III SA/Lu 54/21

III SA/Lu 54/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Jerzy Drwal /przewodniczący/
Robert Hałabis /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OZ 83/22 - Postanowienie NSA z 2022-03-28
I OZ 382/22 - Postanowienie NSA z 2022-08-31
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 6 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. I. i J. W. na postanowienie Inne z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i zażalenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2020 r. (nr [...]) stwierdzono wniesienie z uchybieniem terminu odwołania przez J. I. i J. W. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2020 r. (nr [...]) o odrzuceniu ich zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków oraz zażalenia na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej we wskazanej wyżej decyzji.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. (nr [...]) Starosta K. orzekł o odrzuceniu zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna [...] T. D. , w części dotyczącej przebiegu granic działki nr [...] z działką nr [...] i powierzchni działki nr [...] zgłoszonych przez J. I., a także orzekł o naniesieniu na mapę ewidencyjną zmiany dla działek nr [...] oraz [...] zgodnie z operatem technicznym nr [...]
Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. ([...]) Starosta K. sprostował oczywistą omyłkę pisarską w powyższej decyzji w ten sposób, że w miejsce błędnej daty decyzji oznaczonej na "[...] r." wpisał prawidłową datę je wydania "[...] r.".
Dopiero w dniu 7 października 2020 r. skarżące J. I. i J. W. wniosły w jednym piśmie odwołanie od wyżej wymienionej decyzji Starosty [...] oraz zażalenie na postanowienie z dnia [...] lipca 2020 r.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził wniesienie przez J. I. i J. W. odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2020 r. z uchybieniem terminu oraz stwierdził także uchybienie przez nie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2020 r.
W uzasadnieniu tego postanowienia wyjaśniono, że decyzję organu pierwszej instancji skarżąca J. I. odebrała osobiście w dniu 14 lipca 2020 r., zaś J. W. decyzja została doręczona w dniu 10 lipca 2020 r. (przesyłkę odebrała także J. I. działająca jako pełnomocnik J. W.). Termin czternastodniowy do wniesienia odwołania upływał dla J. I. w dniu 28 lipca 2020 r., a dla J. W. w dniu 24 lipca 2020 r. W takiej sytuacji odwołanie złożone w Kancelarii Ogólnej Starostwa Powiatowego w K. w dniu 7 października 2020 r. organ odwoławczy uznał za wniesione z uchybieniem terminu, podkreślając, że nastąpiło to po ponad dwóch miesiącach od upływu terminu przysługującego stronom do jego wniesienia.
Odnosząc się do postanowienia z dnia [...] lipca 2020 r. organ odwoławczy wskazał, że postanowienie zostało doręczone J. I. w dniu 14 lipca 2020 r., zaś J. W. w dniu 9 lipca 2020 r. (przesyłkę odebrała J. I. działająca jako pełnomocnik J. W.). Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał dla J. I. w dniu 21 lipca 2020 r., a dla J. W. w dniu 16 lipca 2020 r. Organ stwierdził, że pismo zawierające zażalenie, złożone przez skarżące w dniu 7 października 2020 r. zostało tym samym również wniesione z uchybieniem terminu.
Organ zwrócił przy tym uwagę, że skarżące w ogóle nie wnosiły o przywrócenie im terminu do wniesienia odwołania i zażalenia oraz, że zarówno w decyzji organu pierwszej instancji, jak i w postanowieniu skarżące były prawidłowo pouczone o prawie do wniesienia odwołania i zażalenia.
W skardze na wskazane na wstępie postanowienie z dnia 16 listopada 2020 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżące J. I. i J. W. wskazały, że przyczyną uchybienia przez nie terminu do wniesienia odwołania i zażalenia była choroba J. I. w miesiącach lipcu i sierpniu 2020 r. Skarżąca miała problemy z poruszaniem się oraz inne problemy zdrowotne (duszności, kaszel, problemy z sercem, wahania poziomu cukru we krwi). Utrudniony dostęp do lekarza i telewizyty lekarskie znacznie wydłużyły jej złe samopoczucie, a ponieważ jest w wieku emerytalnym bała się udać do szpitala ze względu na stan epidemii COVID-19.
We wnioskach skargi skarżące wniosły o przywrócenie im uchybionego terminu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesiona przez skarżące skarga nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona.
Skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.) oraz w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 kwietnia 2021 r. (k. 37 akt sądowych).
Na wstępie wymaga zwrócenia uwagi, że tryb rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym nie miał żadnego wpływu na zasadę, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 §§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd uchyla bowiem zaskarżony decyzję lub postanowienie tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Żadna z powyższych podstaw wzruszenia zaskarżonej decyzji w sprawie niniejszej nie wystąpiła. Nie było też jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji oraz postanowienia o sprostowaniu decyzji organu pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. – dalej jako "k.p.a."), organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Według zaś art. 113 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie (art. 113 § 3 k.p.a.). Stosownie zaś do art. 141 § 1 k.p.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie.
Z kolei zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym uregulowane zostały w przepisach art. 39-49 k.p.a. Zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Natomiast jeśli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.).
Z akt sprawy wynika, że cała korespondencja w sprawie – decyzja organu pierwszej instancji oraz postanowienie o sprostowaniu decyzji – została skutecznie i zgodnie z prawem adresatom doręczona. Jak wynika z potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach administracyjnych:
1) decyzję organu pierwszej instancji skarżąca J. I. odebrała osobiście w dniu 14 lipca 2020 r. (k. 232 akt adm.), a J. W., reprezentowana przez pełnomocnika J. I. – w dniu 10 lipca 2020 r. (pełnomocnik J. I. pokwitowała odbiór przesyłki własnoręcznym podpisem – k. 235 akt adm.);
2) postanowienie z dnia [...] lipca 2020 r. w przedmiocie sprostowania decyzji doręczono J. I. w dniu 14 lipca 2020 r. (k. 241 akt adm.), zaś J. W. – reprezentowanej przez pełnomocnika J. I. – w dniu 9 lipca 2020 r. (pełnomocnik J. I. pokwitowała odbiór przesyłki własnoręcznym podpisem – k. 244 akt adm.).
W takie sytuacji nie było sporne, że termin czternastodniowy do wniesienia odwołania upływał w odniesieniu do J. I. z dniem 28 lipca 2020 r., a w odniesieniu do J. W. z dniem 24 lipca 2020 r. Natomiast siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał dla J. I. w dniu 21 lipca 2020 r., a dla J. W. w dniu 16 lipca 2020 r.
Tymczasem odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji i zażalenie na postanowienie o sprostowaniu decyzji wniesione zostały w dniu 7 października 2020 r. (data złożenia pisma w Kancelarii Ogólnej Starostwa Powiatowego w K. – k. 20 akt adm., tom I tych akt), a zatem po upływie terminów przewidzianych w art. 129 § 2 i art. 141 § 2 k.p.a.
Podkreślenia wymaga, że dowody doręczenia skarżącym decyzji organu pierwszej instancji i postanowienia w sprawie sprostowania decyzji nie budzą żadnych zastrzeżeń co do ich czytelności i wiarygodności, dając tym samym podstawy do poczynienia jednoznacznych ustaleń faktycznych. Jak słusznie również stwierdził organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, skarżące wraz z odwołaniem i zażaleniem w ogóle nie składały wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W tych okolicznościach sprawy koniecznym było zatem wydanie postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a., a więc o stwierdzeniu uchybienia terminu zarówno do wniesienia odwołania, jak i zażalenia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że uchybienie ustawowemu terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy w zakresie odwołania nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia w oparciu o art. 134 k.p.a., a w przypadku zażalenia w oparciu o art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. W konsekwencji stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego. W sytuacji, gdy skarżące wniosły odwołanie i zażalenie z przekroczeniem terminów przewidzianych w art. 129 § 2 i art. 141 § 2 k.p.a., i to w sposób znaczny, organ odwoławczy zobowiązany był do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Gdy organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie (zażalenie) zostało wniesione po terminie, nie może przystąpić do ich merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować wskazany ostatnio przepis.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku skarżących o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania i zażalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdzić należy, że poza tym, że wniosek ten jako zawarty w skardze jest spóźniony, to sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia takiego wniosku. Według bowiem art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. W sprawnie niniejszej organem właściwym do rozpatrzenia odwołania i zażalenia był L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, a do organu tego wniosek taki nie został nigdy skierowany.
Reasumując stwierdzić należało, że w skardze nie zostały podniesione jakiekolwiek zarzuty, które byłyby usprawiedliwione i mogłyby wskazywać na to, że organ dopuścił się naruszenia prawa stwierdzając uchybienie przez skarżące terminu do wniesienia odwołania i zażalenia. W takiej zaś sytuacji zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
Mając powyższe rozważania na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.