III SA/Lu 450/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prorektora o anulowaniu skreślenia studentki z listy studentów i wznowieniu jej studiów z powodu wad proceduralnych i braku uzasadnienia.
Skarżąca A. R. wniosła skargę na decyzję Prorektora, która anulowała decyzję o skreśleniu jej z listy studentów i jednocześnie zezwoliła na wznowienie studiów. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając decyzję Prorektora. Głównymi zarzutami były naruszenie przepisów KPA, brak właściwej podstawy prawnej dla "anulowania" decyzji oraz wydanie decyzji o wznowieniu studiów przez niewłaściwy organ bez wniosku studentki i bez uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę A. R. na decyzję Prorektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii, która anulowała wcześniejszą decyzję o skreśleniu skarżącej z listy studentów i zezwoliła na wznowienie studiów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając ją za zasadną. Głównym powodem uchylenia było naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA). Sąd wskazał, że decyzja Prorektora nie miała właściwej podstawy prawnej, ponieważ przepisy KPA (art. 138 § 1 i 2) nie przewidują „anulowania” decyzji organu pierwszej instancji, a jedynie jej utrzymanie w mocy, uchylenie lub umorzenie postępowania. Ponadto, decyzja o wznowieniu studiów została wydana przez niewłaściwy organ (Prorektora zamiast Dziekana) i bez wniosku studentki, co naruszało zasady postępowania administracyjnego i prawo do dwuinstancyjnej kontroli. Sąd podkreślił, że nawet w przypadku decyzji uznaniowych, organ musi przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe, ustalić stan faktyczny i należycie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie, czego zabrakło w zaskarżonej decyzji. Sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień proceduralnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy art. 138 § 1 i 2 KPA nie przewidują wydania przez organ odwoławczy decyzji orzekającej o "anulowaniu" decyzji organu pierwszej instancji, a jedynie jej utrzymanie w mocy, uchylenie lub umorzenie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że KPA określa ściśle rodzaje rozstrzygnięć, jakie może wydać organ odwoławczy, a "anulowanie" decyzji nie jest jednym z nich. Organ odwoławczy powinien uchylić decyzję, a nie ją "anulować".
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u.p.s.w.n. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Przesłanki obligatoryjnego skreślenia studenta z listy studentów.
u.p.s.w.n. art. 108 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Przesłanki fakultatywnego skreślenia studenta z listy studentów.
u.p.s.w.n. art. 108 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg właściwego uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rodzaje decyzji organu odwoławczego (utrzymanie, uchylenie, umorzenie).
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
u.p.s.w.n. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Obowiązki studenta.
u.p.s.w.n. art. 107 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Obowiązki studenta w zakresie uczestniczenia w zajęciach i składania egzaminów.
p.w.u.p.s.w.n. art. 263 § 1
Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Termin na uchwalenie regulaminów studiów.
p.w.u.p.s.w.n. art. 263 § 2
Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Zachowanie mocy obowiązującej dotychczasowych regulaminów studiów.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres uprawnień sądów administracyjnych.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres uprawnień sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów KPA dotyczących rodzaju rozstrzygnięć organu odwoławczego (brak podstawy prawnej dla "anulowania" decyzji). Wydanie decyzji o wznowieniu studiów przez niewłaściwy organ (Prorektora zamiast Dziekana) i bez wniosku studentki. Brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, mimo jej uznaniowego charakteru. Niewłaściwe rozpatrzenie wniosków skarżącej dotyczących toku studiów.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja uznaniowa nie zwalnia organu z obowiązku stosowania zasad prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Ponownego rozpatrzenia sprawy nie można rozumieć tylko w sposób formalny. Zaskarżona decyzja nie sprostała wymaganiom co do pełnej i właściwej podstawy prawnej.
Skład orzekający
Jerzy Drwal
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Ibrom
sędzia
Iwona Tchórzewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących rozstrzygnięć organu odwoławczego, wymogów formalnych decyzji uznaniowych w sprawach studenckich oraz właściwości organów w sprawach wznowienia studiów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej studentki i procedury administracyjnej w uczelni wyższej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego, nawet w sprawach dotyczących studentów. Pokazuje błędy proceduralne popełniane przez uczelnie i jak sąd administracyjny je koryguje.
“Błędy formalne uczelni uchylone przez sąd: dlaczego "anulowanie" decyzji to za mało?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 450/22 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2022-10-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Ewa Ibrom Iwona Tchórzewska Jerzy Drwal /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów Hasła tematyczne Szkolnictwo wyższe Skarżony organ Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7; art. 8; art. 15; art. 77 § 1; art. 107 § 3; art. 138 § 1, 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2018 poz 1668 art. 107 ust. 1, 2; art. 108 ust. 1, 3 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce Dz.U. 2018 poz 1669 art. 263 ust. 1 i ust. 2 Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Referent Paulina Rolińska-Mazur po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie skreślenie z listy studentów uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 19 marca 2019 r., nr [...] Prorektor [...] (dalej jako: "organ odwoławczy" lub "organ drugiej instancji") po rozpatrzeniu odwołania A. R. (dalej jako: "skarżąca") orzekł o anulowaniu decyzji wydanej z upoważnienia Dziekana Wydziału Prawa i Administracji [...] (dalej jako: organ pierwszej instancji) z dnia 4 grudnia 2018 r. o skreśleniu skarżącej z listy studentów. Jednocześnie organ odwoławczy wyraził zgodę na wznowienie przez skarżącą studiów niestacjonarnych jednolitych magisterskich na IV semestrze II roku studiów na kierunku prawo w roku akademickim [...]. Na powyższą decyzję organu odwoławczego A. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając naruszenie przepisów: - art. art. 7, 8, 9, 10 § 1, 11 i art. 107 k.p.a.; - § 27 pkt 7 i 8 oraz § 31 Regulamin studiów na [...] w L. stanowiącego Załącznik do Uchwały Senatu Nr [...] z dnia 22 kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu skargi strona podniosła m.in., że naruszenie powołanych przepisów polegało na uniemożliwieniu jej zaliczenia egzaminów z IV semestru studiów, pominięciu przez organ zdarzeń losowych, które dotknęły skarżącą, wydaniu krzywdzącej decyzji pozbawionej uzasadnienia, zaniechaniu poczynienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wskazał m.in., że ze względu na dostrzeżone i występujące nieprawidłowości polegające na wznowieniu studiów przez niewłaściwy organ, braku wskazania podstawy prawnej uchylenia decyzji., planował wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Organ odwoławczy podniósł, że zaplanowane działania uprzedziła wniesiona skarga. Z akt sprawy wynikało m.in., że: - postanowieniem WSA w Lublinie z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. III SA/Lu 294/19 odrzucono skargę z powodu niezapłacenia wpisu od skargi w wyznaczonym terminie; - pismem z dnia 22 stycznia 2020 r. skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie z dnia 18 grudnia 2019 r.. ( zwróciła się również o przyznanie prawa pomocy); - w piśmie z dnia 30 stycznia 2020 r. skarżąca wystąpiła o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 18 grudnia 2019 r.; - postanowieniem z dnia 19 marca 2020 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata; - postanowieniem WSA w Lublinie z dnia 10 czerwca 2020 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia; - postanowieniem WSA w Lublinie z dnia 24 czerwca 2020 r. odmówiono przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia; - postanowieniem NSA z dnia 30 października 2020 r. sygn. I OZ 798/20 uchylono ww. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 24 czerwca 2020 r.; - postanowieniem WSA w Lublinie z dnia 20 stycznia 2021 r. odmówiono przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia; - postanowieniem NSA z dnia 20 kwietnia 2021r. sygn. III OZ 283/21 uchylono powyższe postanowienie WSA w Lublinie z dnia 20 stycznia 2021 r. i przywrócono termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia; - postanowieniem WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2021 r. przywrócono termin do wniesienia zażalenia; - postanowieniem NSA z dnia 20 października 2021 r. sygn. III OZ 792/21 oddalono zażalenie na postanowienie WSA w Lublinie z dnia 18 grudnia 2019 r. o odrzuceniu skargi; - postanowieniem WSA w Lublinie z dnia 6 kwietnia 2022 r. odmówiono przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi; - postanowieniem NSA z dnia 28 czerwca 2022r. sygn. III OZ 414/22 uchylono postanowienie WSA w Lublinie z dnia 6 kwietnia 2022 r. i przywrócono termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zarządzeniem z dnia 15 września 2022 r. sprawa została wpisana pod nowy numer o sygn. III SA/Lu 450/22. Wyznaczono termin rozprawy na dzień 27 października 2022r. Na rozprawie skarżąca poparła wniesioną skargę i podtrzymała argumentację w niej zawartą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia, bądź stwierdzenie nieważności tego aktu. Nadto, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Prorektora [...] z dnia 19 marca 2019 r., nr [...] orzekająca, po pierwsze, o "anulowaniu" decyzji z dnia 4 grudnia 2018 r. wydanej z upoważnienia Dziekana Wydziału Prawa i Administracji [...] w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów, a po drugie, wyrażająca zgodę na wznowienie przez skarżącą studiów niestacjonarnych jednolitych magisterskich na IV semestrze II roku studiów na kierunku prawo w roku akademickim [...]. Ocena zasadności skargi wymagała w pierwszej kolejności omówienia przepisów regulujących zasady skreślania z listy studentów. Zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1668 ze zm., dalej jako: "ustawa" lub "ustawa o szkolnictwie wyższym", studenta skreśla się z listy studentów w przypadku: 1) niepodjęcia studiów; 2) rezygnacji ze studiów; 3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego; 4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Stosownie do art. 108 ust. 2 ustawy, student może być skreślony z listy studentów w przypadku: 1) stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach; 2) stwierdzenia braku postępów w nauce; 3) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 4) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 108 ust. 3 ustawy). 4) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Stosownie do art. 108 ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym, skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej. W myśl art. 107 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i przepisami obowiązującymi w uczelni. Student jest obowiązany w szczególności do uczestniczenia w zajęciach zgodnie z regulaminem studiów oraz do składania egzaminów, odbywania praktyk zawodowych i spełniania innych wymagań przewidzianych w programie studiów (art. 107 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy). Skarżąca zarzuciła naruszenie Regulaminu studiów na Uniwersytecie M. C.-S. w L., stanowiącego Załącznik do Uchwały Senatu [...] w L. Nr [...] Należy zaznaczyć, że powyższy regulamin był regulaminem obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 263 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669). Zgodnie z art. 263 ust. 1 tej ustawy, Senaty uczelni uchwalą regulaminy studiów na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, w terminie umożliwiającym ich wejście w życie nie później niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy. Według art. 263 ust. 2 tej ustawy, regulaminy uchwalone na podstawie art. 161 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3 zachowują moc do dnia wejścia w życie regulaminów, o których mowa w ust. 1. W § 13 Regulaminu studiów wskazano m. in., że do obowiązków studenta należy w szczególności: udział w zajęciach dydaktycznych (pkt 1), terminowe uzyskiwanie zaliczeń, składanie egzaminów i wypełnianie innych obowiązków wynikających z programu kształcenia (pkt 2), jak też przestrzeganie przepisów obowiązujących na Uniwersytecie (pkt 5). Stosownie do § 23 ust. 1 Regulaminu studiów podstawowym okresem zaliczeniowym na studiach jest semestr. Warunkiem zaliczenia semestru/roku jest spełnienie wszystkich wymagań objętych programem kształcenia dla danego okresu nauki (§ 25 ust. 1 Regulaminu studiów). Zgodnie zaś z § 28 ust. 1 zaliczenie semestru i uzyskanie wpisu na kolejny rok akademicki następuje w momencie uzyskania wszystkich zaliczeń i egzaminów wynikających z programu kształcenia dla danego okresu nauki, z zastrzeżeniem § 32. Zaliczenie semestru/roku jest potwierdzane w dokumentacji przebiegu studiów. Z obowiązkami tymi koresponduje przesłanka fakultatywnego skreślenia z listy studentów, określona w art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy o szkolnictwie wyższym, tj. nieuzyskanie zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Zgodnie z § 31 ust. 1 Regulaminu studiów, w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru/roku studiów dziekan może wydać decyzję o skreśleniu go z listy studentów lub, na wniosek studenta, może wydać decyzję o warunkowym zezwoleniu na podjęcie studiów w następnym semestrze./roku lub zezwoleniu na powtarzanie semestru/roku studiów. Z kolei kwestię wznowienia studiów reguluje § 34 ust. 1 - 5 Regulaminu studiów. Student, który przerwał studia lub został skreślony z listy studentów, może wznowić naukę na tym samym kierunku lub – w wyjątkowych przypadkach – na kierunku pokrewnym (ust. 1). O wznowienie studiów może ubiegać się osoba, która ma zaliczony co najmniej pierwszy semestr studiów, składając wniosek do dziekana wydziału przed rozpoczęciem właściwego semestru lub roku studiów, ale nie później niż 5 lat od prawomocnej decyzji o skreśleniu z listy studentów (ust. 2). W decyzji o wznowieniu studiów dziekan określa warunki oraz rok studiów, na który osoba wznawiająca studia zostaje przyjęta z uwzględnieniem efektów kształcenia, które student zdobył przed skreśleniem z listy studentów (ust. 4). Jak wyżej wykazano skreślenie z listy studentów na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy o szkolnictwie wyższym następuje w drodze decyzji administracyjnej, co oznacza, że w takim przypadku mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że sposób sformułowania przez ustawodawcę przepisów stanowiących podstawę prawną wydania decyzji w sprawie skreślenia z listy studentów wskazuje, że wydanie takiej decyzji dokonywane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego (luzu decyzyjnego) organu uczelni, który mimo wystąpienia sytuacji, o której mowa w art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy, nie jest zobligowany do skreślenia z listy studentów, gdyż może odstąpić od wydania takiego rozstrzygnięcia (por.: wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2022 r., III OSK 4974/21; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 listopada 2019 r., II SA/Rz 944/19; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 maja 2022 r., III SA/Gd 445/21). Powyższe oznacza, że działając w ramach uznania administracyjnego, organ nie przestaje być związany podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, do jakich zalicza się zasadę prawdy materialnej (obiektywnej), obligującą do podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Wiąże się z tym wymóg właściwego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.), które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpującą argumentację stanowiska organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały ustalone, rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest tym samym uchylanie się przez organ odwoławczy od oceny i wyczerpującego odniesienia się do wszystkich istotnych zarzutów podnoszonych przez stronę. Organy są także związane zasadą dwuinstancyjności postępowania zawartą w art. 15 k.p.a., która polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy, wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dwukrotnego rozpatrzenia sprawy nie można rozumieć tylko w sposób formalny, bowiem do uznania, że zasada dwuinstancyjności została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Orzekające organy obu instancji wydając decyzję uznaniową nie są zwolnione z obowiązku uzasadnienia faktycznego i prawnego. Wręcz przeciwnie, należy bowiem przyjąć, że ze względu na konieczność wyboru rozstrzygnięcia decyzje pozostawione uznaniu administracyjnemu powinny być szczególnie przekonująco, wyczerpująco i starannie uzasadnione, zarówno co do faktów jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione, a organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych, czy też nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. To na organie orzekającym na podstawie przepisu o charakterze uznaniowym, spoczywa obowiązek szczegółowego uzasadnienia motywów, jakimi kierował się czyniąc użytek ze swoich uprawnień, a uzasadnienie takiej decyzji nie może opierać się na ogólnych stwierdzeniach, czy też jedynie na przytoczeniu ustawowych przesłanek uprawniających do wydania decyzji uznaniowej (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 marca 2011 r., III SA/Gd 49/11) . W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie sprostała powyższym wymaganiom. Przede wszystkim decyzja ta nie zawiera pełnej i właściwej podstawy prawnej. Należy pamiętać, że zaskarżona decyzja została wydana przez organ drugiej instancji, a więc powinna wskazywać właściwe przepisy k.p.a., określające rodzaj decyzji organu odwoławczego. Takie przepisy zawiera art. 138 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może też uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (art. 138 § 2 zd. 1 k.p.a.). Z powyższego wynika, że przepisy k.p.a., które stosuje się do decyzji uznaniowej o skreśleniu z listy studentów, nie zezwalają na wydanie przez organ odwoławczy decyzji orzekającej o "anulowaniu" decyzji organu pierwszej instancji. Takiego rodzaju rozstrzygnięcia nie przewiduje bowiem art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał na art. 104 k.p.a. oraz § 4 i 34 ust. 2 Regulaminu studiów oraz art. 263 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zauważyć należy, że organ odwoławczy powołał się na art. 104 k.p.a. i § 4 Regulaminu studiów nie wskazując konkretnie jednostki redakcyjnej. Art. 104 k.p.a. zawiera dwa paragrafy - § 1 odnosi się do sposobu załatwiania sprawy przez organ administracji publicznej (przez wydanie decyzji), zaś § 2 do samego pojęcia decyzji (rozstrzygają one sprawę co do istoty w całości lub części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji). Natomiast § 4 Regulaminu studiów składa się z czterech punktów, z których pierwszy odnosi się do trybu i sposobu wniesienia odwołania od decyzji dziekana, drugi do uprawnień dziekana w przypadku wniesienia odwołania od jego decyzji, trzeci do uprawnień rektora w przypadku uchylenia decyzji, zaś czwarty do spraw dotyczących porządku i trybu odbywania studiów nieobjętych regulaminem. Z powyższego wynika, że nie ma przepisu, który by uprawniał organ odwoławczy do wydania decyzji "anulującej" decyzję organu pierwszej instancji. Zarówno bowiem przepisy k.p.a., jak i Regulamin studiów stanowią o możliwości wydania jedynie decyzji uchylającej w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji. W dalszej kolejności zwrócić należy uwagę, że druga część rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji dotyczy wyrażenia zgody na wznowienie przez skarżącą na IV semestrze II roku studiów niestacjonarnych jednolitych magisterskich na kierunku prawo w roku akademickim 2018/2019. W podstawie prawnej wznowienia organ odwoławczy wskazał § 34 ust. 2 Regulaminu studiów. Zgodnie z tym przepisem, o wznowienie studiów może ubiegać się osoba, która ma zaliczony co najmniej pierwszy semestr studiów, składając wniosek do dziekana wydziału przed rozpoczęciem właściwego semestru lub roku studiów, ale nie później niż 5 lat od prawomocnej decyzji, o skreśleniu z listy studentów. W decyzji o wznowieniu studiów dziekan określa warunki oraz rok studiów, na który osoba wznawiająca studia zostaje przyjęta z uwzględnieniem efektów kształcenia, które student zdobył przed skreśleniem z listy studentów (§ 34 ust. 4 Regulaminu studiów). Z powyższych uregulowań wynika, że postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia studiów jest wszczynane na wniosek osoby, która została skreślona z listy studentów, a ponadto, że organem uprawnionym do rozstrzygania takiego wniosku w pierwszej instancji jest dziekan. Zaskarżona decyzja stoi w sprzeczności z powyższymi uregulowaniami. Po pierwsze dlatego, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca składała wniosek o wznowienie studiów przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Po drugie dlatego, że decyzję o wznowieniu wydał organ drugiej instancji (Prorektor) podczas, gdy przepisy Regulaminu studiów stanowią, że taką decyzję wydaje w pierwszej instancji dziekan. Rozstrzygnięcie o wznowieniu studiów zawarte w zaskarżonej decyzji pozbawiło więc skarżącą prawa do zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia i kontroli instancyjnej. Zaskarżona decyzja nie zawiera w ogóle uzasadnienia w kwestii "anulowania" decyzji o skreśleniu z listy studentów, jak również w sprawie wznowienia studiów. W uzasadnieniu podano tylko wysokość obowiązującej opłaty za wznowienie i pouczono o możliwości ubiegania się o zwolnienie z opłaty w całości lub części. Tymczasem organ drugiej instancji był związany zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą powinien ponownie rozpatrzeć tą samą sprawę, wyznaczoną treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponownego rozpatrzenia sprawy nie można rozumieć tylko w sposób formalny, bowiem konieczne jest też, aby rozstrzygnięcie organu II instancji zostało poprzedzone przeprowadzeniem postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie odwoławcze jest prowadzone. Decyzja wydana po przeprowadzeniu takiego postępowania powinna zaś zawierać wszystkie obligatoryjne elementy, o których mowa w art. 107 § 1 - 3 k.p.a. Skarżąca odwołała się od decyzji dziekana o skreśleniu jej z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie. Skreślenie z listy studentów jest bardzo daleko idącą i dotkliwą sankcją. Zatem organ obowiązany był do dokładnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Podkreślić należy, że aczkolwiek organ odwoławczy uznał słuszność argumentów skarżącej co do skreślenia z listy studentów i wydał w tym zakresie rozstrzygnięcie kasatoryjne, chociaż procesowo nieprawidłowe (zamiast bowiem uchylić, anulował decyzję), to jednakże w decyzji brak jest uzasadnienia takiego stanowiska. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jednak jakichkolwiek ustaleń co do przedmiotów i terminów ich zaliczenia, w szczególności zaś wyjaśnienia, czy skarżąca wykorzystała już wszystkie terminy przewidziane regulaminem studiów. Tym bardziej, że w aktach sprawy znajdują się liczne wnioski skarżącej dotyczące toku studiów, w tym: wniosek z 30 listopada 2018 r. dotyczący przedłużenia sesji egzaminacyjnej do 28 grudnia 2018 r. (k.[...] akt adm.), wnioski z dnia 20 lutego 2019 r. o przywrócenie terminów do wniesienia podań i zwolnienie z opłaty za studia (k.[...] i k.[...] akt adm.), wniosek z 28 lutego 2019 r. o przywrócenie terminów do złożenia egzaminów i przedłużenie zimowej sesji egzaminacyjnej do 30 kwietnia 2019r. (k.[...] akt adm.). Tymczasem organy nie zajęły się powyższymi wnioskami, nie rozpatrzyły ich, natomiast organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji rozstrzygnął o wznowieniu studiów, a więc podjął decyzję w przedmiocie, który nie był objęty wnioskiem skarżącej. Organy obowiązane są podejmować w toku postępowania wszelkie czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Oznacza to obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, rozważenia i oceny całego materiału dowodowego i wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie nie zostały należycie wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności, dotyczące niewywiązania się skarżącej z obowiązku zaliczenia semestru w określonym terminie. Brak ustaleń organu w tej materii świadczy zarówno o naruszeniu zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), jak i zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Naruszenie wskazanych wyżej przepisów proceduralnych mogło mieć bowiem istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni dokonaną przez sąd ocenę prawną i przeprowadzi postępowanie zgodnie z wymogami art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji powinno zawierać dokładne ustalenia faktyczne oraz wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Organ mieć będzie na względzie, że z przepisu art. 108 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym wynika, że decyzja w tym zakresie jest decyzją uznaniową organu. Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia jednak organu z przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność zaistnienia przesłanek skreślenia z listy studentów oraz wyjaśnienia, dlaczego w konkretnym przypadku podjęta decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów jest prawidłowa, bądź prawidłowa jest decyzja o uchyleniu decyzji o skreśleniu. Wydanie decyzji poprzedzone być powinno dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy i rozpatrzeniem wszystkich wniosków skarżących dotyczących toku studiów.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI