III SA/Lu 598/22

III SA/Lu 598/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-02-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 635/23 - Wyrok NSA z 2024-10-25
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2422
art. 35 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 916
art. 6
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j)
Dz.U. 2019 poz 1065
§ 7; § 11; § 11c
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant: Starszy asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Gminy W. na akt Zarządu Województwa z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy na realizację operacji oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] 2022 r. G. W. złożyła wniosek o przyznanie pomocy na realizację operacji pt. "[...] na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości B. G. W., typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych", w ramach poddziałania 7.2. "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji na energię odnawialną i w oszczędzanie energii" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. G. wnioskowała o przyznanie pomocy w kwocie [...]zł.
Pismem z dnia 30 września 2022 r., nr [...], [...] [...], Zarząd Województwa Lubelskiego poinformował G. W. o odmowie przyznania pomocy na realizację operacji. Jako podstawę odmowy organ wskazał art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422 z późn. zm., dalej powoływanej jako "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich" lub "ustawa").
Organ wyjaśnił, że operacja objęta wnioskiem skarżącej nie spełniła wymogu określonego w § 11 ust. 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 232 z późn. zm., dalej powoływanego jako "rozporządzenie"). Zgodnie z tym przepisem pomoc może zostać przyznana na realizację operacji, która uzyskała co najmniej 8 punktów. Natomiast w wyniku oceny punktowej dokonanej zgodnie z kryteriami wyboru operacji określonymi w § 11 ust. 1 pkt 1-6 i ust. 2 pkt 3 rozporządzenia przedmiotowa operacja uzyskała łącznie jedynie 6 punktów, a mianowicie: 0 punktów za podstawowy dochód podatkowy gminy, 0 punktów za wskaźnik bezrobocia w powiecie, 2 punkty za gęstość zaludnienia w gminie, 1 punkt za realizację operacji w związku z tworzeniem pasywnej infrastruktury szerokopasmowej, 0 punktów za bezpośredni dostęp do nieruchomości gruntowej, na której znajduje się budynek użyteczności publicznej, 3 punkty za łączenie się z drogą o wyższej kategorii, 0 punktów za kryterium regionalne dotyczące zwiększenia dostępności do obszaru atrakcyjnego turystycznie, 0 punktów za kryterium regionalne dotyczące zwiększenia dostępności do obszaru produkcji rolniczej lub przetwórstwa rolno-spożywczego. W konsekwencji organ stwierdził, że z powodu nieuzyskania minimalnej wymaganej ilości punktów pomoc na operację objętą wnioskiem nie może być przyznana.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. W. zaskarżyła rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 30 września 2022 r., zarzucając mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie:
1. art 14 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, poprzez jego niezastosowanie skutkujące odmową przyznania prawa pomocy skarżącej, pomimo iż spełniła ona warunki, od których zaistnienia ustawa uzależniała pozyskanie wnioskowanych środków na realizację opisanej we wniosku operacji;
2. art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, poprzez zaniechanie przez organ realizacji obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i w konsekwencji błędne uznanie, iż wnioskowana przez skarżącą operacja nie otrzymała wymaganej do przyznania pomocy liczby 8 punktów w sytuacji, gdy z całokształtu materiału dowodowego wynika, iż powinna otrzymać dodatkowe 2 punkty za bezpośredni dostęp do nieruchomości gruntowej, na której znajduje się budynek użyteczności publicznej lub na której rozpoczęto budowę budynku użyteczności publicznej oraz 4 punkty za kryterium regionalne dotyczące zwiększenia dostępności do obszaru atrakcyjnego turystycznie, co doprowadziło do naruszenia przez Zarząd Województwa Lubelskiego zasady praworządności oraz zasady wyczerpującego rozpoznania materiału dowodowego;
3. art. 11 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieprzyznanie skarżącej 2 punktów, w sytuacji gdy z całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż odcinek drogi objęty przedmiotową operacją zapewni bezpośredni dostęp do nieruchomości gruntowej, na której znajduje się budynek użyteczności publicznej lub na której rozpoczęto budowę budynku użyteczności publicznej, o ile budowa ta zostanie zakończona przed dniem złożenia wniosku o płatność końcową;
4. § 11 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieprzyznanie skarżącej 4 punktów, w sytuacji gdy z całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w wyniku realizacji przedmiotowej operacji poprawi się dostępność do obszaru atrakcyjnego turystycznie;
5. art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, poprzez brak należytego uzasadnienia odmowy przyznania pomocy przez Zarząd Województwa Lubelskiego i oparcie stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonym rozstrzygnięciu wyłącznie na lakonicznym stwierdzeniu, iż wskazana przez skarżącą operacja nie uzyskała minimalnej liczby punktów do przyznania pomocy, czego konsekwencję stanowiło naruszenie zasady praworządności, uniemożliwiające wnioskodawczyni zrozumienie przyczyn, dla których wniosek nie został wybrany do dofinansowania, jak również sądowi administracyjnemu dokonanie prawidłowej kontroli, czy ocena wniosku nie narusza prawa;
6. art. 2 i art. 7 Konstytucji RP w związku naruszeniem zasady demokratycznego państwa prawnego i adresowanego do wszystkich organów władzy publicznej nakazu działania na podstawie i w granicach prawa, poprzez zaniechanie sporządzenia należytego uzasadnienia odmowy przyznania pomocy przez Zarząd Województwa Lubelskiego i oparcie stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonym rozstrzygnięciu wyłącznie na lakonicznym stwierdzeniu, iż wskazana przez skarżącą operacja nie uzyskała minimalnej liczby punktów do przyznania pomocy, czego konsekwencję stanowiło uniemożliwienie sądowi administracyjnemu dokonanie prawidłowej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia organu.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca w pierwszym rzędzie podniosła, że wbrew przepisom przytoczonym w treści skargi, w zaskarżonym rozstrzygnięciu brak jest wskazania przyczyn odmowy udzielenia skarżącej pomocy finansowej na realizację operacji.
Jednocześnie skarżąca wskazała, że liczba punktów przyznana operacji została zaniżona w zakresie dwóch kryteriów, a mianowicie zapewnienia bezpośredniego dostępu do nieruchomości gruntowej, na której znajduje się budynek użyteczności publicznej lub na której rozpoczęto budowę budynku użyteczności publicznej oraz zwiększenia dostępności do obszaru atrakcyjnego turystycznie.
W odniesieniu do pierwszego z wymienionych kryteriów G. podniosła, że w charakterystyce operacji w punkcie 6.3. wniosku, a także na dołączonej do wniosku mapie, wskazała lokalizację punktów obsługi pasażerów w transporcie drogowym, to jest 2 przystanków autobusowych w miejscowości B., zlokalizowanych w 0+575,00 oraz 0+700,00 km drogi, której dotyczył wniosek. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" jako budynki użyteczności publicznej traktuje się budynki o charakterze użyteczności publicznej definiowane zgodnie z § 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 z późn. zm.). Przepis ten przewiduje zaś, że budynkiem użyteczności publicznej jest budynek przeznaczony na potrzeby, między innymi, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym oraz inny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji. Ponadto na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zakładce dotyczącej operacji typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" podano, że biorąc pod uwagę wskazane w definicji przeznaczenie budynku użyteczności publicznej, to jest przeznaczonego m.in. dla kultu religijnego, turystyki oraz innego ogólnodostępnego obiektu przeznaczonego do wykonywania podobnych funkcji można uznać kapliczki przydrożne (miejsca kultu religijnego) oraz przystanki turystyczne jako obiekty użyteczności publicznej.
W związku z tym, w ocenie skarżącej punkty obsługi pasażerów w transporcie drogowym w postaci dwóch przystanków autobusowych należy uznać za budynki użyteczności publicznej, ponieważ stanowią one obiekty użyteczności publicznej służące obsłudze pasażerów w transporcie drogowym i wypełniają definicję budynku użyteczności publicznej określoną w § 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z uwagi na powyższe, operacja skarżącej winna była uzyskać dodatkowe 2 punkty z uwagi na spełnienie kryterium bezpośredniego dostępu do nieruchomości gruntowej, na której znajduje się budynek użyteczności publicznej lub na której rozpoczęto budowę budynku użyteczności publicznej.
Odnosząc się zaś do kryterium regionalnego dotyczącego zwiększenia dostępności do obszaru atrakcyjnego turystycznie skarżąca wskazała, że do wniosku załączono wypis z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego sporządzonego dla działki drogowej nr [...] w miejscowości B. oraz kluczowy w sprawie Plan Odnowy Miejscowości B. na lata 2022-2030, będący załącznikiem do uchwały nr [...] Rady G. W. z dnia [...] 2022 r. Z przedstawionego przez stronę Planu Odnowy wynika, że miejscowość B. ma bogatą historię, posiada liczne zabytki i pomniki przyrody oraz, że przez miejscowość przebiegają liczne szlaki turystyczne i rowerowe, a sama miejscowość sąsiaduje z obszarami chronionymi takimi jak: Park Krajobrazowy D. C., Obszar Natura 2000 [...]. W ocenie skarżącej powyższe okoliczności wskazują jednoznacznie, że w wyniku realizacji przedmiotowej operacji poprawi się dostęp do obszaru atrakcyjnego turystycznie. Z tego też powodu wniosek skarżącej powinien był otrzymać dodatkowe 4 punkty za spełnienie tego kryterium.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Przedmiot kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie stanowiło rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Lubelskiego o odmowie przyznania skarżącej pomocy finansowej na zrealizowanie operacji typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych", w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji na energię odnawialną i w oszczędzanie energii" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, wymienionego w art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na mocy art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, która określa warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach działań i poddziałań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. b, pkt 4 i 5, pkt 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy w formie pisemnej o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Na mocy art. 35 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w przypadku, o którym mowa w ust. 1, podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Jak wynika natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w sytuacji stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, o którym mowa w powołanych ostatnio przepisach. W związku z tym wniosek o jego uchylenie nie był zasadny.
Zaskarżone rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącej dofinansowania na realizację operacji "[...] na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości B. G. W. podlegało kontroli Sądu z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania zawartymi w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w wymienionym ostatnio przepisie zostało wydane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r.
Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia, o kolejności przysługiwania pomocy decyduje suma uzyskanych punktów przyznanych na podstawie kryteriów wyboru operacji, wymienionych w punktach 1-6. Oprócz kryteriów określonych w ust. 1 do ustalania kolejności przysługiwania pomocy stosuje się również kryteria wyboru operacji określone dla poszczególnych województw w ust. 2 § 11 rozporządzenia.
Stosownie do § 11 ust. 4a rozporządzenia kolejność przysługiwania pomocy jest ustalana od operacji, która uzyskała największą liczbę punktów, do operacji, która uzyskała najmniejszą liczbę punktów. Jednocześnie przepis ust. 9 § 11 rozporządzenia przewiduje, że pomoc może być przyznana na operacje, które uzyskały co najmniej 8 punktów.
W niniejszej sprawie operacja objęta wnioskiem skarżącej uzyskała łącznie 6 punktów. W sprawie nie jest kwestionowana liczba punktów przyznanych w ramach kryteriów wyboru operacji wymienionych w § 11 ust. 1 pkt 1 - 4 i pkt 6. Natomiast spór w sprawie dotyczy oceny spełnienia kryterium określonego w § 11 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia oraz kryterium wojewódzkiego opisanego w § 11 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia.
