Organ zauważył, że w przedstawionym przez stronę protokole kontroli nr [...], przeprowadzonej w dniu [...] września 2017 r. przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w L., jako jedną z nieprawidłowości wymieniono nieodpowiedni stan agrotechniczny pól (nadmierne zachwaszczenie), a w ramach przyczyny niewyeliminowania nieprawidłowości wskazano, że pola w poprzednich latach były ugorami, zaś zastosowane działania agrotechniczne okazały się mało skuteczne. W ocenie organu trudno zatem uznać, że wystąpienie w 2019 r. zjawiska suszy było jedyną przyczyną zaniku upraw, skoro już w 2017 r. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w L. stwierdził nieodpowiedni stan agrotechniczny uprawianych pól. Stwierdzony w trakcie kontroli ARiMR poziom zachwaszczenia wskazuje na zaniedbanie upraw i to z tej przyczyny doszło do ich zaniku. Argumentacja strony oparta na wystąpieniu w 2019 r. suszy jako przyczynie zaniku upraw nie została poparta żadnymi dowodami.
Organ wskazał, że bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostaje oświadczenie A. P. – nauczyciela Zespołu Szkół w Ludwinie, jako sporządzone po przeprowadzeniu kontroli na miejscu oraz niepochodzące od organu właściwego do weryfikacji warunków przyznania płatności.
W ocenie organu bez wpływu na wynik postępowania pozostają także: certyfikat [...] (17) z dnia [...] września 2017 r., decyzja w sprawie certyfikacji przedsięwzięcia eko-rolniczego po kontroli pełnozakresowej z dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz certyfikat [...] (19) z dnia [...] lipca 2019 r. Kontrole wykonywane przez jednostki certyfikujące mają bowiem przede wszystkim na celu stwierdzenie, czy produkty z gospodarstwa producenta rolnego mogą być wprowadzone do obrotu jako produkty rolnictwa ekologicznego i odnoszą się wyłącznie do zakresu wymagań zawartych w rozporządzeniu Rady (WE) nr [...]. Natomiast ich celem nie jest, jak to ma miejsce podczas kontroli obszarowych i kontroli w ramach programu rolnictwa ekologicznego, określenie uprawianej rośliny oraz sumy powierzchni działek rolnych w gospodarstwie w ramach poszczególnych grup płatności.
Organ zauważył, że przedstawione przez stronę umowy najmu ciągnika rolniczego z dnia [...] marca 2019 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2019 r. wskazują jedynie na okoliczność wynajęcia ciągnika rolniczego przez pełnomocnika skarżącego G. B., nie zaś przez samą stronę, jednakże w żaden sposób nie potwierdzają użycia ciągnika do uprawy gruntów zadeklarowanych przez stronę do płatności.
Organ odwoławczy wskazał, że postanowieniami z dnia [...] września 2020 r. oraz z dnia [...] listopada 2020 r. oddalił wnioski strony o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków: E. S.-B., W. J., D. J., R. C., B. C., K. C., B. C., R. P. i K. B. oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa lub doradcy rolnośrodowiskowego, na okoliczność użytkowania przez skarżącego działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019.
Organ przyznał, że żądanie przeprowadzenia dowodów jest prawem strony, jednakże organ obowiązany jest uwzględnić wnioski dowodowe jedynie wówczas, gdy stwierdzi, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Okoliczność czy M. B. użytkował działki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 została dostatecznie wyjaśniona innym dowodem, a mianowicie protokołem z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego. Organ podkreślił, że kontrole na miejscu służą jednoznacznemu zweryfikowaniu i ustaleniu, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie upraw i ich rodzaj odpowiadają stanowi faktycznemu w danym roku gospodarczym. Zgodnie z uprawnieniami inspektorzy terenowi dokonują oceny poszczególnych działek rolnych w granicach określonych w zakresie kontroli danego gospodarstwa rolnego. Protokół z kontroli przeprowadzonej w niniejszej sprawie stanowi dokument urzędowy, co powoduje, iż organ jest zobligowany przyjąć za udowodnione to, co stwierdzono w treści tego dokumentu, a co dotyczy wykonanych pomiarów oraz stwierdzonych nieprawidłowości. W okolicznościach sprawy dotyczy to wyników przeprowadzonych pomiarów oraz stwierdzonych nieprawidłowości. Organ podniósł, że protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości, gdyż został sporządzony w sposób prawidłowy przez osobę spełniającą ustawowe warunki. Ponadto strona, kwestionując stanowisko organu, nie zaprzeczyła wiarygodności raportu z kontroli. W takiej zaś sytuacji ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli nie stanowi naruszenia obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
W związku z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego organ dodatkowo zauważył, że w sprawie nie były wymagane wiadomości specjalne, gdyż taką wiedzą, potwierdzoną odpowiednimi szkoleniami oraz egzaminami, dysponują inspektorzy terenowi, którzy przeprowadzają kontrole na miejscu.
W odniesieniu do żądania wystąpienia do Starosty [...] w L. o przekazanie decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie przekształcenia gruntu wraz z uzasadnieniem, organ zauważył, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie jest stroną postępowania w postępowaniu przed Starostą Powiatowym w L. dotyczącym przekształcenia gruntu.
Natomiast w odpowiedzi na wniosek skarżącego o przetworzenie do postaci metrycznej zdjęć lotniczych i satelitarnych dla działek objętych postępowaniem z lat 2017-2020 na okoliczność wykonania na nich prac agrarnych organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie ortofotomapy ocenie podlegają elementy krajobrazu, które mają charakter trwały, na przykład występujące zadrzewienia, zakrzaczenia, zabudowania, natomiast nie jest możliwa identyfikacja roślinności zielnej rosnącej na danej działce, to jest nie jest możliwe rozróżnienie czy na działce występują chwasty wieloletnie, czy też roślinność dotowana w ramach danej płatności. Zatem na podstawie ortofotomapy nie jest możliwie ustalenie, czy w roku 2019 na spornych działkach rolnych strona prowadziła zabiegi agrotechniczne warunkujące w sposób właściwy prowadzenie prawidłowo produkcji roślinnej.
M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 27 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia [...] lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie za podstawę decyzji ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym oraz zasadami swobodnej oceny dowodów, w postaci ustalenia braku produkcji rolnej na działkach o numerach: 1413, 1291,1286, 1351, 1355, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 119, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 130, [...], [...], [...], [...], 136 [...] [...] [...], [...], [...], 1.[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], gdy ustalenia tego dokonano jedynie w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej na miejscu, bez powołania, dopuszczenia i przeprowadzenia innych dowodów wnioskowanych przez skarżącego w postaci: dowodu z przesłuchania świadków, powołania biegłego, dowodów z dokumentów co narusza wyżej wymieniony przepis;
2) art. 89 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej;
3) art. 27 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez odwrócenie ciężaru dowodu poprzez oddalenie wniosków dowodowych strony i jednoczesne błędy w ustaleniach faktycznych odnośnie spełnienia przez stronę przesłanek do otrzymania płatności dla działek objętych wnioskiem;
4) art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w związku art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 138 1 pkt 1 k.p.a., polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło organ do poczynienia błędnych ustaleń w zakresie odmowy przyznania wnioskowanych płatności, podczas gdy pełne, wnikliwe i co za tym idzie kompleksowe przeprowadzenie postępowania dowodowego doprowadziłoby organ do wniosków przeciwnych tj. tego, że skarżący spełnił przesłanki do otrzymania płatności dla działek;
5) art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i 2, art. 78 i art. 80 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wszystkie w związku z art. 27 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy przez brak właściwej kontroli legalności działania organu pierwszej instancji i zaniechania przez organ odwoławczy dopuszczenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów celem ustalenia kompletnego stanu faktycznego sprawy będących podstawą dla rekonstrukcji stanu faktycznego uprawniającego w rezultacie do odmowy przyznania wnioskowanych płatności;
6) art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy przez ich niewłaściwe zastosowanie, co w konsekwencji skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy zaoferowany przez skarżącego materiał dowodowy i przeprowadzenie wnioskowanych dowodów doprowadziłoby do wniosków odmiennych tj. przyznania płatności dla działek objętych wnioskiem;
7) przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na arbitralnej i dowolnej ocenie materiału dowodowego przedłożonego w sprawie przez skarżącego i niezasadne oddalenie wniosków dowodowych wnioskodawcy o dopuszczenie dowodu z oświadczeń świadków w osobach: E. S.-B., W. J., D. J., R. C., B. C., K. C., B. C., R. P., K. B., złożonych z zachowaniem rygorów z art. 75 § 2 w zw. z art. 83 § 3 k.p.a., na okoliczność wykazania faktu uprawy całości wnioskowanego areału, rodzajów prac agrotechnicznych wykonanych przez stronę, dowodów z dokumentów: umów najmu ciągników rolniczych, decyzji w sprawie certyfikacji, fotografii, o wystąpienie do Starosty [...] w L. z wnioskiem o przekazanie decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie przekształcenia gruntu, w której uzasadnieniu wskazano, że prowadzona była działalność rolna, rolniczej ortofotomapy cyfrowej, zdjęć działek (przekazanych w formie plików JPG) wraz z uwidocznioną datą i miejscem ich wykonania świadczących o utrzymywaniu (przed wystąpieniem suszy) działek w prawidłowej kulturze rolnej, zdjęć lotniczych oraz satelitarnych i przetworzeniem ich do postaci metrycznej dla działek objętych postępowaniem z lat 2017-2020 na okoliczność wykonania na nich prac agrarnych, opinii biegłego z zakresu rolnictwa lub doradcy rolnośrodowiskowego czy wreszcie przesłuchania strony w toku rozprawy administracyjnej wszystkie na okoliczność tego, że skarżący w 2019 r. użytkował rolniczo całość areału zgłoszonego we wnioskach oraz oparcie rozstrzygnięcia jedynie na protokole kontroli na miejscu z pominięciem innych dopuszczalnych wyżej wymienionych środków dowodowych. W rezultacie stan faktyczny sprawy został zrekonstruowany nieprawidłowo i niepełnie;
8) art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmówienie uwzględnienia przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa lub doradcy rolnośrodowiskowego zawarte w postanowieniu Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] listopada 2020 r., nr [...], podczas gdy przeprowadzenie tego dowodu było konieczne dla właściwego zrekonstruowania stanu faktycznego sprawy;
9) brak wezwania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku dowodowego w postaci niezałączonego rejestru działań agrotechnicznych, który nie został do wniosku dołączony, a organ winien wezwać do uzupełnienia tego braku;
10) § 2 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1784 z późn. zm.) w związku z § 12 ust. 3 tego rozporządzenia poprzez odmowę przyznania płatności, podczas gdy prawidłowo zrekonstruowany stan faktyczny winien prowadzić do wniosków odmiennych.
Ponadto skarżący na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci rejestru działań agrotechnicznych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.
Na wstępie wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w skardze oraz na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2021 r.
W świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów i to tylko wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie nie występowały określone w art. 106 § 3 p.p.s.a. wątpliwości, które wymagałyby wyjaśnienia i uwzględnienia w tym celu zgłoszonego przez skarżącego w skardze wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci rejestru działań agrotechnicznych.
W oparciu o powołaną podstawę prawną Sąd oddalił również zgłoszony na rozprawie wniosek o dopuszczenie dowodów z dokumentów sporządzonych w dniu [...] sierpnia 2021 r. przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. w sprawach prowadzonych po wznowieniu postępowań w przedmiocie przyznania skarżącemu płatności za lata 2017 i 2018, w postaci: wezwania wystosowanego do E. S.-B. do stawienia się w charakterze świadka, zawiadomienia skarżącego o terminie przesłuchania świadków oraz trzech postanowień o dopuszczeniu dowodów z zeznań świadków i dokumentów. Wskazane dowody z dokumentów zostały w niniejszej sprawie zgłoszone na okoliczność przeprowadzenia dowodów osobowych i dowodów z dokumentów we wznowionych postępowaniach administracyjnych odnośnie tych samych działek, które są przedmiotem zaskarżonej decyzji i które to dowody są analogiczne do dowodów pominiętych w niniejszym postępowaniu.
Stwierdzić należy, że okoliczności, na które zgłoszony został wniosek dowodowy, nie mają związku ze sprawą niniejszą. Dotyczą bowiem innych, niż objęte aktualnie kontrolą Sądu, postępowań administracyjnych, których stroną jest skarżący. W każdej sprawie administracyjnej organ ocenia, jakie dowody ma przeprowadzić, a Sąd nie może prowadzić dowodów na okoliczność sposobu prowadzenia przez organ postępowania dowodowego w innej sprawie, która nie stanowi przedmiotu kontroli Sądu w aktualnie rozpoznawanej sprawie sądowoadministracyjnej.
Odnosząc się do meritum sprawy zaznaczyć należy, że stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniałoby jej uchylenie.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2020 r., którą Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. odmówił przyznania M. B. płatności ekologicznej na rok 2019, nakładając jednocześnie sankcję, odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2019 oraz uznał wystąpienie w gospodarstwie skarżącego siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, a także ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 182 z późn. zm., dalej jako "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich" lub "ustawa") oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1784 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie ekologiczne)".
Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr 1305/2013"), jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;
3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym";
4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013 "użytek rolny" oznacza każdy obszar zajęty przez grunty orne, trwałe użytki zielone, pastwiska trwałe lub uprawy trwałe określone w art. 4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.
W świetle art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013 działalność rolnicza oznacza: (i) - produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; (ii) - utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub (iii) - prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.
Stosownie do § 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 834/2007", oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia.
Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego przy ustalaniu wysokości płatności ekologicznej uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Z art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 wynika, że państwa członkowskie w odniesieniu do każdej działki referencyjnej określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów środków obszarowych, o których mowa w art. 28-31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Na mocy art. 29 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013 wsparcia w ramach działania "rolnictwo ekologiczne" udziela się na hektar użytków rolnych rolnikom lub grupom rolników, którzy dobrowolnie podejmują się konwersji na praktyki i metody rolnictwa ekologicznego lub utrzymania takich praktyk i metod określonych w rozporządzeniu (WE) nr 834/2007 i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, zgodnie z zastosowaniem w danym państwie członkowskim.
Zatem płatność ekologiczna przysługuje wyłącznie do tych działek rolnych, na których prowadzona jest działalność rolnicza prowadzona w sposób zgodny z powołanymi przepisami. Płatność przyznawana jest rocznie, z uwzględnieniem powierzchni użytków rolnych. Działki rolne muszą być utrzymywane w należytej kulturze rolnej.
Zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia działek rolnych jest weryfikowana przez organ w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących przekroczenia powierzchni zgłoszonej do płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia nr 640/2014. Stosownie do art. 19a ust. 2 powołanego rozporządzenia jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym.
Skarżący w niniejszej sprawie złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2019. W toku postępowania wniosek został poddany weryfikacji. W tym celu przeprowadzono kontrolę administracyjną i kontrolę na miejscu, przewidziane w art. 46 ust. 1 i art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 1344 z późn. zm.) oraz w przepisach prawa unijnego, w tym art. 24 rozporządzenia nr 809/2014.
Przeprowadzona w okresie od dnia [...] sierpnia 2019 r. do dnia [...] września 2019 r. kontrola w ramach rolnictwa ekologicznego (protokół nr [...]) wykazała szereg nieprawidłowości, m.in. na działkach rolnych A1A, B1A, D1A, F1A, H1A, H1B, H1C, J1A, K1A, K1B, K1C, L1A, L1B, L1C, M1A, M1B, M1C, M1D, N1A, O1A, P1A stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, na działkach C1A, E1A, G1B stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Na działce I2 zadeklarowana powierzchnia była większa od stwierdzonej. Na części działki stwierdzono nieużytek, chwasty, kamienie, gruz.
Przy tym wyniki powyższej kontroli są zbieżne z wynikami kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej w dniach od [...] sierpnia 2019 r. do dnia [...] sierpnia 2019 r. (protokół nr [...]).
Uwzględniając wyniki kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu, a także treść protokołu nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, sporządzonego przez Komisję do spraw szacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powołaną przez Wojewodę L. zarządzeniem nr [...] z dnia [...] maja 2017 r., organ uznał wystąpienie w gospodarstwie skarżącego w 2019 r. siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności w postaci suszy na zgłoszonej do płatności ekologicznej działce rolnej I2 – o powierzchni stwierdzonej 1,21 ha.
Wobec powyższego organ ustalił, że w odniesieniu do płatności ekologicznej powierzchnia deklarowana w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji wynosiła 42,02 ha, a powierzchnia stwierdzona wynosi 1,21 ha. W konsekwencji, mając na względzie wielkość różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną oraz kierując się treścią art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, organ odmówił przyznania płatności ekologicznej, nakładając jednocześnie sankcję w kwocie [...]zł.
Skarżący kwestionuje powyższe ustalenia i w konsekwencji nieuwzględnienie w całości wniosku o przyznanie płatności oraz nałożenie sankcji, powołując się na naruszenie przepisów postępowania, a w następstwie wadliwych ustaleń naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego.
W związku z treścią zarzutów skarżącego wskazać należy, że zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Jednocześnie w ust. 2 art. 27 ustawy przewidziano, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Konsekwencją powyższych regulacji jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i udzielania informacji, gdyż organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony.
Zdaniem skarżącego, powołane przepisy dotyczące postępowania w sprawie przyznania płatności zostały przez organ naruszone wskutek niedokonania przez organ wszechstronnej oceny dowodów oraz nieuwzględnienia części wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę, która zgodnie z przytoczonymi przepisami przejawiała w postępowaniu inicjatywę dowodową.
W ocenie Sądu zarzuty sformułowane przez skarżącego nie zasługują jednak na podzielenie. Wbrew stanowisku skarżącego, ustalenia dokonane przez organ są prawidłowe oraz pozostają w logicznym związku z przeprowadzonymi w postępowaniu administracyjnym dowodami, które zostały w sposób wyczerpujący rozpatrzone przez organ – stosownie do art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Uznać także należy, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ w toku postępowania był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Nie zachodziła potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego. Fakt, że nie wszystkie dowody zgłaszane przez skarżącego zostały przeprowadzone, nie stanowi w okolicznościach sprawy uchybienia, które mogłoby wpłynąć na treść rozstrzygnięcia.
Trafne jest stanowisko organu, który przypisał rozstrzygające w sprawie znaczenie wynikom kontroli na miejscu.
Zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. System kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013). Zgodnie z art. 59, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu (art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013).
Stosownie do art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:
a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;
b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;
c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.
Zgodnie z art. 37 ust. 2 powołanego rozporządzenia kontrole na miejscu obejmują pomiar obszaru i weryfikację kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań i innych obowiązków dotyczących obszaru zgłoszonego przez beneficjenta w ramach systemów pomocy lub środków wsparcia, o których mowa w ust. 1.
Podkreślić należy, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają na celu ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw na danej działce rolnej oraz sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej.
Czynności kontrolne w ramach kontroli na miejscu, o których mowa w § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, są wykonywane co najmniej przez dwie osoby posiadające imienne upoważnienie, o którym mowa w art. 47 ust. 1 ustawy, zwane dalej "kontrolującymi" (§ 2 ust. 1 rozporządzenia). Kontrolujący wykonujący czynności kontrolne, o których mowa w § 1, sporządzają z tych czynności sprawozdanie, o którym mowa w art. 53 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 809/2014, zwane dalej "raportem z czynności kontrolnych". Raport z czynności kontrolnych wykonanych w ramach wizyty zawiera dane, o których mowa w art. 53 ust. 1 lit. a-d rozporządzenia nr 809/2014; przepis art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 stosuje się odpowiednio (§ 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia).
Stosownie do art. 53 ust. 1 lit. a-d rozporządzenia nr 809/2014 z każdej kontroli na miejscu przeprowadzonej zgodnie z przepisami niniejszej sekcji sporządza się sprawozdanie, które umożliwia szczegółowy przegląd przeprowadzonych kontroli. W sprawozdaniu należy w szczególności zamieścić następujące dane: poddane kontroli środki oraz wnioski lub wnioski o płatność, obecne osoby, informację, czy zawiadomienie o wizycie zostało przekazane beneficjentowi, a jeśli tak - z jakim wyprzedzeniem, wyniki kontroli oraz - w odpowiednich przypadkach - wszelkie uwagi szczegółowe.
W niniejszej sprawie w toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w oparciu o powołane przepisy w dniach od [...] sierpnia 2019 r. do dnia [...] września 2019 r. stwierdzono liczne nieprawidłowości na działkach zgłoszonych do płatności ekologicznej. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który zawiera wszystkie elementy wskazane w powołanym wyżej art. 53 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr [...]. Z akt sprawy wynika, że kontrolę przeprowadzili dysponujący odpowiednimi upoważnieniami pracownicy Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w L., zaś o kontroli powiadomiono telefonicznie pełnomocnika skarżącego G. B..
Wymaga podkreślenia, że przeprowadzenie kontroli na miejscu, metodą inspekcji terenowej, polegającej na wizytacji zadeklarowanych działek i wizualnej ocenie ich rzeczywistego stanu przez upoważnione do kontroli osoby, dysponujące odpowiednimi kwalifikacjami, pozwala na skorygowanie powierzchni uprawnionych do płatności w związku z okolicznościami, których stwierdzenie jest możliwe przede wszystkim w ramach bezpośrednich oględzin, takich jak ustalenie obszarów wykluczających płatność, czy ustalenie, że faktyczna powierzchnia upraw, czy faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości nie odpowiada złożonej deklaracji. W toku kontroli przeprowadzane są pomiary za pomocą urządzenia GPS, a wyniki kontroli są dokumentowane za pomocą szkiców graficznych oraz fotografii obrazujących stan w czasie kontroli poszczególnych zadeklarowanych działek. Jednocześnie, jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji, protokół kontroli stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Analiza sporządzonego w niniejszej sprawie protokołu kontroli w ramach rolnictwa ekologicznego oraz zbieżnego z nim co do wyników raportu z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, a także obszernej dokumentacji fotograficznej obejmującej ponumerowane zdjęcia przedstawiające stan każdej z działek rolnych zadeklarowanych przez skarżącego jednoznacznie wskazują, że rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym, a deklarowanym we wniosku skarżącego, zostały właściwie ujawnione przez kontrolujących i skutkowały przypisaniem im odpowiednich kodów nieprawidłowości oraz stwierdzeniem zasadniczych różnic pomiędzy powierzchniami działek rolnych deklarowanymi przez rolnika, a powierzchniami uprawnionymi do płatności.
Na fotografiach widoczne są stwierdzone w protokole kontroli liczne wysokie chwasty, w tym wieloletnie, leżące miejscami kamienie, w tym także ich skupiska, opony, brak zadeklarowanych roślin uprawnych albo wyłącznie pojedyncze rośliny zadeklarowane do płatności. Dokumentacja fotograficzna załączona do raportu z kontroli jednoznacznie potwierdza ustalenia o zaniechaniu prowadzenia działalności rolniczej na działkach A/A1 i A1 (zdjęcia nr [...]), B/B1 (zdjęcia nr [...]), D/D1 (zdjęcia nr [...]), F/F1 (zdjęcia nr [...]), H/H1 (zdjęcia nr [...]), J/J1 (zdjęcia nr [...]), K/K1 (zdjęcia nr [...]), L/L1 (zdjęcia nr [...]), M/M1 (zdjęcia nr [...]), N/N1 (zdjęcia nr [...]), O/O1 (zdjęcia nr [...]), P/P1 (zdjęcia nr [...]) oraz braku przeprowadzenia niezbędnych zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów na działkach C/C1 (zdjęcia nr [...]), E/E1 (zdjęcia nr [...]), G/G1 (zdjęcia nr [...]) i ugoru na części działki nr I (zdjęcia nr [...]). Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że zgłoszone do płatności działki nie spełniają definicji użytku rolnego, co wyklucza przyjęcie, że prowadzona jest na nich działalność rolnicza.
Skarżący podnosił, że zły stan działek wynika z wystąpienia na terenie jego gospodarstwa suszy, która uniemożliwiła wzrost upraw i przyczyniła się do rozwoju chwastów. Podkreślał także, że na przedmiotowych działkach były przeprowadzane niezbędne zabiegi agrotechniczne. Na dowód powyższego między innymi przedstawił oświadczenia podpisane przez okolicznych rolników, a także wnosił o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków oraz dowodów z dokumentów.
Jednakże w ocenie Sądu zaoferowane dowody w postaci dokumentów prywatnych oraz zeznań świadków czy przesłuchania strony nie są w stanie podważyć oczywistych i jednoznacznych ustaleń kontroli opartych na obiektywnie stwierdzonym w czasie wizji terenowej i szczegółowo udokumentowanym stanie zgłoszonych do płatności działek, na których w czasie kontroli przeprowadzonych w dniach od [...] sierpnia 2019 r. do [...] sierpnia 2019 r. oraz od [...] sierpnia 2019 r. do [...] września 2019 r. stwierdzono w przeważającej części chwasty, w tym dwuletnie i wieloletnie, także o wysokości od około 30 cm do około 150 cm, kamienie na części lub na całej powierzchni działek, nieużytki, ugór, a na niektórych działkach wyłącznie pojedyncze rośliny zadeklarowane do płatności. Wskazane przez skarżącego dowody nie są w stanie skutecznie podważyć okoliczności stanu faktycznego uwidocznionego w protokole kontroli, a mianowicie rzeczywistego stanu działek bezsprzecznie ujawnionego w czasie kontroli i widocznego na zdjęciach wchodzących w skład wykonanej w trakcie kontroli dokumentacji fotograficznej. Już w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego nie da się pogodzić twierdzenia o przeprowadzaniu skutecznych zabiegów agrotechnicznych z ujawnionym w czasie kontroli faktem porastania działek przez dwuletnie, a także wieloletnie chwasty oraz zalegania kamieni.
Z omówionych przyczyn, w ocenie Sądu nieuwzględnienie przez organ wniosków o dopuszczenie dowodów z osobowych źródeł dowodowych nie stanowi mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania. Nieuwzględnienie tych wniosków nie powoduje, że materiał dowodowy jest niekompletny i niewystarczający do wydania rozstrzygnięcia.
Trafne jest stanowisko organu, że nawet jeżeli skarżący, jak deklaruje, wykonał w 2019 r. zabiegi agrotechniczne, płatność nie może być przyznana, skoro w czasie kontroli na większości powierzchni deklarowanych działek stwierdzono jedynie śladowe ilości zadeklarowanych upraw, a stan działek wskazuje na znaczny stopień zaniedbania. Nie można uznać za kwalifikujące się do płatności gruntów, które nie są utrzymane w dobrej kulturze rolnej. Powyższej oceny nie podważa skutecznie podnoszona przez skarżącego okoliczność, że zachwaszczenie upraw miało związek z niestosowaniem konwencjonalnych środków ochrony roślin, skoro na zadeklarowanych działkach w istocie nie znajdują się uprawy, co do których skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności, a stan działek wskazuje na znaczny stopień zaniedbania. Sam fakt niestosowania konwencjonalnych środków ochrony roślin nie wyłącza obowiązku utrzymania gruntów zgłoszonych do płatności w stanie dobrej kultury rolnej.
W ocenie Sądu w świetle wyników kontroli na miejscu zasługuje na podzielenie stanowisko organu, że stwierdzony w trakcie kontroli poziom zachwaszczenia wskazuje na zaniedbanie upraw i brak odpowiednich zabiegów agrotechnicznych.
Zauważyć należy, że stanowisko organu znajduje oparcie zarówno w protokole z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego w okresie od [...] sierpnia 2019 r. do [...] września 2019 r. w ramach rolnictwa ekologicznego, jak i protokole kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Przy tym Biuro Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR po ponownej weryfikacji raportów z kontroli podtrzymało wyniki kontroli.
Istotnym jest także wskazanie, że przeprowadzenie kontroli na miejscu przez upoważnionych pracowników Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR nastąpiło w związku z zawiadomieniem przesłanym z Gminy W. w następstwie ustaleń dokonanych w gospodarstwie rolnym skarżącego przez Komisję do spraw szacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powołaną zarządzeniem Wojewody L. nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. Zgodnie z treścią sporządzonego przez wskazaną komisję protokołu z wizji w terenie, przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2019 r., na większości zadeklarowanych przez skarżącego działek nie znajdowały się deklarowane uprawy, ponadto stwierdzono brak przygotowania gleby, to jest wyrównania gleby i uprzątnięcia głazów, desek, blachy i.t.p. oraz występowanie samosiewów drzew i roślin wieloletnich, co świadczy o niepodjęciu uprawy w danym roku. W protokole zaznaczono również, że działki w gospodarstwie rolnym skarżącego to grunty rekultywowane. Zawarty we wskazanym protokole opis stanu gruntów zadeklarowanych przez skarżącego do płatności, a także wyrażona w protokole konkluzja stanowiska komisji co do niepodjęcia upraw w danym roku, są zbieżne z ustaleniami dokonanymi przez organ w niniejszej sprawie i potwierdzają prawidłowość tych ustaleń. Należy także zauważyć, że zgodnie z protokołem nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem negatywnego zjawiska atmosferycznego, powierzchnia upraw rolnych dotknięta zjawiskiem suszy w gospodarstwie skarżącego wynosiła jedynie 4,56 ha. Omówione dokumenty, sporządzone przez właściwą komisję do spraw szacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej, mają walor dokumentów urzędowych, zgodnie z art. 76 § 1 i 2 k.p.a. Stanowią zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ich wiarygodność nie budzi wątpliwości. Dowody te zaś w pełni potwierdzają zarówno ustalenia, jak i ocenę przyjęte przez organ za podstawę decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie, w szczególności co do przyczyn stwierdzonego stanu gruntów, w przeważającej większości porośniętych chwastami, w tym dwu i wieloletnimi. Wskazane dowody jednoznacznie przeczą bowiem stanowisku skarżącego, iż przyczyną zachwaszczenia i niewystępowania zadeklarowanych upraw nie było zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej oraz brak zabiegów agrotechnicznych, ale susza. Z całości gruntów rolnych w gospodarstwie skarżącego, o powierzchni 45,87 ha, właściwa komisja potwierdziła wystąpienie zjawiska suszy wyłącznie w odniesieniu do 4,56 ha. Taką też tylko powierzchnię skarżący zgłosił następnie we wniosku z dnia [...] listopada 2019 r. o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30 % danej uprawy.
Zgodzić się też należy z oceną, że dokumenty obejmujące zawarte przez G. B. umowy najmu sprzętu rolniczego nie podważają stanowiska organu. Nie dowodzą bowiem przeprowadzenia za pomocą tego sprzętu na gruntach zgłoszonych do płatności zabiegów agrotechnicznych, zwłaszcza wystarczających do utrzymania upraw w odpowiednim stanie. Przeczą temu oczywiste i jednoznaczne wyniki kontroli. Trzeba też mieć na względzie, że wskazane dokumenty mają walor dokumentów prywatnych, z którymi wiąże się wyłącznie domniemanie, że osoba, która je popisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumentach.
Również przedstawione przez skarżącego fotografie nie mogą skutecznie podważyć wyników kontroli. W związku z argumentacją skarżącego akcentującą możliwość odczytania z nośnika elektronicznego zarówno dat wykonania fotografii, uwidocznionych także na ich wydrukach, jak również pozycji GPS, zważyć należy na powszechnie znany fakt, iż tego rodzaju dane są danymi edytowalnymi, co podważa ich wiarygodność.
Prawidłowa jest także dokonana przez organ ocena przedstawionych przez skarżącego dokumentów dotyczących certyfikacji (certyfikat [...] (17) z dnia [...] września 2017 r., decyzja w sprawie certyfikacji przedsięwzięcia eko-rolniczego po kontroli pełnozakresowej z dnia [...] sierpnia 2018 r., certyfikat [...] (19) z dnia [...] lipca 2019 r.). Z uwagi na odmienny przedmiot kontroli wykonywanych przez jednostki certyfiujące, wskazane dokumenty nie mogą podważyć ustaleń organu i stanowić skutecznego dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu, jakim jest protokół kontroli na miejscu.
Podkreślić należy, że organ nie naruszył art. 89 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Pełnomocnik strony miał możliwość zapoznania się z przeprowadzanymi dowodami, aktywnie uczestniczył w ich przeprowadzeniu, zgłaszając m.in. zastrzeżenia do protokołu kontroli, przesyłał pisma, w których przedstawiał stanowisko strony oraz zgłaszał wnioski dowodowe. Zgodnie z art. 89 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin (art. 89 § 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie takie okoliczności nie zachodziły.
W związku z wnioskiem o powołanie biegłego jeszcze raz podkreślić należy, że kontrola na miejscu została przeprowadzona przez dysponujących odpowiednią wiedzą pracowników Biura Kontroli na Miejscu, które następnie dokonało ponownej weryfikacji wyników kontroli. Akcentowane w orzecznictwie znaczenie i moc dowodowa protokołów kontroli wywodzone są właśnie z faktu, że kontrole są przeprowadzane przez podmioty wyspecjalizowane i bezstronne (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 458/13, z 12 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1019/10 oraz z 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07).
Wobec tego przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa lub doradcy rolnośrodowiskowego na okoliczność wykonania prac agrarnych na działkach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 było zbędne. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie było bowiem konieczne zasięgnięcie wiadomości specjalnych, co dopiero w świetle art. 84 § 1 k.p.a. uzasadnia zwrócenie się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. W konsekwencji dokonana postanowieniem organu odwoławczego nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. odmowa uwzględnienia żądania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa lub doradcy rolnośrodowiskowego nie narusza przepisów postępowania administracyjnego.
Wbrew zarzutowi skarżącego organ nie miał obowiązku wezwania strony do uzupełnienia wniosku dowodowego w sytuacji, gdy powołany dowód z dokumentu nie został faktycznie wraz z wnioskiem złożony. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie było też niezbędne przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci rejestru działań agrotechnicznych, gdyż ustalony w drodze wizji terenowej bezsprzeczny stan zadeklarowanych do płatności działek pozwalał na jednoznaczną ocenę braku utrzymania działek w dobrej kulturze rolnej, do czego niezbędne są skuteczne zabiegi agrotechniczne.
Wątpliwości Sądu nie budzi także dokonana przez organ ocena pozostałych dowodów.
Słusznie organ zwrócił uwagę, że w świetle protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2017 r. przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w L., już w 2017 r. stan agrotechniczny pól w gospodarstwie skarżącego był nieodpowiedni z powodu nadmiernego zachwaszczenia, co wiązało się z faktem, iż grunty w poprzednich latach były ugorami. Okoliczność ta bez wątpienia potwierdza wyprowadzony w oparciu o wyniki kontroli na miejscu wniosek organu, że przyczyną zaniku upraw na przeważającej części działek nie było wystąpienie suszy, ale faktyczne zaniechanie działalności rolniczej oraz brak właściwych zabiegów agrotechnicznych.
Logiczna jest także ocena organu, że bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostawał wniosek skarżącego o dołączenie przetworzonych zdjęć lotniczych i satelitarnych obrazujących sporne działki, skoro, jak wyjaśnił organ, ortofotomapa nie umożliwia rozróżnienia chwastów wieloletnich od zadeklarowanych upraw.
Organ zasadnie też uznał, że oświadczenie A. P., który nie jest wyspecjalizowanym podmiotem upoważnionym do kontroli, w żadnej mierze nie może podważyć ustaleń opisanych w protokole kontroli, tym bardziej w sytuacji, gdy wskazane oświadczenie zostało sporządzone już po kontroli na miejscu.
Protokół kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W konsekwencji, w sytuacji gdy – jak w niniejszej sprawie – protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości, nie można organowi postawić skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskutek ograniczenia postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli. Trzeba przy tym zauważyć, że w niniejszej sprawie ustalenia wynikające z protokołu kontroli znajdują także potwierdzenie w innych zgromadzonych w postępowaniu dowodach, które zostały właściwie rozpatrzone i ocenione przez organ.
Ponadto w treści skargi skarżący w istocie nie formułuje zarzutów, które zmierzałyby do podważenia wiarygodności przedstawionych w raportach wyników kontroli na miejscu w zakresie stwierdzonego w czasie kontroli stanu gruntów. Te zaś, jak wyjaśniono wyżej, mają decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu organ dostatecznie wyjaśnił wszystkie fakty mające wpływ na treść ustaleń faktycznych i znaczenie dla sprawy.
Z przyczyn omówionych już wyżej podzielić należy także stanowisko organu co do braku podstaw do uwzględnienia skutków suszy w gospodarstwie rolnym skarżącego ponad obszar na działce rolnej I2 na powierzchni stwierdzonej 1,21 ha, co organ zasadnie uznał za wykazane w świetle protokołu nr [...] oraz z uwzględnieniem wyników kontroli na miejscu.
Na mocy z art. 29 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich organ właściwy w sprawach o przyznanie pomocy jest również właściwy w sprawach uznawania przypadków działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013. Stosownie do art. 2 ust. 2 lit. c powołanego rozporządzenia, "siła wyższa" i "nadzwyczajne okoliczności" mogą zostać uznane w szczególności w przypadku poważnej klęski żywiołowej, powodującej duże szkody w gospodarstwie rolnym. Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Organ nie kwestionował, że skarżący dopełnił ostatnio wymienionego obowiązku, jednakże zgodnie z protokołem nr [...] suszą zostały dotknięte jedynie uprawy na powierzchni 4,56 ha w obrębie działek nr [...] i [...] Zgodnie z wynikami kontroli na miejscu powierzchnia stwierdzona w przypadku zgłoszonej do płatności ekologicznej działki I2 wynosi 1,21 ha.
W konsekwencji w zgodzie z materiałem dowodowym sprawy organ przyjął, że stwierdzona powierzchnia działek rolnych kwalifikująca się do przyznania płatności wyniosła 1,21 ha. Z uwagi zaś na wielkość różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (42,02 ha), a stwierdzoną (1,21 ha), w świetle art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 zachodziły podstawy do odmowy przyznania płatności ekologicznej oraz nałożenia sankcji. Skarżący nie kwestionuje samego sposobu wyliczenia wysokości pieniężnej sankcji. Jednocześnie stwierdzić należy, że ustalenia faktyczne organu dotyczące powierzchni uprawnionych do płatności, jak i wyliczenie wysokości sankcji są prawidłowe, znajdują bowiem potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy. Wbrew zarzutowi skarżącego organy właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w rozpoznawanej sprawie, nie naruszając obowiązujących w tym zakresie przepisów. Rozpatrzyły całość materiału dowodowego, który był wystarczający do rozstrzygnięcia i dokonały jego wyczerpującej oceny w zgodzie z art. 80 k.p.a. Ocena materiału dowodowego jest prawidłowa i logiczna, nie wykracza poza granice swobodnej oceny.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymagania wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Organ szczegółowo opisał i ustalił stan faktyczny oraz zawarł uzasadnienie prawne, omawiając przepisy stanowiące prawną podstawę rozstrzygnięcia i przedstawiając szczegółowo sposób ich zastosowania, wraz ze stosownymi wyliczeniami. Organ wskazał dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wbrew zarzutom skarżącego organ przedstawił ustalenia odnośnie stanu faktycznego stwierdzonego na poszczególnych działkach rolnych zgłoszonych do płatności.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi. W konsekwencji i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę.