III SA/LU 594/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję o wstrzymaniu wprowadzenia do Polski partii oleju sojowego z powodu przekroczenia dopuszczalnych norm pozostałości pestycydów.
Spółka zaskarżyła decyzję o wstrzymaniu wprowadzenia do Polski partii oleju sojowego, stwierdzając przekroczenie dopuszczalnych norm pozostałości pestycydu chloropiryfosu. Skarżąca kwestionowała metodologię badań, podstawę prawną stosowanych przeliczników oraz wiarygodność laboratorium. Sąd uznał, że badania zostały przeprowadzone prawidłowo w akredytowanym laboratorium, a przekroczenie norm stanowiło podstawę do wstrzymania wprowadzenia towaru do obrotu.
Przedmiotem sprawy była skarga A. Sp. z o.o. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wstrzymującą wprowadzenie do Polski partii surowego oleju sojowego z powodu stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych norm pozostałości pestycydu chloropiryfosu. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące błędnego zastosowania przepisów rozporządzenia (WE) Nr 396/2005, uznania za podstawę prawną dokumentu SANTE/10704/2021 oraz wadliwej metodyki badań i przeliczników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że badania zostały przeprowadzone w akredytowanym laboratorium zgodnie z obowiązującymi przepisami. Sąd podkreślił, że olej sojowy, jako produkt przetworzony, podlega regulacjom dotyczącym najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów, a stwierdzone przekroczenie stanowiło podstawę do wstrzymania wprowadzenia towaru do obrotu ze względu na potencjalne zagrożenie dla zdrowia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, olej sojowy surowy, jako produkt przetworzony z nasion soi, podlega przepisom rozporządzenia (WE) Nr 396/2005, a w przypadku braku specyficznych NDP w załącznikach II lub III, stosuje się NDP określone w art. 18 ust. 1 dla produktu wyszczególnionego w załączniku I (ziarna soi), z uwzględnieniem zmian wynikających z przetwarzania.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na definicję żywności z rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 oraz na art. 20 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 396/2005, który przewiduje stosowanie NDP dla produktów przetworzonych na podstawie NDP dla produktu pierwotnego, uwzględniając zmiany wynikające z procesu przetwarzania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.b.ż.ż. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. (WE) Nr 396/2005 art. 18 § ust. 1
Rozporządzenie (WE) Nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni
rozp. (WE) Nr 396/2005 art. 20 § ust. 1
Rozporządzenie (WE) Nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni
Pomocnicze
u.b.ż.ż. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
u.b.ż.ż. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. (WE) Nr 178/2002 art. 2
Rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego
rozp. (WE) Nr 178/2002 art. 11
Rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego
rozp. (WE) Nr 178/2002 art. 14
Rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego
rozp. (UE) 2017/625 art. 37 § ust. 5
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2020 r. w sprawie nadania Instytutowi Ogrodnictwa w Skierniewicach statusu państwowego instytutu badawczego
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stwierdzone przekroczenie dopuszczalnych norm pozostałości pestycydu chloropiryfosu w oleju sojowym surowym. Przeprowadzenie badań laboratoryjnych w akredytowanym laboratorium urzędowym. Zastosowanie właściwej metodologii i przeliczników uwzględniających proces przetwarzania. Olej sojowy surowy jako żywność podlega przepisom prawa żywnościowego UE. Chloropiryfos nie jest dopuszczony do stosowania w UE, co oznacza, że jego obecność w żywności jest niedopuszczalna.
Odrzucone argumenty
Kwestionowanie podstawy prawnej dokumentu SANTE/10704/2021. Zarzut błędnego zastosowania przepisów rozporządzenia (WE) Nr 396/2005 w odniesieniu do oleju sojowego surowego. Podważanie wiarygodności wyników badań i zastosowanych przeliczników. Zarzut braku akredytacji laboratorium na badanie żywności przetworzonej. Zarzuty dotyczące wadliwości procedury pobrania próbek. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
"europejskiej 'konstytucji prawa żywnościowego'" "najniższym osiągalnym poziomie, odpowiadającym dobrej praktyce rolniczej, dla każdego pestycydu w celu ochrony wrażliwych grup, takich jak dzieci i płody ludzkie." "nie może być wprowadzany do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej." "każdy poziom pozostałości przekraczający ustaloną wartość NDP może stwarzać potencjalne zagrożenie dla zdrowia konsumentów." "chloropiryfos nie jest dopuszczony do stosowania na terenie Unii Europejskiej, więc w produktach żywnościowych nie powinien występować wcale."
Skład orzekający
Robert Hałabis
przewodniczący
Agnieszka Kosowska
sprawozdawca
Jerzy Drwal
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w produktach przetworzonych, stosowanie dokumentów wytycznych UE (SANTE) oraz akredytacja laboratoriów badawczych w kontekście bezpieczeństwa żywności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu oleju sojowego z Ukrainy i wykrycia chloropiryfosu. Interpretacja przepisów UE może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy bezpieczeństwa żywności i potencjalnego zagrożenia dla zdrowia konsumentów związanego z pestycydami w importowanych produktach. Pokazuje złożoność przepisów UE i procesów laboratoryjnych.
“Czy olej sojowy z Ukrainy był bezpieczny? Sąd rozstrzyga o pestycydach i prawie żywnościowym UE.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 594/23 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2024-01-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Agnieszka Kosowska /sprawozdawca/ Jerzy Drwal Robert Hałabis /przewodniczący/ Symbol z opisem 6239 Inne o symbolu podstawowym 623 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2132 art. 6 ust. 1 Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia ( t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie: Sędzia Jerzy Drwal, Asesor sądowy Agnieszka Kosowska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 18 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wprowadzenia na teren Rzeczypospolitej Polskiej partii surowego oleju sojowego oddala skargę. Uzasadnienie Sygn. III SA/Lu 594/23 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi jest decyzja Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 24 sierpnia 2023 r. w sprawie wstrzymania wprowadzenia na teren Rzeczypospolitej Polskiej partii surowego oleju sojowego. Stan sprawy przedstawia się następująco. W dniu 28 maja 2023 r. A. Sp. z o.o. (dalej również jako "skarżąca" lub "strona") złożyła wniosek o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej oleju sojowego surowego przywiezionego w cysternach kolejowych z Ukrainy. We wniosku strona zaznaczyła, że towar spełnia wymagania w zakresie wymagań zdrowotnych określonych w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2023 r., poz. 1448). Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w Hrebennem (dalej także jako "PGIS w Hrebennem" lub "organ I instancji") pobrał do badania laboratoryjnego jedną próbkę oleju sojowego surowego w kierunku pozostałości pestycydów. Pobrana próbka została następnie przekazana do badania laboratoryjnego do Instytutu Ogrodnictwa Państwowego Instytutu Badawczego w Skierniewicach, Zakładu Badania Bezpieczeństwa Żywności. W badanej próbce stwierdzono przekroczenie najwyższych dopuszczalnych wartości pozostałości pestycydu chloropiryfosu tj. 0,015 ± 0,008 mg/kg, co jest niezgodne z rozporządzeniem (WE) Nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zmieniające dyrektywę Rady 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 2005.70.1 z dnia 16 marca 2005 r.), dalej jako "rozporządzenie (WE) Nr 396/2005". Zgodnie ze sprawozdaniem z badań nr [...] z dnia 5 czerwca 2023 r. przyjęto, że najwyższy dopuszczalny poziom został określony na 0,004 mg/kg. W związku z powyższym Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w Hrebennem wydał świadectwo zgodnie z którym, ojej sojowy surowy objęty wnioskiem strony nie spełnia wymogów w zakresie wymagań zdrowotnych i nie może być przeznaczony do spożycia przez ludzi. Ponadto PGIS w Hrebennem nie wyraził zgody na przywóz towaru, wobec niespełnienia wymogów określonych w rozporządzeniu (WE) Nr 396/2005, ze względu na przekroczenie najwyższych dopuszczalnych wartości pozostałości pestycydu chloropirfosu. W świadectwie zaznaczono, iż towar jest przeznaczony do zwrotu przez granicę kraju do nadawcy. Jednocześnie organ I instancji wydał decyzję nakazującą A. Sp. z o.o. wstrzymanie wprowadzenia na teren Rzeczpospolitej Polskiej partii surowego oleju sojowego, przewożonego w cysternach kolejowych w ilości 308.700 kg netto (masa deklarowana) ze względu na przekroczenie najwyższych dopuszczalnych wartości pozostałości pestycydów (Chloropiryfos) oraz zwrócenia towaru z granicy do nadawcy M. , [...]. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając że w przedstawionych wynikach badań nr [...] z dnia 5 czerwca 2023 r. nie powinno powoływać się na dokument SANTE/10704/2021, ponieważ nie stanowi on podstawy prawnej, gdyż został opracowany jako nota informacyjna dla służb Komisji Europejskiej i tym samym nie stanowi urzędowego stanowiska Komisji Europejskiej, jak również nie jest przepisem prawa. Skarżąca podważyła również wiarygodność wyników badań, bowiem według niej laboratorium zawarło nieprawidłowe przeliczniki, które nie wynikają wprost z dokumentu [...], gdyż wskazano odniesienie do oleju rafinowanego z ziaren soi, a nie oleju sojowego surowego. Dodatkowo strona nie zgodziła się z metodyką przeprowadzonego badania, twierdząc że na podstawie art. 18 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 396/2005, olej sojowy surowy nie jest objęty wymaganiami określonymi w art. 20 przedmiotowego rozporządzenia, w przeciwieństwie do ziarna soi. Ponadto przedmiotem importu był olej sojowy na cele spożywcze, zaś specyfikacja produktowa określa wymagania do dalszego przetwórstwa, aby uzyskać olej sojowy rafinowany. Strona twierdziła również, że olej surowy sojowy nie był przeznaczony do wprowadzenia do obrotu dla konsumenta finalnego, a jedynie przeznaczony był do dalszego przetwórstwa spożywczego. Decyzją z dnia 24 sierpnia 2023 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej jako "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia - żywnością (środkiem spożywczym) jest każda substancja lub produkt w rozumieniu art. 2 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 2002.31.1 z dnia 1 lutego 2002 r.), dalej jako "rozporządzenie (WE) Nr 178/2002". Stosownie natomiast do art. 2 wskazanego rozporządzenia "żywność" (lub "środek spożywczy") oznacza jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać. "Środek spożywczy" obejmuje napoje, gumę do żucia i wszelkie substancje, łącznie z wodą, świadomie dodane do żywności podczas jej wytwarzania, przygotowania lub obróbki. Definicja ta obejmuje wodę zgodną z normami określonymi zgodnie z art. 6 dyrektywy 98/83/WE i bez uszczerbku dla wymogów dyrektyw 80/778/EWG i 98/83/WE. Ponadto zwrócono uwagę, że przedłożona przez stronę dokumentacja nie wskazywała, że importowany olej surowy sojowy będzie ostatecznie przeznaczony na inne cele niż spożywcze. W związku z tym organ uznał, że argumentacja strony, jakoby olej sojowy surowy nie był przeznaczony do wprowadzenia do obrotu dla konsumentów finalnych, a jedynie przeznaczony do dalszego przetwórstwa spożywczego nie ma uzasadnienia. Organ II instancji wyjaśnił, że badanie próbki oleju sojowego zostało wykonane w Instytucie Ogrodnictwa - Państwowego Instytutu Badawczego, Zakładzie Badania Bezpieczeństwa Żywności w Skierniewicach, który posiada akredytację nadaną przez Polskie Centrum Akredytacji (PCA) i które jest regularnie weryfikowane w międzynarodowych badaniach biegłości organizowanych przez Laboratoria Referencyjne UE, w tym również dla olejów roślinnych. Instytut Ogrodnictwa został wyznaczony do przeprowadzania badań urzędowych w kierunku oznaczania pozostałości pestycydów w żywności. Zgodnie z pismem Instytutu Ogrodnictwa z dnia 13 lipca 2023 r., procedury interpretacji wyników badań oraz zastosowanie wytycznych z przewodnika SANTE/10704/2021 dla badań próbek żywności przekazanych przez Państwową Inspekcję Sanitarną są uzgadniane z Głównym Inspektorem Sanitarnym oraz Laboratorium Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznym w Warszawie. Natomiast Laboratorium Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznym w Warszawie jest wyznaczonym dla celów urzędowej kontroli żywności laboratorium referencyjnym w zakresie badań w kierunku pozostałości pestycydów, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazów laboratoriów referencyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 145). Podkreślono, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/ 74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/ EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) – (Dz. Urz. UE L z 2017.95.1 z dnia 7 kwietnia 2017 r.) w art. 37 ust. 5 przewiduje, że zakres akredytacji laboratorium urzędowego obejmuje te metody laboratoryjnych analiz, badań lub diagnostyki, z których laboratorium musi korzystać w celu przeprowadzania analiz, badań lub diagnostyki, gdy funkcjonuje jako laboratorium urzędowe. Instytut Ogrodnictwa posiada akredytację PCA nr AB 757, w związku z czym spełnia wymagania dotyczące wykonywania badań, w tym samej metodyki badania oraz podawania wymagań dla najwyższych dopuszczalnych poziomów. W ocenie organu II instancji powyższe wskazuje, że brak jest postaw do kwestionowania metodyki badania oraz wyznaczonych przez Instytut Ogrodnictwa limitów najwyższego dopuszczalnego poziomu chloropiryfosu dla surowego oleju sojowego. Organ II instancji, wbrew argumentacji skarżącej, uznał, że olej surowy sojowy podlega rozporządzeniu (WE) Nr 396/2005, bowiem zgodnie z art. 20 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, w przypadkach gdy NDP (najwyższy dopuszczalny poziom pozostałości) nie są określone w załącznikach II lub III dla produktów przetworzonych i/lub złożonych, stosuje się NDP określone w art. 18 ust. 1 dla danego produktu wyszczególnionego w załączniku I, z uwzględnieniem zmian w poziomach pozostałości pestycydów wynikających z przetwarzania i/lub mieszania. Zatem art. 20 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 396/2005 odnosi się do produktów przetworzonych, czym olej sojowy surowy niewątpliwie jest, bo został wyprodukowany w wyniku przetworzenia ziarna soi. Organ II instancji odniósł się także, do stanowiska skarżącej, że w sprawozdaniu z badań nr [...] z dnia 5 czerwca 2023 r. nie powinno powoływać się na dokument SANTE/10704/2021. Wyjaśnił, że intencją dokumentu SANTE jest zapewnienie wytycznych dla państw członkowskich (w tym urzędowych laboratoriów kontrolnych) dotyczących sposobu wdrażania art. 20 rozporządzenia (WE) Nr 396/2005 w sposób zharmonizowany, doprowadzając ostatecznie do sytuacji, w której współczynniki przetwórstwa ustanowione przez jedno państwo członkowskie, mogłyby być wzajemnie akceptowane przez inne państwa członkowskie. Ponadto art. 20 rozporządzenia (WE) Nr 396/2005 nadaje Komisji uprawnienia w celu ustanowienia załącznika VI dla określonych współczynników stężenia lub rozcieńczenia dla niektórych procesów przetwarzania i/lub mieszania lub dla niektórych produktów przetworzonych i/lub złożonych. Do dnia wydania decyzji przez organ II instancji załącznik VI nie został jeszcze ustanowiony przez Komisję. Rozporządzenie (WE) Nr 396/2005 nie określa więcej szczegółów na temat zgodności przetworzonej lub złożonej żywności lub paszy. Generalnie, wdrażanie tych przepisów w praktyce jest odpowiedzialnością organów krajowych państw członkowskich odpowiedzialnych za kontrole urzędowe. W przypadku określenia NDP dla produktów przetworzonych, należy uwzględnić zmiany w poziomach pozostałości pestycydów w wyniku ich przetwarzania. Żeby temu wymogowi sprostać Komisja opracowała dokument SANTE/10704/2021 określający wytyczne jak tego dokonać. Dlatego też Instytut Ogrodnictwa powołał się na ww. dokument jako źródło sposobu ustalenia NDP dla badanego produktu. Organ II instancji wskazał, że strona podnosi, że przeliczniki wskazane w wynikach badań nr [...] z dnia 5 czerwca 2023 r. nie są prawidłowe i nie wynikają wprost z dokumentu SANTE/10704/2021, gdyż wskazano odniesienie do oleju rafinowanego z ziaren soi, a nie do oleju sojowego surowego. W tym zakresie skarżąca wskazuje na współczynnik przetwarzania (Pf) obliczany jako stosunek stężenia pozostałości w produkcie przetworzonym i stężenia pozostałości w odpowiednim nieprzetworzonym produkcie objętym załącznikiem I rozporządzenia (WE) Nr 396/2005. Według strony współczynnik przetwarzania (Pf) powinien wynosić 5,5. Strona obliczyła ten współczynnik na podstawie dokumentu SANTE/10704/2021. Natomiast Instytut Ogrodnictwa, określił go na poziomie 0,4 i został zastosowany na podstawie publikacji "Rationale processing factors RIVM that represents the situation of 11 June 2020" (The Dutch National Institute for Public Health and the Enviroment - RIVM), która jest również powołana przez dokument SANTE/10704/2021 jako źródło, na którym można bazować w przypadku, gdy nie ustalono współczynników przetwarzania dla danego procesu - substancji czynnej - produktu - kombinacji. Komisja dopuszcza wykorzystanie współczynnika przetwarzania z krajowych baz danych państw członkowskich. Według wyjaśnień Instytutu Ogrodnictwa zastosowano współczynnik przetworzenia (Pf) opisany w ww. holenderskim dokumencie (RIVM) dla oleju rafinowanego, jak również dla oleju nierafinowanego, ponieważ zastosowany współczynnik przetworzenia jest bliższy prawdy niż współczynniki oparte jedynie na wydajności procesu wytwarzania oleju, jakie podała skarżąca w wyjaśnieniach do odwołania. Zgodnie z dokumentem SANTE/10704/2021 współczynnik Pf >1 oznacza, że pozostałości pestycydów skoncentrowane są w przetworzonym produkcie, natomiast Pf <1 oznacza, że zmniejszyła się zawartość pozostałości w przetworzonym produkcie (z powodu rozcieńczenia, usunięcia lub degradacji). W omawianym przypadku, nie jest możliwe stwierdzenie, że pozostałości pestycydów w pełni koncentrują się w przetworzonym produkcie, ponieważ w wyniku procesów przetwarzania ziarna soi dochodzi do wskazanych przemian tj. rozcieńczenia, usunięcia lub degradacji. Proces produkcji oleju polega na wstępnym tłoczenia oleju, podczas którego powstaje olej i wytłoki, w których właśnie jest największa koncentracja pestycydów, a które następnie poddaje się ekstrakcji (metoda odzyskiwania oleju z wytłoków) - zgodnie z przedstawioną przez stronę informacją na temat zastosowanych procesów. W związku z powyższym, współczynnik Pf na poziomie 0,4 zastosowany przez Instytutu Ogrodnictwa uwzględnia procesy wynikające z zastosowanej technologii produkcji. W ocenie organu II instancji Instytut Ogrodnictwa właściwie wyliczył najwyższy dopuszczalny poziom dla przedmiotowego oleju, a omawiany produkt na tej podstawie został zakwestionowany. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia wymagania dotyczące najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów, które mogą znajdować się w środkach spożywczych lub na ich powierzchni, określa rozporządzenie (WE) Nr 396/2005. W myśl art. 3 ust. 3 pkt 44 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia środek spożywczy szkodliwy dla zdrowia lub życia człowieka to środek spożywczy, którego spożycie w warunkach normalnych i zgodnie z przeznaczeniem może spowodować negatywne skutki dla zdrowia lub życia człowieka, w szczególności, jeżeli: a) nie spełnia wymagań zdrowotnych określonych w dziale II, b) zawiera: - substancje zanieczyszczające lub zanieczyszczenia mikrobiologiczne w ilościach przekraczających dopuszczalne poziomy określone w rozporządzeniach Unii Europejskiej oraz inne zanieczyszczenia. Zgodnie z art. 6 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia środki spożywcze niespełniające wymagań określonych w przepisach niniejszego działu wdrażających i niewdrażających dyrektywy Unii Europejskiej i wymagań rozporządzeń Unii Europejskiej dotyczących bezpieczeństwa żywności nie mogą być wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 11 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 żywność i pasze przywożone do Wspólnoty w celu wprowadzenia na rynek we Wspólnocie powinny być zgodne z wymogami prawa żywnościowego lub warunkami uznanymi przez Wspólnotę za przynajmniej im odpowiadające, bądź w przypadku gdy istnieją konkretne umowy między Wspólnotą i krajem wywozu, być zgodne z wymogami zawartymi w tych umowach. Natomiast zgodnie z art. 14 wskazanego rozporządzenia żaden niebezpieczny środek spożywczy nie może być wprowadzany na rynek. Żywność zgodna ze szczegółowymi przepisami wspólnotowymi regulującymi bezpieczeństwo żywności jest uważana za bezpieczną pod względem czynników objętych szczegółowymi przepisami Wspólnoty. Z braku szczegółowych przepisów wspólnotowych, żywność jest uważana za bezpieczną, jeżeli jest zgodna ze szczegółowymi przepisami krajowego prawa żywnościowego Państwa Członkowskiego, na którego terytorium jest ona wprowadzana do obrotu, jeżeli takie przepisy były sporządzone i stosowane bez uszczerbku dla postanowień Traktatu. Dodatkowo organ II instancji wskazał, że w 2019 r. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) opublikował stanowisko dotyczące oceny zdrowia ludzi w kontekście badań ocenianych na etapie reewaluacji chloropiryfosu (https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2019.5809). Eksperci uzgodnili, że ze względu na niewyjaśniony w pełni potencjał genotoksyczny chloropiryfosu, nie ma możliwości ustalenia toksykologicznych wartości odniesienia i w konsekwencji nie można przeprowadzić ilościowej oceny ryzyka dla konsumenta. Dodatkowe niepewności stwierdzono w badaniu toksyczności neurorozwojowej, w którym efekty obserwowano przy najniższej dawce podawanej szczurom. Obawy te zostały poparte przez dostępne dane epidemiologiczne dotyczące neurologicznych efektów rozwojowych dzieci. Dodatkowo ze względu na zaobserwowane toksyczne efekty działania chloropiryfosu, został on zaklasyfikowany jako substancja działająca szkodliwie na rozrodczość kategorii 1 B (toksyczność rozwojowa). Tak więc każdy poziom pozostałości przekraczający ustaloną wartość NDP może stwarzać potencjalne zagrożenie dla zdrowia konsumentów. Organ II instancji zauważył również, że rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej (UE) Nr 2020/18 z dnia 10 stycznia 2020 r. w sprawie nieodnowienia zatwierdzenia substancji czynnej chloropiryfosu, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 dotyczącym wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, oraz w sprawie zmiany załącznika do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 540/2011 (Dz. Urz. UE L z 2020.7.14 z dnia 13 stycznia 2020 r.), zobowiązało państwa członkowskie do obligatoryjnego wycofania zezwoleń na środki ochrony roślin, które zawierają chloropiryfos do dnia 16 lutego 2020 r. Tak więc zużycie zapasów tego środka upłynęło w dniu 16 kwietnia 2020 r. i nie powinien być on stosowany w krajach Unii Europejskiej z uwagi na negatywny wpływ na zdrowie i życie ludzi. A. Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję organu II instancji zarzucając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 18 ust. 1 i art. 20 rozporządzenia (WE) Nr 396/2005 przez błędne przyjęcie, że olej sojowy surowy jest objęty wymaganiami określonymi w art. 20 wskazanego rozporządzenia; 2. poprzez uznanie za przepis prawny dokumentu SANTE/10704/2021 w sytuacji, gdy dokument ten został opracowany wyłącznie jako Nota Informacyjna dla służb Komisji Europejskiej i nie stanowi przepisu prawnego, jak również nie stanowi urzędowego stanowiska Komisji Europejskiej, oraz uznanie powyższego dokumentu za podstawę prawną wyników badań nr [...] z dnia 5 czerwca 2023 r. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej jako "k.p.a." poprzez brak należytego zastosowania powyższych przepisów w toku prowadzonego postępowania i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w szczególności w zakresie nieprawidłowej oceny wiarygodności wyniku badań przedstawionych w sprawozdaniu nr [...] z dnia 5 czerwca 2023 r. Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że na podstawie art. 18 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 396/2005, olej sojowy surowy nie jest objęty wymaganiami określonymi w tym rozporządzeniu, w przeciwieństwie do ziarna soi. Ponadto odwołanie się w przedstawionych wynikach badań nr [...] z dnia 5 czerwca 2023 r. do dokumentu SANTE/10704/2021 nie może wywoływać wiążących skutków prawnych, skoro dokument ten został opracowany jako Nota Informacyjna dla służb Komisji Europejskiej i tym samym nie stanowi urzędowego stanowiska Komisji Europejskiej, jak również nie jest przepisem prawa. Skarżąca zakwestionowała zastosowane przeliczniki wskazane w wynikach badań nr [...] z dnia 5 czerwca 2023 r. wskazując, że są one nieprawidłowe i nie wynikają wprost z dokumentu SANTE/10704/2021, bowiem odnoszą się one do oleju rafinowanego z ziaren soi, a nie do oleju sojowego surowego. W ocenie skarżącej czynności produkcyjne polegające na oczyszczeniu oleju z zanieczyszczeń (fizycznych, chemicznych) poprawiają właściwości oleju. Podkreśliła ponownie, że importowany olej sojowy surowy nie był przeznaczony do wprowadzenia do obrotu dla konsumentów finalnych, a jedynie przeznaczony do dalszego przetwórstwa spożywczego. Zdaniem skarżącej, Instytut Ogrodnictwa - Państwowy Instytut Badawczy nie miał akredytacji na przeprowadzenie badania żywności przetworzonej, jakim jest nierafinowany olej sojowy surowy, tylko na żywność nieprzetworzoną. To podważa rzetelność wykonanego badania. Dodatkowo Instytut Badawczy posłużył się w badaniu własną metodą, a nie akredytacyjną, w szczególności na podstawie pozaprawnych źródeł jej stosowania na bazie publikacji naukowych z Królestwa Niderlandów. Podkreśliła, że nie można do nierafinowanego oleju sojowego surowego stosować metod badania próbek tego towaru, które są stosowane do rafinowanego oleju sojowego. Skarżąca podniosła również, że nie zweryfikowano prawidłowości procedury pobrania próbek, w szczególności poprzez weryfikację kwalifikacji pracownika pobierającego próbki do badania, poprawności formalnej kalibracji sprzętu do pobrania próbek do badania, rzetelności pobrania reprezentatywnej próbki do badania, która nie powinna pochodzić z dna cysterny wagonowej. Dodatkowo skarżąca zwróciła uwagę, że nie skonfrontowano i nie wyjaśniono różnicy pomiędzy badaniami laboratorium ukraińskiego wykonanymi przez producenta, a badaniami Instytutu Badawczego, w przypadku, gdy różnica wskaźników dotyczących ustalenia obecności substancji chloropiryfosu w obu badaniach wynosi ponad czterokrotność. Skarżąca podniosła również, że doszło do złamania zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej i zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności - w doktrynie prawa żywnościowego postrzegane jest w kategorii części ogólnej wspólnotowego prawa żywnościowego. Określone w nim zasady, procedury i terminologia bezpieczeństwa żywności stanowią punkt odniesienia dla rozbudowującego się ustawodawstwa wspólnotowego, które tworzy część szczegółową bezpieczeństwa żywności w poszczególnych dziedzinach: higieny żywności i urzędowej jej kontroli, jak również substancji dodatkowych, środków spożywczych specjalnego żywieniowego przeznaczenia, materiałów i wyrobów mających kontakt z żywnością i innych (zob. M. Korzycka-Iwanow, Prawo żywnościowe. Zarys prawa polskiego i wspólnotowego, Warszawa 2005, s. 109). Już sama nazwa jednoznacznie świadczy o doniosłości tego aktu i pozwala na nieformalne określenie go mianem europejskiej "konstytucji prawa żywnościowego", gdyż tak jak ustawa zasadnicza, rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 ustanawia ogólne zasady i wymagania, które muszą być uwzględniane przez wszystkie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne regulujące sprawy żywności w ogólności, a ich bezpieczeństwo w szczególności, zarówno na poziomie Wspólnoty, jak i na poziomie krajowym. W przeciwieństwie do wielu innych rozporządzeń przyjmowanych przez instytucje prawodawcze UE, celem rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 nie jest jedynie ujednolicenie dotychczasowych przepisów poszczególnych państw członkowskich, ale wyznaczenie ogólnego zbioru podstawowych i wyjściowych zasad, definicji i kierunkowych wytycznych dla polityki bezpieczeństwa żywności oraz całego obecnego i przyszłego prawodawstwa żywnościowego. Rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 jest wyrazem globalnego i zintegrowanego podejścia w regulacji całego łańcucha produkcji i dystrybucji żywności (food supply chain), który bierze swój początek w produkcji rolnej, a kończy się na dostarczeniu gotowego produktu konsumentowi. Swoim zakresem obejmuje wszystkie etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności oraz pasz. Określa ono obowiązki i zakres odpowiedzialności każdego podmiotu będącego uczestnikiem tego łańcucha: producentów pasz, rolników, producentów żywności, przetwórców, dystrybutorów i innych podmiotów działających na rynku spożywczym i pasz. Definiuje zadania stojące przed instytucjami publicznymi państw członkowskich, UE, a także państw trzecich. Ustanawia procedury przeciwdziałania kryzysom i procedury zarządzania kryzysowego oraz powołuje Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (European Food Safety Authority - EFSA). W końcu określa także prawa i zakres odpowiedzialności konsumentów. Cały tak zakreślony spójny system, spojony ogólnymi zasadami prawa żywnościowego (tj. zasadą analizy ryzyka, zasadą ostrożności, ochroną interesów konsumentów, zasadą przejrzystości), zmierza do realizacji podstawowego celu prawa żywnościowego, jakim jest wysoki poziom ochrony zdrowia i życia ludzi oraz ochrony interesów konsumentów (żywności), przy uwzględnieniu sprawnego funkcjonowania wewnętrznego rynku UE. Cel taki należy przypisać także ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, ponieważ - w myśl art. 1 ust. 1 powołanej ustawy - uregulowane w niej wymagania i procedury mają być zgodne z rozporządzeniem nr 178/2002 (zob. A. Balicki, F. Opoka, M. Syska, D. Szostek, P. Wojciechowski, A. Szymecka-Wesołowska, Bezpieczeństwo żywności i żywienia. Komentarz, Warszawa 2013, art. 1). Definicja żywności (zamiennie: środka spożywczego) nie występowała w prawie UE do chwili wejścia w życie rozporządzenia (WE) Nr 178/2002. Zgodnie z art. 2 wskazanego rozporządzenia żywność (lub środek spożywczy) oznacza jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać. Za żywność uznane zostały nie tylko produkty przeznaczone do spożycia przez ludzi, lecz także produkty, "których spożycia przez ludzi można się spodziewać". Dotyczy to sytuacji, gdy dany produkt może mieć zastosowanie spożywcze i niespożywcze. Zgodnie z definicją, do momentu, w którym jednoznacznie nie zostanie określone, że produkt ma inne przeznaczenie niż spożywcze, traktowany jest on jak żywność i do tego momentu wszelkie wymogi z zakresu prawa żywnościowego muszą być stosowane (np. olej roślinny, który może być przeznaczony do spożycia przez ludzi lub na cele przemysłowe). W definicji przyjęto, że sformułowanie "żywność" może być używane zamiennie ze słowem "środek spożywczy". Zgodnie zatem z definicją żywności zawartą w rozporządzeniu (WE) Nr 178/2002, jeżeli nie jest znane przeznaczenie produktu na etapie produkcji pierwotnej lub następnych, to do momentu klaryfikacji tego przeznaczenia należy stosować wymagania dotyczące żywności (zob. P. Wojciechowski, Komentarz do rozporządzenia nr 178/2002 ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, LEX/el. 2018). Skarżąca podnosi, że importowany olej sojowy surowy, zgodnie z wewnętrzną procedurą, nie był przeznaczony do wprowadzenia do obrotu dla konsumentów finalnych, a jedynie przeznaczony do dalszego przetwórstwa spożywczego. W świetle powyższych rozważań uznać należy, że z pewnością sporny towar jest żywnością w rozumieniu rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, a więc mają do niego zastosowanie przepisy wskazanego rozporządzenia oraz na podstawie art. 3 ust. 1 przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Najistotniejszym z celów ogólnych prawa żywnościowego wskazanych w art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony życia i zdrowia człowieka. Obowiązkiem państwa, a także Unii Europejskiej, jest zapewnienie prawnej ochrony życia i zdrowia przez podejmowanie różnego rodzaju działań. Przykładem takich działań jest wydanie przepisów prawa żywnościowego, które określają wymagania, jakie należy spełnić, aby żywność nie stwarzała zagrożenia dla życia lub zdrowia, zakazują wprowadzania do obrotu niebezpiecznej żywności i określają sankcje za naruszenie obowiązków w tym zakresie. Ochrona zdrowia i życia ludzkiego jest expressis verbis uznana za cel prawa żywnościowego nie tylko w rozporządzeniu (WE) Nr 178/2002, lecz także w większości aktów z zakresu prawa żywnościowego, w których wielokrotnie wskazuje się na konieczność ochrony życia i zdrowia przez zapewnienie bezpieczeństwa żywności oraz zaznacza się ścisły związek między zdrowiem ludzkim a spożywaną żywnością. Na taki właśnie cel wskazuje m.in. rozporządzenie (WE) Nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zmieniające dyrektywę Rady 91/414/EWG. W motywie (5) wskazanego rozporządzenia podkreśla się, że jedną z najpowszechniejszych metod ochrony roślin i produktów roślinnych przed działaniem szkodliwych organizmów jest stosowanie substancji czynnych w środkach ochrony roślin. Jednakże potencjalną konsekwencją ich stosowania może być obecność ich pozostałości w przetworzonych produktach, w zwierzętach karmionych tymi produktami oraz w miodzie wytwarzanym przez pszczoły narażone na działanie tych substancji. Zgodnie z dyrektywą Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotyczącą wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin należy przyznać pierwszeństwo zdrowiu publicznemu przed korzyściami wynikającymi z zastosowania środków ochrony upraw, dlatego też niezbędne jest zapewnienie, aby takie pozostałości nie występowały na poziomach stanowiących niedopuszczalne ryzyko dla ludzi i, w pewnych przypadkach, dla zwierząt. NDP powinny być ustalane na najniższym osiągalnym poziomie, odpowiadającym dobrej praktyce rolniczej, dla każdego pestycydu w celu ochrony wrażliwych grup, takich jak dzieci i płody ludzkie. Rozporządzenie (WE) Nr 396/2005 stosuje się do produktów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego lub ich części wymienionych w załączniku I, spożywanych w stanie świeżym, przetworzonym i/lub wchodzących w skład żywności lub paszy, w których lub na powierzchni których mogą być obecne pozostałości pestycydów. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt d) wskazanego rozporządzenia "najwyższy dopuszczalny poziom pozostałości" (NDP) oznacza najwyższy prawnie dopuszczalny poziom stężenia pozostałości pestycydów w żywności i paszy lub na ich powierzchni, określony zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, w oparciu o dobrą praktykę rolniczą i najniższy poziom narażenia konsumenta konieczny do ochrony szczególnie wrażliwych konsumentów. Zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 396/2005 produkty objęte załącznikiem I nie mogą zawierać, w momencie wprowadzenia do obrotu jako żywność czy pasza lub w momencie podania zwierzętom, jakiejkolwiek pozostałości pestycydów przekraczającej: a) NDP dla tych produktów określonych w załącznikach II i III; b) 0,01 mg/kg dla tych produktów, dla których brak szczególnego NDP w załącznikach II lub III lub dla substancji czynnych niewyszczególnionych w załączniku IV, o ile różne wartości wzorcowe nie zostały określone dla substancji czynnej, z uwzględnieniem dostępnych rutynowych metod analitycznych. Jednocześnie stosownie do treści art. 20 ust. 1 wskazanego rozporządzenia w przypadkach gdy NDP nie są określone w załącznikach II lub III dla produktów przetworzonych i/lub złożonych, stosuje się NDP określone w art. 18 ust. 1 dla danego produktu wyszczególnionego w załączniku I, z uwzględnieniem zmian w poziomach pozostałości pestycydów wynikających z przetwarzania i/lub mieszania. Załącznik I do rozporządzenia wskazuje produkty pochodzenia roślinnego i zwierzęcego do których stosuje się NDP. Wśród tych produktów wymienione są nasiona oleiste, w tym ziarna soi zwyczajnej. Wykaz obejmuje również kategorię określoną jako "przetworzone produkty spożywcze", przy czym w tym przypadku rozporządzenie przewiduje, że do chwili określenia poszczególnych produktów i ujęcia ich w wykazie w obrębie kategorii stosuje się przepisy art. 20 niniejszego rozporządzenia. Bezspornie w załączniku I zawierającym wykaz produktów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, do których stosuje się NDP nie ujęto oleju sojowego. Olej sojowy jest natomiast przetworzonym produktem pochodzącym z nasion soi. W takim przypadku rozporządzenie wyraźnie przewiduje, że gdy NDP nie są określone w załącznikach II lub III dla produktów przetworzonych i/lub złożonych, stosuje się NDP określone w art. 18 ust. 1 dla danego produktu wyszczególnionego w załączniku I, z uwzględnieniem zmian w poziomach pozostałości pestycydów wynikających z przetwarzania i/lub mieszania. W przypadku nasion soi zwyczajnej pozostałości pestycydów i najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości dotyczące chloropiryfosu zostały określone na poziomie 0,01 mg/kg (Sprostowanie do rozporządzenia Komisji (UE) 2020/1085 z dnia 23 lipca 2020 r. zmieniającego załączniki II i V do rozporządzenia (WE) Nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości chloropiryfosu i chloropiryfosu metylowego w określonych produktach lub na ich powierzchni). Wyniki badań przeprowadzonych przez Instytut Ogrodnictwa - Państwowy Instytut Badawczy wykazały, że w pobranej próbce ujawniono chloropirysos w ilości 0,015 ± 0,008 mg/kg (podany wynik był średnią z dwóch analiz – wynik I – 0,016 ± 0,008 mg/kg, wynik II – 0,013 ± 0,007 mg/kg). W istocie skarżąca nie kwestionuje samego wyniku badania, ale przyjętą metodologię, wskazując na błędne zastosowanie przeliczników przetworzenia. W jej ocenie zastosowanie dokumentu SANTE/10704/2021 nie jest prawnie wiążące, bowiem nie jest to akt prawny, a jedynie nota informacyjna dla służb Komisji Europejskiej. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia badania laboratoryjne dla celów urzędowych kontroli żywności i żywienia w zakresie bezpieczeństwa żywności wykonują akredytowane: 1) laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej, funkcjonujące w zintegrowanym systemie badań laboratoryjnych żywności określonym w art. 15a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej; 2) laboratoria Inspekcji Weterynaryjnej określone w art. 25 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej; 3) laboratoria organów, o których mowa w art. 73 ust. 1 pkt 5; 4) laboratoria referencyjne realizujące zadania określone w art. 33 rozporządzenia nr 882/2004. Na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej laboratoriami urzędowymi w rozumieniu art. 37 rozporządzenia 2017/625 są m.in. laboratoria państwowych instytutów badawczych. Na mocy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2020 r. w sprawie nadania Instytutowi Ogrodnictwa w Skierniewicach statusu państwowego instytutu badawczego (Dz. U. poz. 2342) Instytutowi Ogrodnictwa - utworzonemu na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 września 2010 r. w sprawie połączenia Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. Szczepana Pieniążka oraz Instytutu Warzywnictwa im. Emila Chroboczka (Dz. U. poz. 1166), nadano status państwowego instytutu badawczego. Jednocześnie art. 37 ust. 4 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 przewiduje, że jako laboratorium urzędowe może być wyznaczone wyłącznie laboratorium, które: a) dysponuje wiedzą fachową, sprzętem oraz infrastrukturą wymaganymi do przeprowadzania analiz, badań lub diagnostyki laboratoryjnej na podstawie próbek; b) dysponuje wystarczającą liczbą odpowiednio wykwalifikowanych, wyszkolonych i doświadczonych pracowników; c) zapewnia, że powierzone mu zadania