Przepis § 11 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia przewiduje przyznanie operacji 2 punktów, jeżeli odcinek drogi objęty operacją zapewni bezpośredni dostęp do nieruchomości gruntowej, na której znajduje się budynek użyteczności publicznej lub na której rozpoczęto budowę budynku użyteczności publicznej, o ile budowa ta zostanie zakończona przed dniem złożenia wniosku o płatność końcową.
Powyższego kryterium dotyczy punkt 6.3. Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych". W punkcie tym przewidziano, że w ramach charakterystyki operacji należy podać dokładną nazwę oraz adres budynku użyteczności publicznej, np.: Publiczny Ośrodek Zdrowia w miejscowości X, ul. [...]. Jednocześnie wyjaśniono, że jako budynki użyteczności publicznej traktuje się budynki o charakterze użyteczności publicznej definiowane zgodnie z § 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz.1065 z późn. zm.), tj.: "budynkiem użyteczności publicznej jest budynek przeznaczony na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym, oraz inny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji; za budynek użyteczności publicznej uznaje się także budynek biurowy lub socjalny". Ponadto w pkt 6.3. Instrukcji zaznaczono, że jeżeli dopiero rozpoczęto budowę budynku użyteczności publicznej, to inwestycja powinna zostać zakończona przed dniem złożenia wniosku o płatność końcową (należy załączyć do wniosku o płatność dokumenty potwierdzające oddanie do użytkowania budynku) oraz, że konieczne jest zaznaczenie na załączonej mapce/szkicu sytuacyjnym położenia budynku.
W punkcie 6.3. wniosku o przyznanie pomocy skarżąca w ramach określenia nazwy i adresu budynku użyteczności publicznej, o którym mowa w opisie kryterium z § 11 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, wskazała punkt obsługi pasażerów w transporcie drogowym (2 przystanki autobusowe w km 0+575,00 oraz 0+700,00 w m. [...]).
Jednocześnie z treści dołączonego do wniosku kosztorysu inwestorskiego jednoznacznie wynika, że planowane do wykonania w ramach operacji dwa przystanki autobusowe, to w istocie wiaty przystankowe o konstrukcji stalowej z wypełnieniem szybami hartowanymi na 3 bokach i łukowym pokryciem dachu z poliwęglanu komorowego przyciemnianego (strona 1 i 4 kosztorysu, pozycje kosztorysowe 77-77).
Wskazać natomiast należy, że wiata przystankowa nie może być uznana za budynek użyteczności publicznej. Przede wszystkim bowiem z § 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz.1225) wynika, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o budynku użyteczności publicznej – należy przez to rozumieć budynek przeznaczony na potrzeby opisane w tym przepisie, w tym na potrzeby obsługi pasażerów w transporcie drogowym. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z późn zm.) w art. 3 pkt 2 definiuje zaś budynek jako taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie wiata nie mieści się w kategorii budynku (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2017 r., sygn. II OSK 1707/15 oraz z 17 marca 2020 r., sygn. II OSK 603/19). Nie można zatem uznać za budynki w rozumieniu prawa budowlanego i powołanego rozporządzenia wykonawczego zaplanowanych do budowy w ramach objętej wnioskiem operacji dwóch wiat przystankowych, które zgodnie z zapisami kosztorysu nie spełniają wymogu wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych.
W konsekwencji należało podzielić wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu stanowisko organu o braku podstaw do przyznania skarżącej 2 punktów w ramach kryterium opisanego w § 11 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Przedstawiony przez skarżącą wniosek oraz dołączone do niego dokumenty nie potwierdzają bowiem, że odcinek drogi objęty operacją zapewni bezpośredni dostęp do nieruchomości gruntowej, na której znajduje się budynek użyteczności publicznej lub na której rozpoczęto budowę budynku użyteczności publicznej.
W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała również spełnienia kryterium regionalnego, o którym mowa w § 11 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia. Powołany przepis przewiduje – w przypadku województwa lubelskiego – przyznanie 4 punktów, jeżeli w wyniku realizacji operacji poprawi się dostępność obszaru, na którym w dniu ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy znajduje się park narodowy, park krajobrazowy, rezerwat przyrody, obszar chronionego krajobrazu, zabytek nieruchomy wpisany do rejestru zabytków albo wojewódzkiej ewidencji zabytków zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2021 r. poz. 710 i 954), oznakowany szlak turystyczny lub gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 553 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 1509 i 2459), w którym są wynajmowane pokoje.
Podkreślić należy, że stosownie do § 7 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia wniosek o przyznanie pomocy zawiera dane niezbędne do jej przyznania, w szczególności informacje o dołączonych dokumentach potwierdzających spełnienie warunków przyznania pomocy. Zgodnie z wymogiem z § 7 ust. 2 rozporządzenia do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się dokumenty niezbędne do przyznania pomocy, w tym niezbędne do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy i kryteriów wyboru operacji, albo ich kopie, których wykaz zawiera formularz wniosku o przyznanie pomocy. Z kolei w myśl § 11a ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy został złożony w terminie, o którym mowa w § 9 ust. 2, operacji objętej tym wnioskiem przyznaje się punkty za poszczególne kryteria wyboru operacji na podstawie danych zawartych w tym wniosku oraz w dokumentach, o których mowa w § 7 ust. 2, dołączonych do tego wniosku. Jeżeli wniosek o przyznanie pomocy lub dołączone do niego dokumenty nie zawierają danych niezbędnych do ustalenia liczby punktów za dane kryterium wyboru operacji, nie przyznaje się punktów za to kryterium (§ 11a ust. 3 rozporządzenia).
Z przytoczonych przepisów wynika, że obowiązkiem wnioskodawcy jest dołączenie do wniosku dokumentów potwierdzających okoliczności objęte poszczególnymi kryteriami oraz, że ocena spełnienia kryteriów skutkująca przyznaniem albo nieprzyznaniem określonej ilości punktów dokonywana jest wyłącznie w oparciu o powyższe, złożone przez wnioskodawcę, dokumenty. Zauważyć także należy, że przepis § 11c ust. 4 rozporządzenia wyraźnie wyłącza możliwość uzupełnienia na późniejszym etapie postępowania braków wniosku, jeżeli braki dotyczą danych niezbędnych do ustalenia spełniania kryteriów wyboru operacji.
Także w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" wskazano, że do wniosku należy dołączyć dokumenty niezbędne do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy albo ich kopie, zgodnie z wykazem załączników określonym we wniosku w punkcie VI (część A pkt 3 Instrukcji). W punkcie VI formularza wniosku, pod. lp. 16 znajduje się rubryka, w której zgodnie z jej opisem wskazuje się "Decyzje, pozwolenia lub opinie organów administracji publicznej, inne dokumenty potwierdzające spełnienie kryteriów przyznania pomocy, w tym kryteriów wojewódzkich – kopie". Jednocześnie w części B Instrukcji, w pkt 16 sekcji VI, dotyczącym ostatnio wymienionej rubryki wniosku, jednoznacznie określono, że należy załączyć do wniosku wszelkie decyzje, pozwolenia lub opinie organów administracji publicznej, jeżeli z odrębnych przepisów wynika obowiązek ich uzyskania w związku z realizacją operacji, o ile ich uzyskanie jest wymagane przed rozpoczęciem realizacji operacji oraz inne dokumenty potwierdzające spełnienie kryteriów przyznania pomocy, w tym kryterium wojewódzkiego. W wierszach 1) – 3) wnioskodawca wpisuje poszczególne dokumenty, które dołączył do wniosku, a których nie wykazano w poprzednich punktach. W tym miejscu można również wymienić numer elektronicznej księgi wieczystej.
W świetle przywołanych przepisów rozporządzenia oraz treści Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych", do uzyskania punktów w ramach kwestionowanego kryterium regionalnego konieczne było zatem przedstawienie dokumentów potwierdzających okoliczności definiujące to kryterium zgodnie z jego opisem w § 11 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia.
Nie można jednak uznać, by takie dokumenty skarżąca przedstawiła. Jak wynika z treści wniosku o przyznanie pomocy, skarżąca w punkcie VI lp. 16 wniosku nie wymieniła odrębnych dokumentów dla potwierdzenia spełnienia kryterium wojewódzkiego. Skarżąca podnosi natomiast, że do wniosku dołączyła wypis z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego G. W. sporządzony dla działki drogowej nr [...] w miejscowości B. oraz mający kluczowe znaczenie w sprawie Plan Odnowy Miejscowości B. na lata 2022-2030, zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady G. W. z dnia [...] 2022 r.
W związku z tym trzeba wskazać, że zgodnie z pkt 10 sekcji VI części B Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych", miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu powinna potwierdzać, że droga planowana do realizacji w ramach operacji jest zlokalizowana na obszarze, który w dokumencie planistycznym gminy został wyznaczony pod taką inwestycję – na potwierdzenie uwzględnienia (spójności) planowanej operacji z dokumentami planistycznymi. Jest to wymóg, którego niespełnienie będzie skutkować odmową przyznania pomocy.
Z kolei Plan Odnowy Miejscowości B. na lata 2022-2030 to dołączany obligatoryjnie do wniosku dokument strategiczny dotyczący obszaru, na którym jest planowana realizacja operacji, określający strategię rozwoju oraz obszary lub cele lokalnej polityki rozwoju. Zgodnie z pkt 11 sekcji VI części B Instrukcji wypełniania wniosku dokument strategiczny dotyczący obszaru, na którym jest planowana realizacja operacji, określający obszary i cele lokalnej polityki rozwoju (np. strategia rozwoju gminy/powiatu, plan rozwoju miejscowości), powinny potwierdzać, że operacja jest spójna z dokumentem strategicznym wnioskodawcy. Dopuszcza się również zaktualizowane plany odnowy miejscowości, które będą obejmowały realizację danej operacji w zaplanowanym we wniosku terminie. Z przedłożonej dokumentacji strategicznej musi wynikać, że operacja wpisuje się w szerszy kontekst związany z rozwojem danego obszaru gminy/powiatu/związku – że wnioskodawca wśród zadań do realizacji priorytetowo traktuje inwestycje związane z budową, przebudową nawierzchni dróg i nie jest to inwestycja ad hoc. Jest to wymóg, którego niespełnienie będzie skutkować odmową przyznania pomocy.
Zatem przedłożone przez skarżącą dokumenty służyły potwierdzeniu okoliczności wymienionych w przytoczonych wyżej punktach Instrukcji wypełniania wniosku.
W Planie Odnowy Miejscowości B. na lata 2022-2030 opisano między innymi zasoby przyrodnicze i rekreacyjne oraz zasoby kulturowe i religijne G. W., w tym miejscowości B.. Jednakże dokument ten i zawarty w nim opis nie stanowi dokumentu potwierdzającego okoliczności, od których uzależnione jest spełnienie spornego kryterium wojewódzkiego, to jest, że w wyniku realizacji operacji poprawi się dostępność obszaru, na którym w dniu ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy znajduje się park narodowy, park krajobrazowy, rezerwat przyrody, obszar chronionego krajobrazu, zabytek nieruchomy wpisany do rejestru zabytków albo wojewódzkiej ewidencji zabytków zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2021 r. poz. 710 i 954), oznakowany szlak turystyczny lub gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 553 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 1509 i 2459), w którym są wynajmowane pokoje.
Trzeba zauważyć, że formy ochrony przyrody zostały uregulowane w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r., poz. 916 z późn zm.). Katalog form ochrony przyrody zawiera art. 6 tej ustawy. Stosownie do ust. 1 art. 6 formami ochrony przyrody są: 1) parki narodowe; 2) rezerwaty przyrody; 3) parki krajobrazowe; 4) obszary chronionego krajobrazu; 5) obszary Natura 2000; 6) pomniki przyrody; 7) stanowiska dokumentacyjne; 8) użytki ekologiczne; 9) zespoły przyrodniczo-krajobrazowe; 10) ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów. Jednocześnie zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prowadzi centralny rejestr form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-9. Ponadto powołana ustawa określa organy właściwe do wyznaczenia szlaków turystycznych w obrębie określonych form ochrony przyrody (art. 15 ust. 1 pkt 15).
Wytyczanie, znakowanie i konserwacja szlaków turystycznych należy też do zadań statutowych Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK).
Z kolei ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r., poz. 840) zawiera definicję zabytku nieruchomego (art. 3 pkt 2 ustawy) oraz przewiduje wpis do rejestru zabytków jako jedną z form ochrony zabytków (art. 7 pkt 1 ustawy), a także określa organy właściwe i sposób prowadzenia rejestru zabytków (art. 8 ustawy) i ewidencji zabytków, w tym wojewódzkiej ewidencji zabytków (art. 22 ust. 2 tej ustawy).
Zatem w celu potwierdzenia okoliczności objętych spornym kryterium wojewódzkim wnioskodawca powinien był przedstawić dokumenty takie jak wydruki z: centralnego rejestru form ochrony przyrody, rejestru zabytków albo wojewódzkiej ewidencji zabytków, rejestrów i wykazów oznakowanych szlaków turystycznych, wykazów obiektów, w których są wynajmowane pokoje, stanowiących zarazem gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 553 kodeksu cywilnego, to jest gospodarstw agroturystycznych.
W sprawie pozostaje natomiast poza sporem, że skarżąca nie przedstawiła tego rodzaju dokumentów, które zgodnie z wymogami wynikającymi z przytoczonych wyżej przepisów rozporządzenia oraz powszechnie dostępnej Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" potwierdzałyby spełnienie spornego kryterium wojewódzkiego.
Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że ciężar wykazania spełnienia tego kryterium spoczywał na skarżącej. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 7, nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 27 ust. 1 i 2 ustawy stosuje się odpowiednio. Wymaga natomiast podkreślenia, że na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przy tym nie stosuje się przepisów art. 79a oraz art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 27 ust. 2 ustawy wprowadza zasadę, zgodnie z którą to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem na mocy art. 27 ust. 1 i 2 powołanej ustawy zostały wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim ustawodawca nie przewidział obowiązywania w postępowaniu o przyznanie pomocy zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a., ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, o czym stanowi art. 77 § 1 k.p.a. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy, co znajduje także wyraz w treści § 7 ust. 2 rozporządzenia, oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na te okoliczności i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Bezsprzecznie zatem, dla uzyskania 4 punktów w ramach kryterium wojewódzkiego określonego w § 11 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia, skarżąca miała obowiązek dołączenia do wniosku dokumentów potwierdzających w sposób jednoznaczny, bez potrzeby dodatkowych wyjaśnień, określone w kryterium okoliczności. Skarżąca nie sprostała jednak temu obowiązkowi. W tej sytuacji skarżąca nie wykazała spełnienia spornego kryterium wojewódzkiego, wobec czego nieprzyznanie skarżącej przez organ 4 punktów w ramach tego kryterium należało ocenić jako prawidłowe.
W konsekwencji stwierdzić należy, że dokonując oceny wniosku skarżącej według obowiązujących kryteriów wyboru, organ nie naruszył przepisów prawa. W wyniku przeprowadzonej oceny planowana operacja uzyskała 6 punktów, co spowodowało odmowę przyznania skarżącej pomocy finansowej. Zgodnie bowiem z przywołanym już wyżej przepisem § 11 ust. 9 rozporządzenia, pomoc może być przyznana na realizację operacji, która uzyskała co najmniej 8 punktów.
Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.