III SA/Lu 588/05

III SA/Lu 588/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2006-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jadwiga Pastusiak
Jerzy Marcinowski /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Wieczorek
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 39 - 49, art. 58 par. 1 i 2, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1/ uchyla zaskarżone postanowienie; 2/ zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. z upoważnienia Wojewody, odmówiono A. C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...].
W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżona decyzja pierwszoinstancyjna została skutecznie doręczona A. C. w dniu [...], zaś termin do złożenia odwołania upływał w dniu [...].
A. C. uzasadnił wniosek o przywrócenie terminu tym, że decyzję organu I instancji odebrała matka, która zapomniała ją przekazać adresatowi.
Wojewoda nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku stwierdzając, że A. C. brał udział w postępowaniu administracyjnym. W dniu [...] sierpnia 2005 r. zapoznał się z całością dokumentacji w sprawie jego wymeldowania, a zatem był poinformowany, że po zapoznaniu się stron z materiałem dowodowym, zostanie wydana decyzja. Mając wiedzę o chorobie matki, która ma problemy z pamięcią, powinien sam zainteresować się sprawą.
W tej sytuacji, decyzję doręczoną na adres wskazany w korespondencji uważa się za doręczoną skutecznie (art. 43 k.p.a.). Zasłanianie się chorobą matki nie stanowi argumentu uprawdopodobniającego, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.
Skargę na powyższe postanowienie złożył A. C., wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że jego matka jest osobą w podeszłym wieku i schorowaną. Cierpi m.in. na cukrzycę, co potwierdza zaświadczenie lekarskie. Powoduje to znaczne zaburzenia pamięci.
Skarżący ma problemy rodzinne, pracuje i nie może wysiadywać w domu, oczekują stale na listonosza, który doręczy mu decyzję. W czasie przybycia listonosza, wystarczy chociażby na chwilę wyjść do sklepu.
W momencie doręczenia decyzji, skarżącego nie było prawdopodobnie w domu. Matka odebrała decyzję w dobrej wierze, z zamiarem oddania jej skarżącemu, ale z powodu choroby zapomniała o tym.
W tej sytuacji skarżący nie może ponosić winy za niezależną od niego chorobę matki.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podniósł, że skarżący mając wiedzę o zakończeniu postępowania administracyjnego oraz o tym, że jego matka ma problemy z pamięcią, nie dołożył staranności i nie interesował się sprawą. Przyjąć zatem należy, że skarżący dopuścił się niedbalstwa, co skutkowało wydaniem postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że decyzję Wójta Gminy z dnia [...] skierowaną do A. C. doręczono do rąk jego matki G. C. Trafnie zatem Wojewoda podnosi, że owo doręczenie było prawnie skuteczne w świetle art. 43 k.p.a.
W dniu 7 września 2005 r. A. C. złożył odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej, wnosząc jednocześnie prośbę o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Prośbę motywował tym, że jego matka oddała mu przesyłkę zawierającą decyzję dopiero w dniu 2 września 2005 r., gdyż o niej zapomniała. Do prośby o przywrócenie terminu załączył własnoręcznie sporządzone oświadczenie matki, z którego wynika, że po odebraniu decyzji G. C. schowała ją i zapomniała przekazać odbiorcy z powodu choroby i "znerwicowania".
Ponadto dołączone do skargi zaświadczenie lekarskie z dnia [...] października 2005 r. potwierdza m.in., że G. C. z powodu cukrzycy i miażdżycy ma zaburzenia pamięci.
Stosownie do art. 58 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki:
- uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, zaś jej brak zostanie uprawdopodobniony,
- zainteresowany złożył prośbę o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny jego uchybienia,
- zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem prośby o jego przywrócenie.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie była ocena, czy uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania nosiło znamiona winy. Jednoznaczne jest stanowisko doktryny i orzecznictwa, że niedbalstwo czy nawet wina nieumyślna, powoduje niemożność przywrócenia terminu. Zainteresowany powinien zatem wykazać, że mimo działania z należytą starannością, dopełnienie określonej czynności w terminie stało się niemożliwe na skutek trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od niego. Przy czym decydujące są indywidualne okoliczności każdego przypadku.
Z dorobku orzecznictwa wynika, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się m.in. chorobę nagłą lub obłożną zainteresowanego (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 września 2000 r. sygn. I SA 1072/00 – LEX nr 55307, z dnia 13 października 1999 r. sygn. I SA 459/99 – LEX nr 48726, z dnia 20 kwietnia 1999 r. sygn. I SA/Ka 1609/97 – LEX nr 37821, z dnia 1 marca 1999 r. sygn. II SA 45/99 – LEX nr 46785, z dnia 30 grudnia 1998 r. sygn. I SA 1128/98 – LEX nr 45633, z dnia 14 listopada 1995 r. sygn. SA/Wr 236/95 – LEX 27054).
Adresat pism doręczanych w postępowaniu administracyjnym nie ma wpływu na sposób i rodzaj doręczenia owych pism, bowiem kwestie powyższe regulują przepisy art. 39 – 49 k.p.a. Nie ulega również wątpliwości, że datą doręczenia unormowanego w art. 43 k.p.a., jest dzień oddania pisma do rąk m.in. dorosłego domownika. W myśl tego przepisu, prawnie obojętną okolicznością jest chwila faktycznego przekazania pisma adresatowi.
Opóźnienie w oddaniu pisma bądź też zaniechanie obowiązku oddania pisma adresatowi przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu nie ma wpływu m.in. na bieg terminów do wniesienia środków odwoławczych. Jeżeli jednak osoby, o których mowa w art. 43 k.p.a., nie uczyniły zadość obowiązku oddania pisma adresatowi celowo np. z powodu wrogich z nim relacji, czy też na skutek zaburzeń pamięci spowodowanych ciężką lub obłożną chorobą, adresat pisma może skorzystać z instrumentu przewidzianego w art. 58 § 1 k.p.a. i skutecznie żądać przywrócenia uchybionego terminu. Oczywiste jest bowiem, że w opisanych przypadkach nie można zarzucić adresatowi pisma winy w uchybieniu terminu dopełnienia określonej czynności, gdyż owo uchybienie było następstwem przeszkody trudnej do przezwyciężenia, niezależnej od niego.
W tych okolicznościach, za nieuprawnione należy uznać stanowisko Wojewody, że skarżący wiedząc o zakończeniu postępowania administracyjnego skutkującego wydaniem decyzji i mając wiedzę o schorzeniu matki, którego następstwem są zaburzenia pamięci "nie dołożył staranności i nie interesował się sprawą", przez co dopuścił się niedbalstwa. Z akt administracyjnych wynika bowiem, wbrew poglądowi organu, że do czasu wydania decyzji pierwszoinstancyjnej skarżący "interesował się sprawą", wykazał się aktywnością jako strona postępowania. Od strony postępowania nie można natomiast oczekiwać, aby przez bliżej nieokreślony czas, całymi dniami przesiadywała w domu tylko po to, aby natrafić na doręczyciela i osobiście odebrać pismo do niej adresowane.
Skarżący wykazał, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. W tej sytuacji obowiązkiem organu było zbadanie, czy spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 58 § 2 k.p.a.
Skoro zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem przepisów art. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 tej ustawy.