określone w ust. 1 są wykonywane w sposób niezależny i jest ono wolne od wszelkich konfliktów interesów w zakresie zadań tego laboratorium jako laboratorium urzędowego; d) jest w stanie dostarczyć w terminie wyniki analizy, badania lub diagnostyki próbek pobranych w ramach kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych; oraz e) funkcjonuje zgodnie z normą EN ISO/IEC 17025 oraz otrzymało akredytację krajowej jednostki akredytującej działającej zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 765/2008. Instytut Ogrodnictwa - Państwowy Instytut Badawczy z siedzibą w Skierniewicach posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji, które jest krajową jednostką akredytującą upoważnioną do akredytacji jednostek oceniających zgodność na podstawie ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2022 r., poz.1854). Zakres akredytacji Nr AB 757 obejmuje m.in. badania żywności i produktów rolnych w zakresie zawartości pozostałości pestycydów (https://www.pca.gov.pl/akredytowane-podmioty/akredytacje-aktywne/laboratoria-badawcze/AB%20757,podmiot.html). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Instytut Ogrodnictwa - Państwowy Instytut Badawczy jest laboratorium wykonującym badania laboratoryjne dla celów urzędowych kontroli żywności. Natomiast wynik badania laboratoryjnego stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących bezpieczeństwa żywności. W orzecznictwie wskazuje się, że sprawozdania z badań opatrzone znakiem akredytacji PCA oznaczają, że badania zostały przeprowadzone w akredytowanym laboratorium, zgodnie z obowiązującym prawem i są w pełni wiarygodne. Należy wyjaśnić, że powołane przepisy wspólnotowe oraz przepisy krajowe wytyczają kierunki w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego dotyczącego metod oraz sposobów badania próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych. W ocenie sądu brak jest podstaw do kwestionowania treści sprawozdania z badań z 5 czerwca 2023 r., skoro zostały one przeprowadzone, po pierwsze w laboratorium urzędowym oraz, po drugie metodami akredytowanymi (zob. PN-EN 15662). W tym miejscu należy podkreślić, że wskazane sprawozdanie z badań, jak każdy dokument urzędowy, korzysta z domniemania wiarygodności (zob. wyrok NSA z dnia 4 października 2012 r., II GSK 1339/11). Należy opowiedzieć się za stanowiskiem, że sprawozdania z wysokospecjalistycznych badań mają walor opinii biegłego, o jakiej mowa w art. 84 k.p.a. Istotę opinii biegłego stanowi bowiem zapatrywanie wyrażone przez podmiot niezainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, który może udzielić organowi administracji publicznej fachowych informacji i wiadomości dla ustalenia i oceny okoliczności faktycznych, ułatwiając tym samym właściwą ocenę faktów i wydanie rozstrzygnięcia. Biegły wypowiada opinię co do okoliczności faktycznych na podstawie swych wiadomości fachowych i doświadczenia zawodowego (por. R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2005, s. 223). Skarżąca nie przedstawiła, poza wynikami badań producenta, żadnych dowodów, w szczególności wiarygodnych wyników badań, z których wynikałoby wprost i jednoznacznie, że nie doszło do przekroczenia najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości chloropiryfosu. Skarżąca w istocie kwestionowała analizę wyników badań, podnosząc niedopuszczalność stosowania metod opartych na dokumencie SANTE. Jednak raz jeszcze należy podkreślić, że badania zostały przeprowadzone przez akredytowane laboratorium urzędowe, a ponadto w toku postępowania Instytut Badawczy odniósł się do kwestii zastosowanego współczynnika przetworzenia, wyjaśniając, że współczynnik stosowany do badania oleju rafinowanego jest bardziej zbliżony dla miarodajności wyniku badań oleju nierafinowanego niż współczynnik oparty jedynie na wydajności procesu wytwarzania oleju. Należy również zwrócić uwagę, że chloropiryfos nie jest dopuszczony do stosowania na terenie Unii Europejskiej, więc w produktach żywnościowych nie powinien występować wcale. Natomiast wyniki badań pobranej próbki oleju sojowego wykazały przekroczenie NDP nie tylko z uwzględnieniem zmian w poziomach pozostałości pestycydów wynikających z przetwarzania, ale również dla samych ziaren soi. Odnosząc się do zarzutu braku akredytacji Instytutu Ogrodnictwa na przeprowadzanie badań żywności przetworzonej, a tylko na żywność nieprzetworzoną, należy wskazać, że z zakresu akredytacji laboratorium badawczego wynika w sposób jednoznaczny, że przedmiotem badań przez Instytut może być żywność, produkty rolne i gleba. Również zarzut nieprawidłowości podczas pobierania próbek nie ma usprawiedliwienia. Jak wynika z protokołu pobrania próbek z dnia 28 maja 2023 r. w czynności tej uczestniczył agent celny, który nie zgłosił żadnych zastrzeżeń co do przebiegu pobrania próbki. Jednocześnie skarżąca nie konkretyzuje na czym miałoby polegać wadliwe pobranie próbki. W ocenie sądu, niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Należy podkreślić, że w trakcie postępowania organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy i podjęły wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również w sposób wyczerpujący uzasadniły swoją decyzję. Zdaniem sądu, organ I instancji ustalił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wnioski wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zostały dokonane zgodnie z zasadami oceny dowodów określonymi w art. 80 k.p.a. Ponadto organ II instancji dokonał powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. przedstawił okoliczności oraz fakty, które spowodowały uznanie, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd orzekł jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym został zgłoszony przez organ w doręczonej stronie skarżącej odpowiedzi na skargę, a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI