III SA/LU 551/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę E. Spółki z o.o. w likwidacji dotyczącą decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego o sprostowaniu zgłoszenia celnego i odmowie zwolnienia z podatku VAT przy imporcie towaru. Spółka importowała olej sojowy z Ukrainy, deklarując go do obrotu krajowego z zamiarem dalszej dostawy do Niemiec w ramach procedury 4200, co miało skutkować zwolnieniem z VAT. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy spółka dochowała należytej staranności przy weryfikacji niemieckiego kontrahenta, firmy [...], który okazał się 'znikającym podatnikiem'. Organy celne i sąd uznały, że spółka nie wykazała wymaganej staranności, a przedstawiona dokumentacja nie potwierdzała rzeczywistej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. W szczególności, brak było czytelnych podpisów na dokumentach, a płatności dokonywane były przez podmiot niebędący stroną transakcji. Sąd podkreślił, że nawet jeśli formalne warunki (np. aktywny numer VAT UE kontrahenta w momencie importu) były spełnione, brak dobrej wiary i niedochowanie należytej staranności uniemożliwia skorzystanie ze zwolnienia podatkowego. Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE i NSA, wskazując, że podatnik musi aktywnie weryfikować kontrahentów i podejmować racjonalne kroki w celu uniknięcia udziału w oszustwie podatkowym. W tej sprawie spółka nie wykazała się wystarczającą czujnością, zwłaszcza biorąc pod uwagę nietypowy charakter współpracy i zmiany kontrahentów, co doprowadziło do oddalenia skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWeryfikacja należytej staranności importera w transakcjach wewnątrzwspólnotowych, konsekwencje braku dobrej wiary, znaczenie dokumentacji w procedurze 4200, odpowiedzialność za działania kontrahentów.
Dotyczy specyficznej procedury celnej i podatkowej (procedura 4200, zwolnienie z VAT przy imporcie z zamiarem WDT). Kontekst pandemii mógł wpływać na ocenę komunikacji, ale nie zwalniał z podstawowej staranności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta w ramach procedury zwolnienia z VAT przy imporcie towarów, gdy kontrahent okazał się 'znikającym podatnikiem'?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie dochował należytej staranności, co uniemożliwia zastosowanie zwolnienia z VAT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka nie podjęła wystarczających kroków w celu weryfikacji kontrahenta, a przedstawiona dokumentacja nie potwierdzała rzeczywistej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Brak dobrej wiary i niedochowanie staranności wyklucza skorzystanie ze zwolnienia podatkowego.
Czy brak wystarczającej dokumentacji potwierdzającej rzeczywistą wewnątrzwspólnotową dostawę towarów wyklucza zastosowanie zwolnienia z VAT przy imporcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wystarczających dowodów na rzeczywistą dostawę do zidentyfikowanego i aktywnego podatnika VAT UE w innym państwie członkowskim uniemożliwia zastosowanie zwolnienia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy art. 42 ustawy o VAT wymagają nie tylko wywozu towaru, ale także jego dostarczenia do konkretnego, aktywnego podatnika VAT UE, co musi być odpowiednio udokumentowane. Przedstawione przez spółkę dokumenty nie spełniały tych wymogów.
Czy korzystanie z usług agencji celnej i posiadanie potwierdzenia z systemu VIES zwalnia importera z obowiązku należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, korzystanie z usług agencji celnej i potwierdzenie z VIES nie zwalnia importera z obowiązku samodzielnej i wystarczającej weryfikacji kontrahenta, zwłaszcza w kontekście potencjalnego oszustwa podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za prawidłowe stosowanie zwolnienia z podatku spoczywa na importerze, a zewnętrzne potwierdzenia nie zastępują jego własnej, należytej staranności.
Przepisy (16)
Główne
u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Import towarów na terytorium kraju podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
u.p.t.u. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.
u.p.t.u. art. 13 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Warunek posiadania przez nabywcę numeru identyfikacyjnego VAT UE.
u.p.t.u. art. 42 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Warunek posiadania przez podatnika numeru VAT UE i dostarczenia towarów do nabywcy w innym państwie członkowskim.
u.p.t.u. art. 42 § 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podstawowe dokumenty potwierdzające wywóz towarów.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień art. 4 § 1
Zwolnienie od podatku importu towarów, gdy miejscem przeznaczenia jest inne państwo członkowskie i wywóz nastąpi w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień art. 4 § 2
Warunki stosowania zwolnienia, w tym posiadanie numeru VAT UE i przedstawienie dowodów wywozu.
UKC art. 15 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Odpowiedzialność osoby składającej zgłoszenie celne za prawidłowość informacji i dokumentów.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 2 § pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Terytorium kraju rozumiane jako terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
u.p.t.u. art. 2 § pkt 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Import towarów oznacza przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium Unii Europejskiej.
u.p.t.u. art. 42 § 11
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dokumenty uzupełniające potwierdzające wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
UKC art. 5 § pkt 12
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Definicja zgłoszenia celnego.
UKC art. 48
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Możliwość weryfikacji zgłoszenia celnego przez organy celne.
u.p.t.u. art. 97 § 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Numer identyfikacyjny VAT przyznany na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych.
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) NR 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej art. 45a
Wzruszalne domniemanie dostarczenia towaru w transakcjach wewnątrzwspólnotowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez spółkę wymogów należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta. • Niewystarczające udokumentowanie rzeczywistej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. • Ustalenie, że niemiecki kontrahent był 'znikającym podatnikiem' i nie prowadził faktycznej działalności gospodarczej. • Brak dobrej wiary po stronie spółki, wynikający z niedbalstwa w weryfikacji kontrahenta i dokumentacji.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej, że przedłożone dokumenty (faktury, listy przewozowe) spełniają wymogi art. 42 ustawy o VAT. • Twierdzenie, że korzystanie z usług agencji celnej i potwierdzenie z VIES świadczy o dochowaniu należytej staranności. • Argument o niemożności kontaktu osobistego z powodu pandemii SARS-CoV-2. • Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przez organy celne.
Godne uwagi sformułowania
nie dochowała należytej staranności w zakresie identyfikacji kontrahenta • udział skarżącej w oszustwie w podatku od towarów i usług • działanie w 'złej wierze' także jeżeli w danych okolicznościach mógł i powinien taki stan przewidzieć (wina w postaci niedbalstwa) • ograniczenie weryfikacji wiarygodności kontrahenta do kwestii formalnych jest niewystarczające • nie można przyjąć by skarżąca wykazała się należytą starannością i by działała w dobrej wierze • towar jest obecnie obszarem wysokiego ryzyka nadużyć podatkowych
Skład orzekający
Jerzy Drwal
przewodniczący
Anna Strzelec
członek
Iwona Tchórzewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Weryfikacja należytej staranności importera w transakcjach wewnątrzwspólnotowych, konsekwencje braku dobrej wiary, znaczenie dokumentacji w procedurze 4200, odpowiedzialność za działania kontrahentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury celnej i podatkowej (procedura 4200, zwolnienie z VAT przy imporcie z zamiarem WDT). Kontekst pandemii mógł wpływać na ocenę komunikacji, ale nie zwalniał z podstawowej staranności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy oszustwa podatkowego na dużą skalę z wykorzystaniem procedur celnych i podatkowych, co jest zawsze interesujące. Pokazuje, jak łatwo można stać się nieświadomym uczestnikiem takiego procederu i jakie są tego konsekwencje.
“Jak 'znikający podatnik' i brak czujności doprowadziły do utraty milionów złotych VAT?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.