III SA/Lu 455/22

III SA/Lu 455/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/
Jerzy Drwal
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 58 ust. 2; art. 132 ust. 1 i 3 pkt 2; art. 134 ha ust. 2; art. 135e; art. 135j ust. 1 pkt 2; art. 135g ust. 1; art. 135p ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. G. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Orzeczeniem z dnia 14 lipca 2022 r. nr [...] Komendant Policji (dalej jako "organ odwoławczy", "organ II instancji", "KWP"), po rozpatrzeniu odwołania D. G. (dalej jako "obwiniony", "skarżący") utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w Z. (dalej jako "organ I instancji") z dnia 29 kwietnia 2022 r. w sprawie przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia skarżącemu kary nagany.
Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w następującym stanie sprawy.
Organ I instancji wszczął w dniu 22 marca 2022 r. postępowanie dyscyplinarne przeciwko D. G. - asystentowi Zespołu ds. Kryminalnych Posterunku Policji w N. obwiniając go o to, że w czasie od dnia 24 do dnia 25 lutego 2022 r. naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, iż nie wykonał pisemnego polecenia Komendanta Miejskiego Policji w Z. z dnia 24 lutego 2022 r., przekazanego przez bezpośredniego przełożonego kierownika Posterunku Policji w N., dotyczącego stawienia się w Wydziale Kryminalnym KMP w Z. celem pobrania odcisków linii papilarnych oraz wymazów ze śluzówki policzków, tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 1 i 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm., obecnie Dz.U. z 2023 r. poz. 171 ze zm.). W toku postępowania dyscyplinarnego, podczas przesłuchania obwiniony przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, jednocześnie zgodnie ze swoimi uprawnieniami odmówił złożenia wyjaśnień. W tej sytuacji, na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, organ I instancji orzekł o winie policjanta w zakresie zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył karę nagany.
W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji wskazał, że popełnienie zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego zostało w sposób dostateczny udowodnione w ramach niniejszego postępowania dyscyplinarnego i zawarte w zgromadzonym materiale dowodowym, tj. notatkach służbowych podinsp. M. S., asp. W. S. oraz zeznań tych policjantów. Zeznania świadków są spójne i znajdują odzwierciedlenie w zebranej w toku postępowania dokumentacji służbowej. Ponadto, sam obwiniony podczas przesłuchania nie negował tego, że nie wykonał polecenia. Zgromadzony w ramach postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy stanowi logiczną spójną całość, która w ocenie przełożonego dyscyplinarnego w sposób nie budzący wątpliwości, wskazuje na popełnienie przez obwinionego zarzucanego mu czynu. Organ I instancji uzasadniał, że polecenie Komendanta Miejskiego z dnia 24 lutego 2022 r. zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami przez uprawnionego przełożonego, a jego treść była prawidłowa i nie wyczerpywała znamion art. 58 ust. 2 ustawy o Policji. Treść polecenia została sformułowana kategorycznie i nie budzi wątpliwości, że policjant zapoznał się z nim dnia 24 lutego 2022 r. Obwiniony był bezwzględnie zobowiązany do podporządkowania się poleceniu, o czym stanowi § 1 pkt 2 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Skoro bowiem wydane polecenie mieściło się w kompetencjach i zostało przekazane przez przełożonego drogą służbową oraz nie stanowiło przestępstwa, to było dla obwinionego wiążące. Odmawiając wykonania polecenia obwiniony wykazał się lekceważącym stosunkiem do czynności służbowych oraz przełożonego. Skutkiem poczynań policjanta jest obniżenie dyscypliny służbowej. Organ I instancji wyjaśnił również, że wymierzona obwinionemu kara dyscyplinarna nagany jest współmierna do stopnia zawinienia popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. W sprawie nie zachodzą przesłanki wpływające na zaostrzenie wymiaru kary określone w art. 134h ust. 2 ustawy o Policji, jak i mające wpływ na złagodzenie wymiaru kary wynikające z art. 134h ust. 3 ustawy o Policji.
W odwołaniu D. G. wniósł o uchylenie orzeczenia w całości i uniewinnienie od popełnienia zarzucanego mu czynu.
Komendant Wojewódzki Policji nie uwzględnił odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia organ odwoławczy wyjaśnił, że przesłankami odpowiedzialności za przewinienia dyscyplinarne są bezprawność czynu i wina. Nadto, istotą prowadzonego postępowania dyscyplinarnego było ustalenie przez przełożonego dyscyplinarnego umyślności bądź nieumyślności przewinienia dyscyplinarnego (naruszenie dyscypliny służbowej) związanego z wystąpieniem winy przy jego popełnieniu, jej formy, zamiaru (dolus directus, dolus eventualis) oraz postaci nieumyślności. Natomiast stopień winy nie może przesądzać o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, a jedynie zgodnie z treścią art. 134h ust. 1 ustawy o Policji ma wpływ na wymiar kary. P. ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną w sytuacji popełnienia przewinienia dyscyplinarnego umyślnie lub nieumyślnie, przy czym przewinienie to polegać może na działaniu lub zaniechaniu działania. KWP wyjaśnił., że przełożony dyscyplinarny uznał asp. D. G. winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i przyjął, że zarzucany delikt dyscyplinarny popełnił umyślnie w zamiarze bezpośrednim. W ocenie organu odwoławczego obwiniony świadomie i rozmyślnie podjął decyzję o niepoddawaniu się tej procedurze. Pomimo wielokrotnego przypominania ze strony przełożonych o poddaniu się pobraniu, obwiniony konsekwentnie odmawiał, zaś odmawiając poddania się pobraniu odcisków linii papilarnych oraz wymazów ze śluzówek policzków, musiał mieć świadomość konsekwencji natury dyscyplinarnej podjętej (swojej) decyzji. Odnosząc się do argumentacji odwołania, że nie ma żadnego uregulowania prawnego, które nakazuje łączne pobranie odcisków linii papilarnych i wymazów śluzówki organ odwoławczy przypomniał, że obwinionemu zarzucono niewykonanie polecenia Komendanta Miejskiego Policji w Z. dotyczącego stawienia się w Wydziale Kryminalnym KMP w Z. celem pobrania odcisków linii papilarnych oraz wymazów ze śluzówki policzków. Niezaprzeczalnym też faktem jest, że skarżący w ogóle nie wykonał polecenia przełożonego, nie stawił się w wyznaczonym czasie i miejscu i nie umożliwił pobrania od niego albo odcisków linii papilarnych albo wymazów ze śluzówki policzków
Organ II instancji podzielił również stanowisko organu I instancji, że kara nagany odpowiada charakterowi i szkodliwości popełnionego czynu i jest współmierna do stopnia zawinienia popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. Wskazał, że zgodnie z art. 134h ust. 1 i 1a ustawy o Policji uwzględniono wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w powyższym przepisie. Uwzględniono stopień zawinienia, okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg jego służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zarzucił orzeczeniu organu odwoławczego naruszenie:
- art. 135g ust. 1 w zw. z art. 134ha ust. 2 ustawy o Policji, polegające na niezasadnym, dowolnym uznaniu, że jego zachowanie miało zawiniony charakter w postaci umyślności w zamiarze bezpośrednim, w sytuacji gdy skarżący pozostając w uzasadnionym błędzie niewłaściwie rozumiał przepis prawny stanowiący podstawę prawną, a w konsekwencji wyłącznie z uwagi na przyjęcie niezgodności z prawem rozkazu personalnego odmówił jego wykonania, co zdaniem skarżącego powinno mieć realny wpływ na rozstrzygnięcie postępowania dyscyplinarnego, tj. prowadzić do odstąpienia od postępowania dyscyplinarnego, zgodnie z art. 132 ust. 4b ustawy o Policji, albo umorzenia postępowania dyscyplinarnego bądź odstąpienia od wymierzenia kary dyscyplinarnej;
- art. 135e w zw. 135j ust. 3 ustawy o Policji i w zw. z art. 7, art. 77 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., obecnie Dz.U. 2022, poz. 2000 ze zm.), dalej "k.p.a.", polegające na nieprzeprowadzeniu w sprawie wszystkich niezbędnych czynności koniecznych do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, tj. pominięcie przez organy administracji pisemnych wyjaśnień skarżącego z dnia 18 kwietnia 2022 r. oraz marginalizację motywacji obwinionego tyczącą się odmowy wykonania polecenia służbowego, co w rezultacie doprowadziło do pobieżnej i oderwanej od całokształtu okoliczności sprawy analizy materiału dowodowego oraz wydania rozstrzygnięcia w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, co ma istotny wpływ dla oceny przesłanki zawinienia i odpowiedzialności dyscyplinarnej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia organu I instancji. W uzasadnieniu zarzutów skarżący, wskazał, że jego zachowanie nie wynikało z lekceważącego stosunku do obowiązków służbowych, w tym wykonywania wydanych funkcjonariuszowi poleceń. Wyłączną przyczyną odmowy wykonania polecenia służbowego było jego uzasadnione przekonanie o sprzeczności wydanego polecenia z obowiązującymi przepisami prawnymi. Skarżący uzasadnił przyczynę niezgodności przejawiającą się w obowiązku kumulatywnego poddania się czynnościom związanym z pobraniem odcisków linii papilarnych oraz wymazu ze śluzówki policzków, w sytuacji gdy przepis wprowadzający konieczność poddania się tymże obowiązkom posługuje się spójnikiem nierozłącznym "lub". Zdaniem skarżącego powyższa rozbieżność w treści polecenia służbowego a przepisami prawnymi, tj. art. 20 ust. 1l ustawy o Policji oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spaw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2020 r. w sprawie pobierania odcisków linii papilarnych oraz wymazów ze śluzówki policzków od funkcjonariuszy i pracowników Policji, wręcz obligowała go zgodnie z art. 58 ust. 2 ustawy o Policji do odstąpienia od wykonania przedmiotowego polecenia. Skarżący podkreślił nadto, że o ile kwestia niewypełnienia polecenia służbowego nie budzi wątpliwości, jest niekwestionowana w tym zakresie, iż obwiniony nie stawił się na wykonanie czynności polegających na zebraniu linii papilarnych i wydzielin ustrojowych z policzków, co zostało zbadane w wystarczającym stopniu przez organ administracji, o tyle nie mniej istotny problem przesłanki zawinienia został zmarginalizowany. Skarżący odmawiając stawiennictwa na badania (wykonania polecenia) pozostawał w usprawiedliwionym błędzie, że polecenie odpowiadające prawu wydane na zasadzie art. 20 ust. 1l ustawy o Policji oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie pobierania odcisków może zobowiązywać funkcjonariusza Policji albo do pobrania jego odcisków palców albo wydzielin z policzków - tak bowiem skarżący jako osoba nie posiadająca wiedzy prawniczej, a dokonująca literalnej wykładni przepisów zgodnej z potocznym rozumieniem słów, rozumiał powyższe uregulowanie. Skarżący podnosił również, że przed wydaniem przedmiotowego polecenia służbowego przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, a więc nie posiadał wiedzy by inni funkcjonariusze Policji zostali poddani takim wymogom, a także jak w praktyce funkcjonuje wyżej wskazane rozporządzenie, które weszło w życie dnia 21 sierpnia 2022 r., a więc stanowiło swoiste novum w porządku prawnym.
Na koniec skarżący wskazał, że podziela stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich (bez wskazania jego daty) w przedmiocie przekroczenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji upoważnienia ustawowego zwartego w art. 20 ust. 1m ustawy o Policji, gdyż przepis rangi ustawowej nie upoważnia uregulowania rozporządzeniem kwestii związanych z określeniem zasad (warunków) pobierania odcisków linii papilarnych lub wymazów policzków od określonej grupy funkcjonariuszy i pracowników Policji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zaskarżonym orzeczeniem KWP utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji, uznające skarżącego winny popełnienia zarzucanego mu przewinienia i wymierzające mu karę dyscyplinarną nagany. Organy obu instancji uznały, że funkcjonariusz naruszył dyscyplinę służbową, tj. art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji.
W ocenie skarżącego nie można przyjąć, że ponosi on odpowiedzialność dyscyplinarną za niewykonanie polecenia służbowego w sytuacji, gdy skarżący pozostawał w uzasadnionym błędnym przekonaniu co do niezgodności polecenia z podstawą prawną.
W ocenie sądu analizując dowody zebrane w toku postępowania dyscyplinarnego i ich ocenę przeprowadzoną w zaskarżonych orzeczeniach, w konfrontacji z zarzutami stawianymi w skardze nie można podzielić stanowiska skargi, że doszło do zarzucanych przez skarżącego naruszeń prawa. W szczególności, wbrew zarzutom skargi organy podjęły czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, materiał dowodowy sprawy niniejszej został zebrany w sposób wyczerpujący i był wystarczający do wydania zaskarżonego orzeczenia. Ocena zgromadzonych dowodów została przeprowadzona w granicach swobodnej oceny, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Tym samym zarzuty skargi co do naruszenia art. 135e w zw. z art. 135j ust. 3 jak i art. 135g ust. 1 w zw. z. z art. 134 ha ust. 2 uznać należy za chybione.
Dla ścisłości wyjaśnić tylko należy, że odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów uregulowana została w rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Zgodnie z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego. Zarówno więc z uwagi na charakter i przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną w powołanej ustawie o Policji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego policjantów (po też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 472/06, LEX nr 290653). Z tych już przyczyn postanowiony w skardze zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 108 k.p.a. jest niezasadny.
Bezspornym jest, że skarżący w czasie od dnia 24 do dnia 25 lutego 2022 r. nie wykonał pisemnego polecenia Komendanta Miejskiego Policji w Z. z dnia 24 lutego 2022 r. przekazanego przez bezpośredniego przełożonego kierownika Posterunku Policji w N. dotyczącego stawienia się w Wydziale Kryminalnym KMP w Z. celem pobrania odcisków linii papilarnych oraz wymazów ze śluzówki policzków.
Oś sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy zasadnie wymierzyły skarżącemu karę nagany uznając go winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej.
Skarżący argumentował, że o ile kwestia niewypełnienia przez skarżącego polecenia nie budzi wątpliwości, o tyle wątpliwości budzi jego wina.
W ocenie sądu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wina skarżącego nie budzi wątpliwości.
Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszeniem dyscypliny służbowej, stosownie do art. 132 ust. 2 ustawy, jest czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. W pojęciu naruszenia dyscypliny służbowej mieści się wiele różnych czynów, których przykładowe wyliczenie zawiera art. 132 ust. 3 ustawy.
Do pociągnięcia funkcjonariusza Policji do odpowiedzialności dyscyplinarnej konieczne jest stwierdzenie, czy zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne jest zawinione. Wina policjanta jest bowiem przesłanką wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. Przypisanie winy obwinionemu musi zostać wykazane na podstawie materiału dowodowego.
W myśl zaś art. 132a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Wina określona w powołanym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym. Wina umyślna może przejawiać się zamiarem bezpośrednim (obwiniony chce popełnić przewinienie) albo zamiarem ewentualnym (obwiniony, przewidując możliwość popełnienia przewinienia, godzi się na to). Nieumyślność natomiast polega na tym, że obwiniony nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to popełnia je na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Wina nieumyślna może mieć postać lekkomyślności (obwiniony przewidywał możliwość popełnienia przewinienia) albo postać niedbalstwa (obwiniony mógł i powinien przewidzieć możliwość popełnienia przewinienia). Stopień winy nie przesądza jednak o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, ale może mieć wpływ na wymiar kary.
Zgodnie z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu lub polecenia, z zastrzeżeniem przypadku określonego w art. 58 ust. 2 ustawy o Policji.
Funkcjonariusz jest związany rozkazem i poleceniem przełożonego a ich wykonywanie jest zasadniczą powinnością każdego policjanta i to niezależnie od tego, jak ocenia rozkazy i polecenia przełożonego, oraz czy się z nimi zgadza, czy też nie.
Odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia służbowego jest uzasadniona wyłącznie w przypadkach opisanych w art. 58 ust. 2 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjant obowiązany jest odmówić wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, a także polecenia prokuratora, organu administracji państwowej lub samorządu terytorialnego, jeśli wykonanie rozkazu lub polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. We wszystkich pozostałych przypadkach obowiązkiem policjanta jest wykonanie rozkazu lub polecenia, a ewentualna odmowa ich wykonania stanowi przypadek naruszenia dyscypliny służbowej, o jaki mowa w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. Podanie jakiejkolwiek przyczyny odmowy wykonania rozkazu lub polecenia nie może stanowić uzasadnionej odmowy wyłączającej dopuszczenie się przewinienia dyscyplinarnego (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 989/21, LEX nr 3354555).
W ocenie sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, postawa skarżącego nie znajduje żadnego usprawiedliwienia i świadczy o lekceważeniu obowiązujących przepisów. Bezspornym w realiach rozpatrywanej sprawy pozostaje fakt, że w dniu wydania przez przełożonego polecenia obowiązywał przepis art. 20 ust. 1l ustawy o Policji, zgodnie z którym Policja pobiera odciski linii papilarnych lub wymazy ze śluzówki policzków od funkcjonariuszy i pracowników Policji wykonujących służbowe czynności związane z ujawnianiem, zabezpieczaniem lub badaniem śladów związanych z podejrzeniem popełnienia czynu zabronionego w celach wyeliminowania pozostawionych przez nich śladów. Powołany przepis obowiązuje od 6 lutego 2019 r. Ponadto, od dnia 20 sierpnia 2020 r. obowiązuje wydane na podstawie art. 20 ust. 1m ustawy o Policji, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2020 r. w sprawie pobierania odcisków linii papilarnych oraz wymazu ze śluzówki policzków od funkcjonariuszy i pracowników Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1347 ze zm.), dalej "rozporządzenie". Zgodnie z § 3 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia kierownik jednostki organizacyjnej Policji, w której pełni służbę funkcjonariusz lub jest zatrudniony pracownik, po przeanalizowaniu zakresu zadań, który wynika z karty opisu stanowiska pracy, podejmuje decyzję: 1) o pobraniu odcisków linii papilarnych lub wymazu ze śluzówki policzków od funkcjonariusza lub pracownika; 2) o dokonaniu weryfikacji zasadności dalszego przetwarzania odcisków linii papilarnych lub profilu DNA funkcjonariusza lub pracownika; 3) o poinformowaniu dyrektora Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji o konieczności usunięcia tych danych. Na wniosek Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji lub Komendanta Biura Spraw Wewnętrznych Policji, Komendant Główny Policji może: 1) polecić kierownikowi jednostki organizacyjnej Policji odstąpienie od pobrania od funkcjonariusza odcisków linii papilarnych lub wymazu ze śluzówki policzków, a w przypadku gdy odciski linii papilarnych oraz wymazy ze śluzówki policzków zostały już pobrane, polecić zniszczenie ich, albo 2) w terminie 30 dni polecić dyrektorowi Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji usunięcie i zniszczenie odpowiednio odcisków linii papilarnych funkcjonariusza ze zbiorów danych daktyloskopijnych oraz profilu DNA i próbki biologicznej ze zbioru danych DNA, jeżeli zostały do tych zbiorów wprowadzone (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). Odciski linii papilarnych pobiera funkcjonariusz lub pracownik Policji przeszkolony w tym zakresie (§ 4 ust. 1 rozporządzenia).
Bez wątpienia zatem obowiązek poddania się przez funkcjonariusza czynnościom wskazanym w art. 20 ust. 1l ustawy o Policji jest obligatoryjny i wynikający wprost z ustawy. W kontekście argumentacji skargi i stanowiska Rzecznika Praw Obywatelskich, do którego nawiązuje pełnomocnik skarżącego wskazać tylko należy, że wątpliwości Rzecznika zawarte w piśmie z dnia 11 września 2020 r. skierowanym do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (pismo dostępne na stronie https://bip.brpo.gov.pl) dotyczyły regulacji § 3 ust. 2 rozporządzenia, a więc odstąpienia od pobrania od funkcjonariusza odcisków linii papilarnych lub wymazu ze śluzówki policzków i polecenia ich usunięcia i zniszczenia.
Jak wynika z akt, w tym zeznań przesłuchanych świadków pismem z dnia 25 marca 2021 r. I Zastępca Komendanta Policji polecił Komendantom Powiatowym i Miejskim Policji garnizonu [...] przeprowadzenie analizy realizowanych przez podległych funkcjonariuszy i pracowników Policji zadań, a w stosunku do osób, o których mowa w art. 20 ust. 1l ustawy o Policji, polecił pobranie śladów linii papilarnych/wymazów ze śluzówki policzków oraz przesłanie bezpośrednio do Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji. Na tej podstawie i zgodnie z poleceniem I Zastępcy Komendanta Policji, Komendant Miejski Policji w Z. podjął decyzję, że odciski linii papilarnych oraz wymazy ze śluzówek policzków należy pobrać od techników kryminalistyki oraz funkcjonariuszy wykonujących czynności dochodzeniowo-śledcze w KMP w Z. i jednostkach podległych.
Jak zeznał podinsp. M. S. (Naczelnik Wydziału Kryminalnego w Komendzie Miejskiej Policji w Z.) po dokonaniu w lutym 2022 r. weryfikacji pod kątem pobrania odcisków linii papilarnych oraz wymazów ze śluzówki policzków od podległych funkcjonariuszy, stwierdził, że nie pobrano odcisków linii papilarnych oraz wymazów ze śluzówki od asp. D. G. - asystenta Zespołu ds. Kryminałnych Posterunku Policji w N., który wcześniej przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. O fakcie tym telefonicznie poinformował kierownika Posterunku Policji w N. asp. W. S. wskazując aby skarżący niezwłocznie stawił się do Zespołu Techników Kryminalistyki Wydziału Kryminalnego KMP w Z.. Jak dalej zeznał ten świadek po jakimś kierownik Posterunku Policji w N. odzwoniła i poinformowała, że asp. D. G. odmówił pobrania od niego odcisków linii papilarnych oraz wymazów ze śluzówki policzków twierdząc, że brak jest ku temu podstaw prawnych (zeznania k. [...]-[...] akt. adm.)
Przesłuchana w charakterze świadka asp. W. S. zeznała natomiast, że po uzyskaniu w dniu 21 lutego 2022 r. telefonicznej informacji od podinsp. M. S. tego samego dnia niezwłocznie przekazała skarżącemu, który pełnił służbę, aby udał się niezwłocznie do KMP w Z. celem pobrania od niego odcisków linii papilarnych oraz wymazów ze śluzówek policzków. Poinformowała go również, że powyższy obowiązek wynika z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pobierania odcisków linii papilarnych oraz wymazów ze śluzówki policzków od funkcjonariuszy i pracowników Policji i wydanego polecenia Komendanta Miejskiego Policji w Z., który polecił pobrać odciski linii papilarnych oraz wymazy ze śluzówek policzków od techników kryminalistyki oraz funkcjonariuszy dochodzeniowo - śledczych. Skarżący odmówił udania się do KMP celem wykonania tych czynności wskazując, że rozporządzenie jest niższym aktem prawnym niż ustawa o Policji, a w tej ustawie nic nie ma zapisanego o pobieraniu odcisków i wymazów od funkcjonariuszy. O powyższym asp. W. S. zameldowała Komendantowi Miejskiemu Policji insp. W. P., sporządzając notatkę służbową. Następnie w dniu 24 lutego 2022 r. Komendant Miejski Policji w Z. wydał asp. W. S. ustnie polecenie zobowiązania asp. D. G. do stawiennictwa w Wydziale Kryminalnym KMP w Z. do dnia 25 lutego 2022 r. celem pobrania od niego odcisków linii papilarnych oraz wymazu ze śluzówki policzków na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia dekretując jednocześnie powyższe polecenie na notatce służbowej Naczelnika Wydziału Kryminalnego podinsp. M. S.. W. S. wyjaśniła, że tego samego dnia, tj. 24 lutego 2022 r. skarżący został ustnie poinformowany o tym poleceniu oraz zapoznany z pisemnym poleceniem Komendanta. P. osobiście odczytał treść tego polecenia, i stwierdził, że nie podda się tym czynnościom. Na powyższą okoliczność została sporządzona adnotacja na notatce służbowej podinsp. M. S. z poleceniem Komendanta. Ponadto asp. W. S. wskazała, że zobowiązała asp. D. G. do stawiennictwa w Wydziale Kryminalnym KMP w Z. w terminie do 25 lutego 2022 r. celem pobrania od niego odcisków linii papilarnych oraz wymazu ze śluzówki policzków. Skarżący nie wykonał polecenia Komendanta Miejskiego Policji w Z. (zeznania k.[...]-[...] akt. adm., notatka k. [...] akt. adm.).
Trafna jest ocena organu odwoławczego, że z zeznań powyższych świadków jednoznacznie wynika, że mimo jasnego i jednoznacznego polecenia Komendanta Miejskiego Policji w Z., skarżący konsekwentnie odmawiał jego wykonania. Tym samym nie można postawy skarżącego odmawiającego wykonania polecenia służbowego rozpatrywać w kategorii usprawiedliwionego błędu.
Policjant, odmawiając wykonania poleceń przełożonych podważał ich zasadność twierdząc nie miały ustawowej podstawy prawnej. W złożonych już po zakończeniu czynności dowodowych wyjaśnieniach skarżący prezentował stanowisko, że art. 20 ust. 1l ustawy o Policji zawiera spójnik "lub", tym samym daje adresatowi możliwość wyboru jednej z form postępowania, a więc albo pobrania odcisków linii papilarnych albo wymazów ze śluzówki policzków.
Istotne jednak w okolicznościach niniejszej sprawy jest, jak trafnie zauważył organ II instancji odnosząc się do tych wyjaśnień, że skarżący w ogóle nie stawił się w wyznaczonym czasie (24 lub 25 lutego 2022 r.) i miejscu (Wydział Kryminalny Komendy Miejskiej Policji w Z.) i nie umożliwił pobrania od niego ani odcisków linii papilarnych ani wymazów ze śluzówki policzków do czego jak sam przyznał zobowiązują go zarówno przepisy ustawy o Policji, jak i rozporządzenia.
W ocenie sądu, postępowanie skarżącego wskazywało od samego początku na brak gotowości do wykonywania czynności zawodowych dla dobra społeczeństwa, szczególnego poświęcenia związanego ze służbą policjanta oraz poddania się szczególnej dyscyplinie. Wymaga podkreślenia, że subiektywne poglądy dotyczące braku konieczności podporządkowywania się poleceniom w zakresie zadań wynikających wprost z przepisów prawa nie mogą stanowić podstawy ignorowania poleceń przełożonych. P. jest formacją mundurową, zorganizowaną w sposób hierarchiczny. Dla skutecznej realizacji stojących przed nią celów koniecznym jest zapewnienie Policji m.in. możliwości szybkości działania. Jednym z elementów wpływających na tę szybkość jest właśnie zasada podporządkowania funkcjonariusza rozkazom i poleceniom służbowym przełożonych. Podkreślenia tym samym wymaga, że w pracy policjantów bardzo ważną rolę odgrywa identyfikacja z zawodem. Skarżący odmawiając wykonania polecenia służbowego wykazał brak umiejętności ścisłego podporządkowania się przełożonemu. Jedną z podstawowych cech stosunku służbowego, w jakim pozostaje obywatel pełniący służbę w Policji jest dyspozycyjność i posłuszeństwo poleceniom służbowym oraz podleganie odpowiedzialności dyscyplinarnej. Funkcjonariusz Policji jest związany rozkazem i poleceniem przełożonego a ich wykonywanie jest zasadniczą powinnością każdego policjanta i to niezależnie od tego jak ocenia rozkazy i polecenia przełożonego, oraz czy się z nimi zgadza, czy też nie.
Zgodnie z rotą przysięgi, której treść zawiera art. 27 ustawy o Policji, policjant ślubuje, m.in. przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych. Dochowanie obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania jest zasadniczą powinnością każdego policjanta (art. 58 ust. 1ustawy o Policji).
Skarżący mógłby odmówić wykonania polecenia tylko w razie gdyby jego wykonanie wiązało się z popełnieniem przestępstwa. W ocenie sądu nie budzi wątpliwości, że polecenie Komendanta Miejskiego Policji w Z. z dnia 24 lutego 2022 r. zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami przez uprawnionego przełożonego, a jego treść była prawidłowa i nie wyczerpywała znamion o których mowa w art. 58 ust. 2 ustawy o Policji. Polecenie było jasne, jednoznaczne i sformułowane kategorycznie. Treść polecenia wydanego skarżącemu nie budzi wątpliwości i polecenie to mieściło się w katalogu czynności, do których podjęcia przełożeni policjanta byli uprawnieni. Tym samym skarżący nie miał podstaw, aby odmówić wykonania polecenia. Sąd w pełni podziela argumentację organów obu instancji, że doszło do zawinionego naruszenia dyscypliny służbowej i nie wystąpiły okoliczności przemawiające na korzyść skarżącego. Działania skarżącego były bowiem świadome, skoro wiedział o treści polecenia, a pomimo tego nie zastosował się do niego.
W ocenie sądu wymierzona skarżącemu kara dyscyplinarna jest współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego (rangi i charakteru przewinienia) oraz stopnia zawinienia. Wybór każdej z kar nie może być dowolny, ale uzasadniony i poparty konkretnymi argumentami, uwzględniającymi indywidualne właściwości samego obwinionego, a także indywidualny charakter przypisanego przewinienia dyscyplinarnego. W niniejszej sprawie wymierzając skarżącemu karę dyscyplinarną nagany niewątpliwie uwzględniono dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ust. 1 i 1a ustawy o Policji, do czego szczegółowo odniesiono się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie w świetle poczynionych przez organ ustaleń w toku postępowania dyscyplinarnego stwierdzone przewinienie dyscyplinarne i stopień jego zawinienia nie budzą wątpliwości. Nałożona na skarżącego sankcja powinna uświadomić funkcjonariuszowi niestosowność jego zachowania oraz determinować wdrożenie do właściwego respektowania powinności zawodowych.
Z powyższych względów brak podstaw do uwzględnienia skargi.
Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a."
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.