III SA/LU 597/22

III SA/Lu 597/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Ewa Ibrom
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 4 pkt 22; art. 72; art. 85 ust. 1, 2, 3;  art. 92a ust. 1, 7; art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant: Referent Paulina Rolińska-Mazur po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 16 września 2022 r. Inspektor Transportu Drogowego (dalej organ odwoławczy, organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania P. F., utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej organ I instancji) z dnia 27 czerwca 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
P. F. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. F. "[...]" z siedzibą w W. (dalej skarżący, strona skarżąca) pismem z dnia 19 kwietnia 2022 r. (doręczonym 21 kwietnia 2022 r.) został zawiadomiony przez organ I instancji o zamiarze przeprowadzenia kontroli w jego przedsiębiorstwie w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 180 ze zm.), dalej u.t.d., w tym także warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną. Z treści zawiadomienia wynikało, że kontrola ma się odbyć nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia tego zawiadomienia, zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.). Organ kontrolny poinformował, iż kontrolą zostanie objęty okres od dnia 1 czerwca 2021 r. do dnia 28 czerwca 2022 r., oraz że w celu ustalenia dogodnego terminu kontroli prosi o kontakt telefoniczny. Po skontaktowaniu się T. L. (zarządzającego transportem w firmie skarżącego) termin kontroli wyznaczono na dzień 17 maja 2022 r.
W wyznaczonym dniu (tj. w dniu 17 maja 2022 r.) upoważniony do przeprowadzenia kontroli zespół kontrolny udał się do siedziby przedsiębiorstwa, gdzie został poinformowany przez pracownika, że szefa nie ma, nie odbiera telefonu i nie wyznaczył nikogo, kto mógłby reprezentować przedsiębiorcę w trakcie kontroli.
Pracownica zobowiązała się poinformować przedsiębiorcę o wizycie inspektorów i przekazać prośbę o kontakt. W międzyczasie inspektor prowadzący skontaktował się telefonicznie z T. L., który poinformował, że przedsiębiorca najprawdopodobniej jest chory i od wczoraj nie odbiera telefonów.
Z powyższej czynności sporządzono protokół z czynności, notatkę urzędową i dokumentację fotograficzną.
Zawiadomieniem z dnia 17 maja 2022 r. organ I instancji poinformował stronę skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie naruszenia Ip. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. Jednocześnie organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie wskazanego naruszenia w terminie 7 dni od otrzymania przedmiotowego pisma.
Pismem z dnia 23 maja 2022 r. skarżący powołując się na art. 59 ustawy Prawo
przedsiębiorców wniósł sprzeciw w związku z próbą rozpoczęcia czynności kontrolnych. Skarżący powołał się na fakt nieobecności w pracy spowodowany chorobą i przebywaniu na zwolnieniu lekarskim w okresie od 16 do 27 maja 2022 r. i brak możliwości upoważnienia innej osoby. Do przedmiotowego pisma skarżący załączył zaświadczenie lekarskie.
W dniu 25 maja 2022 r. organ I instancji wydał postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Postanowienie to nie zostało przez stronę zaskarżone.
Następnie po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ I instancji decyzją z dnia 27 czerwca 2022 r. nałożył na skarżącego, na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. w zw. z lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za niepodanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części.
W odwołaniu skarżący zarzucając naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego podniósł, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 17 maja 2022 r. został poinformowany, że postępowanie zakończy się w terminie 2 miesięcy od daty jego wszczęcia. Tym samym miał czas do złożenia wyjaśnień do 17 lipca 2022 r., a tymczasem w dniu 27 czerwca 2022 r. otrzymał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej. Zdaniem strony skarżącej organ I instancji powinien przeprowadzić dowód z przesłuchania strony, na podstawie którego ustaliłby, czy strona chce się poddać kontroli.
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, podniósł, że
w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w związku z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), dalej k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, podobnie jak art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1 i art. 92b ust. 1 u.t.d.
Dalej organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 72 u.t.d., kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi przeprowadzenie kontroli oraz dokonanie czynności wymienionych w pkt 1-5. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, czynności kontrolne wykonuje się w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej. Stosownie do art. 50 ust. 3 tejże ustawy, przedsiębiorca wskazuje na piśmie osobę upoważnioną, o której mowa w ust. 1, w szczególności w czasie swojej nieobecności. Konsekwencją powyższego jest treść Ip. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., która niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 12.000 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący sam wskazał dogodny dla siebie termin rozpoczęcia czynności kontrolnych, tj. 17 maja 2022 r. Skarżący będąc profesjonalnym przedsiębiorcą, zobowiązany był dołożyć należytej staranności i tak zorganizować pracę przedsiębiorstwa, aby umożliwić organowi przeprowadzenie zaplanowanej kontroli również na wypadek swojej nieobecności (np. spowodowanej nagłą chorobą). Takim narzędziem jest wynikający z przywołanych przepisów prawnych obowiązek wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim nie stanowił przeszkody do wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania strony podczas zaplanowanej kontroli.
Organ odwoławczy przypomniał również, że po otrzymaniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli skarżący kontaktował się z organem kontrolnym poprzez zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie. Niezasadny jest zatem zarzut skarżącego, iż nie miał możliwości upoważnienia żadnej innej osoby do reprezentowania podczas czynności kontrolnych. Ponadto z analizy wpisu w Centralnej
Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że działalność gospodarcza strony skarżącej na dzień planowanego rozpoczęcia kontroli nie była zawieszona, a zatem działalność przebiegała w sposób ciągły i bez zakłóceń.
Organ odwoławczy wskazał też, że brak jest podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie zarówno art. 92c jak i 92b u.t.d. Bez znaczenia dla ustalonego w sprawie stanu faktycznego pozostaje okoliczność, iż w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wskazano, że postępowanie zakończy się w terminie dwóch miesięcy od momentu jego wszczęcia, a organ I instancji wydał decyzję w dniu 27 czerwca 2022 r. Prawo strony do złożenia wyjaśnień w sprawie nie zostało naruszone.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. P. F. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również o uchylenie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15, art. 75, art. 81 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nie poczynieniu ustaleń oraz nie zebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji oraz poczynieniu ustaleń niezgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, skutkujące w konsekwencji przyjęciem, że zebrane dowody w sposób jednoznaczny wskazują na wpływ lub zgodę skarżącego na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego;
- art 107 § 3 k.p.a., przez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej;
- art. 10 k.p.a., poprzez zakończenie postępowania wyjaśniającego bez umożliwienia stronie postępowania złożenia ostatecznych wyjaśnień;
- prawa materialnego w zakresie zaniechania przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego w zakresie art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym;
- art. 92a u.t.d. poprzez nieuzasadnione przyjęcie iż skarżący dopuścił się naruszenia jakim jest niepoddanie się czynnościom kontrolnym.
- art. 2 Konstytucji RP, poprzez złamanie generalnych zasad k.p.a., naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz naruszenia przepisów ustawy Prawo Przedsiębiorców.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący potrzymał argumentację odwołania i podkreślił, że czynności związane z kontrolą są na tyle istotne iż nie można ich scedować na jakiegokolwiek pracownika firmy. W ocenie strony skarżącej w niniejszej sprawie bezsprzecznie zachodziła konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o protokół z przesłuchania świadka/strony (przedsiębiorcy). Miało to na celu ustalenie prawidłowego stanu faktycznego w zakresie stwierdzonego naruszenia. Niewyjaśniony pozostał fakt ustalania terminu rozpoczęcia kontroli, w efekcie wykonywania przez kontrolującego rozmów telefonicznych z osobą nieupoważnioną, przez co doszło do nieporozumień, które zostały całkowicie przez organ zignorowane. Zdaniem skarżącego organ I instancji, niewątpliwie zbyt pochopnie zakończył postępowanie wyjaśniające decyzją administracyjną, przez to rażąco naruszył art. 10 k.p.a. uniemożliwiając stronie wypowiedzenie się w zakresie art. 92c u.t.d., a co za tym idzie uniemożliwił stronie jej obronę. Natomiast decyzje organu I jak i II instancji pomijają szereg kwestii wskazywanych podczas postępowania wyjaśniającego, jak również odwoławczego co
prowadzi do naruszenia art. 107 § 3 i art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Inspektor Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym .
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. w brzmieniu mającym w sprawie zastosowanie podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5.000 złotych do 40.000 złotych za każde naruszenie.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do u.t.d. (art. 92a ust. 7 u.t.d.).
Niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części stanowi naruszenie z lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., dla którego to naruszenia ustawodawca przewidział karę w wysokości 12.000 zł.
Obowiązki lub warunki przewozu drogowego zostały zdefiniowane w art. 4 pkt 22 u.t.d. jako obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy i szeregu innych enumeratywnie wymienionych aktów prawnych, w tym przepisów prawa unijnego.
Strona skarżąca pismem z dnia 19 kwietnia 2022 r. została zawiadomiona przez organ I instancji o zamiarze przeprowadzenia kontroli w jej przedsiębiorstwie w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d., w tym także warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną.
Zgodnie zaś z art. 72 u.t.d. kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności:
1) udzielić ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazać dokumenty lub inne nośniki informacji oraz udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli;
2) udostępnić pojazd, a w uzasadnionych przypadkach wynikających z przeprowadzonej kontroli pojazdu na drodze, obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa;
3) umożliwić sporządzenie kopii dokumentów wskazanych przez kontrolującego;
4) umożliwić sporządzenie dokumentacji filmowej lub fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli;
5) umożliwić przekazanie, za potwierdzeniem odbioru, oryginału zapisu urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju lub karty kierowcy, oraz gromadzonych przez kontrolowany podmiot wydruków z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, których kontrola będzie dokonywana w siedzibie organu kontroli.
Zgodnie z art. 85 ust. 1 u.t.d., kontrolę przedsiębiorcy przeprowadza się po okazaniu legitymacji służbowej oraz doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo do:
1) żądania od przedsiębiorcy i jego pracowników pisemnych lub ustnych wyjaśnień, okazania dokumentów i innych nośników informacji oraz udostępnienia wszelkich danych mających związek z przedmiotem kontroli;
2) wstępu na teren przedsiębiorcy, w tym do pomieszczeń, gdzie prowadzi on działalność gospodarczą, w dniach i godzinach, w których jest lub powinna być wykonywana ta działalność, oraz wstępu do pojazdów użytkowanych przez przedsiębiorcę (art. 85 ust. 2 u.t.d.).
Czynności kontrolne przeprowadza się w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego wyznaczonej (art. 85 ust. 3 u.t.d.). Zasada ta znalazła również odzwierciedlenie w ustawie Prawa przedsiębiorców. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 tej ustawy, czynności kontrolne wykonuje się w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej. Przepisu ust. 1 (zgodnie z regulacją ust. 2) nie stosuje się, w przypadkach gdy:
1) ratyfikowane umowy międzynarodowe albo bezpośrednio stosowane przepisy prawa Unii Europejskiej stanowią inaczej;
2) przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia;
3) kontrola jest prowadzona w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów;
4) przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska.
Przedsiębiorca wskazuje na piśmie osobę upoważnioną, o której mowa w ust. 1, w szczególności w czasie swojej nieobecności (art. 50 ust. 3 Prawa przedsiębiorców). Do czasu trwania kontroli, o którym mowa w art. 55 ust. 1, nie wlicza się czasu nieobecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej, jeżeli stanowi to przeszkodę w wykonaniu czynności kontrolnych (ust. 4). W przypadku nieobecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej albo niewykonania przez przedsiębiorcę obowiązku, o którym mowa w ust. 3, czynności kontrolne mogą być wykonywane w obecności innego pracownika przedsiębiorcy lub osoby zatrudnionej u przedsiębiorcy w ramach innego stosunku prawnego, którzy mogą być uznani za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę (ust. 5).
Na podstawie art. 48 Prawa przedsiębiorców organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli (ust.1). Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia (ust. 2). Na wniosek przedsiębiorcy kontrola może być wszczęta przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia (ust. 4).
Nie może budzić wątpliwości, i nie było to kwestią sporną, że pismem z dnia 19 kwietnia 2022 r., doręczonym w dniu 21 kwietnia 2022 r., organ skutecznie zawiadomił stronę skarżącą o planowanej kontroli. Przedmiotowe zawiadomienie spełniało wymogi z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo przedsiębiorców. Przede wszystkim z treści pisma wynikał zarówno zakres planowanej kontroli, oraz że kontrola ma się odbyć nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia tego zawiadomienia. Zauważyć przy tym należy, że pomimo, iż przepis tego nie wymaga, w celu ustalenia dogodnego terminu kontroli, w zawiadomieniu wskazano, iż przedsiębiorca ma możliwość jego ustalenia drogą telefoniczną w terminie 3 dni od daty otrzymania tego zawiadomienia. W zawiadomieniu przywołano także przepisy ustawy Prawo przedsiębiorców regulujące zasady kontroli, wskazano wykaz dokumentów jakie należy przygotować na dzień rozpoczęcia kontroli oraz pouczono stronę skarżącą o obowiązku wyznaczenia osoby upoważnionej do jej reprezentowania w przypadku nieobecności przedsiębiorcy.
W tym miejscu odnosząc się do argumentacji skargi, co do ustalenia terminu kontroli w efekcie prowadzenia rozmów telefonicznych z osobą nieuprawnioną, wskazać należy, iż stanowisko to jest chybione. Jak wykazały organy, a skarżący tego nie kwestionował, w dniu 29 kwietnia 2022 r. z inspektorem prowadzącym skontaktował się telefonicznie zarządzający transportem w firmie skarżącego - T. L., chcąc w imieniu przedsiębiorcy ustalić termin rozpoczęcia kontroli, który w efekcie ustalono na dzień 17 maja 2022 r. (dane z rejestru KREPTD co do zarządzającego w aktach sprawy). Status zarządzającego transportem został określony w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady nr 96/26/WE (Dz.U.UE L 2009.300.51). Zgodnie z treścią art. 2 pkt 5 wymienionego rozporządzenia, zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. W myśl art. 4 ust. 1 lit. a tego rozporządzenia, przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b i d tego rozporządzenia (tj. cieszy się dobrą reputacją i posiada wymagane kompetencje zawodowe), i która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa. Zakres zadań takiej osoby obejmuje w zasadzie całość funkcjonowania przedsiębiorstwa przewozowego: utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem. Jest to zatem osoba, która z racji pełnionej funkcji jest odpowiedzialna za funkcjonowanie przedsiębiorstwa na tych samych zasadach, co skarżący (na gruncie art. 92a ust. 2 u.t.d. również zarządzający transportem odpowiada za naruszenie swoich obowiązków).
Tym samym trudno znaleźć bardziej kompetentną osobę do kontaktu z organem kontroli, niż osoba odpowiedzialna za funkcjonowanie przedsiębiorstwa jaką jest zarządzający transportem. Dlatego też nie sposób podzielić zarzutów skargi co do wadliwego ustalenia terminu kontroli. Podnieść tylko wypada, że skarżący na etapie postępowania administracyjnego, ani w sprzeciwie na rozpoczęcie czynności kontrolnych, ani w odwołaniu od decyzji organu I instancji nie kwestionował okoliczności ustalenia terminu kontroli przez zarządzającego transportem, tylko fakt, że w wyznaczonym na te czynności dniu, jako jedyna osoba upoważniona do reprezentowania firmy przed organem kontrolnym uległ nagłej i niespodziewanej chorobie uniemożliwiającej pojawienie się w pracy. Zgodzić się również należy w pełni z organem II instancji, że do dnia rozpoczęcia czynności kontrolnych skarżący miał obiektywnie wystarczająco dużo czasu, aby nie tylko zgromadzić wszelkie wymagane dokumenty ale również wyznaczyć osobę uprawnioną do reprezentowania przedsiębiorcy, która okazałaby w dniu rozpoczęcia kontroli niezbędną dokumentację i tym samym umożliwiłaby organowi przeprowadzenie kontroli.
Całkowicie chybiona jest również próba wykazania przez skarżącego, że przeprowadzenie kontroli w jego przedsiębiorstwie możliwe było wyłącznie przy jego osobistym udziale, i że czynności związanych z kontrolą nie można scedować na innego pracownika. Po pierwsze usprawiedliwianie tego rodzaju zachowania prowadziłoby do bezskuteczności kontroli i akceptacji zachowania kontrolowanych, którzy wykorzystywaliby ten proceder w stosunku do działających zgodnie z prawem organów. Po drugie wbrew twierdzeniu skarżącego, wprost z art. 85 ust.1i 3 u.t.d. oraz art. 50 Prawa przedsiębiorców wynika obowiązek przedsiębiorcy do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności.
Uczestniczenie w kontroli działalności gospodarczej jest prawem przedsiębiorcy, nie jest to jednak obligatoryjne. Obecność przedsiębiorcy podczas wykonywania czynności kontrolnych leży w interesie zarówno przedsiębiorcy, jak i organu kontroli. Oczywistym też jest, że z uwagi na organizację przedsiębiorstwa, przedsiębiorca nie musi, a często nawet nie może uczestniczyć osobiście w kontroli, ale wówczas ustawodawca nakazuje mu, jak wynika z powołanych przepisów, wskazanie osoby upoważnionej do reprezentacji. Bez wątpienia też regulacja art. 50 ust. 5 Prawa przedsiębiorców, jak i art. 49 ust. 10 tej ustawy mają na celu eliminowanie sytuacji utrudniających lub uniemożliwiających prowadzenie kontroli z powodu braku takich osób, zwłaszcza w sytuacji niewywiązywania się przedsiębiorcy z nałożonego prawem obowiązku wskazania osoby upoważnionej, w szczególności w czasie swojej nieobecności.
Zatem, jeżeli tak jak w rozpoznawanej sprawie, strona skarżąca będąc świadoma tego, że nie będzie mogła uczestniczyć w kontroli, tym bardziej powinna była upoważnić inną osobę lub taką ilość osób, aby umożliwić organowi przeprowadzenie kontroli. Zgodnie bowiem z treścią art. 72 u.t.d., kontrolowany ma obowiązek umożliwić kontrolującym przeprowadzenie kontroli. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie tylko wiedziała z dużym wyprzedzeniem, o terminie kontroli i miała dostatecznie dużo czasu na upoważnienie innej osoby i skompletowanie niezbędnych dokumentów, ale nawet, kiedy skarżący zachorował, czego organy nie kwestionowały, to nie podjął on żadnych kroków aby o tym fakcie powiadomić organ kontrolny i ewentualnie ustalić inny termin kontroli. Podkreślić bowiem należy, że jak wynika z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego z dnia 18 maja 2022 r. niezdolność do pracy skarżącego trwała już od 16 maja 2022 r. Co do oceny tego dokumentu, to również należy zgodzić się z organem odwoławczym, że fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim nie stanowił przeszkody do wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania podczas zaplanowanej kontroli. Skarżący nie wykazał, że było to obiektywnie niemożliwie, skupiając się jedynie na okoliczności, że tylko on jest właściwą osobą do reprezentacji, wbrew temu co wynika z jego ustawowych obowiązków jako przedsiębiorcy. Nie ma zatem racjonalnych przesłanek aby uznać, że w stanie faktycznym sprawy, skarżący musiał być obecny podczas podejmowanych czynności kontrolnych przez uprawniony do tego organ. Skarżący w istocie swoim działaniem przeprowadzenie kontroli uniemożliwił. Dodać tylko należy, że jak ustaliły organy, a skarżący tego nie kwestionował na dzień planowanego rozpoczęcia kontroli działalność skarżącego nie była zawieszona, przebiegała w sposób ciągły i bez zakłóceń. Bez znaczenia przy tym, dla ustalonego w sprawie stanu faktycznego pozostaje podnoszona przez stronę okoliczność, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wskazano, że postępowanie zakończy się w terminie dwóch miesięcy od momentu jego wszczęcia, a organ I instancji przed upływem tego terminu wydał decyzję. Istotne jest to, że prawo strony skarżącej do składania wyjaśnień nie zostało naruszone. Organ wezwał stronę skarżącą do złożenia wyjaśnień w zakresie wskazanego naruszenia i złożenia wszelkich dokumentów dotyczących sprawy w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia z dnia 17 maja 2022 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego, a także pouczył skarżącego m.in. o treści art. 10 § 1 k.p.a. W kwestii postawionego zarzutu co do naruszenia art. 10 k.p.a., to wyjaśnić należy, że istotnie zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy przed wydaniem rozstrzygnięć obowiązkowi wynikającemu z tego przepisu uchybił. Jednakże naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy strona wykaże, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy w takim zakresie, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Konicznym zatem jest wykazanie przez stronę skarżącą, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Żadnej z tych okoliczności strona skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała.
Bezpodstawne również, w świetle prawidłowo ustalonych okolicznościach faktycznych, pozostają zarzuty skargi co do naruszenia art. 75 § 1 i art. 81 k.p.a.
Przede wszystkim strona żadnych wniosków dowodowych na etapie postępowania administracyjnego nie składała, a jedynie w odwołaniu zarzuciła brak przesłuchania strony. Ponadto nie budzi wątpliwości, że w dniu zaplanowanego rozpoczęcia czynności kontrolnych strona skarżąca nie poddała się kontroli z własnej woli. Tym samym przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony na okoliczność, czy skarżący chciał czy nie chciał poddać się kontroli było zbędne. Zastosowanie tego środka dowodowego nie ma żadnego normatywnego uzasadnienia i z tego powodu, że jak wynika z art. 86 k.p.a. organ może przesłuchać stronę jeśli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Taki stan rzeczy w sprawie nie zachodzi. Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wyjaśnił bowiem wszystkie istotne okoliczności sprawy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był zupełny dla podjęcia rozstrzygnięcia i został przez organ poddany wszechstronnej i logicznej ocenie. Dlatego też i zarzuty skargi co do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. są chybione.
Brak również podstaw do podzielnia stanowiska strony skarżącej co do nieprzeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego w zakresie zastosowania art. 92b i art. 92c u.t.d.
Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Bez wątpienia przepisy art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3 u.t.d. nie znajdowały zastosowania w niniejszej sprawie.
Z kolei art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., jako stanowiący wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz, musi być interpretowany ściśle. Zatem może znaleźć zastosowanie jedynie wówczas, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek niezależnych okoliczności, na które wykonujący przewóz nie miał wpływu i których nie mógł przewidzieć. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Skarżący powinien znać przepisy normujące zasadnicze kwestie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżący miał wpływ na popełnienie naruszenia. Zachodziła zatem w niniejszej sprawie podstawa do odpowiedzialności przewidzianej w pkt 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. Skarżący ani w skardze, ani w trakcie postępowania administracyjnego nie powołał żadnych okoliczności, które mogłyby zwolnić go z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Samo przekonanie strony o przestrzeganiu przez nią "wszelkich norm prawnych" w konfrontacji z ustalonym w sprawie stanem faktycznym w żadnym razie nie jest wystarczające do uwolnienia się strony skarżącej od odpowiedzialności na podstawie omawianych przepisów.
Przepis art. 92b u.t.d. dotyczy z kolei wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. W stanie faktycznym sprawy powyższe uregulowanie nie miało zastosowania.
Nieskuteczny w konsekwencji, w ocenie sądu, okazał się zarzut naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), jak i art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi z tego przepisu. Wskazuje ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określa przesłanki zastosowania tej a nie innej kwalifikacji prawnej i ustala, jakie okoliczności stanu faktycznego, odpowiadają konkretnym fragmentom normy prawnej zastosowanej w sprawie.
Organ działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa (zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a.) i bez naruszenia art. 2 Konstytucji RP rozstrzygnął o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej w kwocie [...]zł. Jest to dotkliwa kara, której wysokości organ nie mógł miarkować (ustalać według własnych kryteriów).
Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), skargę należało oddalić.