III SA/LU 571/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2007-01-11
NSAubezpieczenia społeczneNiskawsa
ubezpieczenia społeczneZUSwypadek przy pracyrenta rodzinnawłaściwość sądusąd administracyjnysąd powszechnyodrzucenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę J.K. dotyczącą naliczenia i wypłacenia należności z tytułu wypadku przy pracy jej zmarłego męża R.K. oraz świadczeń z tytułu renty rodzinnej, ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy.

Skarżąca J.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie domagając się od ZUS naliczenia i wypłacenia należności z tytułu wypadku przy pracy jej zmarłego męża oraz świadczeń z tytułu renty rodzinnej. Pełnomocnik ZUS wniósł o odrzucenie skargi z powodu niewłaściwości sądu administracyjnego. Sąd uznał, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych, i dlatego odrzucił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę J.K. dotyczącą naliczenia i wypłacenia należności z tytułu wypadku przy pracy jej zmarłego męża R.K. oraz świadczeń z tytułu renty rodzinnej. Skarżąca domagała się od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) tych świadczeń. Pełnomocnik ZUS wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na niewłaściwość sądu administracyjnego do rozpoznania tego typu sprawy. Sąd, powołując się na przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stwierdził, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym odwołania od decyzji ZUS, należą do właściwości sądów powszechnych (okręgowych i rejonowych). Sąd administracyjny nie jest właściwy do korygowania orzeczeń organów ubezpieczeniowych ani do orzekania w sprawie bezczynności organów w tym zakresie, chyba że zachodzą szczególne wyjątki przewidziane w ustawie. Ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodziły takie wyjątki, Sąd uznał skargę za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa postanowił ją odrzucić.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania tego typu spraw.

Uzasadnienie

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym odwołania od decyzji ZUS, należą do właściwości sądów powszechnych, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Sądy administracyjne są właściwe do kontroli działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a sprawy ubezpieczeń społecznych nie mieszczą się w tym zakresie, z wyjątkiem sytuacji ściśle określonych w przepisach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu w przypadkach określonych w przepisach, w tym ze względu na niewłaściwość sądu.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego.

u.s.u.s. art. 83 § 2

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

k.p.c. art. 4778 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów okręgowych.

k.p.c. art. 4778 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów rejonowych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione.

p.p.s.a. art. 3 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.

u.s.u.s. art. 83 § 3

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy.

u.s.u.s. art. 83 § 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Wskazuje przypadki, w których odwołanie do sądu nie przysługuje.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwość sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Godne uwagi sformułowania

Kognicja sądów administracyjnych została zakreślona Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz aktami rangi ustawowej, a poza te ramy Sąd wyjść nie może. Regułą obowiązującą w postępowaniu w sprawach ubezpieczeń społecznych jest domniemanie właściwości sądu powszechnego do rozpoznawania odwołań od decyzji wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Skład orzekający

Marek Zalewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Ugruntowana zasada właściwości sądów powszechnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i braku właściwości sądów administracyjnych w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, gdzie nie zachodzą szczególne wyjątki od zasady właściwości sądów powszechnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej dotyczącej właściwości sądu. Brak nietypowych faktów czy przełomowej interpretacji prawa.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 571/06 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2007-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Marek Zalewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Zalewski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.K. w przedmiocie naliczenia i wypłacenia należności z tytułu wypadku przy pracy R.K. postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W dniu 5 grudnia 2006 r. J.K. złożyła za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której domaga się od ZUS naliczenia i wypłacenia należności z tytułu wypadku przy pracy jej zmarłego męża R.K. oraz świadczeń z tytułu renty rodzinnej wypadkowej.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu – Dyrektora ZUS Oddział w L., wniósł o odrzucenie skargi ze względu na niewłaściwość sądów administracyjnych do rozpoznawania tej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu ze względu na brak właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do jej rozpoznania, co trafnie podnosi pełnomocnik ZUS.
Kognicja sądów administracyjnych została zakreślona Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz aktami rangi ustawowej, a poza te ramy Sąd wyjść nie może. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako ppsa) – Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 ppsa, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ppsa) oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami.
Skarga nie może być rozpoznana merytorycznie, bowiem materia w niej ujęta nie podlega jednak kognicji sądów administracyjnych, lecz powszechnych.
Regułą obowiązującą w postępowaniu w sprawach ubezpieczeń społecznych jest domniemanie właściwości sądu powszechnego do rozpoznawania odwołań od decyzji wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Reguła ta wyrażona jest w art. 83 § 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm., powoływanej dalej jako "usus"), zgodnie z którym od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z art. 83 § 3 usus odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.
Zgodnie zaś z art. 4778 § 1 i 2 kodeksu postępowania cywilnego sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów okręgowych i rejonowych.
W niektórych przypadkach (wskazanych w art. 83 ust. 4 usus) odwołanie do sądu nie przysługuje, a wówczas stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Tylko w tych wypadkach – na skutek wyłączenia odmiennego trybu kontroli ostatecznej decyzji administracyjnej, sąd administracyjny może orzekać na zasadach ogólnych (art. 3 § 2 pkt 1 ppsa).
Skoro jednak omawiana ustawa (art. 83 ust. 1 usus) co do zasady przekazuje kontrolę nad wszystkimi decyzjami wydawanymi w zakresie indywidualnych spraw w ramach ubezpieczeń społecznych sądom powszechnym, zaś nie zachodzi żaden z wyjątków, kiedy kontrola ta jest wyłączona czy zmodyfikowana, uznać należy, że Sąd Administracyjny nie jest upoważniony ani do korekty orzeczeń organów ubezpieczeniowych, ani do orzekania w sprawie ewentualnej bezczynności organów w tej materii.
W tej sytuacji skarga, jako niedopuszczalna z mocy art. 58 § 1 pkt 1 ppsa w zw. z art. 83 ust. 2 usus, podlega odrzuceniu bez badania jej zasadności merytorycznej i słuszności podnoszonych argumentów.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, Sąd orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI