III SA/Lu 48/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-06-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
policjadyscyplina służbowapostępowanie dyscyplinarneodpowiedzialność dyscyplinarnaorzecznictwo administracyjneprawo o ustroju sądów administracyjnychprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o PolicjiTrybunał Konstytucyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę policjanta na decyzję dyscyplinarną, uznając, że postępowanie było zgodne z prawem, mimo zmian w przepisach regulujących postępowania dyscyplinarne.

Policjant M.L. złożył skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji dotyczącą kary dyscyplinarnej. Sprawa dotyczyła zarzutów niewykonania poleceń przełożonych i naruszenia dyscypliny służbowej. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, biorąc pod uwagę zmiany w przepisach dotyczących postępowań dyscyplinarnych policjantów, wynikające m.in. z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ostatecznie sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie dyscyplinarne było prowadzone zgodnie z prawem, a zarzucane czyny stanowiły przewinienia dyscyplinarne.

Policjant M.L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, która utrzymała w mocy orzeczenie dyscyplinarne dotyczące zarzutów niewykonania poleceń przełożonych i naruszenia dyscypliny służbowej. Sprawa była wielokrotnie procedowana, a organy dyscyplinarne dwukrotnie uchylały wcześniejsze orzeczenia z powodu uchybień formalnych. Kluczowym aspektem sprawy była zmiana przepisów regulujących postępowanie dyscyplinarne policjantów, spowodowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r., który stwierdził niezgodność z Konstytucją części przepisów dotyczących postępowania dyscyplinarnego. Sąd administracyjny rozważył, czy postępowanie powinno być oceniane według przepisów obowiązujących w momencie popełnienia czynów, czy według przepisów wprowadzonych nowelizacją ustawy o Policji. Sąd uznał, że postępowanie dyscyplinarne, które nie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem przed wejściem w życie nowelizacji, powinno być prowadzone zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu jej wejścia w życie. Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa materialnego ani postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślono, że organy dyscyplinarne odstąpiły od wymierzenia kary, co jest najmniej dolegliwym rozstrzygnięciem. Sąd uznał, że zarzucane policjantowi czyny stanowiły przewinienia dyscyplinarne, a polecenia przełożonych były wydawane zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym Zarządzeniem nr 21 KGP. Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie było zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Postępowanie dyscyplinarne, które nie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy o Policji, powinno być oceniane według przepisów obowiązujących na dzień wejścia w życie nowelizacji.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący utraty mocy obowiązującej przepisów oraz na przepisy nowelizacji ustawy o Policji, które unormowały tryb postępowań niezakończonych prawomocnym orzeczeniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.o. Policji art. 132 § 1

Ustawa o Policji

Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.

u.o. Policji art. 132 § 3

Ustawa o Policji

Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego.

u.z.u.o. Policji art. 2

Ustawa o zmianie ustawy o Policji

Unormowała tryb postępowania w postępowaniach dyscyplinarnych niezakończonych prawomocnym orzeczeniem do dnia wejścia w życie nowelizacji.

Zarządzenie nr 21 KGP art. 13 § 1

Zarządzenie nr 21 Komendanta Głównego Policji

Wykonywanie czynności podwładnego polega na terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych określonych w indywidualnym zakresie czynności i poleceń przełożonego.

Zarządzenie nr 21 KGP art. 13 § 2

Zarządzenie nr 21 Komendanta Głównego Policji

Policjant jest zobowiązany do niezwłocznego powiadomienia przełożonego o każdej okoliczności utrudniającej lub uniemożliwiającej realizację zadania stałego albo polecenia terminowo.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Konstytucja RP art. 190 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego niż dzień ogłoszenia.

u.o. Policji art. 133 § 8

Ustawa o Policji

Wskazuje wyższych przełożonych dyscyplinarnych w postępowaniu dyscyplinarnym.

u.o. Policji art. 135n § 4

Ustawa o Policji

Określa rodzaje orzeczeń dyscyplinarnych.

u.o. Policji art. 135j § 1

Ustawa o Policji

Przełożony dyscyplinarny może odstąpić od ukarania, jeżeli stopień winy lub szkodliwości przewinienia nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta uzasadniają przypuszczenie, że będzie on przestrzegał dyscypliny.

u.o. Policji art. 135

Ustawa o Policji

W zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków.

u.u.s.a. art. 1

Ustawa o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Możliwość określenia przez Trybunał późniejszego niż dzień ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, terminu utraty mocy obowiązującej niezgodnego z Konstytucją przepisu ustawy oznacza, że w razie skorzystania przez Trybunał Konstytucyjny z tej możliwości do nadejścia wskazanego przez Trybunał terminu, uznany za niezgodny z Konstytucją przepis zachowuje moc obowiązującą, a zatem musi być przestrzegany i stosowany przez wszystkich jego adresatów. Kontrola sądu administracyjnego nad orzeczeniami dyscyplinarnymi wydanymi w ramach swobodnego uznania w postępowaniu dyscyplinarnym jest z natury rzeczy ograniczona, bowiem Sąd bada jedynie, czy podmiot wydający orzeczenie nie przekroczył granic swobodnego uznania i czy zachowano obowiązującą procedurę. Forma ustna poleceń przełożonych wydawanych policjantom jest dopuszczalna.

Skład orzekający

Zdzisław Sadurski

przewodniczący

Jacek Czaja

członek

Maria Wieczorek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowań dyscyplinarnych policjantów w kontekście zmian prawnych i orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z okresem przejściowym po wyroku TK i nowelizacji ustawy o Policji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wpływem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na postępowania administracyjne i dyscyplinarne, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego wpłynął na postępowanie dyscyplinarne policjanta?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 48/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-06-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jacek Czaja
Maria Wieczorek /sprawozdawca/
Zdzisław Sadurski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OZ 1/05 - Postanowienie NSA z 2005-03-04
Skarżony organ
Komendant Policji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 7 poz 58
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi M.L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Wojewódzki Policji zaskarżonym orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art. 133 ust. 8 i art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. L. obwinionego o to, że:
Nie wykonał polecenia swojego przełożonego:
a) w dniu [...] 2003 r. polegającego na tym, że odmówił sporządzenia notatki służbowej na temat dokonywanych sprawdzeń i ustaleń za P. S., na którego Sąd Rejonowy wydał nakaz doprowadzenia, a następnie zakończył służbę bez rozliczenia się,
b) w miesiącu marcu 2003r. polegającego na tym, że nie sporządził w terminie do [...] marca zestawienia sił i środków za miesiąc luty 2003r.,
c) w dniu [...] 2003r. polegającego na tym, że odmówił dokonania sprawdzeń za osobami poszukiwanymi (J. I. i H. W.), co zostało określone w pkt. 24 indywidualnego zakresu czynności,
d) w dniu [...] 2003r. polegającego na tym, że nie dokonywał sprawdzania za osobami poszukiwanymi (J. I. i H. W.), co było przekazane na odprawie służbowej,
e) w dniu [...] 2003r. polegającego na niesporządzeniu w terminie notatki służbowej dokumentującej przebieg służby z dnia wagarowicza,
f) w kwestii sprawowania nadzoru nad czynnościami wyjaśniającymi w sprawach o wykroczenia prowadzonych przez podległych mu policjantów, co zostało określone w pkt. 3 indywidualnego zakresu czynności,
tj. o czyny z § 13 pkt 1 Zarządzenia nr 21 KGP z dnia 20 maja 1993r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji w związku z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji,
od orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Powiatowego Policji w z dnia [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej – utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu [...] kwietnia 2003r. działając w zastępstwie Komendanta Powiatowego Policji Pierwszy Zastępca Komendanta Powiatowego Policji wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec M. L., referenta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego Komisariatu Policji Komendy Powiatowej Policji. W dniu [...] 2003 r. oraz w dniu [...] 2003r. Komendant Powiatowy Policji dokonał kolejnymi postanowieniami zmian zarzutów, przy czym postanowieniem z dnia [...] 2003r. dokonał zmiany na zarzuty wymienione powyżej.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz całokształtu okoliczności Pierwszy Zastępca Komendanta Powiatowego Policji wydał orzeczenie dyscyplinarne o ukaraniu M. L. karą "wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe". W dniu [...] 2003 r. M. L. odwołał się od orzeczenia do organu drugiej instancji. W dniu [...] 2003r. Komendant Wojewódzki Policji uchylił zaskarżone orzeczenie, wobec uchybienia formalnego – jako wydane z naruszeniem prawa i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Komendant Powiatowy Policji po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał w 2003r. orzeczenie dyscyplinarne o uznaniu M. L. winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i odstąpił od wymierzenia kary. W dniu [...] sierpnia 2003r. M. L. odwołał się od powyższego orzeczenia, w następstwie czego Komendant Wojewódzki Policji w dniu [...] 2003r. uchylił zaskarżone orzeczenie jako wydane z naruszeniem przepisów o właściwości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwemu przełożonemu.
W dniu [...] 2003r. Komendant Powiatowy Policji ponownie wydał orzeczenie o uznaniu M. L. winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i odstąpił od wymierzenia kary, na co M. L. wniósł w dniu [...] 2003 r. odwołanie. W odwołaniu stwierdził, że orzeczenie jest dla niego krzywdzące, że w postępowaniu dyscyplinarnym nie wyjaśniono wszystkich okoliczności, nie uwzględniono wniosków dowodowych odwołującego się, nie starano się zweryfikować zeznań jego przełożonych.
W następstwie tego odwołania Komendant Wojewódzki Policji wydał decyzję z dnia [...], w której stwierdził, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002r. (Dz. U. Nr 176, poz. 1457) utraciło moc obowiązującą z dniem 30 września 2003r. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998r. Nr 4, poz. 14). W związku z tym rozpatrzenie odwołania przez organ drugiej instancji było możliwe dopiero po wejściu w życie w dniu 29 listopada 2003r. ustawy z dnia 29 października 2003r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. Nr 192, poz. 1873), która unormowała tryb postępowania w postępowaniach dyscyplinarnych niezakończonych prawomocnym orzeczeniem do dnia wejścia w życie nowelizacji. Dlatego odnosząc się do raportu M. L., w którym wnosił o umorzenie postępowania na podstawie art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy stwierdził, że w chwili utraty mocy obowiązującej rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1997r., przestała istnieć podstawa prawna do zastosowania w tej materii procedury administracyjnej.
Odnosząc się do zarzutów merytorycznych odwołania Komendant Wojewódzki Policji podniósł, że wnioski dowodowe odwołującego się zostały rozpatrzone zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, a postępowanie dyscyplinarne było prowadzone w sposób obiektywny.
Na orzeczenie dyscyplinarne organu odwoławczego M. L. w dniu [...] stycznia 2004 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zwracając się o uchylenie zaskarżonego orzeczenia z powodu rażącego naruszenia prawa. Skarżący podniósł, że skoro Komendant Wojewódzki Policji wydał orzeczenie z dnia [...] 2003r. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 października 2003r. o zmianie ustawy o Policji, to powinien przy tym udowodnić bez żadnych wątpliwości, że zarzucane skarżącemu czyny spełniają przesłanki określone w art. 1 pkt 13 tej ustawy, a polecenia służbowe, wykonania których odmówił skarżący, spełniały ustawowe przesłanki. M. L. zarzucił również naruszenie przepisów kodeksu postępowania karnego.
Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i szczegółowo odniósł się do zarzutów skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę, zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych.
Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia pod względem jego zgodności z prawem, stwierdzić należy, że nie narusza ono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wyjaśnić, że materia odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów jest uregulowana w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58) w rozdziale 10. Unormowano tam szczegółowo m.in. kwestie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej, czynności przełożonych dyscyplinarnych i rzecznika dyscyplinarnego, kar dyscyplinarnych, uprawnień obwinionego przysługujących w toku postępowania, zasad postępowania dyscyplinarnego oraz rodzajów orzeczeń. W rozdziale tym znajdują się przepisy powołane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji jako podstawa wydania zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 133 ust. 8 wskazujący wyższych przełożonych dyscyplinarnych w postępowaniu dyscyplinarnym oraz art. 135n ust. 4 pkt 1 określający rodzaje orzeczeń.
Zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji wydane zostało w dniu [...], natomiast utrzymane nim w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Powiatowego Policji w dniu [...] 2003 r. Na wstępie podnieść trzeba, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 8 października 2002 r. w sprawie sygn. akt K 36/00 (Dz. U. nr 176, poz. 1457) stwierdził, że art. 139 ust. 2 ustawy o Policji w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego, stanowiący delegację ustawową do wydania przez ministra właściwego do spraw administracji aktu wykonawczego, jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Jednocześnie, mając na względzie skutki, jakie mogłoby pociągnąć za sobą natychmiastowe wejście w życie orzeczenia o niekonstytucyjności wskazanego przepisu w dacie ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Ustaw, wówczas bez unormowania prawnego pozostałoby postępowanie dyscyplinarne, Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji orzekł, że utrata mocy obowiązującej wskazanego wyżej art. 139 ust. 2 ustawy o Policji w części dotyczącego postępowania dyscyplinarnego (a tym samym aktu wykonawczego w zakresie objętym upoważnieniem) nastąpi z dniem [...] września 2003 r.
Zgodnie z art. 188 Konstytucji Trybunał Konstytucyjny jest organem orzekającym w sprawach m.in. zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją oraz zgodności przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami. Funkcja kontrolna jest sprawowana przez Trybunał Konstytucyjny zarówno pod względem materialnym - badanie, czy dany akt prawny nie narusza Konstytucji, ustawy lub ratyfikowanej umowy, jak i formalnym - czy dany akt prawny wydał organ kompetentny, czy nie przekroczono przy jego wydawaniu granic delegacji i czy zastosowano właściwy tryb postępowania przy wydawaniu (por. W. Skrzydło, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Zakamycze, 2002, wyd. IV). Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji). Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że powszechnie obowiązująca moc orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oznacza związanie nimi wszystkich sądów, a więc także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Późniejszy niż dzień ogłoszenia orzeczenia terminu utraty mocy obowiązującej powołanych w wyroku z dnia 8 października 2002 r. przepisów ustawy o Policji, a tym samym i rozporządzenia regulującego postępowanie dyscyplinarne wobec policjantów, ustalony został w oparciu o przepis art. 190 ust. 3 Konstytucji, zgodnie z którym "orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego". Trybunał Konstytucyjny posłużył się tą prerogatywą z uwagi na fakt, że uchylenie tychże przepisów ze skutkiem natychmiastowym spowodowałoby lukę w prawie i niemożność prowadzenia postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Policji do zmiany stanu prawnego.
Możliwość określenia przez Trybunał późniejszego niż dzień ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, terminu utraty mocy obowiązującej niezgodnego z Konstytucją przepisu ustawy oznacza, że w razie skorzystania przez Trybunał Konstytucyjny z tej możliwości do nadejścia wskazanego przez Trybunał terminu, uznany za niezgodny z Konstytucją przepis zachowuje moc obowiązującą, a zatem musi być przestrzegany i stosowany przez wszystkich jego adresatów. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji także to rozstrzygnięcie zamieszczone w sentencji orzeczenia TK jest ostateczne i ma moc powszechnie obowiązującą. Zakresem tejże mocy objęte są również wszystkie sądy. Konstytucja nie przewiduje bowiem żadnego wyjątku w stosunku do zasady wyrażonej w art. 190 ust. 1. Wyjątku takiego nie stanowi w szczególności art. 178 ust. 1 Konstytucji , wskazujący akty normatywne, którym podlegają sędziowie sądów wyliczonych w art. 175 Konstytucji. Podleganie sędziów Konstytucji oraz ustawom jest zagadnieniem leżącym na innej płaszczyźnie niż oparta na art. 190 ust. 1 Konstytucji powszechnie obowiązująca moc orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego wydanych w zakresie określonym przepisami konstytucyjnymi (wyrok z 2 lipca 2003r., K 25/01).
Z uwagi na powyższe Sąd podziela pogląd o prospektywnej (ex nunc) mocy orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego odraczających na przyszłość utratę mocy obowiązujących przepisów procesowych w zakresie postępowania dyscyplinarnego policjantów (por. Katarzyna Gonera, Ewa Łętowska, "Art. 190 Konstytucji i jego konsekwencje w praktyce sądowej", Państwo i Prawo, Zeszyt 3/2003).
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania i przepisy art. 2 ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji, należy stwierdzić, że zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji trzeba oceniać według obowiązujących na dzień [...] grudnia 2003 r. przepisów o postępowaniu dyscyplinarnym. W związku z tym Sąd stwierdza, że Komendant Wojewódzki Policji prawidłowo uznał, iż czynności postępowania dyscyplinarnego z uwagi na to, że postępowanie dyscyplinarne, w których zostały dokonane, jest postępowaniem niezakończonym prawomocnym orzeczeniem do dnia [...] 2003 r., są skuteczne, ponieważ dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego w przedmiocie naruszenia materialnoprawnych przepisów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym, trzeba podkreślić, że kontrola sądu administracyjnego nad orzeczeniami dyscyplinarnymi wydanymi w ramach swobodnego uznania w postępowaniu dyscyplinarnym jest z natury rzeczy ograniczona, bowiem Sąd bada jedynie, czy podmiot wydający orzeczenie nie przekroczył granic swobodnego uznania i czy zachowano obowiązującą procedurę.
W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nie narusza prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Należy zwrócić uwagę, że organ orzekający w sprawie przy ponownym rozpoznaniu sprawy na mocy art. 135j ust. 1 pkt 2 i ust. 5 ustawy o Policji (zgodnie z którym "przełożony dyscyplinarny może odstąpić od ukarania, jeżeli stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej") odstąpił od ukarania skarżącego. Jest to najmniej dolegliwy rodzaj orzeczenia dla osoby uznanej za winną przewinienia dyscyplinarnego.
Przełożeni dyscyplinarni prowadzący postępowanie dyscyplinarne wobec M. L. określając przewinienia dyscyplinarne popełnione przez skarżącego opierali się na Zarządzeniu nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, które w wyroku z dnia 8 października 2002 r. (sygn. akt K 36/00) Trybunał Konstytucyjny uznał za zgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, wobec czego organy orzekające w sprawie nie naruszyły prawa nawiązując do tego aktu prawnego, interpretując zakres pojęć "polecenia przełożonych" i wywodząc stamtąd charakter i sposób wykonywania czynności podwładnego oraz cechy naruszenia przepisów tam zawartych.
Odnosząc się do uznania przez organy orzekające M. L. winnym niewykonania poleceń jego przełożonych w miesiącu marcu 2003 r. polegających na tym, że: - odmówił sporządzenia notatki służbowej na temat dokonywanych sprawdzeń i ustaleń za P. S., zakończył służbę bez rozliczenia się, nie sporządził w terminie do dnia [...] marca 2003 r. zestawienia sił i środków za miesiąc luty 2003 r., odmówił dokonania sprawdzeń za osobami poszukiwanymi, nie dokonał sprawdzania za osobami poszukiwanymi, nie sporządził notatki służbowej dokumentującej przebieg służby z dnia wagarowicza, nie wykonywał poleceń przełożonych dotyczących nadzoru nad czynnościami wyjaśniającymi w sprawach o wykroczenia, - podzielić należy stanowisko Komendanta Wojewódzki Policji uznającego skarżącego winnym popełnienia tychże przewinień dyscyplinarnych.
Zgodnie z art. 132 znowelizowanej ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej, przy czym naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Zgodnie natomiast z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego (...), z wyłączeniem rozkazów i poleceń, których wykonanie łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa czyli takich, o których mowa w art. 58 ust. 2 ustawy o Policji.
Stosownie do art. 81 ust. 2 ustawy o Policji sposób pełnienia służby policjantów określają zarządzenia, regulaminy i rozkazy Komendanta Głównego Policji. I tak stosownie do § 13 pkt 1 Zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji "wykonywanie czynności podwładnego w szczególności polega na: 1) terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych określonych w indywidualnym zakresie czynności i poleceń przełożonego". Z uwagi na fakt, że obowiązujące na dzień wydania polecenia skarżącemu przepisy prawne nie nakładały obowiązku wydawania poleceń służbowych w szczególnej formie, należy stwierdzić, iż forma ustna poleceń przełożonych wydawanych policjantom jest dopuszczalna.
Na skarżącym ciążył więc obowiązek wykonania obowiązków służbowych wynikających ze wskazanych wyżej przepisów a sprecyzowanych w doręczonym [...] października 2002 r. zakresie czynności. W przypadku przeszkód uniemożliwiających to, zobowiązany był on stosownie do § 13 pkt 2 Zarządzenia Nr 21 Komendanta Policji z dnia 20 maja 1993r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji do niezwłocznego powiadomienia przełożonego o każdej okoliczności utrudniającej lub uniemożliwiającej realizację zadania stałego albo polecenia terminowo.
Podkreślić przy tym trzeba, że skarżący w toku postępowania dyscyplinarnego nie negował faktu niewykonania poleceń, a dopiero w toku tegoż postępowania podnosił okoliczności przeciążenia pracą.
Podzielić należy również stanowisko organów orzekających, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym z zeznań i pism procesowych złożonych przez M. L. wynika, że dokonując czynności, których przewinienia dotyczyły przewidywał możliwość popełnienia tychże przewinień, a na pewno mógł i powinien to przewidzieć .
Reasumując, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznać należy, że postępowanie dyscyplinarne wobec M. L. nie narusza zasad postępowania określonych obowiązującymi przepisami o Policji, kodeksu postępowania administracyjnego, a przeprowadzona ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie przekracza granic swobodnego uznania.
Sąd nie może również badać stopnia winy i kary, jeżeli mieszczą się one w graniach swobodnego uznania a do tych kwestii sprowadzają się również zarzuty skargi.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555) przez organy orzekające podnieść należy, że stosownie do art. 135 znowelizowanej ustawy o Policji w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczącego wezwań, terminów, doręczeń i świadków. Takie sformułowanie przepisu odsyłającego wskazuje jednoznacznie, że stosowanie uregulowań , do których odsyła ten przepis powinno być dokonywane "odpowiednio" i dotyczyć wyłącznie określonej materii.
Konkludując, stwierdzić należy, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2003r. oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] nie naruszają przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania oraz nie zawierają uchybień mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych też względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI