III SA/Lu 526/20

III SA/Lu 526/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/
Jerzy Drwal
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 1179/21 - Wyrok NSA z 2024-11-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1268
art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2021 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 2020 r. w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] stycznia 2020 r. Sąd Rejonowy L. przesłał do Prezydenta Miasta L. odpis prawomocnego wyroku tego Sądu z dnia [...] sierpnia 2018 r., wydanego w sprawie o sygnaturze akt [...]. Wymienionym wyrokiem Sąd Rejonowy L. uznał R. K. za winnego popełnienia czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt [...].
Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. Prezydent Miasta L. skierował skarżącego R. K. na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych uprawnień kategorii B.
R. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2018 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy L. uznał R. K. za winnego kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości – na podstawie art. 178a § 1 k.k., orzekając wobec skarżącego między innymi zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat. W związku z tym, stosownie do przepisu art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami zaistniały przesłanki do skierowania skarżącego na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.
W ocenie Kolegium okoliczności podniesione w odwołaniu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ podkreślił, że z samego wyroku Sądu wynika, iż jest on prawomocny. Jednocześnie organy administracji nie miały obowiązku wstrzymać się ze wszczęciem postępowania oraz wydaniem decyzji do czasu rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżącego, że wszczęcie postępowania i wydanie decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badanie psychologiczne czyni bezprzedmiotowym postępowanie prowadzone przez Sąd Najwyższy. Co do zasady bowiem wstrzymanie wykonania orzeczenia odnosi skutek od rozstrzygnięcia wniosku w tym przedmiocie do dnia wydania orzeczenia. Tak więc w przypadku uwzględnienia wniosku możliwe byłoby jego wykonanie. Nie ma natomiast żadnej podstawy do wstrzymywania toku postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Organ przywołał stanowisko wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II KK 216/18, według którego samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia i powołanie się w nim na zarzuty podniesione w kasacji, nie uzasadnia odstąpienia od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, zwłaszcza gdy trafność podniesionych zarzutów nie jest oczywista. Tym samym zarzuty naruszenia art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 532 k.p.k. nie zasługują na uwzględnienie. Organ odwoławczy wskazał także na brak podstaw do uznania naruszenia art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a w związku z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Ostatnio wymieniony przepis dotyczy cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami i nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie. Z kolei art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami nie został naruszony, bowiem prawomocnym wyrokiem została stwierdzona przesłanka podlegania przez kierowcę badaniu psychologicznemu w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości.
R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy – art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w związku z art. 521 § 1, art. 532 § 1, 2, 4 pkt 1 i 2 k.p.k. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie - wszczęcie i prowadzenie postępowania w przedmiocie skierowania kierowcy na badania psychologiczne, w sytuacji, gdy nie została jeszcze rozpoznana prośba skarżącego o wniesienie kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich opartej o zarzuty naruszenia prawa materialnego i bezwzględną przyczynę odwoławczą;
2) naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy – art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię - przyjęcie, że przesłanką skierowania na badania psychologiczne jest orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów i w konsekwencji jego nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, po spożyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu;
3) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania w sprawie skierowania na badania psychologiczne w sytuacji, gdy toczy się postępowanie mające na celu wzruszenie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt [...]
4) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez wezwania skarżącego do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego sprawy;
5) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 1 pkt 1, art. 6, art. 8 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uzasadnienie odmowy wstrzymania toku postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku karnego argumentami odwołującymi się do oceny zarzutów kasacji, podczas gdy organ administracji nie jest do takiej oceny uprawniony;
6) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wszczęcie postępowania w sprawie było przedwczesne, ponieważ organy administracji nie zachowały prawidłowej kolejności działania. Procedowanie w sprawie skierowania na badanie psychologiczne rozpoczęto bowiem przed badaniem przez Sąd Najwyższy wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku karnego. Ponadto organy administracji kontynuowały to przedwczesne procedowanie, mimo iż toczy się postępowanie Rzecznika Praw Obywatelskich w celu wniesienia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] listopada 2019 roku, sygn. [...] Skarżący podnosił w toku postępowania, przedstawiając organom administracji stosowne dokumenty, że z niewyjaśnionych przyczyn kasacja z aktami nie została przesłana do Sądu Najwyższego w celu rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku, ale do Sądu Rejonowego [...] w celu wykonania wyroku. Dopiero po pisemnej interwencji oskarżonego akta zwrócono z Sądu Rejonowego [...], by nadać bieg kasacji. Z kolei na obecnym etapie w pełni aktualna jest druga z powyżej wskazanych przeszkód - oczekiwanie na kasację Rzecznika Praw Obywatelskich. W celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem i poszanowaniem praw człowieka i obywatela, na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego oraz ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich została wniesiona do Rzecznika Praw Obywatelskich prośba o wniesienie takiej kasacji. Rzecznik nadał sprawie nr [...]. Aż do rozstrzygnięcia tej kasacji przedwczesne jest orzekanie w kwestiach związanych ze statusem kierowcy i nakładanie na niego szczególnych obowiązków z ustawy o kierujących pojazdami. Wobec powyższego nie można przyjmować, że ziściła się przesłanka skierowania na badanie psychologiczne kierowcy w postaci prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, pod wpływem alkoholu lub innego środka o podobnym działaniu. Skarżący podniósł, że taki warunek w jego przypadku nie zaistniał faktycznie. Przesłanką skierowania na badanie psychologiczne nie jest zaś, jak wskazano w zaskarżonej decyzji, nałożenie środka karnego czy inne orzeczenie sądu.
W ocenie skarżącego w tej sytuacji organy całkowicie błędnie nie zawiesiły postępowania w sprawie, skoro toczy się postępowanie mające na celu podważenie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt [...]. Wyrok ten nie odpowiada prawu już choćby ze względu na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 k.p.k.), jak też w inny sposób rażąco narusza prawo, w tym prawa człowieka i obywatela, co uzasadnia interwencję Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarżący dołączył do skargi pismo do Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia [...] stycznia 2020 roku stanowiące prośbę o wniesienie kasacji.
Jednocześnie skarżący wskazał, że organ drugiej instancji naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż przed wydaniem decyzji nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenia się co do materiału dowodowego. Dlatego skarżący nie przedstawił swojego stanowiska, w tym prośby do Rzecznika Praw Obywatelskich o wniesienie kasacji. Wskazane uchybienie istotnie wpłynęło na wynik sprawy, gdyż nie wyjaśniono w pełni istotnych okoliczności warunkujących wstrzymanie procedowania.
Skarżący zarzucił błędne uzasadnienie odmowy wstrzymania toku postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku karnego argumentami odwołującymi się do oceny zarzutów kasacji, do której to oceny sam organ administracji nie jest uprawniony, a która to ocena nie została ostatecznie przeprowadzona, gdyż zaskarżenie prawomocnego wyroku jest w toku.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Wojewódzkie sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolują zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowość wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Po dokonaniu według opisanych zasad kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. w przedmiocie skierowania skarżącego na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego bądź mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 z późn. zm.). Zgodnie z powołanymi przepisami badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu (art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami). Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu (art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami).
W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, że wyrokiem Sądu Rejonowego L. wydanym w dniu [...] sierpnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt [...], skarżący został uznany za winnego popełnienia czynu, o którym mowa w art. 178a § 1 k.k., polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt [...]. Orzeczenie Sądu Rejonowego uprawomocniło się z dniem [...] r. Sąd Rejonowy L. w dniu [...] stycznia 2020 r. przesłał Prezydentowi Miasta L. odpis wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt [...], ze stwierdzeniem prawomocności wyroku z dniem [...] listopada 2019 r.
Zatem zaistnienie przewidzianego w art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami obowiązku poddania się skarżącego badaniu psychologicznemu nie budzi wątpliwości, gdyż okoliczność kierowania przez skarżącego pojazdem w stanie nietrzeźwości została stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu karnego.
Z kolei z przepisu art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami wynika obowiązek organu wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne osoby, która kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości.
W tym miejscu wskazać należy na zagadnienie aktualnej podstawy prawnej uzyskania przez organ danych i informacji związanych z popełnieniem czynów, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami.
Przepis art. 135a ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a oraz pkt 5, na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy.
Jednocześnie art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b w aktualnym brzmieniu przewiduje, że starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1, z urzędu, na podstawie informacji uzyskanych od administratora danych i informacji zgromadzonych w ewidencji - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a-c oraz pkt 4 i 5.
Przepis art. 135a został dodany do ustawy o kierujących pojazdami na mocy art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 4 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. Z 2013 r., poz. 82) zmieniającej nin. ustawę z dniem 18 stycznia 2013 r. W pierwotnej wersji art. 135a ustawy o kierujących pojazdami stanowił, że do dnia 3 stycznia 2016 r. skierowanie na badanie lekarskie i badanie psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, następuje na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy. W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej stwierdzono między innymi, że przepis art. 135a wprowadzono w celu zagwarantowania do czasu wprowadzenia automatycznej wymiany informacji w oparciu o CEK tj. do dnia 3 stycznia 2016 roku, możliwości skierowania na badanie lekarskie i badanie psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd. Od dnia 4 stycznia 2016 r. obowiązywać będzie, regulując ten zakres, art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b. (druk nr 985 Sejm RP VII kadencji). Powyższa zapowiedź ustawodawcy nie została jednak zrealizowana. W związku z tym z dniem 1 stycznia 2017 r., na mocy art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 2001) przepis art. 135a ustawy o kierujących pojazdami został znowelizowany uzyskując obecne brzmienie, wedle którego do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a oraz pkt 5, na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy. Zatem wydłużono stosowanie tymczasowej regulacji do dnia 3 czerwca 2018 r. Kolejne odroczenia wprowadzenia w pełni zautomatyzowanego systemu przekazywania informacji w ramach Centralnej Ewidencji Kierowców spowodowały dalsze nowelizacje, które nie objęły jednak treści art. 135a ustawy o kierujących pojazdami. Przepis ten zachował dotychczasowe brzmienie, podczas gdy ustawy nowelizujące z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw oraz z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957) kolejno wydłużały terminy wdrożenia w pełni zautomatyzowanego systemu Centralnej Ewidencji Kierowców.
Przede wszystkim obowiązująca od dnia 4 czerwca 2018 r. ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w przepisie przejściowym art. 14 przewiduje, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, to jest przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, regulujących działanie Centralnej Ewidencji Kierowców, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2, to jest przepisów ustawy o kierujących pojazdami, nie stosuje się (art. 14 ust. 1). Jednocześnie ustawa zmieniająca w art. 14 ust. 2 uzależniła możliwość rozpoczęcia stosowania przepisów w nowym brzmieniu od dokonania przez ministra właściwego do spraw informatyzacji ogłoszenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających działanie nowego systemu Centralnej Ewidencji Kierowców na zasadach określonych w art. art. 100aa-100aq ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy zmieniającej minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
Ponieważ do momentu wydania zaskarżonej decyzji powyższy komunikat nie został ogłoszony, dlatego zastosowanie art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z dnia 9 maja 2018 r. nie było dopuszczalne, co oznacza, że podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie nie mogły być informacje uzyskane od administratora danych i informacji zgromadzonych w ewidencji, jak stanowią przepisy art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a-c oraz pkt 4 i 5 ustawy o kierujących pojazdami. Jeśli bowiem Centralna Ewidencja Kierowców nie działa na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, to nie jest możliwe żądanie automatycznego przekazania informacji i danych w niej zgromadzonych organom orzekającym na podstawie art. 99 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami.
Jedyną możliwą interpretacją, która pozwoli w drodze wykładni rozwiązać rozbieżność pomiędzy treścią norm prawnych wynikających z art. 135a ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, w związku z art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, jest przyjęcie, że po dniu 3 czerwca 2018 r. i do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, podstawą do wydania decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami jest nadal odpis wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy. Jeśli bowiem zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w dniach wydania kontrolowanych decyzji nie został wdrożony system zautomatyzowany Centralnej Ewidencji Kierowców, zgodnie z zasadami określonymi w art. 100aa i następnych ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, to tym samym organy orzekające w sprawie nie mogły, stosownie do treści art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, zastosować przepisu art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b w brzmieniu nadanym powyższą ustawą nowelizującą. W tej sytuacji przepis art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami musi zostać powiązany z przepisami regulującymi zagadnienie podstaw przekazania informacji i danych o popełnieniu czynu zabronionego polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości przed wdrożeniem zautomatyzowanego systemu Centralnej Ewidencji Kierowców. Takim przepisem jest przepis art. 135a ustawy o kierujących pojazdami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 601/20).
Zatem w sytuacji przesłania przez sąd karny prawomocnego wyroku stwierdzającego popełnienie przez skarżącego czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości, wskazane prawomocne orzeczenie stanowiło wystarczającą i właściwą podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego. W oparciu o okoliczności stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu karnego Prezydent Miasta L. zobligowany był skierować skarżącego na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Taki obowiązek organu wynika jednoznacznie z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami.
Nie zasługuje na podzielenie stanowisko skarżącego, że wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badanie psychologiczne było przedwczesne z uwagi na wniesienie przez skarżącego kasacji od wyroku sądu karnego, wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania wyroku, a także, że na obecnym etapie postępowania skierowaniu na badanie psychologiczne miałoby stać na przeszkodzie oczekiwanie na wniesienie kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich.
W myśl art. 426 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. 2020 r., poz. 30 z późn. zm., powoływanej dalej jako "k.p.k.") od orzeczeń sądu odwoławczego oraz od orzeczeń wydanych przez Sąd Najwyższy nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, uregulowanym w dziale XI k.p.k. Kasacja może być wniesiona od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a kodeksu karnego (art. 519 zdanie pierwsze k.p.k.).
Możliwość wniesienia kasacji od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie nie ma wpływu na jego wykonalność. Zgodnie z art. 9 § 2 k.k.w. wyrok oraz postanowienia wydane w trybie art. 420 k.p.k., dotyczące przepadku albo dowodów rzeczowych, stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 9 § 1 k.k.w. postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne.
Także wniesienie kasacji od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie nie ma ex lege wpływu na wykonalność zaskarżonego nią prawomocnego orzeczenia. Podlega ono wykonaniu zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 § 1 i 2 k.k.w. (por. Katarzyna Dudka (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. II, System Informacji Prawnej LEX). Wskazuje na to treść art. 532 § 1 k.p.k., zgodnie z którym w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji.
W okolicznościach niniejszej sprawy wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy L. orzekł o popełnieniu przez skarżącego czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości. Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia [...] listopada 2019 r. utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego L. W konsekwencji, w świetle przytoczonych i omówionych wyżej przepisów, orzeczenie stwierdzające prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości stało się prawomocne i wykonalne, mimo wniesienia przez skarżącego kasacji od wyroku sądu odwoławczego, a także mimo zawarcia w kasacji skarżącego wniosku do Sądu Najwyższego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Zatem organy rozstrzygające w postępowaniu administracyjnym zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do wstrzymania toku postępowania administracyjnego w związku z wniesieniem przez skarżącego kasacji, a także zgłoszeniem w jej treści wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Z tych samych względów także wskazywana przez skarżącego jako aktualna przeszkoda w prowadzeniu postępowania administracyjnego w postaci oczekiwania na wniesienie kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich, nie stanowi w świetle powołanych przepisów prawa rzeczywistej przeszkody do wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badanie psychologiczne.
Stanowisko skarżącego, że faktycznie nie zaistniał warunek przewidziany w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, pozostaje w sprzeczności z jednoznaczną treścią prawomocnego wyroku sądu karnego, którym uznano skarżącego za winnego popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 178a § 1 k.k.
Nietrafnie też skarżący zarzuca niewłaściwą wykładnię art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami wskutek przyjęcia, że przesłankę skierowania na badanie psychologiczne stanowi orzeczony wyrokiem karnym środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Wprawdzie w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przytaczając treść wyroku sądu karnego wskazał na okoliczność orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, ale następnie podkreślił, że z punktu 1 sentencji wyroku wynika, iż kierowca został uznany za winnego kierowania pojazdem mechanicznym znajdując się w stanie nietrzeźwości.
Wbrew argumentom podniesionym w skardze, w sprawie nie znajdował zastosowania art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej przez inny organ lub sąd. Tego rodzaju sytuacja nie miała zaś miejsca w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięcie sprawy nie było uzależnione od przeprowadzenia postępowania mającego na celu podważenie prawomocnego wyroku stwierdzającego, że skarżący kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. Przeciwnie, do rozstrzygnięcia sprawy wystarczająca była okoliczność prawomocnego orzeczenia o popełnieniu przez skarżącego takiego czynu.
Nietrafny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 1 pkt 1, art. 6, art. 8 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuprawnione uzasadnienie przez organ odwoławczy odmowy wstrzymania toku postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku karnego argumentami odwołującymi się do oceny zarzutów kasacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniło, że co do zasady wstrzymanie wykonania orzeczenia odnosi skutek od rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie orzeczenia oraz, że nie ma żadnej podstawy do wstrzymywania się z tokiem postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Kolegium nie odnosiło się do treści kasacji wniesionej przez skarżącego od wyroku sądu karnego, a wyłącznie zacytowało treść postanowienia Sądu Najwyższego z dnia [...] czerwca 2018 r., [...], ujmując przy tym wypowiedź Sądu Najwyższego w cudzysłów.
Zarzut naruszenia w postępowaniu odwoławczym art. 10 § 1 k.p.a. jest nieskuteczny. Nie ma bowiem podstaw do przyjęcia, że wydanie zaskarżonej decyzji bez wezwania skarżącego do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego sprawy mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Skarżący wywodzi taki wpływ z faktu nieprzedstawienia w postępowaniu odwoławczym swojego stanowiska, a w szczególności nieprzedstawienia skierowanej do Rzecznika Praw Obywatelskich prośby o wniesienie kasacji. Zauważyć jednak należy, że prośba ta nosi datę [...] stycznia 2020 r., a zatem możliwość jej złożenia istniała już w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Jednocześnie, jak wyjaśniono wyżej, samo skierowanie do Rzecznika Praw Obywatelskich prośby o wniesienie kasacji nie mogło wpłynąć na bieg postępowania administracyjnego.
Zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Decyzja organu pierwszej instancji pozostaje w zgodzie z przepisami prawa, co uzasadniało utrzymanie jej w mocy przez organ odwoławczy. Jeszcze raz podkreślić należy, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji oparte są na treści prawomocnego wyroku sądu karnego i w zgodzie z powołanymi wyżej przepisami rozstrzygają w przedmiocie skierowania skarżącego na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest bezzasadna. W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, a to w oparciu o przepis art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] listopada 2020 r. wydanym na podstawie powołanego przepisu skierowano niniejszą sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Odpisy zarządzenia zostały doręczone w dniu [...] grudnia 2020 r. organowi oraz w dniu [...] grudnia 2020 r. pełnomocnikowi skarżącego.