III SA/Lu 480/21

III SA/Lu 480/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 285/22 - Wyrok NSA z 2025-04-09
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1341
art. 21 ust. 1-3; art. 22 ust. 1, ust. 3, ust. 9; ust. 11; art. 23 ust 1 i 2;
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61a § 1;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 17 ust. 3 lit. b; art. 17 ust. 2 lit. c;
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 72 ust. 3; art. 78 lit. b;
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 13;
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 12 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przyznanie K. O. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że w dniu [...] maja 2021 r. K. O. skierował do Biura Powiatowego ARiMR w C. wniosek o przyznanie płatności na rok 2021 w formie papierowej.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021.
W zażaleniu na powyższe postanowienie K. O. wyjaśnił, że do wstępnie wypełnionych wniosków za lata 2018, 2019 i 2020 dołączony był załącznik graficzny, w którym występują rażące niezgodności. W związku z tym skarżący złożył wniosek na rok 2021 w formie papierowej, wraz z materiałem graficznym. W ocenie skarżącego złożenie wniosku o płatności w innej formie jest niemożliwe, ponieważ grunty rolne będące własnością skarżącego są oznaczone w materiale graficznym w sposób rażąco niezgodny ze stanem faktycznym. Skarżący podkreślił, że powyższe okoliczności podnosił już w złożonym wraz z wnioskiem piśmie z dnia [...] maja 2015 r.
Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, że materialnoprawne przesłanki oraz zasady i tryb przyznawania płatności na rok 2021 określają przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341 z późn. zm., dalej także jako "ustawa"). Zgodnie z art. 22 ust. 1 tej ustawy, wniosek o przyznanie płatności składa się za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji. Stosownie do art. 22 ust. 3 ustawy, Agencja udostępnia, zgodnie z art. 72 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 549 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr 1306/2013"), formularz wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu oraz materiał graficzny rolnikowi, który złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w poprzednim roku. Formularz oraz materiał graficzny udostępnione na stronie internetowej Agencji zabezpiecza się przed dostępem osób nieuprawnionych. Do udostępnienia materiału graficznego na stronie internetowej Agencji przepisy w zakresie loginu i kodu dostępu, wydane na podstawie ust. 11, stosuje się odpowiednio.
Organ podkreślił, że na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy w związku z art. 17 ust. 2 lit. c rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 227, str. 69 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr 809/2014") wszystkie wnioski o przyznanie płatności na rok 2021 składane są w wersji elektronicznej, za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego udostępnionego na stronie internetowej ARiMR w ramach aplikacji eWniosekPlus, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2019 r. w sprawie formularza wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2019 r., poz. 487). Jeżeli beneficjent nie jest w stanie samodzielnie złożyć wniosku o przyznanie pomocy za pomocą aplikacji eWniosekPlus, zgodnie z art. 17 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 istnieje możliwość skorzystania z pomocy technicznej w najbliższym (dowolnym) biurze powiatowym ARiMR.
Organ wskazał, że K. O. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 w formie papierowej, na formularzu właściwym dla ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2020. Skarżący samodzielnie dostosował ten formularz do roku 2021.
Natomiast w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2021 formularze wniosków w wersji papierowej nie obowiązują. Agencja udostępniła formularz wniosku na rok 2021 za pomocą aplikacji eWniosekPlus i rolnicy ubiegający się o wszczęcie postępowania w przedmiocie przyznania płatności na rok 2021 są zobowiązani do złożenia wniosku w formie elektronicznej za pomocą wskazanej aplikacji.
W konsekwencji organ stwierdził, że niezłożenie przez stronę wniosku w formie elektronicznej, za pomocą aplikacji eWniosekPlus, skutkuje brakiem możliwości wszczęcia postępowania o przyznanie płatności na rok 2021.
W zaistniałym stanie faktycznym organ uznał za uzasadnione zastosowanie przepisu art. 61a § 1 k.p.a., który przewiduje wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy podanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W ocenie organu inną uzasadnioną przyczyną, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a., uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie przyznania K. O. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021, jest występująca w sprawie sytuacja niezłożenia wniosku w formie elektronicznej, za pomocą przeznaczonej do tego aplikacji eWniosekPlus.
Organ zaznaczył, że wystąpienie o płatność jest uprawnieniem rolnika, a przyznawane w ramach płatności środki mają charakter publiczny. Ubiegając się o środki publiczne, beneficjent winien zatem dołożyć należytej staranności, by spełniać przesłanki określone w przepisach prawa.
Organ zauważył jednocześnie, że na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2021 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2021 r. (Dz. U. 2021 r. poz. 908) termin na złożenie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2021 został wydłużony do dnia 17 czerwca 2021 r.
Ponadto zgodnie z art. 13 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 181, str. 48 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr 640/2014"), z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność po ostatecznym terminie złożenia wniosku prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie. Odnośnie do konieczności składania dokumentów uzupełniających termin stosuje się również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie dotyczyło kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy lub wsparcia. Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia.
Wskazując na przytoczone przepisy organ podkreślił, że niezłożenie przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności poprzez aplikację eWniosekPlus do dnia wydania postanowienia organu odwoławczego, to jest do dnia [...] czerwca 2021 r., nie wyklucza możliwości jego złożenia we wskazanym powyżej terminie.
K. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że do wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich za na lata 2018-2020 dołączane były załączniki graficzne, w których występowały rażące nieprawidłowości, gdyż stan działek był niezgodny ze stanem faktycznym. Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2021 w formie papierowej wraz z materiałem graficznym, który w jego ocenie miał obrazować prawidłowe położenie działek rolnych oraz całości należących do niego nieruchomości. Do wniosku dołączył także inne dokumenty m.in. mapy ewidencyjne, dowody zapłaty podatku od nieruchomości, w celu udowodnienia powierzchni i prawidłowego położenia działek należących do skarżącego. Zdaniem skarżącego, złożenie wniosku o przyznanie płatności w innej formie było niemożliwe, z uwagi na konieczność wykazania stanu faktycznego, to jest położenia i powierzchni działek, co do których powinny zostać przyznane płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Swoje stanowisko skarżący podtrzymał w pismach z dnia [...] sierpnia 2021 r. oraz z dnia [...] września 2021 r.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.
Na wstępie wskazać należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Tego rodzaju sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Wymaga także zaznaczenia, że wojewódzkie sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontrolują zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowość wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W sytuacji niestwierdzenia tego rodzaju naruszeń, jak również niestwierdzenia podstaw nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) albo podstaw do stwierdzenia wydania postanowienia z naruszeniem prawa, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.
Przeprowadzona w oparciu o powołane przepisy kontrola legalności postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do tego rodzaju naruszenia przepisów prawa, które uzasadniałoby jego uchylenie i tym samym wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zaskarżone postanowienie nie jest również dotknięte wadami skutkującymi stwierdzeniem jego nieważności.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia [...] maja 2021 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przyznanie skarżącemu K. O. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Zatem w świetle art. 61a § 1 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego jest uzasadniona zarówno w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania, jak również w sytuacji wystąpienia "innych uzasadnionych przyczyn", z powodu których postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte. Innymi uzasadnionymi przyczynami, o których mowa w powołanym przepisie są sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania.
W ocenie Sądu wydając zaskarżone postanowienie Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa trafnie uznał, że w niniejszej sprawie wystąpiła uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021.
Zagadnienia sposobu i terminu składania wniosków o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego regulują przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2019 r. w sprawie formularza wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2019 r. poz. 487,), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2015 r. poz. 352 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2021 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2021 r. (Dz. U. 2021 r. poz. 908) i rozporządzenia nr 640/2014.
Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu (art. 21 ust. 2). Minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze rozporządzenia, dłuższy termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu lub zgłaszania zmian do tych wniosków w danym roku, mając na względzie umożliwienie otrzymania przez rolników należnych im płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (art. 21 ust. 3).
Na mocy przytoczonej ostatnio delegacji ustawowej zostało wydane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2021 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2021 r. (Dz. U. 2021 r. poz. 908). Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia ustawowy termin złożenia wymienionych wniosków został w 2021 r. wydłużony do dnia 17 czerwca 2021 r.
W przypadku złożenia wniosku o płatności po ostatnio wskazanym terminie znajduje zastosowanie art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014. Na mocy tego przepisu z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie. Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia.
Zatem w 2021 r. ostateczny termin złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, dopuszczający opóźnienie do 25 dni, z pomniejszeniem o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia, przypadał na dzień 12 lipca 2021 r.
W myśl art. 22 ust. 1 ustawy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, wniosek o wypłatę tych płatności, deklarację, o której mowa w art. rozporządzenia nr 809/2014, z uwzględnieniem art. 17 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 809/2014, składa się za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji.
Stosownie do ust. 3 art. 22 ustawy, Agencja udostępnia, zgodnie z art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, formularz wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu oraz materiał graficzny rolnikowi, który złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w poprzednim roku. Formularz oraz materiał graficzny udostępnione na stronie internetowej Agencji zabezpiecza się przed dostępem osób nieuprawnionych. Do udostępnienia materiału graficznego (materiału geograficznego) na stronie internetowej Agencji przepisy w zakresie loginu i kodu dostępu, wydane na podstawie ust. 11, stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 22 ust. 9 ustawy do złożenia wniosków, o których mowa w ust. 1, za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji nie jest wymagany podpis elektroniczny.
W ust. 11 art. 22 ustawy została zawarta delegacja dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych wymagań, jakie powinien spełniać formularz wniosku udostępniony na stronie internetowej Agencji, oraz szczegółowych warunków i trybu składania wniosków za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji, w tym formatu, w jakim będą dołączane do wniosku kopie dokumentów w postaci elektronicznej, przy uwzględnieniu wymagań określonych w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz biorąc pod uwagę identyfikację rolnika i zabezpieczenie przekazywanych danych przed dostępem osób nieuprawnionych.
Na podstawie wskazanej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2019 r. w sprawie formularza wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2019 r. poz. 487). Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia formularz udostępniony na stronie internetowej Agencji umożliwia złożenie wniosku o przyznanie wymienionych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wnioski, o których mowa w § 2 ust. 1, mogą zostać złożone za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji po nadaniu wnioskodawcy kodu dostępu do systemu teleinformatycznego Agencji, zwanego dalej "kodem dostępu". Kod dostępu jest generowany automatycznie po złożeniu przez wnioskodawcę, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Agencji, wniosku o jego nadanie. Formularz wniosku o nadanie kodu dostępu jest sporządzony i udostępniony przez Agencję na jej stronie internetowej (§ 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Przez zalogowanie do systemu teleinformatycznego Agencji za pomocą loginu i kodu dostępu do tego systemu następuje uwierzytelnienie wnioskodawcy (§ 6 rozporządzenia). Po wysłaniu przez wnioskodawcę wniosku w udostępnionym na stronie internetowej Agencji formularzu, o którym mowa w § 2 ust. 1, wnioskodawca uzyskuje z systemu teleinformatycznego Agencji potwierdzenie złożenia wniosku zawierające unikalny numer nadany przez ten system oraz datę złożenia wniosku. Za datę złożenia wniosku za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji uważa się datę wysłania wniosku (§ 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia).
Zgodnie z § 3 rozporządzenia, formularz udostępniony na stronie internetowej Agencji, za pomocą którego jest składany wniosek, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a-e, umożliwia wskazanie, oznaczenie i zaznaczenie w elektronicznej postaci materiału graficznego, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, elementów, jakie rolnik wskazuje, oznacza i zaznacza w tym materiale na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przepis § 4 ust. 1 ostatnio wymienionego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. stanowi, że w udostępnionym przez Agencję materiale graficznym, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, rolnik:
1) wskazuje granice działek rolnych, w tym niezgłoszonych do płatności, wraz z ich oznaczeniem - z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w art. 21a ustawy;
2) ubiegający się o przyznanie płatności, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-e, zaznacza znajdujące się na posiadanych przez niego użytkach rolnych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1307/2013:
a) drzewa ustanowione pomnikami przyrody, objęte ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody,
b) rowy, których szerokość nie przekracza 2 m,
c) oczka wodne w rozumieniu przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2;
3) obowiązany do przestrzegania praktyki, o której mowa w art. 43 ust. 2 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, zaznacza obszary uznawane za proekologiczne, które zadeklarował we wniosku, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. a.
Beneficjent wsparcia składa wniosek o płatności każdego roku, co wynika z art. 72 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 i znajduje odzwierciedlenie w przepisach ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przepisach wykonawczych do ustawy.
Wymaga przy tym podkreślenia, że wnioski o przyznanie płatności na rok 2021 mogły być składane wyłącznie w formie elektronicznej – za pomocą aplikacji eWniosekPlus. Tylko w takiej formie formularz wniosku był udostępniany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, stosownie do powołanych wyżej przepisów.
W przypadku, gdy rolnik nie był w stanie samodzielnie wypełnić i wysłać wniosku za pomocą wskazanej aplikacji, istniała możliwość skorzystania z pomocy technicznej w biurach powiatowych Agencji, do czego obligował art. 17 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014. Należy jednak podkreślić, że to rolnik ponosi odpowiedzialność za wysyłanie wniosku oraz za jego treść.
Zgodnie z art. 23 ust 1 i 2 ustawy, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich łub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 k.p.a., kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął (w terminie składania wniosków). Przepisu art. 64 § 2 k.p.a. nie stosuje się. W przypadku nieusunięcia braków w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.
Z przytoczonych wcześniej uregulowań wynika, że wniosek o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 powinien być złożony przez skarżącego na udostępnionym przez Agencję formularzu wniosku na dany rok. Formularz ten był w 2021 r. udostępniony przez Agencję wyłącznie w ramach elektronicznej aplikacji eWniosekPlus i tylko za jej pośrednictwem mógł zostać skutecznie złożony.
Z akt administracyjnych wynika natomiast, że skarżący K. O. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w formie papierowej na formularzu, który był właściwy dla wnioskowania o przyznanie płatności na rok 2020. Skarżący sam dokonał stosownych zmian na tym formularzu, zaznaczając na nim, że ubiega się o przyznanie płatności na rok 2021.
Wniosek, który nie został przez skarżącego złożony na udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa formularzu właściwym dla roku 2021 i nie został wniesiony w wymaganej formie za pomocą służącej do tego celu aplikacji eWniosekPlus, nie mógł skutecznie wszcząć postępowania o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021.
W konsekwencji należało podzielić stanowisko organów, że postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu płatności nie mogło być wszczęte z "innych przyczyn", o których mowa w art. 61 a § 1 k.p.a., a mianowicie z uwagi brak prawidłowo złożonego wniosku o przyznanie płatności. Tym samym wydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania było uzasadnione.
Mając na względzie art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zauważyć należy, że złożony w formie papierowej, na innym formularzu niż udostępniany przez Agencję, wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2021, wpłynął do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. w dniu [...] maja 2021 r. W postanowieniu organu pierwszej instancji wydanym w dniu [...] maja 2021 r. i doręczonym skarżącemu w dniu [...] maja 2021 r. zawarta była zarówno informacja o konieczności złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2021 wyłącznie za pośrednictwem aplikacji eWniosekplus, jak i pouczenie, że postanowienie pozostaje bez wpływu na prawo złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2021 w przewidzianym przepisami prawa terminie, to jest do dnia [...] czerwca 2021 r., a ostatecznie do dnia [...] lipca 2021 r., z uwzględnieniem zmniejszenia płatności w wysokości 1 % należnej kwoty płatności za każdy dzień roboczy opóźnienia.
Także w wydanym po rozpoznaniu zażalenia skarżącego postanowieniu organu drugiej instancji z dnia [...] czerwca 2021 r., doręczonym skarżącemu w dniu [...] czerwca 2021 r., organ odwoławczy przytoczył obowiązujące przepisy określające termin złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2021, poinformował o możliwości skorzystania z pomocy w Biurze Powiatowym ARiMR, a także pouczył skarżącego, że niezłożenie wniosku poprzez aplikację eWniosekplus do dnia wydania postanowienia, nie wyklucza możliwości złożenia wniosku w przewidzianym do tego terminie.
Zatem organy pouczyły skarżącego o stwierdzonych brakach jego wniosku oraz o możliwości ich usunięcia w terminie przewidzianym dla złożenia wniosku.
Mimo stosownych pouczeń, skarżący nie złożył w wymaganej formie wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021. Termin przewidziany dla złożenia takiego wniosku, mający charakter terminu materialnego, niepodlegającego przywróceniu, upłynął bezskutecznie.
W konsekwencji nie można uznać, by niewystosowanie do skarżącego odrębnego wezwania przewidzianego w art. 23 ust 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W sprawie nie mógł być zastosowany art. 23 ust. 2 ustawy, w myśl którego w przypadku nieusunięcia braków w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów. Wniosek strony nie poddawał się bowiem merytorycznej kontroli. Brak złożenia wniosku na formularzu udostępnionym przez Agencję, to jest za pośrednictwem aplikacji eWniosekplus, wyłączał możliwość podjęcia przez organ innej czynności, niż odmowa wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, że zgodnie z powołanymi wyżej przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2019 r. w sprawie formularza wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, składanego w formie elektronicznej, za pomocą aplikacji eWniosekPlus, istnieje możliwość dokonywania oznaczeń m.in. powierzchni i granic działek rolnych zgłoszonych do płatności. Zaznaczyć należy, że instrukcja obsługi aplikacji znajdująca się na stronie internetowej ARiMR zawiera szczegółowe informacje dotyczące działania aplikacji, w tym instrukcję dodawania załączników oraz zaznaczania granic referencyjnych działek rolnych. W sytuacji, kiedy udostępnione przez Agencję dane referencyjne w aplikacji eWniosekPlus nie są zgodne ze stanem faktycznym, wnioskodawca podczas wypełniania wniosku ma możliwość zgłoszenia rozbieżności do takich danych. Takie rozwiązanie umożliwiało skarżącemu złożenie wniosku zgodnie ze stanem, który uznaje za odpowiadający stanowi faktycznemu. Skarżący mógł także skorzystać z pomocy udzielanej w biurach powiatowych Agencji, o czym został pouczony. Skarżący, mimo udzielenia mu informacji o nieprawidłowości wniosku, nie zastosował się do pouczenia i nie złożył wniosku w wymaganej formie.
Mając na względzie przywołane wcześniej przepisy, które jednoznacznie określają elementy i formę, jakie powinien spełniać wniosek o przyznanie płatności, jak również termin, w którym wniosek powinien być wniesiony, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Zauważenia w tym miejscu wymaga, że skarżący również w treści skargi podał, iż świadomie nie złożył wniosku za pomocą aplikacji eWniosekPlus, gdyż w jego ocenie załączony do wniosków z lat poprzednich materiał graficzny zawierał nieprawdziwe informacje i uniemożliwiał zaznaczenie działek rolnych w sposób prawidłowy. Pomimo szczegółowej informacji o konieczności złożenia formularza wniosku właściwego na rok 2021 w formie elektronicznej, za pomocą aplikacji, skarżący nie złożył wniosku w formie elektronicznej korzystając z właściwego formularza. Wobec jednoznacznie określonych obowiązków wnioskującego o płatności podmiotu, możliwości skorzystania z pomocy pracowników Agencji, a także ewentualnie innych podmiotów profesjonalnie udzielających pomocy w zakresie składania wniosku o płatności, nie można uznać za skuteczną argumentacji skarżącego odwołującej się do trudności w złożeniu wniosku oraz zaznaczeniu w nim prawidłowych według skarżącego granic i powierzchni posiadanych działek rolnych.
W ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia i odmawiając wszczęcia postępowania nie dopuściły się naruszenia art. 61a § 1 k.p.a.
W związku z wnioskami dowodowymi zgłoszonymi przez skarżącego wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie nie występują jednak konieczne do wyjaśnienia istotne wątpliwości. Z tego powodu zadośćuczynienie wnioskom strony o przeprowadzenie postępowania dowodowego z dokumentów dołączonych do skargi oraz do dalszych pism procesowym nie było możliwe.
Wymaga zaznaczenia, że podniesione w pismach skarżącego okoliczności dotyczące stanu prawnego, powierzchni oraz położenia nieruchomości należących do skarżącego, w tym działek rolnych zgłoszonych do płatności, pozostawały bez wpływu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Okoliczności dotyczące położenia i powierzchni działek rolnych mogłyby mieć znaczenie w administracyjnym postępowaniu o przyznanie płatności. Natomiast przedmiotem postępowania przed Sądem w niniejszej sprawie była ocena legalności postanowienia odmawiającego wszczęcia takiego postępowania. Dlatego dowody przedstawione przez stronę na wyżej wymienione okoliczności, a tym bardziej na okoliczności dotyczące postępowań prowadzonych przez organy publiczne w innych sprawach skarżącego, nie podlegały uwzględnieniu.
Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.