III SA/Lu 454/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2018-12-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo celnetranzytdług celnyNCTSWspólnotowy Kodeks Celnyodpowiedzialnośćskarżącyorgan celnypostępowanie administracyjne

WSA w Lublinie oddalił skargę spółki z o.o. w sprawie o dług celny, uznając, że procedura tranzytu nie została prawidłowo zakończona, co skutkowało powstaniem długu celnego.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora IAS utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika UCS stwierdzającą powstanie długu celnego. Sprawa dotyczyła towaru objętego procedurą tranzytu zewnętrznego T1, który nie dotarł do urzędu przeznaczenia. Sąd uznał, że procedura tranzytu nie została prawidłowo zakończona, ponieważ towary nie zostały przedstawione w urzędzie przeznaczenia, co skutkowało powstaniem długu celnego. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę spółki S. z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego stwierdzającą powstanie długu celnego. Sprawa dotyczyła towaru (części mechanicznych) objętego procedurą tranzytu zewnętrznego T1, który został zgłoszony do przewozu z [...] do urzędu celnego przeznaczenia w Z. w terminie do dnia [...] grudnia 2015 r. Głównym zobowiązanym była skarżąca spółka, a przewoźnikiem firma L. A. Procedura tranzytowa została formalnie zamknięta w systemie NCTS, jednakże późniejsze ustalenia administracji celnej [...] wykazały, że towary nie zostały przemieszczone zgodnie z deklaracją i nie dotarły do urzędu przeznaczenia. Organy celne uznały, że doszło do usunięcia towaru spod dozoru celnego, co skutkowało powstaniem długu celnego w wysokości [...] zł. Skarżąca spółka zarzucała m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne uznanie, że procedura tranzytu nie została prawidłowo zakończona, oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia nabywcy towaru. Sąd, analizując przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego, uznał, że procedura tranzytu nie została prawidłowo zakończona, ponieważ towary nie zostały przedstawione w urzędzie przeznaczenia, a przedstawione przez organy celne informacje z łotewskiej administracji celnej, mimo formalnego zamknięcia procedury w systemie NCTS, nie potwierdziły jej prawidłowego zakończenia. Sąd podkreślił, że główny zobowiązany ponosi odpowiedzialność za przestrzeganie przepisów procedury tranzytu, a nieprzedstawienie towarów w urzędzie przeznaczenia jest równoznaczne z usunięciem towaru spod dozoru celnego i powstaniem długu celnego. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, procedura tranzytu zewnętrznego nie została prawidłowo zakończona, jeśli towary nie zostały przedstawione w urzędzie przeznaczenia, a formalne zamknięcie w systemie NCTS nie było poprzedzone kontrolą i opierało się na nieprawdziwych informacjach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak przedstawienia towarów w urzędzie przeznaczenia jest równoznaczny z usunięciem towaru spod dozoru celnego, nawet jeśli procedura została formalnie zamknięta w systemie NCTS. Informacje z systemu NCTS mają charakter wyłącznie informacyjny i podlegają weryfikacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

WKC art. 4 § pkt 13 i 17

Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

WKC art. 37 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

WKC art. 82 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

WKC art. 91 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

WKC art. 92 § ust. 1-2

Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

WKC art. 96 § ust. 1-2

Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

WKC art. 182

Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

WKC art. 203 § ust. 1-3

Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

WKC art. 213

Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

WKC art. 214 § ust. 1-2

Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

RWKC art. 366 § ust. 1-2

Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

RWKC art. 199 § ust. 1

Rozporządzenie Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Procedura tranzytu nie została prawidłowo zakończona z powodu nieprzedstawienia towarów w urzędzie przeznaczenia. Formalne zamknięcie procedury w systemie NCTS nie jest wystarczające do uznania jej za prawidłowo zakończoną, jeśli nie potwierdzają tego faktyczne kontrole i dokumenty. Główny zobowiązany ponosi odpowiedzialność za dług celny wynikający z nieprawidłowego zakończenia procedury tranzytu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędne uznanie, że procedura tranzytu nie została prawidłowo zakończona. Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia nabywcy towaru. Zarzut sprzeczności ustaleń organu celnego z zebranym materiałem dowodowym. Zarzut naruszenia przepisów KPA poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i nieprzeprowadzenie dowodów zmierzających do ustalenia odpowiedzialności osób trzecich.

Godne uwagi sformułowania

Procedura tranzytu nie została prawidłowo zakończona. Usunięcie towaru spod dozoru celnego jest równoznaczne z powstaniem długu celnego. Komunikat zamknięcia procedury tranzytowej ma wyłącznie charakter informacyjny i nie ma mocy prawnej. Dokumenty otrzymane od zagranicznych organów celnych mają zwiększoną moc dowodową.

Skład orzekający

Jadwiga Pastusiak

przewodniczący sprawozdawca

Robert Hałabis

członek

Iwona Tchórzewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury tranzytu zewnętrznego, odpowiedzialności głównego zobowiązanego i przewoźnika za dług celny, a także znaczenie formalnego zamknięcia procedury w systemie NCTS."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego, które mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne przestrzeganie procedur celnych i jakie mogą być konsekwencje ich niedopełnienia, nawet jeśli formalności wydają się być spełnione. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa celnego.

Nawet formalne zamknięcie tranzytu celnego nie chroni przed długiem, gdy towar nie dotarł do celu.

Dane finansowe

WPS: 100 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 454/18 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2018-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-08-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 487/19 - Wyrok NSA z 2023-04-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 800
art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 194 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 4 pkt 13 i 17, art. 37 ust. 1, 82 ust. 1, art. 91 ust. 1, art. 92, art. 96 ust. 1-2, art. 182, art. 203 ust. 1-3, art. 213
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 366 ust. 1-2
Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie WSA Robert Hałabis, WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 listopada 2018 r. sprawy ze skargi S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 czerwca 2018 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] stwierdzającą powstanie długu celnego oraz określającą kwotę wynikającą z długu celnego.
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
W dniu [...] grudnia 2015 r. w Oddziale Celnym w [...] objęto procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego T1 według dokumentu MRN [...] towar w postaci różnych części mechanicznych o różnych kodach CN umieszczonych w 333 opakowaniach o masie brutto 19939,7 kg. Towar został załadowany na środek przewozowy o nr rej. [...], na który nałożono 1 zamknięcie celne o znakach [...] Towar powinien zostać dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia Z. w [...], w terminie do dnia [...] grudnia 2015 r.
Głównym zobowiązanym wpisanym w polu 50 zgłoszenia tranzytowego była S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w N. [...] (dalej jako "główny zobowiązany" lub "skarżący"). Według informacji przesłanych przez głównego zobowiązanego przewoźnikiem towaru była firma L. A. (dalej jako "przewoźnik").
Nadawcą towaru była firma A. , z T. L. zaś jego odbiorcą wskazanym w zgłoszeniu w polu 8 była firma S. z B. w [...].
W dniu [...] grudnia 2015 r. operacja tranzytowa wg MRN [...] została zamknięta po wcześniejszej zmianie w systemie NCTS urzędu przeznaczenia na inny łotewski urząd celny R. [...] o kodzie [...] Zakończył on zgłoszenie tranzytowe w systemie NCTS bez kontroli na podstawie informacji złożonej w urzędzie przeznaczenia, że towary zostały wywiezione poza teren Unii Europejskiej transportem kolejowym, zgodnie z kolejowymi listami przewozowymi.
Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. Izba Celna we W. Wydział Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej przesłał Izbie Celnej w B. P. pismo administracji celnej [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. dotyczący otwartych w polskich oddziałach celnych operacji tranzytowych, które zostały nieprawidłowo zamknięte przez łotewski urząd celny. Po dokonaniu dodatkowych sprawdzeń administracja celna [...] ustaliła, że towary objęte procedurą tranzytu m.in. według zgłoszenia T. [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nie zostały przemieszczone za kolejowymi listami przewozowymi. Oprócz tego władze celne [...] poinformowały, że nie posiadają dokumentów potwierdzających, że towary objęte powyższym zgłoszeniem zostały wywiezione poza teren Wspólnoty oraz nie posiadają informacji odnośnie ich możliwej lokalizacji.
W odpowiedzi na wezwanie Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia [...] grudnia 2016 r., spółka [...] przekazała posiadane dokumenty dotyczące przewozu towaru w tranzycie wg operacji MRN [...] Poinformowała, że zgłoszenia do procedury tranzytu dokonała na podstawie zlecenia otrzymanego pocztą elektroniczną od firmy firma A. Zleceniodawca zapewnił o przekazaniu do magazynu celnego na [...] towaru i tam jego rozładowaniu, tu też procedura tranzytu została zakończona. Dodatkowo główny zobowiązany przedstawił wydruk korespondencji elektronicznej z dnia [...] stycznia 2017 r., wskazującej dane adresowe kierowcy i przewoźnika. W piśmie z dnia [...] października 2017 r., Spółka [...] wyjaśniła, że kierowcą pojazdu był P. M. a przewoźnikiem, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą L. A..
Organ ustalił adres przewoźnika na podstawie danych rejestru działalności gospodarczej osób fizycznych na stronie internetowej www.usrinfo.minjust. gov.ua.
Organy na podstawie dokumentów zgromadzonych w związku z czasowym składowaniem towarów które następnie objęto przedmiotową procedurą tranzytu ustaliły, że odbiorcą i nabywcą tych towarów był S. I. z R. R.. W aktach sprawy znajdują się oświadczenia składane przez tą osobę. Potwierdza to wersję organu o niezakończeniu procedury tranzytu w [...]. Oznacza to, że towar nie pojechał dalej do odbiorcy w [...] lecz po usunięciu z procedury tranzytu trafił do ukraińskich nabywców.
Niezrozumiałe w świetle powyższego, są działania głównego zobowiązanego skoro towar przeznaczony był dla kontrahenta ukraińskiego mógł zadeklarować w zgłoszeniu celnym nie tylko jednego odbiorcę, tj. firmy S. z [...] ale również I. S.. To samo dotyczy nadawcy - Spółki [...] z T. L. wystawcy listu przewozowego [...] który wskazał tylko jedno miejsce rozładunku w [...].
W związku z faktem, że główny zobowiązany nie był w stanie przedstawić żadnych dowodów alternatywnych stanowiących podstawę uznania, że procedura tranzytu została zakończona prawidłowo Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. poinformował głównego zobowiązanego oraz przewoźnika, że zamierza wydać decyzję w związku z usunięciem spod dozoru celnego towaru objętego procedurą tranzytu wg MRN [...] z dnia 18 grudnia 2015 r. jednocześnie dając stronom możliwość przedstawienia swojego stanowiska w terminie 30 dni od dnia doręczenia powiadomienia.
Przewoźnik ustosunkowując się do treści zawiadomienia organu wskazał, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w kierunku zobowiązania solidarnego skierowanego przeciwko L. A. . Zarówno dokument MRN jak i [...], oraz z systemu NCTS nie zawierają informacji, że to L. A. wykonał usługę transportową, a sam zainteresowany w swojej dokumentacji nie posiada jakichkolwiek dokumentów związanych z realizacją procedury tranzytu wg [...] [...] Wskazując powyższe pełnomocnik strony wniósł o niewydawanie decyzji wymiarowych w stosunku do jego mocodawcy.
Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (dalej jako "organ I instancji") stwierdził powstanie długu celnego w przywozie na dzień [...] grudnia 2015 r. oraz określił kwotę długu celnego w wysokości [...] zł, powiadomił dłużników o kwocie wynikającej z długu celnego oraz wezwał ich do uiszczenia kwoty należności.
Za dłużników solidarnych organ uznał głównego zobowiązanego – [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością oraz L. A. jako przewoźnika.
W wyniku rozpatrzenia odwołania przewoźnika oraz głównego zobowiązanego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł na wstępie, że procedura tranzytu zewnętrznego pozwala na przemieszczanie z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na obszarze celnym Wspólnoty towarów niewspólnotowych, niepodlegających w tym czasie należnościom celnym przywozowym i innym opłatom ani środkom polityki handlowej (art. 91 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L Nr 302 z dnia 19 października 1992 r., str. 1), dalej jako "WKC". Procedura tranzytu nie zmienia statusu celnego towarów, które jako towary niewspólnotowe pozostają pod dozorem celnym zgodnie z art. 37 ust. 1 WKC stanowiącym, że towary wprowadzone na obszar celny Wspólnoty podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu. Mogą one podlegać kontroli organów celnych zgodnie z obowiązującymi przepisami i pozostają pod dozorem celnym tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w przypadku towarów niewspólnotowych i bez uszczerbku dla art. 82 ust. 1 aż do zmiany ich statusu celnego bądź wprowadzenia do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego, albo ich powrotnego wywozu, bądź zniszczenia zgodnie z art. 182 (art. 37 ust. 2 WKC).
Odnosząc się do sprawy, organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie towarem przemieszczanym z zastosowaniem procedury tranzytu zewnętrznego według MRN [...] był towar w postaci różnych części mechanicznych o łącznej masie brutto 19939,7 kg. Z wpisów zawartych w polu 50 noty tranzytowej wynikało, że głównym zobowiązanym była spółka [...]. W stosunku do Spółki zastosowanie ma art. 199 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej: RWKC) (Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 6, s. 3 ze zm.), zgodnie z którym bez uszczerbku dla ewentualnego stosowania przepisów karnych, złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela czyni go odpowiedzialnym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, za: prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu, autentyczność załączonych dokumentów oraz przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów odpowiednią procedurą. Obowiązki te dotyczą również procedury tranzytu. Stosownie bowiem do art. 96 ust. 1 WKC, główny zobowiązany jest osobą uprawnioną do korzystania z procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego, jest on odpowiedzialny za: przedstawienie w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów oraz przestrzeganie przepisów procedury tranzytu wspólnotowego.
Powołując się na przepisy WKC organ drugiej instancji wskazał, że również osoba przewożąca towary lub ich odbiorca, który przyjmuje towary wiedząc o tym, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego, jest zobowiązany do przedstawienia ich w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie był wystarczający do uzasadnienia twierdzenia, że operacja tranzytowa według MRN [...] nie została zakończona. W przedmiotowej sprawie doszło do nieprawidłowego zamknięcia ww. operacji tranzytowej w systemie NCTS w [...] urzędzie przeznaczenia Punkt Kontroli Celnej [...]. Administracja celna [...] poinformowała, że operacja została zakończona na podstawie informacji przesłanej do urzędu przeznaczenia, o opuszczeniu przez towary objęte procedurą tranzytu obszar celny Unii Europejskiej transportem kolejowym. Wyniki przeprowadzonej kontroli nie potwierdziły przemieszczenia się towaru na podstawie kolejowych listów przewozowych. Przekazane przez łotewska administrację celną materiały wskazują, że po stronie [...] nie stwierdzono towarów objętych procedurą tranzytu T1 MRN [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., ani też dokumentów dotyczących tej procedury. Skoro ani towary ani tranzytowy dokument towarzyszący nie zostały dostarczone do urzędu celnego przeznaczenia to procedura tranzytu, którą towary były objęte nie została zakończona. Stosownie bowiem do postanowień art. 92 ust. 1 WKC, procedura tranzytu zewnętrznego zostaje zakończona, a obowiązki osoby uprawnionej do korzystania z procedury spełnione, gdy towary objęte tą procedurą i właściwe dokumenty zostaną przedstawione, zgodnie z przepisami tej procedury, w urzędzie przeznaczenia.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na zwiększoną moc dowodową dokumentów otrzymanych od administracji celnej [...]. Ordynacja podatkowa nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Dokumentem urzędowym jest także dokument sporządzony przez organy władzy publicznej innego państwa i honorowany przez władze RP na podstawie odrębnych przepisów. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu.
Podniesiono, że główny zobowiązany był wzywany do przedstawienia alternatywnego dowodu zakończenia procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego T1 MRN [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz przesłania wszelkich dokumentów, wyjaśnień i informacji odnośnie realizacji przedmiotowej procedury tranzytu, które określałyby miejsce, do którego towar został dostarczony oraz osoby, które potwierdziły odbiór przedmiotowego towaru. Główny zobowiązany na żadnym etapie postępowania nie przedstawił alternatywnych dowodów zakończenia przedmiotowej procedury tranzytu.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie organy celne ustaliły odpowiedzialność głównego zobowiązanego oraz odpowiedzialność przewoźnika. Organ powołał się na art. 203 ust. 3 WKC z którego wynika, że ustawodawca wspólnotowy zamierzał w sposób szeroki określić krąg osób, które mogą zostać uznane za dłużników w razie usunięcia spod dozoru towaru podlegającego należnościom przywozowym. Podstawą odpowiedzialności spółki [...] jest występowanie jej w charakterze głównego zobowiązanego. Podmiot ten jest dłużnikiem bezwarunkowo i całkowicie obiektywnie. Główny zobowiązany został uznany za dłużnika w związku z art. 203 ust. 3 tiret 4 WKC, gdyż był zobowiązany do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty. Korzystający z określonej procedury celnej, główny zobowiązany staje się dłużnikiem z racji samego korzystania z tej procedury. Bez znaczenia w świetle powołanego przepisu jest, czy zdarzenie, z którym przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego łączą powstanie długu celnego, było wynikiem działania tego podmiotu, czy też osób trzecich, jak również czy było to działanie celowe, czy też efekt niedbalstwa lub niedochowania należytej staranności.
Spółka [...] nie wykonywała tranzytu osobiście a powierzyła wykonanie tej procedury ukraińskiemu przewoźnikowi. Przedstawienie kserokopii listu [...] ze stemplem przewoźnika oraz wskazanie danych przewoźnika przez nadawcę wystawiającego list przewozowy oraz głównego zobowiązanego, który ponosi odpowiedzialność za działania przewoźnika jest w ocenie organu wystarczające do ustalenia osoby przewożącej towary zgodnie z art. 96 ust. 2 WKC.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie nie doprowadziło do uzyskania informacji, które umożliwiłyby rozszerzenie lub przypisanie odpowiedzialności za dług celny innym osobom. Nie jest w związku z tym trafny zarzut skarżącej, że dodatkowe bliżej nieokreślone osoby mogą posiadać wiedzę na temat usunięcia towaru spod dozoru. Ponadto organ stwierdził, że operacja tranzytu została zamknięta tylko w systemie informatycznym NCTS i w związku z tym ma jedynie charakter informacyjny, a ponieważ nie przedstawiono w wyznaczonym terminie w urzędzie przeznaczenia towaru z zastosowaniem środków zapewniających tożsamość towarów oznaczało to usunięcie towaru spod dozoru celnego. Konsekwencją usunięcia towaru spod dozoru celnego jest powstanie długu celnego na podstawie art. 203 WKC. Polski urząd wyjścia zobowiązany był podjąć kroki w celu odzyskania należności celnych. Zgodnie z art. 214 ust. 1 WKC kwota należności celnych przywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego. Art. 214 ust. 2 WKC stanowi zaś, że jeżeli nie jest możliwe dokładne określenie chwili powstania długu celnego, chwilą uwzględnianą do określenia elementów kalkulacyjnych właściwych dla danego towaru jest chwila, w której organy celne stwierdziły, że towar znajduje się w sytuacji powodującej powstanie długu celnego. Jednakże gdy informacje, którymi dysponują organy celne pozwalają na ustalenie, że dług celny powstał przed stwierdzeniem jego istnienia przez te organy, kwota należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych za ten towar określana jest na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili najwcześniejszej, w jakiej istnienie długu celnego wynikającego z tej sytuacji mogło zostać ustalone na podstawie posiadanych informacji. Organ I instancji prawidłowo za chwilę powstania długu celnego przyjął datę [...] grudnia 2015 r., tj. dzień następny po ostatnim dniu wyznaczonym na dostarczenie towaru do urzędu przeznaczenia. Nieuzasadniony jest więc zarzut naruszenia art. 215 ust 1 tiret 1 WKC poprzez wskazanie nieprawidłowego miejsca powstania długu celnego oraz art. 215 ust. 1 tiret 3 WKC w związku z art. 217 ust. 1 WKC, poprzez zaksięgowanie i podanie do wiadomości dłużnika kwoty długu celnego przez niewłaściwy organ.
[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zaskarżyła decyzję Dyrektora Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] czerwca 2018 r. w wnosiła o jej uchylenie oraz decyzji Naczelnika L. Urzędu Celno Skarbowego w B. P. z dnia [...] lutego 2018 r.
Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: art.82 prawa celnego w związku z art. 203 ust.3 WKC poprzez niewydanie decyzji względem nieznanej osoby nabywcy towaru, podczas gdy w przypadku niemożności ustalenia osoby nabywcy towaru, na którym ciąży obowiązek zapłaty cła należało wszcząć i prowadzić postępowanie oraz wydać decyzję w stosunku do osoby nieznanej oraz naruszenie art. 92 ust. 1 WKC poprzez błędne uznanie, że procedura tranzytu nie została prawidłowo zakończona. Według skarżącej nastąpiło również naruszenie przepisów postepowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art.180 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 188 O.p. i art.187 § O.p., poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia nabywcy towaru i poprzestanie na ustaleniach poczynionych w postepowaniu karnym a także nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez skarżąca oraz sprzeczność ustaleń organu celnego z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Nastąpiło również naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego art. 7 w związku z art.77 § 1 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz nieprzeprowadzenie dowodów zmierzających do ustalenia odpowiedzialności i roli osób trzecich (łotewskich urzędników celnych) w niezakończeniu procedury tranzytu zewnętrznego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2018 r. w sprawie o sygnaturze akt III SA/Lu 453/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił w stosunku do L. A. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie długu celnego i decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami skutkującymi koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Istota sporu prawnego w badanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia ściśle związanych z sobą kwestii. To czy procedura tranzytu prowadzona w oparciu o zgłoszenie tranzytowe [...] [...] została prawidłowo zakończona. Negatywna odpowiedź na to pytanie prowadzić musi w zasadzie do konkluzji, że doszło do usunięcia towaru objętego procedurą spod dozoru celnego, a w konsekwencji powstał dług celny. W ostatniej kolejności należy rozważyć, czy spełnione zostały przesłanki do uznania skarżącego za dłużnika celnego w związku z usunięciem towaru spod dozoru celnego.
Określając ramy prawne niniejszej sprawy wskazać trzeba, że z dniem 1 maja 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny. Rozporządzenie to z dniem 1 maja 2016 r. zastąpiło rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm., Dz. Urz. E Polskie wydanie specjalne, rozdz.2 t.4).
Nowe przepisy prawa celnego UE (obowiązującego od 1 maja 2016 r.) nie zawieraj przepisów przejściowych regulujących kwestie stosowania norm prawnych do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie. W związku z powyższym prawidłowo organy celne przyjęły zasadę stosowania uchylonych przepisów do oceny zdarzeń, które miały miejsce pod ich rządami. Zasada ta dotyczy jedynie norm materialnoprawnych, natomiast nie dotyczy przepisów procesowych, które organy celne stosują rozpoznając sprawę stosując przepisy obowiązujące w dniu wydania rozstrzygnięcia.
Z akt sprawy wynika, że w rozpatrywanej sprawie objęcie towaru procedurą tranzytu oraz powstanie długu celnego miało miejsce w czasie obowiązywania Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W związku z tym podstawę prawną decyzji w niniejszej sprawie stanowią przepisy materialne zawarte we Wspólnotowym Kodeksie Celnym (i przepisach wykonawczych do tego Kodeksu), oraz przepisy proceduralne zawarte w Unijnym Kodeksie Celnym oraz przepisach uzupełniających i wykonawczych do tego Kodeksu i zawarte w ustawie Prawo celne oraz na podstawie art.73 ust.1 prawa celnego odpowiednie przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.
Jak trafnie i adekwatnie do istoty sprawy wyjaśnił organ celny, zastosowana w przedmiotowej sprawie procedura tranzytu zewnętrznego pozwala na przemieszczanie z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na obszarze celnym Wspólnoty: a) towarów niewspólnotowych, niepodlegających w tym czasie należnościom celnym przywozowym i innym opłatom ani środkom polityki handlowej b) towarów wspólnotowych, w przypadkach i na warunkach określonych zgodnie z procedurą Komitetu, w celu uniknięcia sytuacji, w których produkty objęte środkami lub korzystające ze środków w wywozie mogłyby unikać tych środków lub korzystać z nich bez uzasadnienia (art. 91 ust. 1 WKC). Może odbywać się, jak miało to miejsce w sprawie, według Nowego Skomputeryzowanego Systemu Tranzytowego (NCTS).
Objęcie procedurą tranzytu dokonywane jest na podstawie zgłoszenia celnego, które zgodnie z art. 4 pkt 17 WKC oznacza czynność, przez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną.
Z art. 92 WKC wynika, że procedura tranzytu zewnętrznego zostaje zakończona, a obowiązki zobowiązanego spełnione, gdy towary objęte tą procedurą i właściwe dokumenty zostaną przedstawione, zgodnie z przepisami tej procedury, w urzędzie celnym przeznaczenia (ust. 1). Organy celne zamykają procedurę tranzytu zewnętrznego, jeżeli są w stanie stwierdzić, na podstawie porównania danych dostępnych w urzędzie wyjścia i danych dostępnych w urzędzie przeznaczenia, że procedura została w prawidłowy sposób zakończona (ust. 2).
Jeśli chodzi o rozkład obowiązków związanych z procedurą tranzytu Kodeks przyjmuje zasadę, że to główny zobowiązany jest osobą uprawnioną do korzystania z procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego. Zarazem jest on odpowiedzialny za: a) przedstawienie w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów; b) przestrzeganie przepisów procedury tranzytu wspólnotowego (art. 96 ust. 1 WKC). Nie naruszając jednakże obowiązków głównego zobowiązanego, osoba przewożąca towary lub ich odbiorca, który przyjmuje towary, wiedząc o tym, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego, jest również zobowiązany do przedstawienia ich w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów (art. 96 ust. 2 WKC).
W niniejszej sprawie, zgodnie z danymi zawartymi w polu nr 50 noty tranzytowej T1 MRN [...], jako głównego zobowiązanego wskazano Spółkę [...] z siedzibą w N. [...]. Skarżąca spółka była zatem obarczona obowiązkiem przedstawienia towarów w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów oraz przestrzegania przepisów procedury tranzytu wspólnotowego, a to zgodnie z przywołanym przepisem art. 96 ust. 1 WKC.
Skoro towar w procedurze tranzytu został wprowadzony na obszar celny Wspólnoty Europejskiej, to zgodnie z art. 37 WKC podlega, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu. Przy czym pod tym dozorem pozostaje tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w przypadku towarów niewspólnotowych i bez uszczerbku dla art. 82 ust. 1 aż do zmiany jego statusu celnego bądź wprowadzenia do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego albo jego powrotnego wywozu bądź zniszczenia zgodnie z art. 182.
Pod pojęciem dozoru celnego mieszczą się zgodnie z art. 4 pkt 13 WKC, wszelkie działania podejmowane przez organ celny w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów mających zastosowanie do towarów przywożonych na polski obszar celny lub z nich wywożonych. Usunięcie spod dozoru celnego oznacza utratę możliwości wykonywania przez organy wobec towarów przywożonych na polski obszar celny lub z niego wywożonych, wszelkich czynności o charakterze materialno-technicznym lub prawnym wynikających z norm prawa celnego lub innych przepisów znajdujących zastosowanie do tych towarów.
Usunięcie towaru spod dozoru celnego powoduje zaś, zgodnie z art. 203 ust. 1 WKC powstanie w przywozie długu celnego, którego dłużnikami, zgodnie z art. 203 ust. 3 WKC są:
- osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego,
- osoby, które uczestniczyły w tym usunięciu, i które jednocześnie wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towar zostaje usunięty spod dozoru celnego,
- osoby, które nabyły lub posiadały towar, i które w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie wiedziały bądź powinny były wiedzieć, że jest to towar usunięty spod dozoru celnego i
- odpowiednio osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty.
Z przedstawionych uregulowań prawnych wynika, że kluczową kwestią dla prawidłowej realizacji procedury tranzytu zewnętrznego jest przedstawienie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów objętych tą procedurą oraz właściwych dokumentów. Jak już wcześniej wskazano, na podstawie art. 92 ust. 1 WKC warunkiem zakończenia procedury tranzytu (a nie tylko jej zamknięcia w oparciu o art. 92 ust. 2 WKC) jest stwierdzenie tożsamości towaru z punktu wyjścia i w punkcie przeznaczenia. Tym samym nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów jest równoznaczne z usunięciem towaru spod dozoru celnego.
Trafnie organy celne uznały, że tego rodzaju sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że pomimo formalnego zamknięcia procedury w systemie NCTS, nie zostały spełnione wymogi prawidłowego zakończenia tej procedury. Jak wynika z informacji przekazanych przez administracje celną [...] operacja według dokumentu MRN [...] została zakończona nieprawidłowo a to wobec braku przedstawienia towarów i dokumentów ich dotyczących. Operację zakończono elektronicznie na podstawie informacji, że towary zostały już wywiezione z terytorium Unii Europejskiej na podstawie kolejowych listów przewozowych (SMGS) o wyszczególnionych numerach. Po dodatkowym sprawdzeniu stwierdzono, że towary nie zostały przemieszczone za kolejowymi listami przewozowymi.
Główny zobowiązany kwestionuje informacje przekazane przez łotewską administrację celną i twierdzi, że operacja została zakończona prawidłowo, jednak nie wyjaśnia powodów zmiany umowy przewozu zawartej z ukraińskim przewoźnikiem (CMR) na przewóz koleją, nie przedstawia dokumentów potwierdzających przeładunek towarów z pojazdu drogowego do wagonu kolejowego, dokonany z zachowaniem dozoru celnego. Nie przedstawia również alternatywnych dowodów prawidłowego zakończenia przedmiotowej procedury tranzytu w postaci dokumentów otrzymanych od kirgiskiego odbiorcy np. dokumentów wystawionych w kraju trzecim potwierdzających tożsamość towarów i objęcie ich przeznaczeniem celnym.
Wymaga podkreślenia, że jak wskazano w dokumencie Komisji Europejskiej Dyrekcji Generalnej do spraw Podatków i Unii Celnej z dnia 1 lipca 2009 r., TAXBUD/2019/2008, tj. Podręczniku tranzytowym, komunikat zamknięcia ma wyłącznie charakter informacyjny i nie mający mocy prawnej, a fakt zamknięcia procedury tranzytowej, w sposób domyślny lub formalny, nie narusza praw i obowiązków właściwego organu w zakresie ścigania głównego zobowiązanego, jeżeli w późniejszym terminie okaże się, że procedura rzeczywiście nie zakończyła się i nie powinna była zostać zamknięta lub wykryto nieprawidłowości dotyczące konkretnych procedur tranzytowych na późniejszym etapie. Przyjąć zatem należało, jak słusznie uczyniły to organy, że otrzymanie komunikatów w systemie NCTS, niepoprzedzone kontrolą towarów miało wyłącznie charakter informacyjny, nieposiadający mocy prawnej i podlegający weryfikacji w postępowaniu kontrolnym na wypadek, gdyby w późniejszym czasie okazało się, że do wysłania komunikatów doszło na podstawie nieprawdziwych informacji.
W niniejszej sprawie funkcjonariusze celni nie dokonali faktycznego sprawdzenia tożsamości towarów. W dniu 18 grudnia 2015 r. w Oddziale Celnym w T. L. ([...]) przedstawiono towary w postaci różnych części mechanicznych, w 333 opakowaniach o łącznej masie brutto 19939,7 kg załadowane na ukraiński środek przewozowy o numerach rejestracyjnych [...] i przedstawiono zgłoszenie do procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego. Organ celny przyjął powyższe zgłoszenie, zarejestrowane w systemie NCTS pod numerem [...] a następnie zwolnił towary do wnioskowanej procedury bez przeprowadzenia kontroli. Zgodnie z zapisami powyższej noty tranzytowej [...] zabezpieczone były zamknięciem celnym (nr [...]) i powinny zostać dostarczone do celnego urzędu przeznaczenia - Z. w [...] w terminie do dnia [...] grudnia 2015 r. Jak wynika z historii operacji w systemie NCTS w dniu [...] grudnia 2015 r., o godzinie 13.34, czyli przed wyznaczonym przez organ w nocie tranzytowej terminem zakończenie procedury, operacja tranzytowa według MRN [...] została zamknięta. Urząd wyjścia odebrał w systemie NCTS komunikat IE006 (przybycie) wskazujący na zmianę urzędu przeznaczenia z deklarowanego urzędu [...] na urząd [...] [...] oraz komunikat IE018 (Wyniki kontroli w urzędzie celnym przeznaczenia) z kodem A2 (Uznano za zgodnie).
W świetle powstałych wątpliwości co do prawidłowości przebiegu operacji tranzytu, zapisy w systemie NCTS nie mogły być samodzielnym dowodem na zakończenie procedury.
Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, prawidłowo organy celne dokonując ustaleń w sprawie oparły się na dokumentach i informacjach przekazanych przez łotewskie organy celne. Dokumenty te mają charakter dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Jednakże w razie braku takiego "automatycznego" zakończenia procedury główny zobowiązany jako dowód prawidłowego zakończenia procedury tranzytu w terminie określonym w zgłoszeniu, może przedstawić dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego przeznaczenia, potwierdzający tożsamość danych towarów i stwierdzający, że zostały one przedstawione w urzędzie przeznaczenia, lub - przypadku stosowania art. 406 - u upoważnionego odbiorcy (art. 366 ust. 1 WKC). Istnieje także możliwość przedstawienia tzw. dowodów alternatywnych zakończenia procedury tranzytowej, o których mowa w art. 366 ust. 2 RWKC, tj.:
- dokumentu celnego wystawionego w kraju trzecim, dotyczącego objęcia towarów przeznaczeniem celnym;
- dokumentu sporządzonego w państwie trzecim, poświadczonego przez organy celne tego państwa i potwierdzającego, że towary są uznane za znajdujące się w swobodnym obrocie w tym państwie.
Bezwzględnym warunkiem prawidłowości zakończenia procedury tranzytu jest zachowanie tożsamości towaru określonego w dokumencie tranzytowym oraz towaru przedstawianego w urzędzie celnym przeznaczenia. Również dowody alternatywne, o których mowa w art. 366 ust. 2 RWKC, zakładają jako podstawową przesłankę tożsamość towarów.
W badanej sprawie nie ma żadnych wątpliwości, że procedura tranzytu nie została zakończona w poprawny sposób. Jak wynika z informacji przekazanych przez administracje celną [...] operacja według dokumentu MRN [...] została zakończona nieprawidłowo a to wobec braku przedstawienia towarów i dokumentów ich dotyczących. Operację zakończono elektronie na podstawie informacji, że towary zostały już wywiezione z terytorium Unii Europejskiej na podstawie kolejowych listów przewozowych (SMGS) o wyszczególnionych numerach. Po dodatkowym sprawdzeniu stwierdzono, że towary nie zostały przemieszczone za kolejowymi listami przewozowymi. Główny zobowiązany kwestionuje informacje przekazane przez łotewską administrację celną, nie przedstawia jednak alternatywnych dowodów prawidłowego zakończenia przedmiotowej procedury tranzytu w postaci dokumentów otrzymanych od [...] odbiorcy.
W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy istotny dla jej należytego rozstrzygnięcia został w stosunku do tego skarżącego ustalony przez organy w sposób prawidłowy, na podstawie właściwie zgromadzonego i ocenionego materiału dowodowego.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że procedura tranzytu nie została zakończona prawidłowo. W warunkach badanej sprawy trafna była konkluzja organów celnych, że sytuacja ta jest równoznaczna z usunięciem towaru objętego procedurą tranzytu spod dozoru celnego. W efekcie, w świetle art. 203 ust. 1 i 2 WKC doszło do powstania długu celnego. Konkluzję tą potwierdza orzecznictwo wspólnotowe, szeroko ujmujące pojęcie usunięcia spod dozoru celnego. Oprócz przytoczonego przez organ wyroku Trybunału Sprawiedliwości WE z dnia 11 lipca 2002 r. można przywołać fragment uzasadnienia wcześniejszego wyroku Trybunału – z dnia 1 lutego 2001 r. (sprawa prawie D. Wandel GmbH v. Hauptzollamt Bremen, C-66/99, Zb. Orz. [2001], s. I-00873): "(...) pojęcie usunięcia [spod dozoru celnego] musi więc być rozumiane jako obejmujące wszelkie czynności lub zaniechania, które mają jako rezultat utrudnienie właściwym organom celnym dostępu do towaru pod dozorem celnym i dokonania kontroli przewidzianej w art. 37 ust. 1 kodeksu celnego.
Jak wskazano wyżej, dłużnikami długu celnego, zgodnie z art. 203 ust. 3 WKC są: osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego, osoby, które uczestniczyły w tym usunięciu, i które jednocześnie wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towar zostaje usunięty spod dozoru celnego, osoby, które nabyły lub posiadały towar, i które w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie wiedziały bądź powinny były wiedzieć, że jest to towar usunięty spod dozoru celnego, i odpowiednio osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty.
Zgodnie zaś z art. 96 ust. 1 WKC główny zobowiązany jest osobą uprawnioną do korzystania z procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego. Jest on odpowiedzialny za:
a) przedstawienie w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów,
b) przestrzeganie przepisów procedury tranzytu wspólnotowego.
Skarżąca Spółka [...] jest w przedmiotowej procedurze tranzytu głównym zobowiązanym, którego obciążają obowiązki przewidziane w art. 96 ust. 1 WKC i który ponosi odpowiedzialność za dług celny stosownie do art. 203 ust. 3 tiret czwarte, na co wskazano w zaskarżonej decyzji. Odpowiedzialność wskazanego głównego zobowiązanego nie budzi w ocenie Sądu wątpliwości.
Zważyć należy, że zgodnie z przepisem art. 213 WKC jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, są oni solidarnie zobowiązani do pokrycia tego długu.
Organy celne ustaliły, że odpowiedzialność za dług powstały w kontrolowanym postępowaniu ponosi także L. A. który według organu był przewoźnikiem i był również zobowiązany do przedstawienia objętego procedurą tranzytu towaru w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów (art. 96 ust. 2 WKC).
Trzeba zauważyć, że na tle przepisu art. 213 WKC, ustanawiającego solidarną odpowiedzialność za dług celny, w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym organ celny wszczynając z urzędu postępowanie w sprawie dotyczącej procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego obowiązany jest wezwać do udziału w postępowaniu wszystkich dłużników, którzy nie wykonali obowiązków wynikających ze stosowania tej procedury (art. 96 WKC) oraz osoby odpowiedzialne za powstanie długu celnego w sytuacjach określonych w art. 203 ust. 3 WKC (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2014 r., I GSK 1405/12, LEX nr 1501704).
W orzecznictwie prezentowane są jednak również poglądy przeciwne. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela argumentację i stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2014 r., I GSK 1245/12 (LEX nr 1501695), iż przepis art. 213 WKC wprowadził solidarność dłużników, ale tylko w fazie pokrycia długu celnego, nie wprowadzając konieczności udziału wszystkich dłużników w jednym postępowaniu jako współuczestników koniecznych (por. również wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2014 r., I GSK 1361/12 oraz I GSK 1272/12). Trzeba podkreślić, że takie stanowisko znajduje potwierdzenie także w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku wydanego w dniu 7 maja 2015 r., sygn. akt II CNP 57/14, (LEX nr 1767090) wskazał, iż solidarna odpowiedzialność wynikająca z art. 213 WKC oznacza, że organ celny w drodze decyzji ma prawo według swego uznania obciążyć kwotą wynikającą z długu celnego dłużników określonych w art. 203 WKC, a jeżeli zgodnie z treścią stosunku prawnego istniejącego między dłużnikami solidarnymi z art. 213 WKC nie są wyłączone roszczenia regresowe między nimi, w wypadku gdy jeden z nich usunął spod dozoru celnego towar, przez to, że nie dostarczył go do urzędu celnego przeznaczenia, a tym samym spowodował dług celny, dłużnikowi solidarnemu, który został zmuszony do zapłaty tego długu może przysługiwać roszczenie regresowe w pełnej wysokości.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego nieustalenia i nieprzeprowadzenia postępowania względem pozostałych osób odpowiedzialnych za usunięcie towaru spod dozoru celnego wskazać również należy, że powstanie długu celnego może być wynikiem działania celowego, efektem niedbalstwa lub niedochowania należytej staranności. Istotne w tym przypadku jest to, że określone obowiązki związane z procedurą tranzytu nie są wykonane. W związku z tym usunięcie towaru spod dozoru celnego ma charakter obiektywny, co nie oznacza, iż w świetle art. 203 WKC organ celny ma obowiązek ustalenia osoby, która faktycznie usuwa towar spod dozoru celnego, uczestniczy w tym usunięciu, nabywa taki towar lub posiada go. Takie rozumienie obowiązku po stronie organu oznaczałoby, że organ dysponując danymi na temat ustalonych dłużników, stosownie do treści powyższego przepisu – co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie – nie mógłby wydać decyzji i orzekać tylko dlatego, że potencjalny krąg dłużników może być szerszy. Tego rodzaju stanowisko prezentowane przez stronę skarżącą nie znajduje uzasadnienia normatywnego, ani w treści omawianych wyżej przepisów prawa celnego, Wspólnotowego Kodeksu Celnego, ani mających zastosowanie przepisach Ordynacji podatkowej.
Stąd też prawidłowości zaskarżonej decyzji nie podważają skutecznie podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej, dotyczące nieprzeprowadzania przez organy celne dalszych jeszcze dowodów w sprawie w zakresie omawianych okoliczności. Skarżący nie wskazywał jakich dowodów organ nie przeprowadził a także w aktach brak jest wniosku spółki o przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów.
Jako bezzasadny przedstawia się zarzut skargi, podnoszący naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem wskazane przepisy nie miały zastosowania w analizowanej sprawie i nie stanowiły podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Również organy nie wykorzystały w niniejszym postępowaniu dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym gdyż takie nie zostało wszczęte i nie jest prowadzone przez odpowiednie organy.
O niezasadności zarzutu naruszenia przepisu art. 92 WKC świadczą przedstawione wyżej wywody, które jednoznacznie wskazują na prawidłową konkluzję organów celnych, iż wbrew twierdzeniom skarżącej procedura tranzytu w rozpoznawanej sprawie nie została prawidłowo przeprowadzona, co skutkowało uznaniem, że doszło do usunięcia towaru spod dozoru celnego, a w konsekwencji spowodowało to powstanie długu celnego.
Jak wskazano już wyżej, również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie. Ustalenia stanu faktycznego niezbędne do wydania rozstrzygnięcia zostały poczynione na podstawie prawidłowo zebranego i rozważonego materiału dowodowego i nie mogą być uznane za sprzeczne z prawem tylko dlatego, że wnioski płynące z tych ustaleń są niekorzystne dla skarżącej i sprzeczne z jej twierdzeniami. Jak wywiedziono już wyżej, różne elementy zebranego w sprawie materiału dowodowego doprowadziły organy celne do prawidłowej konkluzji, że formalne zamknięcie procedury tranzytu w systemie NCTS było wynikiem błędu, gdyż w rzeczywistości nie zostały spełnione prawem przewidziane warunki, ponieważ do urzędu celnego przeznaczenia nie dotarł towar objęty procedurą tranzytu.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI