III SA/Lu 482/25

III SA/Lu 482/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-12-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
145 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 73 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Kosowska, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rębacz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 23 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o zarejestrowaniu pojazdu i odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 23 lipca 2025 r., nr SKO.KO/40/197/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, na skutek rozpatrzenia odwołania A. T., utrzymało w mocy decyzję Starosty H. z dnia 31 lipca 2024 r., nr KD.5410.7.149.2024, w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie rejestracji i odmowy rejestracji pojazdu.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
Decyzją z dnia 17 sierpnia 2022 r., nr KD.5410.26141.2022, Starosta H., po rozpatrzeniu wniosku A. T. (dalej jako "skarżący"), dokonał czasowej rejestracji przyczepy ciężarowej rolniczej marki I. , numer nadwozia [...], wydając pozwolenie czasowe serii i numer [...] oraz tablice rejestracyjne nr [...] Następnie, decyzją z dnia 12 września 2022 r. nr KD.5410.26158.2022 Starosta H. dokonał rejestracji powyższego pojazdu wydając dowód rejestracyjny nr [...] Tej ostatniej czynności Starosta dokonał m.in. na podstawie wniosku skarżącego oraz umowy kupna-sprzedaży pojazdu z dnia 20 stycznia 2022 r. zawartej między U. G. i A. T..
W dniu 28 czerwca 2024 r. do Starosty [...] wpłynęło pismo z Wydziału Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w S. K. dotyczące przyczepy ciężarowej rolniczej marki I. . Z załączonej do ww. pisma decyzji Starosty [...] z dnia 28 lutego 2024 r. – wydanej w trybie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 184 § 2 k.p.a. - wynikało, że uchylona została decyzja administracyjna z dnia 1 grudnia 2021 r. Nr [...] o czasowej rejestracji pojazdu marki I. . nr rej. [...] nr nadwozia [...] (podjęta na wniosek U. G.) oraz odmówiono dalszej rejestracji tego pojazdu. Z uzasadnienia decyzji z dnia 28 lutego 2024 r. wynikało, że wydano decyzję z dnia 29 października 2021 r. Nr KD.510.12105.2021.HT o czasowej rejestracji pojazdu oraz decyzję z dnia 1 grudnia 2021 r. Nr KD.510.13297.2021.HT o stałej rejestracji tego pojazdu. Dołączono również – wydaną w trybie art. 151 § 1 pkt 2 w z w. z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 13 czerwca 2024 r. Wspomnianą decyzją SKO w B. rozpoznało odwołanie U. G. i uchyliło w całości decyzję Starosty [...] z dnia 28 lutego 2024 r., uchyliło ostateczną decyzję Starosty [...] z dnia 1 grudnia 2021 r. Nr KD.510.13297.2021.HT oraz odmówiło rejestracji przedmiotowej przyczepy.
W uzasadnieniu decyzji SKO w B. wskazano m.in., że Prokurator Rejonowy w T. pismem z dnia 18 stycznia 2024 r. wniósł sprzeciw od decyzji ostatecznej Starosty [...] z dnia 1 grudnia 2021 r., na mocy której zarejestrowano na U. G. pojazd, twierdząc, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania tej decyzji nieznane organowi oraz domagając się na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia tejże decyzji. Kolegium powołując się na treść sprzeciwu wyjaśniło, że Prokuratura Rejonowa w T. prowadziła postępowanie przygotowawcze w sprawie czynu stypizowanego art. 272 k.k. polegającego na wprowadzeniu w błąd urzędnika Starostwa Powiatowego w S. K. podczas rejestracji pojazdu. Postępowanie to zakończyło się skierowaniem aktu oskarżenia przeciwko U. G.. Postępowanie zostało zainicjowane wskutek przesłanych materiałów ze śledztwa Prokuratury Okręgowej w Z., która w oparciu o opinię biegłego mechanoskopa ustaliła, że przyczepa o numerze ramy [...] prezentuje inny sposób łączenia elementu konstrukcyjnego ramy przyczepy z naniesionym oznaczeniem identyfikacyjnym i tym samym odbiega od fabrycznych sposobów łączenia (inna technika naniesienia i rozprowadzenia spawu). Prokurator zauważył, że w przyczepie występuje tabliczka znamionowa, która pod względem wyglądu oraz sposobu mocowania odbiega od tabliczek znamionowych stosowanych przez producenta marki I. . Postępowanie Prokuratury w Z. o sygnaturze 3025-1.Ds.95.2022 zostało umorzone w sprawie podrobienia oznaczeń identyfikacyjnych przyczepy I. nr [...] z powodu niewykrycia sprawcy przestępstwa. Kolegium podniosło dodatkowo, że sprzeciw Prokuratora dotyczył decyzji z dnia 1 grudnia 2021 r. na mocy, której pojazd został zarejestrowany na U. G. i wydano numer rejestracyjny [...]
W tych okolicznościach postanowieniem z dnia 3 lipca 2024 r. – wydanym w trybie art. 145 § 1 pkt 1, art. 147 i art. 149 § 1 k.p.a. - Starosta H. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zarejestrowania przedmiotowej przyczepy.
Decyzją z dnia 31 lipca 2024 r. Starosta H., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 66 ust.3a pkt 1, art.71 i art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, orzekł o:
1) uchyleniu decyzji Starosty [...] nr KD.5410.26141.2022 z dnia 17 sierpnia 2022 r. oraz decyzji nr KD.5410.26158.2022 z dnia 12 września 2022 r. w sprawie zarejestrowania przyczepy ciężarowej rolniczej marki I. , numer rejestracyjny [...], numer ramy [...];
2) unieważnieniu tablic rejestracyjnych nr [...] oraz dowodu rejestracyjnego nr [...];
3) zobowiązaniu właściciela pojazdu do zwrotu wydanych oznaczeń, tj. tablicy rejestracyjnej nr [...] oraz dowodu rejestracyjnego nr [...];
4) odmowie rejestracji przyczepy ciężarowej rolniczej marki I. , numer ramy [...].
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego A. T. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją z dnia 23 lipca 2025 r. utrzymało w mocy powyższa decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. Wskazał, że zgodnie z art. 145 § 2 k.p.a. z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu dalej argumentowało, że dokumenty, w oparciu, o które nastąpiła rejestracja pojazdu, nie mogły stanowić podstawy do jego rejestracji. Stanowisko to jest zasadne w świetle decyzji Starosty [...] z dnia 28 lutego 2024 r.
SKO w Zamościu wyjaśniło również, że nie została wniesiona skarga strona na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 13 czerwca 2024 r. Tym samym decyzja ta stała się prawomocna.
W podsumowaniu rozważań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu podniosło, że w świetle całego zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki wznowieniowe uzasadniające uchylenie decyzji o rejestracji.
A. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję Kolegium, zarzucając naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego i przyjęcie jednostronnych ustaleń wynikających z opinii biegłego i postanowienia prokuratora, bez podjęcia działań zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
2) art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania w postaci posłużenia się fałszywym dokumentem, podczas gdy brak jest prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego fałszerstwo, a organ administracji nie jest uprawniony do samodzielnego przesądzania o autentyczności dokumentów;
3) art. 71 w związku z art. 66 ust. 31 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez błędne przyjęcie, iż przyczepa nie posiada numeru ramy nadanego przez producenta i w związku z tym nie spełnia wymogów dopuszczających ją do ruchu;
4) art. 6 i art. 8 k.p.a. oraz zasady praworządności oraz pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa poprzez uchylenie prawomocnej decyzji rejestracyjnej bez jednoznacznych podstaw prawnych i faktycznych;
5) art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez przekroczenie kompetencji organów administracji, poprzez samodzielne przesądzenie, że numer identyfikacyjny ramy został przerobiony, podczas gdy stwierdzenie fałszerstwa należy wyłącznie do sądu karnego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że przeciwko skarżącemu przed Sądem Okręgowym w Zamościu toczy się postępowanie karne II K 114/22 dotyczące przedmiotowej przyczepy. Zakończenie sprawy karnej może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie kwestii związanej z rejestracją pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zaskarżoną decyzją SKO w Zamościu zakończono przeprowadzone postępowanie wznowione przez Starostę H.. Z uwagi na charakter sporu prowadzonego w niniejszej sprawie wyjaśnić należy, że w świetle przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (dalej jako: "p.r.d."), postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu charakteryzuje się wysokim formalizmem przez co możliwość prowadzenia postępowania dowodowego przez organ rejestracyjny została ograniczona do obowiązku sprawdzenia, czy wnioskodawca przedłożył wszystkie wymagane dla rejestracji pojazdu dokumenty, w szczególności dowód własności pojazdu.
Dokumentem stwierdzającym dopuszczenie pojazdu do ruchu jest dowód rejestracyjny (art. 71 ust. 1 p.r.d.). Pojazdy określone w ust. 1 są dopuszczone do ruchu, jeżeli odpowiadają warunkom określonym w art. 66 oraz są zarejestrowane i zaopatrzone w zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne (art. 71 ust. 2 p.r.d.). Rejestracji dokonuje się na podstawie dokumentów wskazanych w art. 72 ust.1 p.r.d. Przedłożenie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu jest czynnością niezbędną do zarejestrowania (art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d.). Rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany (art. 72 ust. 1 pkt 5 p.r.d.). Rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu, starosta właściwy ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, wydając decyzję o rejestracji pojazdu, dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne (art. 73 ust. 1 p.r.d.). Organ rejestrujący wydaje decyzję o odmowie rejestracji pojazdu w przypadku braku pozytywnej weryfikacji dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 (art. 73 ust. 1e pkt 1 p.r.d.).
W orzecznictwie sygnalizuje się, że każdy kolejny akt rejestracji pojazdu na rzecz nowego właściciela jest uwarunkowany prawidłowością wcześniejszych aktów rejestracji i legitymowaniem się prawidłowo wystawionym dowodem rejestracyjnym. Podważenie wcześniejszych aktów rejestracji musi z konieczności wpływać na prawidłowość rejestracji na rzecz późniejszych właścicieli (zob. wyrok WSA w Lublinie z 14 lutego 2013 r. sygn. III SA/Lu 801/12; wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 czerwca 2025 r. sygn. III SA/Łd 249/25).
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba stwierdzić, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o rejestracji pojazdu na rzecz U. G. - co nastąpiło na podstawie decyzji SKO w B. z dnia 13 czerwca 2024 r. - pozbawiło mocy prawnej dowodu rejestracyjnego wydanego na rzecz tejże osoby. Uchylenie decyzji o rejestracji na rzecz U. G. oraz odmową rejestracji skutkowało w konsekwencji zaistnieniem podstaw prawnych do wzruszenia - we wznowionym postępowaniu - decyzji Starosty [...] z dnia 12 września 2022 r. o rejestracji spornego pojazdu na rzecz skarżącego – A. T.. Starosta H. podejmując decyzję rejestracji pojazdu w dniu 12 września 2022 r. (i wcześniej bo w dniu 17 sierpnia 2022 r. o czasowej rejestracji) nie wiedział zarówno o tym, że przyczepa o numerze identyfikacyjnym [...] prezentuje inny sposób łączenia elementu konstrukcyjnego ramy przyczepy z naniesionym oznaczeniem identyfikacyjnym (i tym samym odbiega od fabrycznych sposobów łączenia), jak i o tym, że przyczepa ma tabliczkę znamionową, która pod względem wyglądu oraz sposobu mocowania odbiega od tabliczek znamionowych stosowanych przez producenta I. . Taką wiedzą – jak to wynika z akt badanej sprawy - Starosta H. dysponował dopiero od czerwca 2024 r. Powyższe okoliczności uprawniały Starostę do wznowienia w dniu 3 lipca 2024 r. z urzędu postępowania administracyjnego. Zaistnienie przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. umożliwia wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.
Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.). Rodzaje decyzji kończących postępowanie wznowieniowe wymienia art. 151 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 (...) i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.). W badanej sprawie nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. ograniczające dopuszczalności uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu.
W świetle przytoczonych przepisów prawidłowym jest rozstrzygniecie Starosty [...] z dnia 31 lipca 2024 r. porządkujące w punktach 1-4 w całości kwestię rejestracji spornego pojazdu. Podobnie należało ocenić zaskarżoną decyzję SKO w Zamościu z dnia 23 lipca 2025 r. utrzymującą w mocy to orzeczenie Starosty [...].
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne i nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Materiał dowodowy został zebrany w sposób prawidłowy, a dokonana przez organy ocena dowodów nastąpiła bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. Okoliczności wynikające z zebranych dotychczas dowodów były wystarczające do załatwienia sprawy w sposób określony w zaskarżonej decyzji Kolegium. W związku z tym nieskuteczny okazał się zarzut o przyjęciu przez organ jednostronnych ustaleń wynikających z opinii biegłego mechanoskopa oraz informacji podanych przez Prokuraturę. Według art. 66 ust. 3a pkt 1 p.r.d. pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta cechy identyfikacyjne: numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy. Podrobienie oznaczeń identyfikacyjnych przyczepy I. nr [...] nie budziło większych wątpliwości. Bez znaczenia pozostaje więc podnoszona przez skarżącego okoliczność, że aktualnie brak jest prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego fałszerstwo. To, że aktualnie toczy się przeciwko skarżącemu postępowanie karne przed Sądem Okręgowym w Zamościu w sprawie II K 114/22 dotyczące przyczepy, nie oznacza, że Kolegium wydało wadliwą decyzję, zwłaszcza, że skarżący obecnie nie precyzuje, jaki jest wpływ sprawy karnej na sprawę rejestracji pojazdu. Nie można również uznać, że w rozpoznawanej sprawie organ dopuścił się naruszenia art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, że każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Do rozstrzygnięć administracyjnych podejmowanych w zakresie rejestracji pojazdów i odmowy ich rejestracji przez uprawniony do tego organ nie ma odniesienia zasada domniemania niewinności, o której stanowi art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. W badanej sprawie administracyjnej Kolegium nie przesądziło o winie za czyn karalny. Przesądziło natomiast, że wystąpienie przesłanek wznowieniowych uzasadniało uchylenie decyzji o rejestracji.
Należy zauważyć, że postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte z urzędu przez organ. Oznaczało to, że organ (tu Starosta H.) był pełnym dysponentem tego postępowania, tzn. mógł samodzielnie wskazywać przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Bezsporną okolicznością było to, że wyszły na jaw nowe okoliczności nieznane organowi rejestrującemu w dacie wydawania decyzji o rejestracji pojazdu. Dlatego zarzut o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie organu, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania w postaci posłużenia się fałszywym dokumentem, w sytuacji, kiedy brak było prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego fałszerstwo, okazał się niewystarczający do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był skargę jako całkowicie bezzasadną oddalić, o czym – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł w sentencji wyroku.