III SA/Lu 47/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-06-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kwatera wojskowaprawo do lokaluwdowa po żołnierzuemerytura wojskowarenta rodzinnaustawa o zakwaterowaniuWojskowa Agencja Mieszkaniowainterpretacja przepisówprawo materialne

WSA w Lublinie uchylił decyzję odmawiającą wdowie po żołnierzu nabycia prawa do kwatery, uznając błędną interpretację przepisów materialnych przez organy wojskowe.

Sprawa dotyczyła odmowy nabycia prawa do kwatery przez wdowę po zmarłym żołnierzu zawodowym, który posiadał prawo do emerytury wojskowej. Organy wojskowe błędnie interpretowały przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, uznając, że wdowa nie nabyła prawa do kwatery, ponieważ nie była "osobą uprawnioną" w rozumieniu ustawy. WSA w Lublinie uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę J. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą skarżącej nabycia prawa do kwatery po zmarłym mężu, emerytowanym żołnierzu zawodowym. Sąd stwierdził, że organy wojskowe wadliwie zinterpretowały przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Ustawa ta rozróżnia "kwaterę" od "lokalu mieszkalnego". Kwatera jest lokalem zasiedlonym przez osoby uprawnione, w tym emerytów wojskowych. "Lokalami mieszkalnymi" są lokale zasiedlane przez inne osoby. Zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy, w przypadku śmierci emeryta wojskowego, prawo do kwatery nabywają wspólnie zamieszkali członkowie rodziny uprawnieni do wojskowej renty rodzinnej. Sąd podkreślił, że zmarły mąż skarżącej posiadał prawo do emerytury wojskowej, a skarżąca ma ustalone prawo do wojskowej renty rodzinnej i zamieszkiwała z mężem w dniu jego śmierci. Organy błędnie uznały, że skarżąca, jako osoba niebędąca "osobą uprawnioną" w wąskim rozumieniu art. 24 ust. 1 ustawy, nie może nabyć prawa do kwatery. WSA uchylił zaskarżone decyzje z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wdowa taka nabywa prawo do kwatery, jeśli spełnia przesłanki określone w ustawie, w szczególności posiada prawo do wojskowej renty rodzinnej i zamieszkiwała ze zmarłym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy wojskowe błędnie zinterpretowały przepisy ustawy, zawężając krąg osób uprawnionych do kwatery i nieprawidłowo rozróżniając pojęcia "kwatery" i "lokalu mieszkalnego". Wdowa po emerytowanym żołnierzu, posiadająca prawo do renty rodzinnej i zamieszkująca z nim, powinna nabyć prawo do kwatery.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.z.S.Z.RP art. 23 § ust. 3 pkt 2 i ust. 5

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

u.z.S.Z.RP art. 21 § ust. 1 i 3

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.S.Z.RP art. 24 § ust. 1

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.S.Z.RP art. 44

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.e.ż.i.r.

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego przez organy wojskowe w zakresie interpretacji uprawnień do kwatery dla wdowy po zmarłym żołnierzu zawodowym.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa wyraźnie rozróżnia pojęcie "kwatery" i "lokalu mieszkalnego". Kwaterą jest lokal zasiedlony przez osoby uprawnione [...] co obejmuje także emerytów i rencistów wojskowych. "Lokalami mieszkalnymi" są natomiast lokale, które zasiedlają inne osoby niż określone w art. 24 ust. 1 ustawy. Organy [...] wadliwie uznały, że J. R. – małżonek zmarłego żołnierza zawodowego, jako osoba nie będąca "osobą uprawnioną" nie może nabyć prawa do kwatery, a tytułem prawnym do zajmowanego lokalu mieszkalnego może być tylko umowa najmu.

Skład orzekający

Zdzisław Sadurski

przewodniczący

Jacek Czaja

członek

Maria Wieczorek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w kontekście praw członków rodziny zmarłych żołnierzy do kwatery."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wdowy po emerytowanym żołnierzu zawodowym i przepisów obowiązujących w 2004 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu praw do mieszkań dla rodzin wojskowych i pokazuje, jak błędna interpretacja przepisów przez organy administracji może prowadzić do krzywdzących decyzji.

Czy wdowa po emerytowanym żołnierzu ma prawo do wojskowej kwatery? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 47/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-06-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jacek Czaja
Maria Wieczorek /sprawozdawca/
Zdzisław Sadurski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne
Siły zbrojne
Sygn. powiązane
OSK 1599/04 - Wyrok NSA z 2005-01-19
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 42 poz 368
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia prawa do kwatery 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy nr [...] z dnia [...]. 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącej J. R. kwotę [...] złotych tytułem kosztów procesu.
Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zaskarżoną decyzją znak: [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 13 ust. 4 i ust. 5, art. 21 ust. 3, art. 23 ust. 3 pkt 2 i ust. 5, art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368),po rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego Nr [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy nabycia prawa do kwatery – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Z akt sprawy wynika, że J. R. jest wdową po zmarłym w dniu [...] listopada 2002 r. żołnierzu zawodowym zwolnionym z czynnej służby wojskowej, S. R., który zgodnie z zaświadczeniem Wojskowego Biura Emerytalnego znak [...] z [...] w dniu śmierci posiadał ustalone prawo do emerytury wojskowej. W związku z tym oraz z faktem, że J. R. w dniu śmierci męża zamieszkiwała wspólnie z nim w kwaterze, Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego w dniu [...] stycznia 2003 r. wydał decyzję nr [...] stwierdzającą, iż J. R. nabyła prawo do lokalu mieszkalnego, zgodnie z art. 23 ust. 3 i ust. 5 oraz art. 21 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Od decyzji tej J. R. złożyła odwołanie, na skutek którego w dniu [...] 2003 r. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w pierwszej i drugiej instancji. W stosunku do decyzji z dnia [...] 2003 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził w dniu [...] 2003 r. z urzędu nieważność.
W dniu [...] 2003 r. została wydana decyzja Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego nr [...] stwierdzająca, że J. R. nie nabyła prawa do kwatery. W uzasadnieniu powołano się m.in. na art. 21 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym kwatera zasiedlona przez osobę inną niż określona w art. 24 ust. 1 ustawy , tj. inną niż żołnierz zawodowy pełniący czynną służbę lub żołnierz zwolniony z czynnej służby wojskowej, stanowi lokal mieszkalny. Wobec tego tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego po śmierci S. R. dla J. R. powinna być umowa najmu lokalu mieszkalnego zawarta w trybie cywilnoprawnym.
Od wyżej wymienionej decyzji J. R. złożyła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydał w dniu [...] zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ zwrócił uwagę na określenie "osoby uprawnione" użyte w art. 24 ust. 1 ustawy, z którego wynika, że "osobami uprawnionymi" są żołnierze zawodowi pełniący czynną służbę wojskową oraz żołnierze zawodowi zwolnieni z czynnej służby wojskowej. Natomiast w myśl art. 31 ust. 3 ustawy kwatera zasiedlona przez osobę inną niż "osoba uprawniona" stanowi lokal mieszkalny. Treść art. 24 ust. 1 ustawy stanowi nie tylko o możliwości realizacji prawa do kwatery, ale również ogranicza krąg osób uprawnionych do kwatery. Wobec tego tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego po śmierci S. R. dla J. R. powinna być umowa najmu lokalu mieszkalnego. Dlatego zarzut naruszenia art. 23 ust. 3 pkt 2 ustawy jest chybiony, ponieważ przepis ten stanowi o zachowaniu prawa do kwatery lub lokalu mieszkalnego, natomiast decyzję o zachowaniu lub nabyciu uprawnień do kwatery zgodnie z art. 23 ust. 5 można wydać tylko w stosunku do osób uprawnionych do kwatery.
Na decyzję organu odwoławczego J. R. w dniu [...] 2004 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zwracając się o uchylenie decyzji z dnia [...]oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] 2003 r. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art. 23 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaskarżonej decyzji podnosząc jednocześnie fakt, że skarżąca w dniu [...] 2003 r. zwolniła mieszkanie i wyprowadziła się.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę, zważył, co następuje:
Dokonując zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, że skarga J. R. zasługuje na uwzględnienie z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W indywidualnej sprawie organ administracji jest zobowiązany ustalić stan faktyczny dotyczący tej sprawy, ocenić znaczenie stanu faktycznego według danej normy prawa materialnego stanowiącej podstawę wydawanej decyzji oraz zastosować tę normę prawną do ustalonego stanu faktycznego prawidłowo ją interpretując. Z tego względu istotne znaczenie ma użycie właściwych reguł interpretacyjnych i dokonanie przez to odpowiedniej wykładni przepisów prawnych, w oparciu o które kształtowana jest w drodze decyzji sytuacja indywidualnego podmiotu.
Materia, w oparciu o którą wydano decyzje administracyjne w przedmiotowej sprawie, tj. materia zakwaterowania stałego żołnierzy zawodowych została uregulowana w ustawie z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368).
Na wstępie wskazać należy, że powołana wyżej ustawa wyraźnie rozróżnia pojęcie "kwatery" i "lokalu mieszkalnego" /art. 21 ust. 1 i 3 w/w ustawy/.
Kwaterą jest lokal zasiedlony przez osoby uprawnione wymienione w art. 24 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 i 3 oraz art. 23 ust. 1 i 2 ustawy, co obejmuje także emerytów i rencistów wojskowych.
"Lokalami mieszkalnymi" są natomiast lokale, które zasiedlają inne osoby niż określone w art. 24 ust. 1 ustawy.
Stosownie do przepisu art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w razie śmierci emeryta uprawnionego do emerytury wojskowej lub rencisty uprawnionego do wojskowej renty inwalidzkiej z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową, prawo do kwatery nabywają wspólnie zamieszkali w kwaterze z emerytem lub rencistą, w dniu jego śmierci członkowie rodziny uprawnieni do wojskowej renty rodzinnej.
Natomiast w myśl art. 23 ust. 1 powołanej ustawy, żołnierz zawodowy zwolniony z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba stałą zachowuje prawo do kwatery, jeżeli nabył uprawnienia do emerytury wojskowej lub renty inwalidzkiej.
Przesłanki wymienione w cyt. wyżej przepisie art. 23 muszą wystąpić kumulatywnie, aby małżonkowi zmarłego emeryta wojskowego lub rencisty wojskowego przysługiwało prawo do kwatery.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że zmarły mąż skarżącej, S. R. posiadał ustalone prawo do emerytury wojskowej na podstawie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. Został on zwolniony z jednostki organizacyjnej podległej MON w związku z przejściem na emeryturę oraz, że J. R. ma ustalone na stałe prawo do wojskowej renty rodzinnej /zaświadczenie Z-cy Dyrektora do Spraw Emerytalno-Rentowych z dnia 24 stycznia 2003 r. znak: RRU-5141/2; k. 2 akt admin./.
Nie kwestionowana jest również okoliczność, że J. R. zamieszkiwała wspólnie ze zmarłym S. R. w dacie jego śmierci.
W tym stanie stwierdzić należy, że organy I i II instancji interpretując powołane wyżej przepisy prawa, wadliwie uznały, że J. R. – małżonek zmarłego żołnierza zawodowego, jako osoba nie będąca "osobą uprawnioną" nie może nabyć prawa do kwatery, a tytułem prawnym do zajmowanego lokalu mieszkalnego może być tylko umowa najmu /art. 44 cyt. ustawy/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje zatem, że zaskarżona decyzja Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego, z uwagi na mające wpływ na wynik sprawy istotne błędy interpretacyjne dotyczące przepisów prawa materialnego, na których oparły się organy administracyjne wydając decyzje, powinny ulec uchyleniu.
Z tych też względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI