III SA/LU 462/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą prawa do zasiłku przedemerytalnego, uznając, że skarżąca nie mogła być uznana za osobę bezrobotną z uwagi na posiadanie udziału we współwłasności gospodarstwa rolnego przekraczającego 2 ha przeliczeniowe.
Skarżąca R.R. domagała się przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, jednak organ administracji odmówił jej tego prawa, wskazując, że w dniu rejestracji jako bezrobotna była współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że posiadanie udziału we współwłasności gospodarstwa rolnego o takiej powierzchni wykluczało przyznanie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego skarżącej R.R. Organ administracji uznał, że skarżąca nie spełniała warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej w dniu rejestracji (27 grudnia 2001 r.), ponieważ była współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Skarżąca odziedziczyła udział w gospodarstwie po ojcu, a jej udział, odniesiony do całości gospodarstwa, przekraczał wskazany limit. Sąd administracyjny w Lublinie, rozpoznając skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę przyznania zasiłku, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że przy rozpatrywaniu wniosku o zasiłek przedemerytalny stosuje się przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania, a posiadanie udziału we współwłasności gospodarstwa rolnego przekraczającego 2 ha przeliczeniowe stanowi negatywną przesłankę do uznania za osobę bezrobotną. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej, uznając, że nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba będąca współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, którego łączna powierzchnia użytków rolnych przekracza 2 ha przeliczeniowe, nie może być uznana za osobę bezrobotną.
Uzasadnienie
Posiadanie udziału we współwłasności gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe stanowi negatywną przesłankę do uzyskania statusu bezrobotnego, niezależnie od wielkości samego udziału.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.z.p.b. art. 2 § ust. 1 pkt 2 d
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
u.z.p.b. art. 37 j
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.p.b. art. 37 k § ust. 1
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Ustawa o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty art. 3 § ust. 1
u.ś.p. art. 29 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
u.ś.p. art. 30 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
k.c. art. 195
Kodeks cywilny
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
k.c. art. 207
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 67 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 71 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie udziału we współwłasności gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe wyklucza przyznanie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 67 ust. 2 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. Naruszenie zasad postępowania (art. 10 i 9 kpa) poprzez brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Błędna interpretacja przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Niewłaściwa podstawa prawna rozstrzygnięcia (zastosowanie tekstu jednolitego z 2003 r. zamiast obowiązującego w dacie decyzji).
Godne uwagi sformułowania
Nie ma zaś żadnych podstaw normatywnych do dokonywania na potrzeby wyliczenia fizycznej wielkości gospodarstwa wg wysokości udziałów współwłaścicieli, o ile nie doszło do zniesienia współwłasności. Wskazana zaś przez skarżącą norma konstytucyjna zawarta w art. 71 ust. 1 wskazuje iż Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny.
Skład orzekający
Marek Zalewski
przewodniczący
Jerzy Marcinowski
sprawozdawca
Jadwiga Pastusiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji bezrobotnego w kontekście posiadania gospodarstwa rolnego, zasady stosowania prawa materialnego przy wznowieniu postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o zasiłkach przedemerytalnych i definicją bezrobotnego w kontekście współwłasności gospodarstwa rolnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak szczegółowe przepisy dotyczące definicji bezrobotnego mogą wpływać na prawo do świadczeń socjalnych, nawet w przypadku posiadania jedynie udziału we współwłasności.
“Czy posiadanie kawałka ziemi oznacza brak prawa do zasiłku? Sąd wyjaśnia definicję bezrobotnego.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 462/04 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2004-11-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-08-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jadwiga Pastusiak Jerzy Marcinowski /sprawozdawca/ Marek Zalewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6332 Należności przedemerytalne Hasła tematyczne Zabezpieczenie społeczne Sygn. powiązane I OSK 254/05 - Wyrok NSA z 2005-10-11 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 6 poz 65 Ustawa z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty Dz.U. 2004 nr 120 poz 1252 Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr.), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2004 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...], wydaną w sprawie znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 37 k ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 d ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm.) i art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154 poz. 1793) po rozpatrzeniu odwołania R. R. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] maja 2004 r., znak [...] w sprawie odmowy prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 28 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2003 r., Wojewoda zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że R. R. zarejestrowała się jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 27 grudnia 2001 r. i złożyła dokumenty do ustalenia prawa do zasiłku przedemerytalnego, który przyznano jej w kwocie 572,10 zł. do czasu nabycia uprawnień emerytalnych. Z akt sprawy wynika, iż rejestrując się jako bezrobotna, Skarżąca nie poinformowała Powiatowego Urzędu Pracy o nabyciu z dniem 20 listopada 1997 r. spadku w postaci udziału w gospodarstwie rolnym o powierzchni powyżej 2 ha przeliczeniowych, co spowodowało, iż w dniu rejestracji nie spełniała definicji osoby bezrobotnej (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). Z postanowienia Sądu Rejonowego - Roki Sądowe w P. z dnia [...] lipca 2003 r. - wynika, że z mocy ustawy R. R. wspólnie z matką i siostrą w dniu 20 listopada 1997 r. stały się w 1/3 każda z nich współwłaścicielkami gospodarstwa rolnego po zmarłym w dniu 20 listopada 1997 r. ojcu J. B. W dniu 11 lutego 2004 r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęło zaświadczenie wydane przez Urząd Miejski informujące o tym, że mąż R. R. – J. R. nie jest właścicielem, ani posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha użytków rolnych lub o powierzchni przekraczającej 1 ha przeliczeniowy. Na zaświadczeniu tym jest również adnotacja o tym, że żona J. R. – R. R. nabyła prawo do spadku w części 1/6 z gospodarstwa rolnego o pow. 5,06 ha fizycznych co stanowi 3,63 ha przeliczeniowych. W oparciu o dokumenty potwierdzające, iż strona nie posiadała w dniu rejestracji uprawnień do przyznania jej statusu osoby bezrobotnej, Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy, po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. uchylił swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2001 r. w sprawie przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 28 grudnia 2001 r. oraz odmówił prawa do zasiłku przedemerytalnego od 28 grudnia 2001 r. Od tej decyzji R. R. wniosła odwołanie do Wojewody zarzucając jej błędną interpretację instytucji współwłasności, uregulowanej treścią art. 195 Kodeksu cywilnego. Organ II instancji rozpatrując to odwołanie zauważył, że adnotacja w sprawie R. R. dokonana na zaświadczeniu męża odwołującej się – J. R. wydanym przez Urząd Miejski dnia [...] lutego 2004 r. - nie może być traktowana jako dokument urzędowy (zaświadczenie wydane osobie nie uczestniczącej w postępowaniu, adnotacja dopisana ręcznie bez parafowania przez osobę wydającą zaświadczenie). Zauważono również, że adnotacja ta w swej treści mówiąca o dziedziczeniu przez R. R. gospodarstwa rolnego w 1/6 części była sprzeczna z postanowieniem Sądu Rejonowego - Roki Sądowe w P. z dnia [...] lipca 2003 r., w którym stwierdza się, że R. R. odziedziczyła gospodarstwo w 1/3 części. W aktach sprawy znajduje się między innymi zaświadczenie z dnia [...] marca 2004 r. wydane przez Urząd Miejski, z którego wynika, że R. R. posiada gospodarstwo rolne o pow. 1,08 ha fizycznych (0,77 ha przeliczeniowych) użytków rolnych. Wobec tego, że wszystkie wymienione wyżej dokumenty w swej treści były ze sobą sprzeczne, organ II instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Na zlecenie Powiatowego Urzędu Pracy, sprawa wyjaśniona została przez Starostwo Powiatowe i Urząd Miejski w dniu [...] maja 2004 r. Z pisma Starostwa wynika, że na gospodarstwo rolne, które wchodziło w skład masy spadkowej objętej postępowaniem w sprawie sygn. akt I Ns 98/03/P - został wydany akt własności ziemi na małżonków B. J. i B. Z. Po śmierci jednego ze współmałżonków J. B., Sąd stwierdził prawo do spadku do gospodarstwa w związku z czym udział ½ pozostał na podstawie aktu własności ziemi na B. Z., a część po J. B. wpisano zgodnie z ustaleniami Sądu w postanowieniu z dnia [...] lipca 2003 r., Sygn. Akt [...]. Ustalony przez Sąd udział 1/3 w stosunku do masy spadkowej po J. B. wynosi odpowiednio dla Z. B. 4/6, R. R. 1/6 i R. J. l/6. Z pisma Urzędu Miejskiego, również z dnia [...] maja 2004 r. wynika, że B. J. i B. Z. zam. w P. ul. K. posiadali w okresie od 1 stycznia 1997 r. do 31 grudnia 2002 r. - 4,84 ha fizycznych co stanowiło 3,63 ha przeliczeniowych a od 1 stycznia 2003 r. do 29 lipca 2003 r. - 5,05 ha fizycznych co stanowiło 3,62 ha przeliczeniowych. Z pisma tego wynika również, że stan prawny gruntów J. B. i Z. B. do dnia rejestracji w dniu 27 grudnia 2001 r. jako bezrobotnej R. R. nie zmienił się. Urząd Miasta stwierdza, że R. R. nabyła spadek orzeczeniem Sądu z dnia [...] lipca 2003 r. w części 1/6 z gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,05 ha fizycznych co stanowi 3,62 ha przeliczeniowych. Wg informacji Urzędu Miasta - stan prawny gospodarstwa rolnego R. R. zmienił się 8 marca 2004 r. Aktem notarialnym z dnia 8 marca 2004 r. wraz ze współwłaścicielami sprzedała część gruntów i zniosła współwłasność w gospodarstwie rolnym, w wyniku czego pozostało jej gospodarstwo rolne o powierzchni 1,08 ha fizycznego co stanowi 0,77 ha przeliczeniowego. Po uzyskaniu dodatkowych, wyżej wymienionych informacji, Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy działający z upoważnienia Starosty, decyzją z dnia [...] maja 2004 r. ponownie odmówił R. R. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od 28 grudnia 2001 r. Od tej decyzji strona odwołała się do Wojewody. Organ II instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. znak [...] stwierdził, że R. R. dziedzicząc po ojcu J. B. udział w gospodarstwie rolnym stała się tym samym współwłaścicielką tego gospodarstwa. Udział R. R. bez względu na to jakiej jest wielkości, należy odnieść do całości gospodarstwa rolnego liczącego w dniu rejestracji 3,62 ha przeliczeniowego. W dniu 22 lipca 2004 r. strona wniosła skargę na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 67 ust. 2 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP; art. 10 § 1, 8, 9, 14 kpa, art. 37 k, 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] marca 2004 r. w całości oraz umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ przed wydaniem ostatecznej decyzji nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 10 i 9 kp, tj. przed wydaniem decyzji nie miała możliwości wypowiedzieć się co do zebranego materiału dowodowego ani zgłosić żądania przeprowadzenia dowodu w postaci uzyskania informacji o wszczęciu lub o toczącym się postępowaniu w sprawie zasiedzenia przypadającego mi gospodarstwa rolnego - w wyniku którego, jeżeli zakończy się zgodnie z żądaniami wnioskodawcy, nigdy nie nabyłaby tego gospodarstwa. W przypadku potwierdzenia informacji organ powinien z urzędu zawiesić postępowanie. Skarżąca podnosi, że nie miała w zasadzie możliwości brania udziału w toku postępowania, organ nie udzielał jej niezbędnych informacji. Nie mogła również podnieść faktu, iż w wyniku podziału przedmiotowego gospodarstwa przypadła jej część o powierzchni 1,06 ha. Zdaniem skarżącej organ nieprawidłowo interpretuje przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wykładnia ustawy powinna być oparta na zasadach ogólnych określonych w art. l ust. 1, zgodnie z którymi zadaniem Państwa jest łagodzenie skutków bezrobocia. Ponadto art. 67 oraz 71 Konstytucji RP gwarantują bezrobotnym prawo do zabezpieczenia społecznego i udzielanie pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca podnosi, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d cyt. ustawy nie jest ani samoistnym posiadaczem ani właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni przeliczeniowej powyżej 2 ha. Po dokonanym podziale gospodarstwa przypadła jej część o powierzchni 1,06 ha. Skarżąca podnosi również, że Wojewoda wydał decyzję oceniając stan faktyczny z 2001 r. na podstawie stanu prawnego nie obowiązującego w momencie wydawania pierwotnej decyzji o przyznaniu zasiłku tj. na podstawie tekstu jednolitego z 2003 r. cyt. ustawy, co powoduje nieważność postępowania z powodu zastosowania niewłaściwej podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nie zasadna, zatem podlega oddaleniu. W pierwszym rzędzie ustalić należy jaki charakter ma decyzja wydana w trybie wznowienia postępowania, gdyż przesądza to o zasadności zarzutu dotyczącego właściwości stosowanego prawa. W odniesieniu do przepisów prawa materialnego zasadą jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium postępowania zwykłego. Organ stosuje więc te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w chwili orzekania. Odstępstwo od tej zasady dotyczy wyłącznie skutków deklaratoryjnych, a więc następujących z mocy prawa, ex tunc (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 1984 r., I SA 86/84, ONSA 1984, Nr 1, poz. 59 z glosą J. Borkowskiego; OSP 1985, z. 5, poz. 95: "1. Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji państwowej, wydający nową decyzję, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania. 2. Odstępstwo od powyższej zasady dotyczy tylko decyzji deklaratoryjnych, to jest stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa, a więc z mocą ex tunc."; por. też postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 1981 r., II SA 157/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 52: "Postępowanie administracyjne prowadzone w trybie nadzoru (art. 157 k.p.a.), jak i trybie wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.), są tylko innymi fazami postępowania administracyjnego prowadzonego uprzednio w tej samej sprawie w zwykłym trybie i zakończonego decyzjami ostatecznymi. W rozumieniu art. 14 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 4, poz. 8) za datę wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznawanej w trybie nadzoru (art. 157 k.p.a.) lub w trybie wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.) przyjmuje się datę wszczęcia postępowania w zwykłym trybie (tryb instancyjny), przy czym przez pojęcie «sprawy» należy rozumieć tożsamość stosunku materialnoprawnego, a nie poszczególne fazy postępowania dotyczące tego samego stosunku materialnoprawnego." (tak M. Jaśkowska w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2000. – kom. do art. 149 kpa - cyt. za LEX). Podobnie B. Adamiak wskazuje, iż kwestią budzącą wątpliwości jest również kwestia, wedle jakich przepisów prawa materialnego organ rozstrzyga sprawę administracyjną. Zastosować tu należy wszystkie reguły wypływające z zasady praworządności, a zatem organ związany jest przepisami prawnymi obowiązującymi w dniu wydania decyzji podjętej w trybie wznowienia postępowania (B. Adamiak, J. Borkowski w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.BECK 2004 r., s. 665 – 666. (tak też M. Wierzbowski w: Postępowanie administracyjne, C.H. BECK 2004 r., s. 210). Konstatacja powyższa ma istotny walor porządkujący, ze względu na bardzo liczne zmiany przepisów emerytalnych, jakie zaszły na przestrzeni ostatnich kilu lat. Zgodnie z przepisem art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r., a więc dacie złożenia wniosku przez skarżącą) - zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli spełniała określone dodatkowe warunki. Instytucja zasiłku przedemerytalnego została zmodyfikowana z dniem 1 stycznia 2002 r. Z dniem tym art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, będący podstawą do przyznawania zasiłku przedemerytalnego został skreślony mocą art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno – Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793). Zgodnie jednak z art. 11 ust 2 tejże ustawy osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach (z określonymi zastrzeżeniami). Regulacja prawna dotycząca zasiłku przedemerytalnego została jednakże ponownie zmieniona przepisami ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65). Zgodnie z art. 3 ust. l tej ustawy - prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w art. 1 (ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu), w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługiwało bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. Z dniem 1 czerwca 2004 r. nastąpiła systemowa zmiana regulacji prawnej w tym zakresie. Zgodnie jednak z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120 poz. 1252) osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaty zasiłków przedemerytalnych spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, zachowują to prawo na zasadach określonych w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793). Zgodnie zaś z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W tym stanie rzeczy, do rozpatrzenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego należało stosować art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku przez skarżącą (27 grudnia 2001 r.). Wskazać zatem należy, że zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku na dzień złożenia wniosku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli spełniała określone dodatkowe warunki. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - pojęcie bezrobotny oznacza osobę, która poza szeregiem innych warunków wskazanych w ustawie nie jest właścicielem lub posiadaczem (samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, gospodarstwo rolne w którym udział odziedziczyła skarżąca, w dacie składania wniosku przekraczało 2 ha przeliczeniowe. Nie ma zaś żadnych podstaw normatywnych do dokonywania na potrzeby wyliczenia fizycznej wielkości gospodarstwa wg wysokości udziałów współwłaścicieli, o ile nie doszło do zniesienia współwłasności. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 1998 r. II SA 565/98, LEX nr 41865, który wskazał, iż każdy współwłaściciel zgodnie ż przepisami art. 195 i 206 kodeksu cywilnego jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Oznacza to, że w posiadaniu lub korzystaniu z prawa własności może ograniczyć współwłaściciela wobec pozostałych współwłaścicieli. Nie jest on ograniczony we władaniu rzeczą wspólną tylko do swojej części. Sprawa możliwości czerpania pożytków ze wspólnego gospodarstwa rolnego jest już rzeczą odrębną i możliwości uzyskania tych pożytków przez współwłaścicieli (art. 207 k.c.) nie mają wpływu na ocenę spełnienia negatywnej przesłanki dotyczącej własności nieruchomości rolnej po stronie bezrobotnego. Sąd w składzie niniejszym podziela ten pogląd. Nie sposób uznać, że współwłaściciel nie jest posiadaczem nieruchomości, gdyż nawet w razie dokonania podziału nieruchomości do wyłącznego korzystania przez poszczególnych współwłaścicieli (quoad usum) współwłaściciele, pozostając współposiadaczami samoistnymi rzeczy wspólnej, uzyskują posiadanie zależne części rzeczy (zob. E. Gniewek - Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze, 2001 – kom. do art. 206 kc – cyt. za LEX). Skarżąca trafnie podnosi, że zgodnie z art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, jednak jak wskazuje przepis, zakres i formy zabezpieczenia określa ustawa. Wyżej wskazane ustawowe regulacje wyłączają sytuację, w jakiej znalazła się skarżąca spod szczególnej ochrony. Nie sposób zatem przyjąć, że norma konstytucyjna może znaleźć w takim przypadku zastosowanie bezpośrednio. Wskazana zaś przez skarżącą norma konstytucyjna zawarta w art. 71 ust. 1 wskazuje iż Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Normy te adresowane są do organów państwa i stanowią dyrektywę w zakresie stanowienia regulacji i podejmowania środków pomocy. Zadania te są realizowane wskazanymi wyżej aktami ustawowymi, które jednak nie przewidywały szczególnej pomocy materialnej w ustalonym stanie faktycznym. Nie można tez zgodzić się z twierdzeniem, że brzmienie powyższych norm konstytucyjnych nakazuje interpretację przepisów o zasiłkach emerytalnych contra legem tak, aby objąć tą formą pomocy osoby nie spełniające przesłanek, w ramach łagodzenia skutków bezrobocia. Wskazane przez skarżącą naruszenie zasad postępowania (art. 8, 9, 10 i 14 kpa), zasadne jest w zakresie zarzutu, że organy wbrew art. 10 § 1 kpa, nie powiadomiły skarżącej o możliwości końcowego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie Sądu nie ma jednak podstaw do przyjęcia, że to konkretne naruszenie miało określony wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy również, iż omyłka we wskazaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia – art. 3 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (zamiast art. 37 j ust. 1) nie pociąga za sobą wadliwości rozstrzygnięcia, gdyż zastosowaną prawidłową normę prawną. Mając powyższe na uwadze Sąd nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia decyzji wydanych w ramach badanego postępowania, a zatem w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) skarga została oddalona.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI