III SA/LU 596/22

III SA/Lu 596/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /sprawozdawca/
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OZ 193/23 - Postanowienie NSA z 2023-04-19
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 145 § 1 pkt 4, pkt 5, art. 148 § 1, § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, , po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] października 2022 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z 20 października 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w Lubartowie z [...] września 2022 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Komendanta Powiatowego Policji w Lubartowie z [...] września 2021 r. Nr [...].
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia.
W piśmie z [...] sierpnia 2022 r. Z. K. (dalej jako "skarżący") zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w Lubartowie z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] września 2021 r. nr [...].
W uzasadnieniu wniosku skarżący jako podstawę wznowienia wskazał przepisy art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572).
Odnosząc się do przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), skarżący podniósł, że o tym, że decyzja nr [...] stała się ostateczna dowiedział się dopiero z uzasadnienia postanowienia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z [...] listopada 2021 r., doręczonego 15 listopada 2021 r. Skarżący wskazał, że zaskarżył to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W odniesieniu do przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dnu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję), skarżący podniósł, że nowym istotnym dowodem, który ostatecznie rozstrzygnąłby kwestię nadgodzin w ramach pełnionych przez skarżącego dyżurów stanowią zapisy z odpraw do służby i rozliczenia po jej zakończeniu w notatkach służbowych policjantów pionu prewencji kończących służbę na II zmianie oraz rozpoczynających służbę na III zmianie, potwierdzone przez pełniących dyżur członków kierownictwa podpisami i imiennymi pieczątkami.
Postanowieniem z [...] września 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w Lubartowie (dalej jako "organ I instancji") odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z [...] września 2021 r.
Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu I instancji.
Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie (dalej jako "organ II instancji") utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w decyzji nr [...] Komendant Powiatowy Policji w Lubartowie przyznał skarżącemu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny (nadgodziny), o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w liczbie 106 godzin ponadnormatywnego czasu służby, wypracowanych w latach 2006 – 2017. Decyzja została doręczona stronie 13 września 2021 r. W dniu [...] października 2021 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w Lubartowie wpłynęło odwołanie skarżącego od decyzji [...].
Postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie stwierdził niedopuszczalność odwołania. Postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 15 listopada 2021 r.
Następnie skarżący w dniu [...] grudnia 2021 r. (data nadania w dniu 6 grudnia 2021 r.) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie nr [...]. Powyższa skarga została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 1/22. Wyrok uprawomocnił się 7 lipca 2022 r.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o wznowienie postępowania organ II instancji wskazał, że skarżący żąda wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w L. w przedmiocie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za posiadany niewykorzystany czas wolny (nadgodziny) wypracowany podczas służby w Komendzie Powiatowej Policji w Lubartowie.
Komendant stwierdził, że wyżej wymieniony wniosek został złożony przez skarżącego z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a.
Organ II instancji podniósł, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Podkreślił, że w przepisie art. 148 § 2 k.p.a. mowa jest o powzięciu wiadomości o istnieniu decyzji, a nie o doręczeniu decyzji. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ odwoławczy wskazał, że bez znaczenia dla ustalenia daty dowiedzenia się przez stronę o decyzji uzasadniającej żądanie wznowienia postępowania jest ocena prawidłowości lub wiarygodności decyzji, o której strona została poinformowana. Istotne jest jedynie to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu Wskazał również, że złożenie przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a. ma ten efekt, że postępowanie nie może być wznowione, chyba że uchybiony termin zostanie przywrócony. Niedotrzymanie terminu powoduje wyłącznie wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
Komendant stwierdził, że wnioskodawca o ostatecznej decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Lubartowie dowiedział się 15 listopada 2021 r., tj. w dniu doręczenia mu postanowienia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z [...] listopada 2022 r. o niedopuszczalności wniesienia odwołania. Miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. rozpoczął swój bieg od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o decyzji, a zatem wnioskodawca powinien był złożyć wniosek do dnia 15 grudnia 2021 r.
Organ II instancji uznał, że argumentacja skarżącego, że postanowienie Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z [...] listopada 2021 r. zaskarżył pismem z 6 grudnia 2021 r., które skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie, nie ma jakiegokolwiek związku z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Lubartowie, a tym bardziej z zachowaniem miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie tego postępowania. Na postanowienie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie skarżący złożył skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie wynikającym z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga została oddalona wyrokiem WSA w Lublinie z 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 1/22, który uprawomocnił się 7 lipca 2022 r. Organ II instancji stwierdził, że nawet gdyby przyjąć, że skarżący o ostateczności decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Lubartowie dowiedział się z chwilą uprawomocnienia się wyroku WSA w Lublinie z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 1/22, to wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego przedmiotową decyzją, został wniesiony do organu z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 w zw. z § 1 k.p.a.
Komendant za nieuzasadnioną uznał argumentację skarżącego dotyczącą "braku uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na to, iż strona powyższą kwestię podnosiła w odwołaniu z 2 października 2021 r, od decyzji nr [...] z [...] września 2021 r.".
Organ II instancji podkreślił, że podanie o wznowienie postępowania może być skutecznie wniesione najwcześniej w pierwszym dniu po dniu, w którym decyzja stała się ostateczna. Bieg terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. nie może się rozpocząć przed zakończeniem zwykłego postępowania administracyjnego decyzją ostateczną.
Z. K. zaskarżył postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez nierzetelne rozpatrzenie zażalenia i utrzymanie postanowienia organu I instancji w mocy;
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiałów zgromadzonych przez organ I instancji - wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia, stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami formalnymi;
- art. 15 k.p.a. w zw. z art. 127 k.p.a., poprzez zaniechanie ponownego rozpatrzenia całości zebranych w sprawie materiałów, a jedynie dokonanie oceny postanowienia organu I instancji.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił Komendantowi, że nie odniósł do argumentów podniesionych w zażaleniu skarżącego i powielił stanowisko przedstawione w postanowieniu organu I instancji, czym naruszył zasadę dwuinstancyjności.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem skargi jest odmowa wznowienia postępowania administracyjnego.
Instytucja wznowienia postępowania uregulowana jest w przepisach art. 145 – 152 – Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej w skrócie: "k.p.a.".
Wznowienie postepowania ma charakter nadzwyczajny. Dotyczy kontroli prawidłowości decyzji ostatecznej. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie może zatem zostać wszczęte, zanim decyzja nie stanie się ostateczna.
W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu I instancji – decyzją nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Lubartowie z [...] września 2021 r. w przedmiocie ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny (nadgodziny).
Decyzja ta została skarżącemu doręczona 13 września 2021 r. W pierwszej kolejności po doręczeniu decyzji skarżący złożył w dniu 16 września 2021 r. wniosek o uzupełnienie decyzji. Postanowieniem z 29 września 2021 r. organ I instancji odmówił uzupełnienia decyzji. Odpis postanowienia został skarżącemu doręczony 4 października 2021 r.
Zanim jednak skarżący otrzymał odpis postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji nr [...], wniósł 2 października 2021 r. odwołanie od decyzji nr [...]. Odwołanie to zostało uznane przez organ II instancji – Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie za niedopuszczalne, jako wniesione przedwcześnie, przed doręczeniem skarżącemu postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. Skarga na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z [...] listopada 2021 r. o uznaniu odwołania za niedopuszczalne została wyrokiem z 21 kwietnia 2022 r. oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (sygn. akt III SA/Lu 1/22). Sąd podzielił w całości stanowisko organu, że odwołanie nadane w urzędzie pocztowym w dniu 2 października 2021 r. wniesione zostało przedwcześnie, bowiem termin do wniesienia odwołania, w przypadku odmowy uzupełnienia decyzji biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji (art. 111 § 2 k.p.a.). Termin ten rozpoczął zatem bieg 4 października 2021 r.
Wyrok w sprawie III SA/Lu 1/22 jest prawomocny.
Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Decyzja staje się ostateczna, jeżeli upłynął termin do wniesienia odwołania, a także jeżeli odwołanie zostało wprawdzie wniesione, ale uznane zostało albo za niedopuszczalne albo wniesione z uchybieniem terminu.
Uznanie za niedopuszczalne odwołania skarżącego od decyzji nr [...], wniesionego 2 października 2021 r., nie przesądziło jednak o ostateczności decyzji nr [...] z [...] września 2021 r.
Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarżący – poza odwołaniem z 2 października 2021 r. – wniósł w dniu 7 października 2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pismo nazwane "zażaleniem" na postanowienie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Lubartowie z [...] września 2021 r. o odmowie uzupełnienia decyzji z [...] września 2021 r., które to pismo zawierało zarzuty dotyczące decyzji nr [...]. Postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2021 r. organ II instancji stwierdził niedopuszczalność zażalenia, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 21 kwietnia 2022 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 2/22 uchylił to postanowienie, wskazując, że pismo nazwane "zażaleniem" wniesione zostało w terminie do wniesienia odwołania od decyzji z 7 września 2021 r., co wymagało podjęcia przez organ czynności wyjaśniających zmierzających do ustalenia rzeczywistej treści żądania.
Z uwagi na to, że od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 21 kwietnia 2022 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 2/22 wniesiona została przez organ II instancji skarga kasacyjna, postępowanie w sprawie niniejszej zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Nie ulega bowiem wątpliwości, że od rozstrzygnięcia, czy pismo z [...] października 2021 r., nazwane "zażaleniem" stanowi zażalenie na postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji czy w rzeczywistości jest odwołaniem od decyzji nr [...] z [...] września 2021 r. zależało rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej.
Wyrokiem z 7 maja 2024 r. w sprawie III OSK 1835/22 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu i jednoznacznie stwierdził, że pismo skarżącego, nazwane "zażaleniem", jest odwołaniem od decyzji nr [...] z [...] września 2021 r., oraz że wniesione zostało w prawem przewidzianym terminie od dnia otrzymania postanowienia z [...] września 2021 r., nr [...], o odmowie uzupełnienia decyzji nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił ponadto, że na stronie 3 pisma nazwanego "zażaleniem" skarżący wyraźnie wskazał, że wie, iż od postanowienia o odmowie sprostowania nie służy zażalenie, a strona może je zaskarżyć w odwołaniu od decyzji, "co skarżący niniejszym czyni".
Prawomocne przesądzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, że skarżący złożył w terminie odwołanie od decyzji nr [...] z [...] września 2021 r. oznacza, że w dacie orzekania przez organ w sprawie wznowienia postępowania decyzja ta nie miała przymiotu ostateczności. Nie zostało bowiem wówczas jeszcze rozpoznane odwołanie od decyzji nr [...] wniesione 7 października 2021 r.
Zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania wydane zostało 20 października 2022 r., kiedy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczyło się postępowanie na skutek skargi kasacyjnej organu II instancji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, uchylającego decyzję organu II instancji, uznającą odwołanie skarżącego za zażalenie i stwierdzającą jego niedopuszczalność. Fakt wniesienia przez skarżącego w terminie do wniesienie odwołania od decyzji z [...] września 2021 r. pisma nazwanego "zażaleniem" nie był przedmiotem rozważań organów w sprawie niniejszej. Organy obu instancji wyszły z założenia, że decyzja z [...] września 2021 r. jest ostateczna, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania z 2 października 2021 r.
Jak już była o tym mowa, wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji i dotyczyć może tylko decyzji ostatecznych, od których nie przysługują już zwykłe środki zaskarżenia. Postępowanie zakończone decyzją nieostateczną nie może zostać wznowione dopóty, dopóki decyzja ta nie stanie się ostateczna. Okoliczność, że skarżący wniósł od decyzji nr [...] w prawem przewidzianym terminie odwołanie, które mylnie uznane zostało przez organy za zażalenie na postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji stanowiło istotną przeszkodę do wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją nr [...] z [...] września 2021 r. Zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania odpowiada zatem prawu, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W tych okolicznościach bezprzedmiotowe są rozważania dotyczące zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz istnienia przesłanek dopuszczalności wznowienia i zbędne jest ustosunkowywanie się do zarzutów skargi w tym zakresie. Skoro w dacie orzekania przez organy obu instancji decyzja nr [...] nie była jeszcze ostateczna wznowienie postępowania nie było dopuszczalne.
Ubocznie zauważyć należy, że jak wynika z akt sprawy, decyzją nr [...] z [...] września 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie uchylił decyzję nr [...] z [...] września 2021 r. w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935).
Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.