III SA/Lu 472/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacania składek na podstawie kodu PKD, uznając, że organ nie mógł opierać się wyłącznie na rejestrze REGON, a skarżąca powinna mieć możliwość udowodnienia przeważającej działalności.
Skarżąca A. D. wniosła o zwolnienie z opłacania składek za kwiecień 2021 r., wskazując kod PKD 96.02.Z jako przeważającą działalność. ZUS odmówił, opierając się na rejestrze REGON, który wskazywał kod PKD 47.19.Z. WSA w Lublinie uchylił decyzję, stwierdzając, że organ nie mógł ograniczyć się do danych z rejestru i powinien umożliwić skarżącej udowodnienie rzeczywistego rodzaju przeważającej działalności, zgodnie z celem przepisów anty-COVIDowych i zasadami k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę A. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za kwiecień 2021 r. Podstawą odmowy było stwierdzenie ZUS, że przeważającą działalnością skarżącej na dzień 31 marca 2021 r. nie był kod PKD 96.02.Z, wskazany we wniosku, lecz kod 47.19.Z, wynikający z rejestru CEIDG/REGON. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie mógł ograniczyć się wyłącznie do danych z rejestru. WSA podkreślił, że celem przepisów anty-COVIDowych było wsparcie podmiotów faktycznie poszkodowanych, a wpis do rejestru REGON ma charakter deklaratoryjny i może być wzruszony dowodami przeciwnymi. Sąd wskazał, że organ administracji powinien umożliwić skarżącej przedstawienie dowodów na potwierdzenie rzeczywistego rodzaju przeważającej działalności, zgodnie z zasadami k.p.a., w tym art. 7, 77, 9, 10 i 79a. Ponowne rozpoznanie sprawy przez organ ma uwzględnić tę wykładnię.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może opierać się wyłącznie na danych z rejestru REGON. Strona ma prawo przedstawić dowody na obalenie domniemania wynikającego z rejestru, a organ ma obowiązek te dowody rozpatrzyć zgodnie z przepisami k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wpis do rejestru REGON ma charakter deklaratoryjny i może być wzruszony dowodami przeciwnymi. Ograniczenie się przez organ do danych z rejestru narusza cel przepisów anty-COVIDowych oraz zasady postępowania administracyjnego, pozbawiając stronę możliwości wykazania spełnienia warunków do zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
rozporządzenie COVID-19 art. § 10 § ust. 2a pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Określa kody PKD, które uprawniają do zwolnienia z opłacania składek, pod warunkiem, że były przeważającą działalnością na dzień 31 marca 2021 r. Sąd podkreślił, że ocena przeważającej działalności nie może opierać się wyłącznie na rejestrze REGON.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania.
Pomocnicze
ustawa COVID-19 art. 31zy § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Upoważnienie dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia w sprawie wsparcia.
ustawa COVID-19 art. 31zo
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Określa okresy i warunki zwolnienia z obowiązku opłacania składek.
ustawa COVID-19 art. 31zq § ust. 7 i 8
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Reguluje tryb odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania składek i prawo do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując na stosowanie przepisów k.p.a. i p.p.s.a.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na jej prawa i obowiązki.
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 76 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu.
k.p.a. art. 79a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania strony o przesłankach, które nie zostały spełnione, a mogą skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem.
u.o.s.p. art. 42 § ust. 7 pkt 1 i ust. 8
Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej
Reguluje zasady składania wniosków o wpis do rejestru podmiotów dla przedsiębiorców.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń art. § 9 § ust. 1 i 2 pkt 3 lit. a
Określa sposób ustalania rodzaju przeważającej działalności gospodarczej na podstawie udziału przychodów lub pracujących.
u.o.CEiDG
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy
Reguluje zasady prowadzenia CEIDG, do której odnosi się rejestr REGON w zakresie działalności gospodarczej osób fizycznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie może opierać się wyłącznie na danych z rejestru REGON przy ocenie przeważającej działalności gospodarczej dla celów zwolnienia ze składek COVID-19. Strona ma prawo przedstawić dowody na obalenie domniemania wynikającego z rejestru REGON. Organ naruszył przepisy k.p.a., nie umożliwiając stronie czynnego udziału w postępowaniu i przedstawienia dowodów.
Godne uwagi sformułowania
poprzestanie na wykładni językowej przepisu § 10 ust. 2a rozporządzenia COVID-19 prowadziłoby do wypaczenia celu ustawy wpis do rejestru stanowi swego rodzaju zgłoszenie zamierzonej działalności, ma charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu organ nie sprostał wymienionym wyżej obowiązkom. Przedwcześnie przyjął, że skarżąca nie jest podmiotem mogącym ubiegać się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za kwiecień 2021 r., bez umożliwienia jej przedstawienia dowodów
Skład orzekający
Jadwiga Pastusiak
przewodniczący sprawozdawca
Anna Strzelec
sędzia
Iwona Tchórzewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnień ze składek COVID-19, zwłaszcza w kontekście weryfikacji przeważającej działalności gospodarczej i roli rejestrów urzędowych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu pandemii COVID-19 i przepisów z nim związanych. Wykładnia zasad postępowania administracyjnego może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wsparcia przedsiębiorców w czasie pandemii i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście faktycznego prowadzenia działalności, a nie tylko formalnych wpisów w rejestrach.
“Czy wpis do CEIDG decyduje o zwolnieniu ze składek? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 472/21 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2021-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-08-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Anna Strzelec Iwona Tchórzewska Jadwiga Pastusiak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 371 § 10 ust.. 2, ust. 2a Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 § 1 lit. a i c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A. D. zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. Powyższe rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z 8 maja 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania składek w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym COVID-19 dla płatników składek prowadzących działalność w branżach określonych w rozporządzeniu, A. D. (dalej jako "skarżąca") wniosła o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2021 r. Skarżąca we wniosku jako kod PKD przeważającej działalności na dzień 31 marca 2021 r. podała kod PKD 96.02.Z. Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że wskazany we wniosku kod PKD nie stanowił przeważającej działalności gospodarczej skarżącej w dniu 31 marca 2021 r., w związku z czym nie przysługuje skarżącej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na podstawie § 10 ust. 2a pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 371), dalej jako "rozporządzenie COVID-19". Organ wskazał, że z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) wynikało, że działalnością przeważającą na dzień 31 marca 2021 r. była działalność o kodzie PKD 47.19.Z. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca nie zgadza się z treścią decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r., że kod PKD 96.02.Z nie jest przeważającym kodem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Skarżąca podniosła, że działalność gospodarczą pod tym kodem prowadzi od 1999 r. i zatrudnia pracowników. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej w sprawie decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, wydanego na podstawie art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, z późn. zm.), dalej jako "ustawa COVID-19" lub "ustawa". Ustawa ta przewiduje możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek, wskazując w przepisie art. 31zo okresy i warunki zwolnienia z obowiązku opłacania składek oraz przyznaje w art. 31zy ust. 1 Radzie Ministrów upoważnienie do określenia w drodze rozporządzenia innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3 lub objęcia tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19. Zgodnie § 10 ust. 2a rozporządzenia COVID-19, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 1) 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, 2) 47.41.Z, 47.42.Z, 47.43.Z, 47.51.Z, 47.52.Z, 47.53.Z, 47.54.Z, 47.59.Z, 47.64.Z, 47.65.Z, 47.71.Z, 47.72.Z, 47.75.Z, 47.77.Z, 77.29.Z, 77.39.Z, 96.02.Z, 96.09.Z - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r. (§ 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19). Wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w § 10 ust. 1 lub 2, lub 2a, płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż do dnia 30 czerwca 2021 r. (§ 12 ust. 1 rozporządzenia COVID-19). Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w § 10 ust. 1, 2 i 2a, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za: 1) styczeń 2021 r. - w przypadku, o którym mowa w § 10 ust. 1 pkt 1, 2) grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. - w przypadku, o którym mowa w § 10 ust. 1 pkt 2, 3) luty 2021 r. - w przypadku, o którym mowa w § 10 ust. 2, 4) marzec 2021 r. i kwiecień 2021 r. - w przypadku, o którym mowa w § 10 ust. 2a pkt 1, 5) kwiecień 2021 r. - w przypadku, o którym mowa w § 10 ust. 2a pkt 2 - nie później niż do dnia 30 czerwca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (§ 11 rozporządzenia COVID-19). Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek następuje w drodze decyzji (art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19). Od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19). W niniejszej sprawie we wniosku z 8 maja 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za miesiąc kwiecień 2021 r. skarżąca wskazała, że na dzień 31 marca 2021 r. prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 96.02.Z. Oceniając spełnienie przez skarżącą warunku w zakresie prowadzenia na dzień 31 marca 2021 r. działalności gospodarczej o określonym w § 10 ust. 2 pkt 2a rozporządzenia COVID-19 kodzie PKD, organ stwierdził, że podany we wniosku przez skarżącą kod PKD, na dzień 31 marca 2021 r., nie stanowił rodzaju przeważającej działalności skarżącej, w związku z czym skarżąca nie jest uprawniona do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za kwiecień 2021 r. W ocenie sądu, przepis § 10 ust. 2a rozporządzenia COVID-19, ani przepisy ustawy COVID-19 nie dają jednak podstaw do przyjęcia, że organ zobowiązany jest opierać się wyłącznie na danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r., a w konsekwencji, że wnioskodawca nie ma możliwości powołania innych dowodów, wskazujących na odmienny od uwidocznionego w rejestrze rodzaj przeważającej działalności danego przedsiębiorcy. Co do zasady zgodzić się należy, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest aktualizowanie danych zawartych w odpowiednich rejestrach i doprowadzenia do ich zgodności ze stanem faktycznym. Niemniej jednak poprzestanie na wykładni językowej przepisu § 10 ust. 2a rozporządzenia COVID-19 prowadziłoby do wypaczenia celu ustawy, którym jest przeciwdziałanie między innymi negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2, związanym przede wszystkim z okresowo wprowadzanymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ograniczeniami w prowadzeniu określonych rodzajów działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Zasadniczym celem rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było, aby pomoc w ramach wsparcia została przyznana podmiotom faktycznie prowadzącym w określonej dacie, jako przeważającą, działalność według wskazanych w rozporządzeniu kodów. Wyjaśnienia wymaga, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 955). Ustawa określa zasady i tworzy podstawy rzetelnego, obiektywnego, profesjonalnego i niezależnego prowadzenia badań statystycznych, których wyniki mają charakter oficjalnych danych statystycznych, oraz ustala organizację i tryb prowadzenia tych badań i zakres związanych z nimi obowiązków (art. 1 ustawy). Stosownie do art. 42 ust. 7 pkt 1 i ust. 8 ustawy o statystyce publicznej, złożenie wniosku o wpis do rejestru podmiotów, wniosku o zmianę cech objętych wpisem oraz wniosku o skreślenie z rejestru podmiotów dla przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną następuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2020 r. poz. 2296 i 2320), chyba że zmiana dotyczy jedynie cech objętych wpisem, niebędących przedmiotem wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych. Zauważyć należy, że wpis do rejestru stanowi swego rodzaju zgłoszenie zamierzonej działalności, ma charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia. Informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Wniosek o wpisanie lub aktualizację danych nie stanowi oświadczenia woli, ale oświadczenie wiedzy. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2013 r., II UK 142/12 oraz z dnia 23 listopada 2016 r., II UK 402/15). Należy podkreślić, że postępowanie w sprawach dotyczących odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek prowadzone jest na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, co wynika z art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19. Wobec tego zastosowanie w sprawie znajduje między innymi przepis art. 76 § 3 k.p.a., który przewiduje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Taki zaś charakter mają dane zawarte w rejestrze REGON. Przedsiębiorca ubiegający się o przyznanie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na podstawie § 10 ust. 2a rozporządzenia COVID-19, prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w tym przepisie, jako przeważającą, może zatem przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego i podważyć aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON. W celu obalenia domniemania przedsiębiorca musi wykazać, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych widniejących w rejestrze. Podnieść należy, że pojęcie "przeważającej działalności gospodarczej" nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane ani w ustawie COVID-19, ani w ustawie o statystyce publicznej. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa natomiast rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 z późn. zm.), wydane na podstawie delegacji ustawowej wyrażonej w art. 46 ustawy o statystyce publicznej. Stosownie do § 9 ust. 1 rozporządzenia wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według PKD na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą odrębnie dla działalności wpisanej do CEIDG, na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących (§ 9 ust. 2 pkt 3 lit. a). Z powyższego wynika, że domniemanie prawdziwości wpisów w rejestrze REGON w zakresie rodzaju przeważającej działalności może być obalone przez przedsiębiorcę za pomocą dokumentów wykazujących procentowy udział poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów lub, jeżeli nie jest to możliwe, udział pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących, stosownie do powołanego § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia. W postępowaniu o przyznanie uprawnienia, o którym mowa w § 10 ust. 2a rozporządzenia COVID-19, ustalenie rodzaju przeważającej działalności gospodarczej należy do sfery ustaleń faktycznych. Wpis w tym zakresie we właściwym rejestrze korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest to domniemanie wzruszalne. Podobnie jak wpis w rejestrze, także oświadczenie we wniosku o przyznanie ulgi stanowi oświadczenie wiedzy przedsiębiorcy. Ustawodawca w § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19 potraktował wpis w rejestrze jako domniemanie prawne, mając na celu uproszczenie i tym samym skrócenie postępowania zmierzającego do udzielenia uprawnienia do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Natomiast uwzględnienie wyłącznie wpisów w rejestrze, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia wymogu prowadzenia, jako przeważającej, działalności gospodarczej oznaczonej określonym kodem PKD, powoduje w istocie wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które faktycznie spełniają warunek do przyznania ulgi, to jest prowadzą we wskazanym w ustawie dniu przeważającą działalność zgodną ze wskazanymi kodami PKD, a jedynie nie wypełniły czynności formalnych i uchybiły obwiązkom statystycznym. Działanie takie zaprzecza celom przyjętych regulacji w zakresie zwalczania skutków epidemii COVID-19 oraz narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Nie budzi wątpliwości, że obowiązek wykazania rodzaju przeważającej działalności innej, niż działalność ujawniona w rejestrze jako przeważająca, spoczywa na stronie występującej o przyznanie uprawnienia. Jednak również na organie ciążą obowiązki procesowe wynikające z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności organ obowiązany jest przestrzegać wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). W świetle art. 9 k.p.a. organ ma także obowiązek poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ winien czuwać nad tym, aby strona postępowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ ma również obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji (art. 10 k.p.a.). Zaznaczyć należy, że przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji organ nie może pominąć obowiązku wynikającego z dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W niniejszej sprawie organ nie sprostał wymienionym wyżej obowiązkom. Przedwcześnie przyjął, że skarżąca nie jest podmiotem mogącym ubiegać się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za kwiecień 2021 r., bez umożliwienia jej przedstawienia dowodów dla wykazania, że spełnia kryterium prowadzenia na dzień 31 marca 2021 r. przeważającej działalności według kodu PKD wskazanego w § 10 ust. 2a pkt 2 rozporządzenia COVID-19. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ ograniczył się jedynie do zbadania wpisów w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i rejestrze REGON. Organ nie dopełnił także obowiązków wynikających z art. 10 k.p.a. i art. 79a § 1 k.p.a. W konsekwencji skarżąca została pozbawiona możliwości przedstawienia w postępowaniu administracyjnym dowodów dla wykazania istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności, dotyczącej rzeczywistego rodzaju prowadzonej – jako przeważającej – działalności gospodarczej. Skarżąca w skardze zakwestionowała ustalenia i stanowisko organu. Do pisma z 13 sierpnia 2021 r. skarżąca załączyła informacje z Urzędu Statystycznego w L. z 12 sierpnia 2021 r. w przedmiocie zasad przenoszenia wpisów z Ewidencji Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Urząd Miasta w L. do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz wpisania przeważającego rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą zarejestrowanej w dniu 2 czerwca 1999 r. Wymaga zaznaczenia jednak, że sąd administracyjny nie jest organem, do którego kompetencji należy samodzielne gromadzenie dowodów na okoliczności istotne w sprawie administracyjnej, ich ocena oraz merytoryczne rozpatrzenie sprawy należą do organu. Zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć organów administracji. Z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ, kierując się powyższą oceną, przeprowadzi postępowanie w sposób odpowiadający wymogom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego. W szczególności organ oceni okoliczność zmiany kodu przeważającej działalności gospodarczej. Rzeczą skarżącej będzie przedstawienie także innych dowodów, mających na celu wykazanie, że w rzeczywistości przeważającą działalnością skarżącej w dacie 31 marca 2021 r. była działalność o kodzie PKD 96.02.Z. Po przeprowadzeniu postępowania organ rozstrzygnie w sprawie, mając na względzie przedstawioną wykładnię omawianych przepisów dotyczących wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym. W świetle art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie zachodziła wymieniona wyżej przesłanka. W odpowiedzi na skargę organ zgłosił wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI