III SA/Lu 451/24

III SA/Lu 451/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2201
lp. 6.2.1 załącznika nr 3; art. 92a ust. 1;
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2024 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2023 r., nr [...] o nałożeniu na K. S. kary pieniężnej w wysokości 5000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] 2023 r. o godz. 21.02 w miejscowości Biała Podlaska na ul. [...] wydano polecenie do zatrzymania dla pojazdu członowego - ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową marki [...] o nr rej. [...] Kontrolujący obserwował przejazd pojazdu na dystansie ok 200 m. Pojazdem kierował R. Z., obywatel Polski, którego tożsamość ustalono na podstawie okazanego do kontroli prawa jazdy. Kierujący zastosował się do wydanego polecenia i zatrzymał pojazd. W toku kontroli ustalono, iż pojazdem wykonywany był międzynarodowy transport drogowy na trasie Polska-Białoruś na rzecz strony K. S. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą M. K. S.. Kierowca okazał do kontroli komplet wymaganych dokumentów w tym m.in. kartę kierowcy z tachografu cyfrowego o numerze [...]
W toku kontroli funkcjonariusze dokonali analizy danych zapisanych w pamięci tachografu cyfrowego pojazdu marki [...] o nr rej. [...] Stoneridge Electronics o numerze podzespołu [...], nr seryjny [...] i danych pobranych z karty kierowcy [...] należącej do R. Z.. W wyniku analizy stwierdzono, że w momencie zatrzymania do kontroli tachograf rejestrował odpoczynek, pomimo że pojazd poruszał się. Szczegółowa analiza danych zawartych na urządzeniu, w tym prędkości pojazdu wykazała, że w chwili zatrzymania pojazdu nastąpiło nagłe zarejestrowanie prędkości od wartości 28km/h. Analiza nie wykazała wcześniejszego przyrostu prędkości. Wraz z kierowcą dokonano przejazdu do miejscowości W. D., gdzie dokonano powtórnego pobrania danych z pamięci tachografu i danych zapisanych na karcie kierowcy [...] należącej do kierowcy. Analiza nie wykazała nieprawidłowości odnośnie zapisu danych na przejechanym odcinku B. -W. . Kierowca nie potrafił wyjaśnić zaistniałej sytuacji.
W wyniku kontroli stwierdzono naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół nr [...] Kierowca odmówił jego podpisania bez podania przyczyny.
Decyzją z dnia [...] 2023 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ I instancji") nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 5000 zł na podstawie l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm., dalej jako "u.t.d.") za niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji" ) decyzją z dnia [...] 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy powołał przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm.) oraz załącznika do Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie, dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U z 2014 r. poz. 409).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 10 załącznika do umowy AETR, pracodawca i kierowcy zapewniają prawidłowe funkcjonowanie i właściwe użytkowanie, z jednej strony, przyrządu kontrolnego, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w przyrząd kontrolny zgodny z załącznikiem 1B. Stosownie do art. 12 ust. 3 tego załącznika do umowy AETR, kierowcy:
- zapewniają zgodność czasu zarejestrowanego na wykresówkach z czasem oficjalnym w kraju rejestracji pojazdu,
- korzystają z przełączników w celu rejestrowania wskazanych w tym przepisie okresów ("czas prowadzenia", "wszystkie inne okresy pracy", "inne okresy gotowości", czyli: czas oczekiwania, tj. okres, w którym kierowcy mają pozostać na stanowisku wyłącznie w celu odpowiedzenia na wezwanie do rozpoczęcia lub podjęcia prowadzenia pojazdu lub wykonania innej pracy, czas "spędzony obok kierowcy, gdy pojazd jest w ruchu", "czas spędzony na kuszetce, gdy pojazd jest w ruchu"); osobno i w wyraźny sposób - za pomocą odpowiednich znaków.
Organ wskazał, że konsekwencją uregulowań zawartych w art. 10 i art. 12 załącznika do umowy AETR jest treść lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie stwierdzonego naruszenia z lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku kontroli drogowej pojazdu przeprowadzonej w dniu [...] 2023 r. na podstawie analizy danych cyfrowych wykazano, iż przed zatrzymaniem do kontroli pojazdem wykonywano przejazd bez rejestrowania aktywności na karcie kierowcy. W momencie zatrzymania do kontroli tachograf zainstalowany w pojeździe rejestrował odpoczynek mimo, iż pojazd poruszał się. Szczegółowa analiza danych zawartych w urządzeniu, w tym prędkości pojazdu, wykazała, że w chwili zatrzymania pojazdu nastąpiło nagłe zarejestrowanie prędkości od wartości 28 km/h. Analiza nie wykazała wcześniejszego przyrostu prędkości.
Organ wskazał także, że na podstawie danych uzyskanych od Naczelnego Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej i po analizie danych zapisanych w pamięci tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe jednoznacznie można odczytać, że w dniu [...] 2023 r. o godz. 17:36 i w dniu [...] 2023 r. o godz. 00:12 pojazd przekraczał granicę państwa, podczas gdy urządzenie rejestrowało w danym momencie odpoczynek. W ocenie organu świadczy to, iż ujawnione naruszenie nie było incydentalne, a już wcześniej dochodziło do nieprawidłowej obsługi tachografu, skutkującej nierejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu i przebytej drogi.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, iż analiza prędkości szczegółowych zapisanych w pamięci urządzenia rejestrującego wskazuje, iż w chwili zatrzymania pojazdu do kontroli, nastąpiło nagłe zarejestrowanie prędkości od wartości 28 km/h. Wskazany wykres nie odzwierciedla argumentacji strony, iż kierowca zdążył dopiero ruszyć pojazdem. Ponadto fakt zarejestrowania prędkości od wartości 28 km/h wskazuje, iż przed zatrzymaniem do kontroli kierowca nie rejestrował prawidłowo aktywności na karcie kierowcy, a rozpoczął rejestrowanie dopiero w momencie zatrzymywania. Organ wyjaśnił, że w protokole kontroli wskazano, iż kierowca został zatrzymany przez kontrolujących poruszając się drogą publiczną, co również pozostaje w sprzeczności z twierdzeniem strony, jakoby kierowca zdążył dopiero ruszyć pojazdem. Organ odwoławczy wskazuje, iż zatrzymanie nastąpiło gdy pojazd jechał w zwykły sposób w miejscowości Biała Podlaska, a przed zatrzymaniem był obserwowany na dystansie 200 metrów. Nie był to zatem podjazd w kolejce na przejściu granicznym, a mimo to tachograf zarejestrował okres odpoczynku.
Organ nie zgodził się również pozostałymi twierdzeniami strony zawartymi w odwołaniu. W ocenie organu niezasadne jest twierdzenie, że pozostałe przypadki przejazdów pojazdu przez przejście graniczne, wówczas gdy rejestrowany był odpoczynek, były wynikiem zastosowania reguły jednej minuty. Strona na potwierdzenie swojego stanowiska przedstawia raport z GPS zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe, mający wskazywać, iż w dniu [...] 2023 r. od godz. 16:49 do godz. 00:24 w dniu [...] 2023 r. pojazd przekraczając granice pokonał niecałe 45 metrów. Organ odwoławczy wskazał, iż tym samym strona potwierdza, iż we wskazanym okresie kierowca nie odbierał odpoczynku, co zostało zapisane na karcie kierowcy, a poruszał się pojazdem przekraczając przy tym granice. Tym samym kierowca powinien rejestrować przy pomocy karty kierowcy okres prowadzenia pojazdu, nie odpoczynku. Zgodnie z wymogiem 036 Gdy pojazd porusza się następuje automatyczne wybranie "prowadzenie" dla kierowcy i "dyspozycyjność" dla współkierowcy, natomiast zgodnie z wymogiem 037 Gdy pojazd zatrzymuje się następuje automatyczne wybranie "PRACY" dla kierowcy. Tym samym w przypadku przejazdu składającego się z krótkich podjazdów, na karcie kierowcy zarejestrowana zostałaby inna praca, nie odpoczynek, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem organu odwoławczego brak było podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż skarżąca nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. Organ podkreślił, że strona sama wskazała, że dysponuje zapisami z GPS zainstalowanego w pojeździe, co pozwoliłoby jej na bieżącą analizę aktywności kierowcy zapisanej na karcie kierowcy w porównaniu z danymi dotyczącymi przemieszczania się pojazdu. Tym samym strona mogła zapobiec wskazanej sytuacji właściwie nadzorując pracę kierowcy i wydając mu odpowiednie polecenia.
Organ nie podzielił także zarzutu strony, dotyczącego braku powiadomienia strony przez organ o zdobyciu nowego dowodu w sprawie, w postaci pisma od Straży Granicznej. Jak wyjaśnił, pismem z dnia 27 października 2023 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę, iż w ramach prowadzonego postępowania dowodowego wystąpił do Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej z wnioskiem o udostępnienie informacji granicznej. Strona wskazane zawiadomienie odebrała w dniu 2 listopada 2023 r., tym samym miała pełną świadomość odnośnie przeprowadzanego przez organ dowodu. Ponadto organ we wskazanym piśmie zawiadomił stronę o przysługującym jej prawie do przeglądania akt sprawy, z którego strona nie skorzystała.
Organ zaznaczył jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 92b ustawy o transporcie drogowym, który może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku stwierdzenia naruszeń dotyczących czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w całości.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 7 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wybiórcze stosowanie wygodnych dla organów dowodów zgromadzonych w sprawie;
2) art. 10 § 1 w z zw. z art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym, w szczególności poprzez uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w I instancji oraz zasady inicjatywy dowodowej organu, ponieważ w zakończonym postępowaniu obowiązek dowodzenia spoczywał przede wszystkim na organie, a organy nie poczyniły zdaniem strony żadnych czynności dowodowych i mimo wniosków strony wydały rozstrzygnięcie wyłącznie w oparciu o ustalenia poczynione podczas kontroli drogowej, ponadto organ zdobył nowe dokumenty w sprawie tj. pismo ze Straży Granicznej o czym nie została powiadomiona strona postępowania przez co nie mogła odnieść się do pozyskanego dowodu;
3) art. 11 k.p.a. tj. zasady przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy;
4) art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15, art. 75, art. 81 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu zasady obiektywizmu i wysłuchania stron poprzez stronniczą i autorytarną ocenę zebranego materiału dowodowego, co przejawiało się przede wszystkim w reakcji organów na wyjaśnienia strony i przedkładane dowody. Organy obu instancji dla zachowania pozorów przestrzegania zasady prawdy obiektywnej z art. 7 k.p.a. wzywały stronę do przedstawienia wszelkich dowodów i wyjaśnień, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, jednak po ich złożeniu stwierdzały ich niską wiarygodność lub brak możliwości uwzględnienia, powołując się na bezsporne i ostatecznie doskonałe ustalenia zawarte w protokole kontroli. Podniesiono, że w toku przeprowadzonych postępowań daje się zauważyć tendencję do umniejszania wagi przedstawianych przez stronę dowodów i wysnuwania nowych, przeciwstawnych do dowodów wniosków, zatem można odnieść wrażenie, że niezależnie od tego, jakich argumentów na swoją obronę strona użyła w swoich wyjaśnieniach, organ i tak starał się, aby je skutecznie odeprzeć;
5) art 107 § 3 k.p.a. przez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej;
6) art. 92b oraz 92c u.t.d. poprzez ich niezastosowanie oraz poprzez pozbawienie strony postępowania możliwości wykazania okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność prawno-administracyjną oraz zignorowanie wyjaśnień strony przesłanych w toku przeprowadzenia postępowania w tym zakresie;
7) Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. przez bezpodstawne zastosowanie bowiem obsługa tachografu była zgodna z instrukcją obsługi i przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 (Dz. Urz. UE L60 z 28.02.2014);
8) art. 2 Konstytucji RP poprzez złamanie generalnych zasad k.p.a. oraz naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że poddany kontroli pojazd wyposażony jest w tachograf Stonerigde posiadający oprogramowanie z minutowym naliczaniem aktywności kierowcy tzw. "reguła jednej minuty". Regułą jednej minuty określa się specyficzne działanie tachografów cyfrowych produkowanych po 1 października 2011 r. Polega ono na tym, że tachografy zapisują w swojej pamięci tę ciągłą czynność, która trwała najdłużej w ciągu jednej minuty zegarowej.
Skarżąca wyjaśniła, że w momencie zatrzymania do kontroli kierowca zdążył dopiero ruszyć pojazdem, a wskazany brak aktywności na karcie kierowcy wynikał jednoznacznie z zastosowania wskazanej wyżej reguły przez oprogramowanie tachografu. Jak wynika ze zgromadzonego materiału w sprawie w trakcie przejazdu z miejsca zatrzymania w Białej Podlaskiej do serwisu tachografów w miejscowości W. po odczycie danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego nie stwierdzono nieprawidłowości. W specjalistycznym serwisie tachografów z którym współpracuje lubelska ITD dokonano szczegółowej kontroli tachografu i jego połączeń elektrycznych pod kątem manipulacji. Serwis po wnikliwej i wielogodzinnej kontroli nie stwierdził jakichkolwiek nieprawidłowości na co po zakończeniu kontroli zespół ITD zezwolił na dalsze wykonywanie przewozu bez jakichkolwiek zastrzeżeń. Jednakże pomimo wniosku strony o dokumenty potwierdzające pobyt pojazdu w serwisie, ITD w Lublinie stwierdziło pisemnie, iż nie posiada takich dokumentów, co jest całkowicie zrozumiałe gdyż dokument taki byłby na korzyść strony oraz potwierdzał by iż do żadnych rzekomych manipulacji faktycznie nie doszło. Zdaniem skarżącej jest to jawne ukrywanie dowodów w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 5000 zł za naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Kara ta nałożona została na skarżącą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm., dalej jako " u.t.d.") tj. na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że:
1) przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 1 000 000 złotych za każde naruszenie;
2) przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości do 120 000 złotych za każde naruszenie.
Stosownie zaś do l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 5000 zł.
Na mocy art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d., podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y u.t.d. W art. 4 pkt 22 lit. h oraz lit. x wynika obowiązek stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 165/2014", lub aktów wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 165/2014 oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego. Jedną z umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego jest "umowa AETR" (Oświadczenie Rządowe w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r., oraz ogłoszenia jednolitego tekstu tej umowy z dnia 30 sierpnia 1999 r. - Dz. U. z 2014 r. poz. 409).
Kontrolowany przewóz odbywał się z Polski do Białorusi. Zgodnie z ust. 2 Umowy AETR Rzeczpospolita Polska jest stroną tej Umowy. W niniejszej sprawie znajdują zatem również zastosowanie postanowienia Umowy AETR.
Zgodnie z art. 10 Umowy AETR umawiające się strony zarządzą instalowanie i używanie w pojazdach zarejestrowanych na ich terytorium przyrządu kontrolnego, zgodnie z wymaganiami niniejszej umowy oraz załącznika i jego suplementów (ust. 1). Przyrząd kontrolny, w rozumieniu niniejszej umowy, powinien, jeśli chodzi o konstrukcję, instalację, działanie i kontrolę, odpowiadać wymaganiom niniejszej umowy, załącznika oraz jego suplementów (ust. 2). Uznaje się, że przyrząd kontrolny, który w zakresie konstrukcji, instalacji, działania i kontroli odpowiada rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., spełnia wymagania niniejszej umowy, załącznika oraz jego suplementów (ust. 3).
Stosownie do art. 10 załącznika do Umowy AETR pracodawca i kierowcy zapewniają prawidłowe funkcjonowanie i właściwe użytkowanie, z jednej strony, przyrządu kontrolnego, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w przyrząd kontrolny zgodny z załącznikiem IB.
Natomiast według art. 12 ust. 2a) ww. załącznika, kierowcy stosują wykresówki każdego dnia, w którym kierują pojazdem, począwszy od chwili przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy przed końcem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innego powodu. Żadna wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który została przeznaczona.
Umowa AETR w art. 12 ust. 3 załącznika przewiduje, że kierowcy:
- zapewniają zgodność czasu zarejestrowanego na wykresówkach z czasem oficjalnym w kraju rejestracji pojazdu,
- korzystają z przełączników w celu rejestrowania następujących okresów osobno i w wyraźny sposób:
(a) pod znakiem [pic] lub [pic] czas prowadzenia;
(b) pod znakiem [pic] lub [pic] wszystkie inne okresy pracy;
(c) pod znakiem [pic] lub [pic] inne okresy gotowości, czyli:
- czas oczekiwania, tj. okres, w którym kierowcy mają pozostać na stanowisku wyłącznie w celu odpowiedzenia na wezwanie do rozpoczęcia lub podjęcia prowadzenia pojazdu lub wykonania innej pracy,
- czas spędzony obok kierowcy, gdy pojazd jest w ruchu,
- czas spędzony na kuszetce, gdy pojazd jest w ruchu;
(d) pod znakiem [pic] lub [pic] przerwy w pracy i dzienne okresy odpoczynku.
Zgodnie z art. 11 ust. 4 Umowy AETR, przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia postanowień, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innej Umawiającej się Strony lub państwa niebędącego Stroną niniejszej umowy.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji poczyniły prawidłowe ustalenia co do popełnienia przez skarżącą stwierdzonego naruszenia przepisów u.t.d. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy, organy nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w tym zakresie.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w toku kontroli drogowej pojazdu marki pojazdu członowego - ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzonej [...] 2023 r. o godz. 21.02 w miejscowości Biała Podlaska stwierdzono naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Kierowca okazał do kontroli komplet wymaganych dokumentów w tym m.in. kartę kierowcy z tachografu cyfrowego o numerze [...] Funkcjonariusze dokonali analizy danych zapisanych w pamięci tachografu cyfrowego i danych pobranych z karty kierowcy [...] należącej do R. Z.. W wyniku analizy stwierdzono, że w momencie zatrzymania do kontroli tachograf rejestrował odpoczynek, pomimo że pojazd poruszał się. Analiza danych zawartych na urządzeniu, w tym prędkości pojazdu, wykazała, że w chwili zatrzymania pojazdu nastąpiło nagłe zarejestrowanie prędkości od wartości 28 km/h. Analiza nie wykazała wcześniejszego przyrostu prędkości. Po dokonaniu przejazdu do miejscowości W. D., gdzie dokonano powtórnego pobrania danych z pamięci tachografu i danych zapisanych na karcie kierowcy [...] należącej do kierowcy nie stwierdzono nieprawidłowości w działaniu tachografu.
W ocenie Sądu prawidłowa jest ocena organów orzekających, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia opisanego w l.p. 6.2.1. polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Zaznaczyć należy, że przepis ten został umiejscowiony w grupie naruszeń 6.2 załącznika nr 3 do u.t.d. - wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf. Przywołany przepis należy rozumieć w ten sposób, że sankcjonuje on sytuacje, gdy dochodzi do nierejestrowania na karcie kierowcy lub wykresówce aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, przy czym brak tej rejestracji na karcie kierowcy jest powodowany odłączeniem tachografu bądź jego niewłaściwą obsługą, mając jednocześnie na uwadze, że kluczowym elementem składającym się na właściwą obsługę tachografu cyfrowego jest zalogowanie w nim karty kierowcy. W orzecznictwie sadowoadministracyjnym przyjęto, że przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku, gdy dochodzi do przejazdu, lecz przejazd ten nie jest rejestrowany za pomocą urządzenia rejestrującego, np. z powodu nieuprawnionej ingerencji w to urządzenie (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2019 r. o sygn. akt II GSK 2696/17, z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt II GSK 2982/17, z dnia 21 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 405/21, z dnia 11 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 275/24).
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji oraz decyzji organu I instancji, wbrew zarzutom skargi, przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie. W tym zakresie, wskazać należy, że wbrew stanowisku strony, organ nie kwestionuje, że tachograf zainstalowany w pojeździe działał prawidłowo. Organ podkreślił, w zaskarżonej decyzji, że podczas przejazdu kontrolnego do miejscowości W. D. nie stwierdzono nieprawidłowego działania tachografu oraz nieprawidłowości odnośnie zapisu danych na karcie kierowcy. Z tego powodu, kontrolujący stwierdzili naruszenie wskazane w l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje brak zapisu na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi w przypadku gdy tachograf jest sprawny technicznie.
Odnosząc się do wyjaśnień skarżącej, która wskazywała, że tachograf nie rejestrował aktywności kierowcy z uwagi na zastosowanie tzw. "reguły jednej minuty", Sąd ocenił, że twierdzenia te nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zarówno protokół kontroli z dnia [...] 2023 r., jak i wydruki z zapisu danych przez umieszczony w kontrolowanym pojeździe tachograf wynika, że w momencie zatrzymania do kontroli tachograf nie rejestrował aktywności, mimo że pojazd się poruszał. Dane z tachografu wskazują, że w chwili kontroli urządzenie zarejestrowało prędkość pojazdu 28 km/h bez wcześniejszego jej przyrostu. W zaskarżonej decyzji podkreślano ponadto, że przed zatrzymaniem pojazdu funkcjonariusze obserwowali pojazd przez około 200 m gdy poruszał się po drodze publicznej w miejscowości Biała Podlaska. Powołane okoliczności potwierdzają prawidłowość stanowiska organów orzekających, że brak rejestracji przez tachograf aktywności kierowcy wynikał z zastosowania "reguły jednej minuty" – w minucie, w której kierowca został zatrzymany aktywnością przeważającą był odpoczynek a kierowca dopiero ruszył pojazdem. Słuszne są bowiem wnioski organu odwoławczego, że stanowisku temu przeczy przede wszystkim wykres pokazujący prędkość, który został wygenerowany na podstawie danych z pamięci tachografu znajdującego się w kontrolowanym pojeździe. Słusznie również argumentował organ odwoławczy, że fakt zarejestrowania prędkości od wartości 28 km/h wskazuje, że przed zatrzymaniem do kontroli kierowca nie rejestrował prawidłowo aktywności na karcie kierowcy, a rozpoczął rejestrowanie dopiero w momencie zatrzymania.
Natomiast, w ocenie Sądu, rozważania organu odnoszące się do przypadków zastosowania "reguły jednej minuty" i rejestrowania odpoczynku podczas faktycznego przekraczania granicy przez pojazd w dniach [...] 2023 r. nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Niniejsze postępowanie dotyczy bowiem naruszenia wskazanego w l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. stwierdzonego kontrolą drogową w dniu [...] 2023 r. w miejscowości Biała Podlaska. Jeżeli organ zarzuca skarżącej popełnienie innych naruszeń powinien przeprowadzić w tym przedmiocie odrębne postępowanie.
Zdaniem Sądu, organy orzekające w postępowaniu uwzględniły i prawidłowo oceniły wszelkie zebrane dowody, w tym przedłożone przez stronę wyjaśnienia oraz dokumenty, co znajduje pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ocena okoliczności sprawy dokonania przez organy jest prawidłowa i logiczna, zaś wnioski z niej płynące konsekwentne, jasne i zrozumiałe. Swoje stanowisko organy przedstawiły w uzasadnieniach decyzji odpowiadających wymogom art. 107 § 3 k.p.a., czyniąc tym samym zadość zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.). Kwestionowane decyzje zawierają zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne, wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W zaskarżonej decyzji organ II instancji prawidłowo odniósł się do odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, prezentując w tym zakresie właściwą argumentację. W ocenie Sądu, działania podejmowane przez organ nie naruszały zasady zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), a odmienna od oczekiwanej przez stronę ocena dowodów nie świadczy o tym, że postępowanie organu było wadliwie prowadzone. Zaznaczyć należy, że z treści zarzutu wynika, że skarżąca zarzuca organowi naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., mimo że nie wskazała konkretnej jednostki redakcyjnej.
Z powyższych względów nie można podzielić zarzutu naruszenia przez organy art. 6, art. 8 § 1 i 2 , art. 11, art. 15, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdza, że zgromadzony przez organy materiał dowodowy potwierdził, że kierowca wykonujący przewóz [...] 2023 r. w imieniu i na rzecz skarżącej nie rejestrował za pomocą urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie swojej aktywności, czym dopuścił się naruszenia określonego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Kara pieniężna za wskazane naruszenie została na skarżącą nałożona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W tych okolicznościach niezasadnym okazał się zarzut naruszenia Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. przez bezpodstawne zastosowanie, organy bowiem prawidłowo zastosowały powołany przepis w ustalonym stanie faktycznym.
Wbrew zarzutom skargi, skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu a organy nie naruszyły art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. Jak słusznie bowiem podnosił organ odwoławczy, pismem z dnia 27 października 2023 r. (odebranym przez stronę w dniu 2 listopada 2023 r.) Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę, iż w ramach prowadzonego postępowania dowodowego wystąpił do Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej z wnioskiem o udostępnienie informacji granicznej. Strona tym samym miała pełną świadomość odnośnie przeprowadzanego przez organ dowodu. W przesłanym piśmie, organ zawiadomił stronę o przysługującym jej prawie do przeglądania akt sprawy. Strona do dnia wydania przedmiotowej decyzji nie zgłosiła chęci zapoznania się ze wskazanym dokumentem i odniesienia się do jego treści. Tym samym zarzut strony nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że skarżąca nie formułuje na etapie skargi zarzutów dotyczących informacji otrzymanych od Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej dotyczących przekraczania granicy przez pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Skarżąca kwestionuje zaś wnioski jaki wysunął organ na podstawie uzyskanych informacji. Jednakże jak wskazano wyżej, rozważania dotyczące ewentualnych innych naruszeń popełnionych przez stronę nie są przedmiotem niniejszego postępowania.
Trafna jest ocena organu odwoławczego, że w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92b i art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącej za stwierdzone naruszenie. Zgodnie z treścią art. 92c nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Z przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia i niezależne od przewoźnika należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie czy zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia nawet przy dołożeniu należytej staranności. Przepis ten ma zatem charakter wyjątkowy.
Stosownie zaś do art. 92 b u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,
c) Umowy AETR,
d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego (ust. 1).
Przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 (ust. 2).
Podkreślić należy, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. (wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt II GSK 199/20).
W orzecznictwie utrwalone jest natomiast stanowisko, że to przewoźnik jest zobowiązany do wykazania, że spełnione zostały przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zarówno określone w art. 92b ust. 1, jak i w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w tych przepisach spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie bez dowodów jedynie wskazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi podać konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami. Dowody powinny być zaś dostarczone lub przynajmniej wskazane przez przedsiębiorcę (wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt II GSK 1473/18). Zatem to na przewoźniku spoczywa ciężar przedstawienia dowodów na okoliczność braku wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie.
W rozpoznawanej sprawie nie zostały przez skarżącą wykazane okoliczności, które w świetle powołanych przepisów wyłączałyby odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie. Prawidłowe jest stanowisko organu, że do stwierdzonych naruszeń doszło na skutek niedochowania należytej staranności przez skarżącą. Przewoźnik obowiązany jest tak zorganizować przewóz, aby wyeliminować ryzyko naruszenia prawa.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że organ dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. i prawidłowo stwierdził brak podstaw do jego zastosowania.
W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia art. 2 Konstytucji oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a").
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. W świetle art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy W sprawie zachodziła wymieniona wyżej przesłanka. Skarżąca w skardze zgłosiła wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Tożsamy wniosek organ zgłosił w odpowiedzi na skargę.