III SA/Lu 502/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2021-12-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja gruntówprawo geodezyjnekartografiawywłaszczeniemodernizacja ewidencjibłąd ewidencyjnyaktualizacja danychnieruchomościadministracja publiczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę dotyczącą aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków, uznając, że wprowadzone zmiany miały na celu sprostowanie błędu wynikającego z nieuwzględnienia wcześniejszego wywłaszczenia gruntu.

Skarżący A. P. zaskarżył decyzję o aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów, która polegała na wykreśleniu części działki nr [...] i wpisaniu jej jako działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa. Skarżący zarzucił, że zmiana ta stanowi ponowne odebranie mu gruntu już raz wywłaszczonego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że wprowadzone zmiany miały na celu skorygowanie błędu w ewidencji, który powstał w wyniku nieuwzględnienia decyzji wywłaszczeniowej z 1985 r. podczas modernizacji ewidencji gruntów w latach 1979-1986. Sąd podkreślił, że aktualizacja ma charakter deklaratoryjny i służy doprowadzeniu ewidencji do zgodności z dokumentami źródłowymi, nie naruszając praw własności.

Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o wprowadzeniu zmian w bazie ewidencji gruntów i budynków. Zmiany te polegały na wykreśleniu działki nr [...] o określonej powierzchni z jednostki rejestrowej skarżącego i wpisaniu jej jako działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa. Skarżący zarzucił, że decyzja ta stanowi ponowne odebranie mu gruntu, który został już wywłaszczony w 1985 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Sąd szczegółowo przeanalizował historię zmian w ewidencji gruntów, począwszy od pierwotnego podziału działki nr [...] i wywłaszczeń w latach 1978-1985. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, że podczas modernizacji ewidencji gruntów w latach 1979-1986 nie uwzględniono decyzji wywłaszczeniowej z 1985 r., co doprowadziło do błędnego wpisu powierzchni działki nr [...] w ewidencji. Sąd podkreślił, że aktualizacja ewidencji ma na celu sprostowanie takich błędów i doprowadzenie danych do zgodności z dokumentami źródłowymi, a nie naruszenie praw własności. Sąd odwołał się również do wcześniejszego wyroku w tej sprawie, wskazując, że organy prawidłowo wykonały zawarte w nim wytyczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, taka aktualizacja stanowi sprostowanie błędu w ewidencji, który powstał w wyniku nieuwzględnienia wcześniejszej decyzji wywłaszczeniowej podczas modernizacji ewidencji, i ma na celu doprowadzenie danych do zgodności z dokumentami źródłowymi, nie naruszając praw własności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wprowadzone zmiany miały na celu korektę błędu w ewidencji, który powstał w latach 1979-1986, gdy podczas modernizacji nie uwzględniono decyzji wywłaszczeniowej z 1985 r. Aktualizacja ma charakter deklaratoryjny i służy zgodności z dokumentami źródłowymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

p.g.k. art. 2 § pkt 8

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 20 § 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 24 § 2b

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 24 § 2a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozp. EGiB art. 44 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. EGiB art. 45 § 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. EGiB art. 46 § 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Pomocnicze

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Aktualizacja ewidencji gruntów ma na celu sprostowanie błędu wynikającego z nieuwzględnienia decyzji wywłaszczeniowej z 1985 r. podczas modernizacji ewidencji. Organ prowadzący ewidencję ma prawo ocenić prawidłowość dokumentacji geodezyjnej. Organy prawidłowo wykonały wytyczne z poprzedniego wyroku sądu.

Odrzucone argumenty

Decyzja o aktualizacji stanowi ponowne odebranie gruntu już raz wywłaszczonego. Postępowanie opierało się na błędnym operacie technicznym. Organy nie uwzględniły operatu technicznego będącego podstawą decyzji z 1978 r.

Godne uwagi sformułowania

Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów w niej zawartych oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. Utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, należy do zadań starosty. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych.

Skład orzekający

Iwona Tchórzewska

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Kosowska

sędzia

Jadwiga Pastusiak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, w szczególności w kontekście korygowania błędów powstałych w wyniku nieuwzględnienia wcześniejszych decyzji wywłaszczeniowych podczas modernizacji ewidencji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu ewidencyjnego wynikającego z historycznych procesów modernizacji i wywłaszczeń. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów spraw administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być procesy aktualizacji danych ewidencyjnych nieruchomości i jak ważne jest korygowanie błędów historycznych, co ma praktyczne znaczenie dla właścicieli gruntów.

Błąd w ewidencji gruntów: jak sąd pomógł naprawić historyczną pomyłkę?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 502/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Iwona Tchórzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3; art. 136 § 1;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 2052
art. 2 pkt 8; art. 20 ust. 1; art. 22 ust. 1; art. 24 ust. 2b pkt 2;
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2019 poz 393
§ 44 pkt 2, § 45 ust. 1 pkt 3; § 46 ust. 3;
Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. P., Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], o wprowadzeniu zmian w bazie ewidencji gruntów i budynków.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania Starosta B. decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. wprowadził zmianę w bazie ewidencji gruntów i budynków obręb miasto B. w następujący sposób:
- w jednostce rejestrowej nr [...] figurującej na nazwisko A. P. s. J. i K., wykreślił działkę oznaczoną nr [...] ark. 17 o pow. [...] m2 z użytkami: [...] m2, [...] m2, [...] m2, [...] m2, [...] m2,
- w jednostce rejestrowej nr [...] na nazwisko A. P. s. J. i K., wpisał działkę oznaczoną nr [...] ark. 17 o pow. [...] m2 z użytkami: [...] m2, [...] m2[...] m2, [...] m2, [...] m2.
- w jednostce rejestrowej nr [...], figurującej na Skarb Państwa, wpisał działkę nr [...] ark. 17 o pow. [...] m2 z użytkiem [...] m2.
Organ pierwszej instancji dokonał powyższej zmiany na podstawie operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...] W ocenie organu zmiana była konieczna z uwagi na błąd w ewidencji gruntów, wynikający z faktu pominięcia, w trakcie modernizacji ewidencji, operatu z wywłaszczenia dokonanego w 1985 r.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji A. P. zarzucił, że wprowadzona zmiana doprowadzi do ponownego odebrania powierzchni [...] m2 wywłaszczonej w 1985 r. Po rozpatrzeniu odwołania, Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na skutek skargi [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2020 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 281/20 uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd uznał skargę za uzasadnioną z uwagi na wydanie decyzji z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania: art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. i art. 136 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu, organ nie wykazał, że dokonana zmiana danych w ewidencji gruntów i budynków doprowadzi do zgodności wpisów w ewidencji z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym. Sąd podkreślił, że stwierdzenie błędu w postaci pominięcia podziału działki nr [...] i wywłaszczenia działki [...] o powierzchni [...] m2 na rzecz Skarbu Państwa nie zwalniało organów od ustalenia, czy pozostałe wpisy są prawidłowe i dokonane zostały zgodnie z dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu. Skoro aktualizacja ma na celu zapewnienie zgodności operatu ewidencyjnego z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi i polega m.in. na wyeliminowaniu danych błędnych, organ nie może ograniczać zakresu badania do jednego, ostatnio zauważonego błędu, będącego podstawą wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji. Przyjęcie takiej koncepcji mogłoby doprowadzić do utrzymania błędnych, wcześniejszych wpisów.
Sąd wskazał, że w szczególności wyjaśnienia wymagać będzie kwestia wywłaszczenia dokonanego w 1978 r. Rozpoznając sprawę ponownie organ obowiązany będzie ustalić, która działka i o jakiej powierzchni wywłaszczona została w 1978 r. oraz czy skutki wywłaszczenia zostały prawidłowo uwidocznione w ewidencji gruntów. Organ powinien dołączyć do akt decyzję wywłaszczeniową, na którą powołuje się skarżący i wyjaśnić, na jakiej podstawie dokonano w rejestrze dwukrotnej zmiany powierzchni działki [...]: najpierw przez wpisanie działki [...] o powierzchni [...] m2, a następnie działki [...] o powierzchni [...] m2. Organ powinien również wyjaśnić, na jakiej podstawie do działki [...] dołączona została w czasie modernizacji działka nr [...] i kiedy działka ta została wydzielona. Jest to istotna okoliczność, ponieważ w wyniku połączenia powstała działka nr [...], z której wydzielona została następnie działka [...], co do której organ dokonał zmiany w bazie ewidencji, polegającej na wpisaniu w ewidencji nie tylko nowego jej numeru, ale także mniejszej powierzchni. Ponadto uzasadnienie decyzji powinno przedstawiać szczegółowo i chronologicznie, z powołaniem się na dowody, które organ uznał za wiarygodne, kolejne czynności dotyczące działki noszącej pierwotnie nr [...] i wyjaśniać jednoznacznie, na podstawie jakich czynności dokonywane były jej podziały oraz jak zmieniała się jej powierzchnia. Organ powinien wyjaśnić również wyczerpująco, czy prawidłowo dokonywano kolejnych wpisów w ewidencji dotyczących tej działki i działek z niej utworzonych.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2021 r. Starosta B. wprowadził zmianę w bazie ewidencji gruntów i budynków obręb miasto B. w następujący sposób:
- w jednostce rejestrowej nr [...] figurującej na nazwisko A. P. s. J. i K., wykreślił działkę oznaczoną nr [...] arkusz 17 o powierzchni ogólnej [...] m2 z użytkami: [...] m2, [...] m2, [...] m2, [...] m2, [...] m2,
- w jednostce rejestrowej nr [...] na nazwisko A. P. s. J. i K., wpisał działkę oznaczoną nr [...] arkusz 17 o powierzchni ogólnej [...] m2 z użytkami: [...] m2, [...] m2[...] m2, [...] m2, [...] m2.
- w jednostce rejestrowej nr [...], figurującej na Skarb Państwa, wpisał działkę nr [...] arkusz 17 o powierzchni ogólnej [...] m2 z użytkiem [...] m2.
Zmiany dokonano zgodnie z operatem technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...]
W wyniku rozpatrzenia odwołania A. P., Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy ustalił, że w latach [...] przeprowadzony został bezpośredni pomiar do założenia ewidencji gruntów i budynków dla obrębu miasto B., podczas którego m.in. została zamierzona działka nr [...], a z obliczenia powierzchni otrzymano wartość [...] m2. Z kopii rejestru gruntów założonego w [...] r. wynika, że działka nr [...] o powierzchni 3,8102 ha została ujawniona w pozycji rejestrowej nr [...] na nazwisko J. i A. małżonków W.. Następnie działka ta objęta została procedurą uwłaszczeń na podstawie ustawy z [...] października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, o czym świadczy prawomocny akt własności ziemi Nr [...] z dnia [...] grudnia 1972 r. wydany na nazwisko J. i A. małżonków [...], obejmujący m. in. działkę nr [...].
W roku 1977 na zlecenie Zarządu Gospodarki Terenami sporządzono operat techniczny przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...], zawierający projekt podziału działek z przeznaczeniem ich części do wywłaszczenia. Zgodnie z tą dokumentacją działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 podzielono na działki: nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2. Podział ten został zatwierdzony decyzją Naczelnika Miasta B. z dnia [...] lipca 1978 r., nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości. Na mocy tej decyzji działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2 stały się własnością Skarbu Państwa, zaś działka nr [...] o powierzchni [...] m2 pozostała we własności małżonków W.. Zgodnie z zawiadomieniem nr GME [...]/80 zmiana w ewidencji gruntów na podstawie powyższej decyzji została wprowadzona w dniu [...] stycznia 1980 r.
W roku 1978 na zlecenie Miejskiej Służby Drogowej w B. na potrzeby wywłaszczenia nieruchomości z przeznaczeniem pod budowę odcinka ulicy [...] opracowano dokumentację zawierającą m.in. projekt podziału działki nr [...] o powierzchni [...] m2 na działki: nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 oraz nr [...] o pow. [...] m2. Projekt podziału przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...]. Następnie decyzją Naczelnika Miasta B. z dnia [...] grudnia 1978 r., nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości, działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2 stały się własnością Skarbu Państwa, zaś działka nr [...] o powierzchni [...] m2 pozostała we własności J. i A. małżonków W.. Przy tym w decyzji z dnia [...] grudnia 1978 r. na skutek błędu rachunkowego wpisano łączną powierzchnię działek wywłaszczonych jako [...] m2, podczas gdy suma powierzchni działek nr [...] i [...] wynosiła łącznie [...] m2. W zestawieniu tabelarycznym będącym składową decyzji z dnia [...] grudnia 1978 r. podano właściwe numery i powierzchnie powyższych działek, lecz błędnie wpisano sumę ich powierzchni. W dniu [...] stycznia 1980 r. dokonano zmiany w ewidencji gruntów na podstawie decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] grudnia 1978 r., przez wpisanie w pozycji nr [...], figurującej na Skarb Państwa, prawidłowej powierzchni wywłaszczonych gruntów - [...] m2. Znajduje to potwierdzenie w zawiadomieniu o dokonanej zmianie nr [...]/80.
Organ odwoławczy stwierdził, że powyższe dokumenty i dokonane w rejestrze aktualizacje potwierdzają, iż po zmianie dokonanej na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 1978 r. i decyzji z dnia [...] grudnia 1978 r. we własności małżonków W. pozostała działka nr [...] o powierzchni [...] m2.
Organ odwoławczy ustalił również, że w roku 1984 została opracowana dokumentacja techniczna zawierająca projekt podziału nieruchomości pod wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę odcinka ulicy [...]. Z operatu technicznego nr [...] wynika, że sporządzono projekt podziału działki nr [...] o powierzchni [...] m2, to jest pozostałej po wywłaszczeniach powierzchni pierwotnej działki nr [...], na działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2. Dokumentacja posłużyła do wydania przez Naczelnika Miasta B. decyzji z [...] marca 1985 r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości z przeznaczeniem pod budowę ulicy [...]. Na mocy tej decyzji działka nr [...] o powierzchni [...] m2 stała się własnością Skarbu Państwa, natomiast we własności J. i A. małżonków W. pozostała działka nr [...] o powierzchni [...] m2. Urząd Miejski w B. na podstawie wyżej wymienionej decyzji dokonał zmiany w ewidencji gruntów przenosząc działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 do pozycji nr [...] figurującej na Skarb Państwa, a działka nr [...] o powierzchni [...] m2 pozostała w pozycji nr [...] figurującej na małżonków W.. Dokonanie tej czynności potwierdza kopia zawiadomienia o dokonanej zmianie nr [...]. Przy tym podział działki nr [...] oraz przeniesienie własności działki nr [...] zostały ujawnione w rejestrach prowadzonych w wersji papierowej, natomiast w części kartograficznej - na mapie ewidencyjnej, podział nie został wkreślony, tym samym nie ujawniono działek nr [...] i [...].
Równocześnie z wymienionymi wyżej wywłaszczeniami, w latach 1979-1986 trwały prace związane z odnowieniem (modernizacją) ewidencji gruntów, w wyniku których zmianie uległy numery działek oraz na nowo obliczono ich powierzchnie, które zostały wykazane z dokładnością do 1 m2. Zgodnie z modernizacją:
- działka nr [...], w skład której weszły działki nr [...] i [...], została oznaczona nowymi numerami jako: działka nr [...] ark. 17 o pow. [...] m2, działka nr [...] ark. 18 o pow. [...] m2 i działka nr [...] ark. 18 o pow. [...] m2,
- działka nr [...] o pow. [...] m2 została oznaczona jako działka nr [...] ark. 16 o pow. [...] m2, która zgodnie z aktualnymi zapisami nie stanowi własności A. P.,
- działka nr [...] o pow. [...] m2 została oznaczona jako działka nr [...] ark. 17 o pow. [...] m2.
Z treści operatu technicznego nr [...] z dnia [...] lutego 1986 r. z modernizacji przeprowadzonej w latach 1979-1985 wynika, że operat z projektem podziału działki nr [...] z 1984 r. nie został uwzględniony zarówno w części opisowej, jak i graficznej operatu z modernizacji, pomimo że w 1984 r. podział ten był ujawniony. Tym samym w modernizacji pominięto działki nr [...] i [...], a zamiast nich modernizacją objęto działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (przed podziałem/wywłaszczeniem). Treść operatu z dnia [...] lutego 1986 r. wskazuje, że podczas modernizacji działka nr [...] o powierzchni [...] m2 wraz z działką nr [...] o powierzchni [...] m2 zostały połączone w jedną działkę, którą oznaczono jako działkę nr [...] ark. 17 o powierzchni [...] m2 i wpisano do bazy ewidencji gruntów i budynków na nazwisko J. i A. małżonków W.. W konsekwencji powstała w wyniku modernizacji działka nr [...] stała się działką obarczoną błędem.
Organ wyjaśnił, że podczas pomiaru do założenia ewidencji gruntów przeprowadzonego w latach [...] działka oznaczona nr [...] o powierzchni [...] m2 wpisana była w rejestrze gruntów pod pozycją [...] – Prezydium Powiatowej Rady N. – Powiatowy Inspektorat Wodnych Melioracji (późniejszy wpis Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych Inspektorat w B.). Podczas modernizacji z nieznanych przyczyn powierzchnia tej działki [...] m2 razem z działką nr [...] o powierzchni [...] m2 została oznaczona jako jedna działka nr [...] o powierzchni [...] m2 i wpisana do pozycji nr [...] figurującej na małżonków W., co uwidoczniono w protokole ustalenia stanu władania. Organ zauważył, że kwestia opisanego połączenia działek stanowiących własność różnych podmiotów i dokonanego wpisu działki nr [...] na arkuszu 17 nie ma wpływu na dokonaną aktualnie zmianę, gdyż działka nr [...] nie znajdowała się w granicach wywłaszczenia. Z kopii protokołu ustalenia stanu władania wynika, że w dniu [...] listopada 1985 r. J. W. zapoznał się z tymi danymi i nie wniósł żadnych uwag i zastrzeżeń. Ponadto stan prawny działki o powierzchni [...] m2 przedstawiony w wyniku modernizacji został utrwalony w księdze wieczystej Kw nr [...], o czym świadczy treść aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1992 r., Rep. A Nr [...].
Organ odwoławczy ustalił ponadto, że w roku 1991 działka nr [...] o powierzchni [...] m2 uległa podziałowi, w wyniku którego powstały działki: nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 oraz [...] o pow. [...] m2. Na mocy wskazanego wyżej aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1992 r. działka nr [...] stała się własnością K. P., została odłączona z księgi wieczystej Kw nr [...] i urządzono dla niej nową księgę wieczystą nr [...] Następnie na podstawie umowy darowizny objętej aktem notarialnym z dnia [...] listopada 2018 r., Rep. A Nr [...] działka nr [...] stała się własnością A. P.. A. P. jest obecnie właścicielem działek nr [...], [...], [...], [...] oraz współwłaścicielem działek nr [...] i [...].
Organ zauważył, że w świetle materiału dowodowego podziału działki nr [...] dokonano przyjmując przebieg jej granic i powierzchnię ujawnione w ewidencji gruntów w wyniku modernizacji zakończonej w 1986 r. Oznacza to, że podczas tego podziału również nie uwzględniono operatu z 1984 r. z wywłaszczenia działki nr [...] o powierzchni [...] m2 i decyzji wywłaszczeniowej nr [...] z dnia [...] marca 1985 r. Zatem powstała w wyniku podziału działka nr [...] obarczona jest błędem. Błąd ten powielano w późniejszych pracach geodezyjnych.
Wskazując na powyższe ustalenia, organ odwoławczy podzielił ocenę organu pierwszej instancji, że w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr [...] istnieje błąd, który należy wyeliminować, bowiem w skład aktualnej powierzchni działki nr [...] wynoszącej [...] m2 wchodzi powierzchnia [...] m2 (działka nr [...]) wywłaszczona decyzją Naczelnika Miasta B. z dnia [...] marca 1985 r. z przeznaczeniem na budowę ulicy [...], obecnie [...]. To zaś obligowało organ pierwszej instancji do wszczęcia postępowania z urzędu w celu wyeliminowania danych błędnych.
Organ odwoławczy wskazał, że ponowna analiza dokumentacji geodezyjnej przyjętej w dniu [...] października 2019 do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], w połączeniu z przedstawionymi wyżej wynikami analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uzasadniała przyjęcie, iż powyższa dokumentacja mogła być wykorzystana przez organ pierwszej instancji jako podstawa aktualizacji ewidencji gruntów. Dane zawarte w dokumentacji są bowiem wystarczające do wyeliminowania stwierdzonego błędu w ewidencji gruntów i budynków i doprowadzenia obowiązujących aktualnie zapisów do zgodności z materiałami źródłowymi. Dokumentacja uwzględnia zarówno dane wynikające z wywłaszczenia z 1985 r., jak również dane, które ujawnione były aktualnie w bazie ewidencji gruntów i budynków. Dlatego nie ma podstaw do kwestionowania wiarygodności tego dowodu. Organ podkreślił, że dokumentacja została sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia oraz wiedzę specjalistyczną w przedmiotowym zakresie, a także została pozytywnie zweryfikowana pod kątem zgodności z przepisami prawa i przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ponadto w sposób szczegółowy, jasny i logiczny przedstawia okoliczności mające oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.
W ocenie organu operat techniczny nr [...] przedstawia wiarygodne i jednoznaczne dane stanowiące podstawy do ich ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków, zgodne z danymi wynikającymi z dokumentacji źródłowej. Sprawozdanie techniczne zawarte w powyższym opracowaniu wskazuje, że w wyniku analizy i porównania dokumentów archiwalnych z danymi ewidencji gruntów i budynków oraz księgami wieczystymi stwierdzono, iż w ewidencji gruntów i księgach wieczystych powierzchnia działki nr [...] pokrywa się, jednakże nie uwzględnia danych z operatu wywłaszczeniowego i decyzji nr [...] Geodeta wskazał, że po porównaniu współrzędnych różnicę wykazuje jeden punkt nr [...] liniowo 17 cm, a w ewidencji gruntów istnieje punkt 54, którego nie ma w operacie wywłaszczeniowym. Dlatego do obliczeń przyjęto punkty z wywłaszczenia i z tego powodu zmieniła się powierzchnia działki nr [...], w związku z czym została sporządzona mapa uzupełniająca. Zgodnie z operatem, obliczona powierzchnia działki nr [...] wynosi 9687 m2. Następnie, na podstawie wypisu z rejestru gruntów oraz mapy ewidencyjnej uzupełnionej projektem podziału zgodnie z decyzją o wywłaszczeniu nieruchomości nr [...], geodeta sporządził mapę i wykaz zmian gruntowych. Z dokumentu tego wynika, że po odjęciu powierzchni [...] m2 wywłaszczonej decyzją z 1985 r. pozostała powierzchnia [...] m2. Geodeta oznaczył obszar powierzchni wywłaszczonej jako działkę nr [...] o powierzchni [...] m2, zaś obszar powierzchni działki nr [...] po odjęciu powierzchni wywłaszczonej jako działkę nr [...] o powierzchni [...] m2. Rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji Starosty [...] jest zgodne z wykazem zmian gruntowych zawartym w dokumentacji nr [...]
Organ odwoławczy stwierdził, że po wprowadzeniu przedmiotowej zmiany ewidencja gruntów utrzymywana będzie w stanie aktualności, to jest zgodności z dokumentacją źródłową (operatem z założenia ewidencji gruntów, dokumentacją uwłaszczeniową, dokumentacją z wywłaszczenia nr [...] wraz z decyzją Naczelnika Miasta B. z dnia [...] lipca 1978 r., nr [...] [...]/18, dokumentacją do wywłaszczenia nr [...] wraz z decyzją Naczelnika Miasta B. z dnia [...] grudnia 1978 r., nr [...], dokumentacją z wywłaszczenia nr [...] wraz decyzją Naczelnika Miasta B. z dnia [...] marca 1985 r., nr [...] oraz dokumentacją nr [...]).
Organ uznał za niezasadne stanowisko strony, iż w następstwie decyzji organu pierwszej instancji następuje kolejne odjęcie z aktualnie ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] wywłaszczonej wcześniej decyzją z 1985 r. powierzchni [...] m2. Organ zauważył, że działka stanowiąca powierzchnię wywłaszczoną rzeczywiście była ujawniona w ewidencji gruntów, a jej powierzchnia została odjęta od działki pierwotnej. Jednakże z nieznanych przyczyn do pomiaru przeprowadzonego w latach 1979-86 dla obrębu miasta B. w ramach modernizacji nie wykorzystano aktualnego wówczas stanu ewidencji gruntów, uwzględniającego zmiany wprowadzone na podstawie decyzji wywłaszczeniowej z 1985 r., lecz stan przed tą zmianą, czyli z powierzchnią zawyżoną o [...] m2. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że fizycznie na gruncie wywłaszczona powierzchnia [...] m2 nie jest użytkowana przez właściciela działki nr [...]. Dlatego też zmiana numeracji, powierzchni oraz granic działki nr [...] wiąże się jedynie z korektą danych ewidencyjnych w części opisowej i graficznej i nie jest równoznaczna ze zmianą zasięgu prawa własności i użytkowania poszczególnych powierzchni na gruncie. Stan ten pozostaje bez zmian. Dokonując przedmiotowej zmiany Starosta B. jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków wypełnił obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Jednocześnie decyzja organu pierwszej instancji w żaden sposób nie narusza i nie zmienia zasięgu prawa własności strony.
A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej tą decyzją w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że Starosta B. wydał decyzję z pominięciem wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 281/20. Zdaniem skarżącego ponowne postępowanie opierało się wyłącznie na operacie technicznym nr [...], które to opracowanie zawiera wiele nieprawidłowości i błędów analitycznych, rachunkowych, jak i prawnych. Starosta nie wziął pod uwagę operatu technicznego, który był podstawą wydania decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] grudnia 1978 r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu. Operat nr [...], dotyczący projektu budowy ulicy [...], dokładnie przedstawia numery wywłaszczonych działek. Natomiast wywłaszczenie, którego dotyczy decyzja Naczelnika Miasta B. z dnia [...] lipca 1978 r., nie ma nic wspólnego ze sporną częścią działki, a jedynie ma wpływ na ogólną powierzchnię działki. Skarżący podniósł, że w trakcie budowy drogi okazało się, iż budowany most na rzece B. Łada został przesunięty w terenie w głąb obrębu miasto B., dalej niż zakładał to projekt i pozwolenie na budowę. W związku z tym uległa także przesunięciu droga dojazdowa do mostu i zaistniała konieczność dodatkowego zajęcia gruntu znajdującego się poza granicą wywłaszczenia dokonanego decyzją z dnia [...] grudnia 1978 r. nr [...] Wówczas na podstawie operatu nr [...] została wydana decyzja Naczelnika Miasta B. nr [...] z dnia [...] marca 1985 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu. Tą decyzją wywłaszczono nieruchomość o powierzchni [...] m2, która to powierzchnia znalazła się pod wybudowaną jezdnią asfaltową. W ocenie skarżącego jest niezrozumiałe, dlaczego Starosta B. będąc w posiadaniu operatu nr [...], w kolejnej decyzji z dnia [...] marca 2021 r. ponownie orzekł o wprowadzeniu zmian w bazie ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem skarżącego organ pierwszej instancji przedstawił organowi odwoławczemu błędne dowody, a skoro ustalono, że w dniu [...] lipca 1985 r. na podstawie decyzji nr [...] dokonano zmiany w ewidencji gruntów polegającej na przeniesieniu własności działki nr [...] o powierzchni [...] m2 do pozycji nr [...] figurującej na Skarb Państwa, wydana obecnie decyzja Starosty [...] oznacza ponowne, bezprawne odebranie już raz wywłaszczonej powierzchni [...] m2 i tym samym pozbawienie skarżącego własności spornego gruntu. Skarżący podniósł ponadto, organ nie przeanalizował okoliczności podziału działki nr [...]. Wskazał również, że teren wywłaszczony z nieruchomości J. i A. małżonków W. został częściowo odsprzedany przez M. B. prywatnym osobom, w związku z czym nie został zagospodarowany na cel publiczny zgodnie z przedmiotem, na który został wywłaszczony. Jednocześnie pozostałą część gruntu wywłaszczonego osoby trzecie bezprawnie zawłaszczają i bezpodstawnie zagospodarowują na własne potrzeby, nie płacąc podatków, a M. B. nie wykorzystuje tego terenu w celu powiększenia pasa drogowego..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa.
Zaskarżoną decyzją Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...], który w oparciu o art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia [...] maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm., dalej także jako "ustawa"), w związku z § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 pkt 3 i § 46 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393, dalej także jako "rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków" lub "rozporządzenie") wprowadził z urzędu zmianę w bazie danych ewidencji gruntów i budynków obrębu miasto B. przez: wykreślenie w jednostce rejestrowej nr [...] figurującej na nazwisko A. P. s. J. i K. działki oznaczonej nr [...] ark. 17 o pow. [...] m2, wpisanie w jednostce rejestrowej nr [...] na nazwisko A. P. s. J. i K. działki oznaczonej nr [...] ark. 17 o pow. [...] m2 oraz wpisanie w jednostce rejestrowej nr [...], figurującej na Skarb Państwa działki nr [...] ark. 17 o pow. [...] m2.
Przepis art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także informacje określone w ust. 2 art. 20 ustawy.
Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje, zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Przytoczone przepisy wskazują, że istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów w niej zawartych oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2015 r., I OSK 1718/13).
Utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, należy do zadań starosty (§ 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków).
Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia).
Zatem procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i obejmuje dwie sytuacje. Przede wszystkim jest to wymiana (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegająca na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji mieści się również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, przy czym chodzi o wpisy, które w świetle złożonych dokumentów mają charakter pomyłkowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07).
Ostatnio wymieniona sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, w której organy obu instancji stwierdziły, że stanowiąca aktualnie własność skarżącego A. P. działka nr [...] w obrębie miasto B., wydzielona z działki nr [...] wyodrębnionej w toku modernizacji ewidencji gruntów przeprowadzonej w latach 1979-1986, jest obarczona błędem, gdyż w czasie modernizacji pominięto podział wynikający z decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] marca 1985 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości z przeznaczeniem pod budowę ulicy [...], a mianowicie nie uwzględniono, że na podstawie ostatnio wymienionej decyzji powierzchnia [...] m2, stanowiąca działkę oznaczoną wówczas numerem [...], stała się własnością Skarbu Państwa.
Skarżący kwestionuje ustalenia i ocenę przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji, uznając, że zmierza ona do ponownego odebrania skarżącemu powierzchni [...] m2 z działki ewidencyjnej [...]. Stanowisko skarżącego nie zasługuje jednak na podzielenie.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenia faktyczne poczynione przez organy znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w toku postepowania i właściwie ocenionym jako wiarygodny materiale dowodowym, który należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej, zgodnej z prawem decyzji. Rozstrzygając w sprawie organy nie dopuściły się także naruszenia prawa materialnego.
Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej istotna jest okoliczność, że decyzja ta została podjęta w postępowaniu prowadzonym po wydaniu wcześniej w tej sprawie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11).
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, rozpoznając sprawę ponownie organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia art. 153 p.p.s.a. Organy wykonały przywołane wyżej wytyczne wynikające z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 281/20 i w oparciu o całokształt materiału dowodowego, zgromadzonego w pierwotnym i ponownym postępowaniu, dokonały ustaleń i oceny, która nie pozostaje w sprzeczności z oceną wyrażoną w przywołanym wyroku.
Trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd w prawomocnym wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 281/20, organ prowadzący ewidencję gruntów ma prawo oceny czy dokumentacja geodezyjna sporządzona jest prawidłowo i czy zgodna jest z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym, nawet jeżeli została wcześniej przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Wskazać także należy, że realizując wytyczne Sądu, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił w sposób szczegółowy, z zachowaniem zasad chronologii, kolejne czynności dotyczące działki oznaczonej pierwotnie nr [...], począwszy od jej wyodrębnienia w czasie prowadzonych w latach [...] pomiarów do założenia ewidencji gruntów i budynków dla obrębu miasto B.. Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty w postaci kopii z rejestru gruntów założonego w [...] r. (k. 146) oraz aktu własności ziemi Nr [...] z dnia [...] grudnia 1972 r. (k. 144) potwierdzają, że na mocy przepisów ustawy z dnia [...] października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych J. i A. małżonkowie W. nabyli własność działki nr [...], której ówczesna powierzchnia ujawniona w rejestrze gruntów wynosiła 3,8102 ha.
Kierując się zaleceniami Sądu organ szczegółowo przedstawił również podziały pierwotnej działki nr [...] w związku z wywłaszczeniami, które miały miejsce w 1978 r.
W aktach sprawy znajduje się kopia operatu technicznego nr [...], który stanowił podstawę wydania przez Naczelnika Miasta B. w dniu [...] lipca 1978 r. decyzji wywłaszczeniowej nr [...] Na mocy tej decyzji wydzielone z działki nr [...] zgodnie z operatem działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2 stały się własnością Skarbu Państwa, natomiast we własności małżonków W. pozostała działka nr [...] o powierzchni [...] m2 (k. 150-156 oraz k. 158-160). Znajdująca się w aktach sprawy kopia zawiadomienia o dokonanej zmianie nr GME [...]/80 (k. 165-167) potwierdza, że na podstawie powyższej decyzji została wprowadzona w dniu [...] stycznia 1980 r. zmiana w ewidencji gruntów. W następstwie dokonanej zmiany w ewidencji jako pozostająca we własności małżonków W. uwidoczniona była działka nr [...] o powierzchni [...] m2.
Zgodnie z zaleceniem Sądu organ dołączył też do akt sprawy kopię decyzji wywłaszczeniowej nr [...] wydanej w dniu [...] grudnia 1978 r. przez Naczelnika Miasta B.. Na mocy tej decyzji zatwierdzony został podział działki nr [...] o powierzchni [...] m2 na działki: nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 oraz nr [...] o pow. [...] m2, przedstawiony w operacie nr [...] i działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2 stały się własnością Skarbu Państwa, zaś działka nr [...] o pow. [...] m pozostała we własności J. i A. małżonków W. (decyzja k. 176-177 oraz operat k. operat nr [...] k. 168-175).
Prawidłowa jest także ocena organu, że wpisana w decyzji z dnia [...] grudnia 1978 r. łączna powierzchnia działek wywłaszczonych – [...] m2 jest wynikiem oczywistego błędu rachunkowego, gdyż suma powierzchni działek nr [...] i [...] wpisanych w zawartym w decyzji zestawieniu tabelarycznym wynosi [...] m2, a nie [...] m2, jak to oczywiście omyłkowo wpisano w rubryce 2 tego zestawienia.
Dołączone także do akt sprawy zawiadomienie o dokonanej zmianie nr [...]/80 potwierdza, że w dniu [...] stycznia 1980 r. na podstawie decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] grudnia 1978 r., nr [...] dokonano zmiany w ewidencji gruntów przez wpisanie w pozycji nr [...] figurującej na Skarb Państwa jako powierzchni wywłaszczonych gruntów (działek nr [...] i [...]) – powierzchni [...] m2 (k. 181-182).
W świetle omówionych wyżej dowodów oraz poczynionych na ich podstawie w zaskarżonej decyzji ustaleń oczywiście niezasadny jest zarzut skarżącego, iż organy nie uwzględniły operatu technicznego nr [...], który był podstawą wydania decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] grudnia 1978 r., nr [...] Operat ten, jak wskazuje sam skarżący, dokładnie przedstawia numery wywłaszczonych działek. Organy szczegółowo omówiły zarówno treść wskazanego operatu i decyzji wywłaszczeniowej, jak również wynikające z nich skutki w zakresie wpisów w ewidencji gruntów.
Zasadne jest ustalenie organu odwoławczego, że w następstwie zmian dokonanych na podstawie decyzji wywłaszczeniowych z dnia [...] lipca 1978 r. oraz z dnia [...] grudnia 1978 r. w ewidencji gruntów jako pozostająca we własności małżonków W. pozostała działka nr [...] o powierzchni [...] m2. Organ wyjaśnił tym samym podstawy dokonania w rejestrze dwukrotnej zmiany powierzchni działki [...]: najpierw przez wpisanie działki [...] o pow. [...] m2, a następnie działki [...] o powierzchni [...] m2.
W aktach sprawy znajduje się również kopia dokumentacji dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości dokonanego decyzją Naczelnika Miasta B. z dnia [...] marca 1985 r., nr [...] z przeznaczeniem pod budowę ulicy [...]. Zgodnie z operatem technicznym nr [...], przyjętym do zasobu ewidencji za nr [...], działka nr [...] o powierzchni [...] m2 została podzielona na działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 (k. 18-23 akt sprawy). Projekt podziału został przedstawiony na wchodzącej w skład operatu mapie (k. 18 akt sprawy). Treść powyższych dokumentów wskazuje na prawidłowość ustalenia w zaskarżonej decyzji, że na mocy decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] marca 1985 r. na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem pod budowę ulicy [...], wywłaszczona została działka nr [...] o powierzchni [...] m2, zaś we własności małżonków W. pozostała działka nr [...] o powierzchni [...] m2 Okoliczność wywłaszczenia działki o powierzchni [...] m2 nie jest także kwestionowana przez skarżącego. Zgodnie z kopią zawiadomienia o dokonanej zmianie nr [...], zmiany wynikające z decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] marca 1985 r. zostały uwidocznione w ewidencji gruntów przez przeniesienie działki nr [...] o powierzchni [...] m2 do pozycji nr [...] figurującej na Skarb Państwa i wpisanie powierzchni działki nr [...] – [...] m2 w pozycji nr [...] figurującej na małżonków W. (k. 187v.-188 akt). Przy tym, podział działki nr [...] oraz przeniesienie własności działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa zostały ujawnione w rejestrach prowadzonych w wersji papierowej, natomiast w części kartograficznej - na mapie ewidencyjnej, podział nie został wkreślony.
Decydujące znaczenie w sprawie ma ustalona przez organ okoliczność, że opisany wyżej podział działki nr [...] na działki nr [...] i [...], a zatem także fakt wywłaszczenia działki nr [...] o powierzchni [...] m2, nie zostały uwzględnione w ramach przeprowadzonej w latach 1979-1986 modernizacji ewidencji gruntów, gdyż modernizacją objęto działkę nr [...] o powierzchni [...] m2, bez uwzględnienia jej podziału dokonanego i ujawnionego w ewidencji w 1985 r.
Treść zawartej w aktach kopii operatu technicznego nr [...] z dnia [...] lutego 1986 r. z modernizacji potwierdza prawidłowość powyższego ustalenia. W operacie tym w rubryce obejmującej numery działek według przyjętego do modernizacji stanu ewidencji gruntów (rubryka 5 na karcie 16 akt) wpisano bowiem w pozycji rejestrowej [...] jako stanowiącą własność małżonków W. działkę nr [...] o powierzchni [...] m2, a nie działkę nr [...] o powierzchni [...] m2.
Także w zgodzie z treścią wymienionego operatu do modernizacji w zaskarżonej decyzji ustalono, że w czasie modernizacji działka nr [...] wraz z działką nr [...] o powierzchni [...] m2 zostały połączone w jedną działkę, którą oznaczono nowym numerem jako działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 i wpisano do ewidencji na nazwisko J. i A. małżonków W.. Wskazują na to jednoznacznie zapisy w rubryce 5 na karcie 16 akt sprawy, w której to rubryce pod numerem działki [...] widnieje nr [...], a także wpisy w rubrykach 6, 7 i 8, w których – odpowiednio – podano numer nowoutworzonej działki (nr [...]) oraz powierzchnie według istniejącej ewidencji gruntów ([...] ha i [...] ha) i powierzchnię nowo-obliczoną ([...] ha).
Dokumenty te dowodzą trafności stanowiska organu, iż utworzona w wyniku modernizacji działka nr [...] obarczona była błędem, wynikającym z nieuwzględnienia w toku modernizacji faktu wywłaszczenia decyzją z dnia [...] marca 1985 r. działki nr [...] o powierzchni [...] m2.
W tym miejscu wskazać także należy, że zgodnie z wytycznymi Sądu wyrażonymi w wydanym wcześniej wyroku w sprawie III SA/Lu 281/20 organ w zaskarżonej decyzji wyjaśnił okoliczności dołączenia w czasie modernizacji do działki nr [...] działki nr [...], wskazując również na pochodzenie działki nr [...]. W ten sposób organ wyjaśnił okoliczności utworzenia w wyniku modernizacji nowej działki nr [...]. Połączenie obu działek oraz pochodzenie działki nr [...] potwierdzają dokumenty na kartach 203 i 148 akt sprawy. Jednocześnie, jak wyjaśniono w zaskarżonej decyzji, działka nr [...] nie znajdowała się w granicach wywłaszczenia, w związku z czym kwestia jej połączenia z działką nr [...] pozostaje bez wpływu na zmianę w bazie ewidencji gruntów wprowadzoną zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją.
Prawidłowe w świetle zgromadzonego materiału dowodowego są także ustalenia organu dotyczące dalszych podziałów działki nr [...] oraz czynności prawnych dotyczących wydzielonych z niej działek, w wyniku czego działka nr [...] stała się własnością skarżącego A. P.. Zaznaczyć przy tym należy, że działka ta została wydzielona z działki nr [...] w oparciu o jej granice i powierzchnię ujawnione w ewidencji gruntów na skutek modernizacji. Zatem słusznie stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że również działka nr [...] obarczona była błędem polegającym na nieuwzględnieniu wywłaszczenia działki nr [...] o powierzchni [...] m2.
Przedstawiona wyżej analiza zaskarżonej decyzji w powiązaniu ze zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego materiałem dowodowym, do którego odwoływały się organy rozstrzygające w sprawie, oczywiście zaprzecza stanowisku skarżącego, jakoby ponowne postępowanie opierało się wyłącznie na operacie technicznym nr [...], opracowanym dla potrzeb wprowadzenia w bazie ewidencji gruntów zaskarżonych obecnie zmian.
Przeciwnie, wykonując wytyczne wynikające z prawomocnego wyroku Sądu, organy uzupełniły materiał dowodowy, a dowody obecnie zgromadzone w sprawie pozwalały na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, stosownie do zasady wyrażonej w art. 7 k.p.a. Wbrew stanowisku skarżącego zgromadzone dowody z dokumentów stanowiły wiarygodny materiał pozwalający na zweryfikowanie zaistniałej w bazie ewidencji gruntów pomyłki.
Nie zasługują również na podzielenie zarzuty skarżącego dotyczące operatu technicznego nr [...] Wbrew stanowisku skarżącego operat nie zawiera nieprawidłowości, błędów analitycznych, rachunkowych czy prawnych. Okoliczność, że wyodrębniona w toku modernizacji ewidencji gruntów działka nr [...], a w konsekwencji także powstała z jej podziału działka [...], obarczone są błędem w związku z nieuwzględnieniem w toku modernizacji wcześniejszego wywłaszczenia powierzchni [...] m2, znajduje w pełni potwierdzenie w omówionych wyżej dowodach. Jednocześnie operat zawiera wszystkie dane niezbędne do sformułowania rozstrzygnięcia o wprowadzeniu zmian w bazie ewidencji gruntów i budynków. Operat obejmuje zarówno mapy, jak i wykazy zmian gruntowych oraz sprawozdanie techniczne. W sprawozdaniu technicznym, a następnie dodatkowo w odpowiedzi na wezwanie organu pierwszej instancji (k. 250-251 akt sprawy) wykonawca operatu wyjaśnił, że powierzchnia działki nr [...] w ewidencji gruntów i budynków nie uwzględnia danych z operatu wywłaszczeniowego [...] Po porównaniu współrzędnych różnicę wykazuje jeden punkt nr [...] liniowo 17 cm, a ponadto do numerycznego opisu granic działki użyto istniejącego w ewidencji punktu 54, którego nie ma w operacie wywłaszczeniowym. Do obliczeń przyjęto punkty z wywłaszczenia, w związku z czym powierzchnia ogólna uległa zmianie, co uzasadniało sporządzenie mapy uzupełniającej. Rację ma także organ odwoławczy podkreślając, że operat został wykonany przez osobę posiadająca wymagane uprawnienia i wiedzę oraz został pozytywnie zweryfikowany, czego wyrazem jest jego przyjęcie w dniu [...] października 2019 r. do państwowego zasobu geodezyjnego.
Wskazać także należy, że zawarte w operacie technicznym wykazy zmian gruntowych w pełni odpowiadają wymaganiom § 46 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którym zmiany opisowych danych ewidencyjnych, dotyczące działek ewidencyjnych lub budynków, ustalone w trakcie wykonywania prac geodezyjnych utrwala się w wykazie zmian danych ewidencyjnych, który powinien zawierać: 1) identyfikatory jednostki ewidencyjnej i obrębu; 2) numer odpowiedniej jednostki rejestrowej gruntów lub pozycji kartoteki budynków; 3) numer księgi wieczystej; 4) oznaczenie obiektu bazy danych ewidencyjnych, którego dane ewidencyjne uległy zmianie; 5) dotychczasowe dane ewidencyjne oraz dane ustalone w wyniku wykonanych prac geodezyjnych; 6) datę sporządzenia wykazu; 7) imię i nazwisko lub nazwę wykonawcy prac oraz podpis osoby reprezentującej wykonawcę; 8) imię i nazwisko oraz podpis osoby, która sporządziła dokument, oraz datę sporządzenia dokumentu; 9) imię i nazwisko oraz podpis kierownika prac geodezyjnych, jeśli został ustanowiony; 10) numer uprawnień zawodowych osoby, która sporządziła dokument, lub numer uprawnień zawodowych kierownika prac geodezyjnych.
W świetle prawidłowych ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji nie znajduje także podstaw stanowisko skarżącego, że utrzymana zaskarżoną decyzją w mocy decyzja Starosty [...] jest równoznaczna z ponownym, bezprawnym odebraniem już raz wywłaszczonej powierzchni [...] m2 i tym samym pozbawieniem skarżącego własności spornego gruntu. Jak wskazano już wyżej, dokumenty zgromadzone w ramach ewidencji gruntów dowodzą, że mimo dokonanej w 1985 r. na podstawie decyzji nr [...] zmiany w ewidencji gruntów (w części opisowej), polegającej na przeniesieniu własności działki nr [...] o powierzchni [...] m2 do pozycji nr [...] figurującej na Skarb Państwa, zmiana ta nie została uwzględniona w toku prac dotyczących modernizacji (odnowienia) ewidencji gruntów, w czasie których wyodrębniono działkę nr [...]. Zatem wydana obecnie decyzja Starosty [...] stanowi jedynie sprostowanie błędu w bazie danych ewidencji gruntów, wynikającego jednoznacznie z dokumentów zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym.
Wbrew zarzutom skargi organy ustaliły również sposób powstania działki nr [...], o powierzchni [...] m2. Numerem tym w czasie modernizacji została oznaczona działka o pierwotnym numerze [...]. Organ pierwszej instancji ustalił, że działka ta uległa następnie podziałowi na działki nr [...], [...], [...] i [...], jednakże według aktualnych zapisów w ewidencji gruntów żadna z wymienionych działek nie stanowi własności skarżącego. W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie ma podstaw do uznania, by kwestia wyodrębnienia ostatnio wymienionych działek mogła mieć wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Poza zakresem niniejszej sprawy pozostają także akcentowane w skardze okoliczności dotyczące kwestii czy teren wywłaszczony z nieruchomości J. i A. małżonków W. został w całości zagospodarowany na cel publiczny, zgodnie z celem wywłaszczenia. Trzeba przy tym zauważyć, że według twierdzeń samego skarżącego sporna w niniejszej sprawie powierzchnia [...] m2 znalazła się w obrębie drogi, której wybudowanie stanowiło cel wywłaszczenia przeprowadzonego w 1985 r.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie zachodzą podstawy do jej uchylenia. W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI