II SA/Wa 242/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-08-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjarównoważnik za brak lokaluzwrot świadczeniaprzedawnienieprawo administracyjneświadczenia mieszkaniowe

WSA w Warszawie oddalił skargę policjanta domagającego się uznania przedawnienia części należności z tytułu nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, uznając, że roszczenie o zwrot stało się wymagalne dopiero z dniem uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji przyznającej świadczenie.

Policjant zaskarżył decyzję nakazującą zwrot nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, argumentując, że część należności uległa przedawnieniu na podstawie art. 107 ustawy o Policji. Sąd uznał jednak, że roszczenie o zwrot stało się wymagalne dopiero z dniem uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji przyznającej świadczenie, co nastąpiło po upływie terminu przedawnienia od daty wypłaty świadczeń. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając żądanie zwrotu za zasadne.

Sprawa dotyczyła skargi policjanta R. R. na decyzję Komendanta Policji nakazującą zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w łącznej kwocie 33.136,40 zł za okres od października 2007 r. do lipca 2015 r. Policjant twierdził, że należność za okres od października 2007 r. do lipca 2013 r. uległa przedawnieniu zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o Policji oraz orzecznictwo, w tym wyrok NSA z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1294/14, uznał, że art. 107 ustawy o Policji ma zastosowanie do wszelkich świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy, w tym równoważnika za brak lokalu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie momentu wymagalności roszczenia o zwrot. Sąd stwierdził, że wymagalność ta powstaje dopiero z dniem uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji przyznającej świadczenie. W tej sprawie decyzja ta stała się prawomocna 26 maja 2016 r., a zatem roszczenie o zwrot nie uległo przedawnieniu. W związku z tym, sąd oddalił skargę policjanta.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenie o zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego ulega przedawnieniu na podstawie art. 107 ustawy o Policji.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko NSA, że art. 107 ustawy o Policji ma zastosowanie do wszelkich świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy, w tym równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.o. Policji art. 92 § 1

Ustawa o Policji

Policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.

u.o. Policji art. 107 § 1

Ustawa o Policji

Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego art. 7 § 2

Decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 159

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego stało się wymagalne dopiero z dniem uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji przyznającej świadczenie, co nastąpiło po upływie terminu przedawnienia od daty wypłaty świadczeń.

Odrzucone argumenty

Część należności z tytułu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uległa przedawnieniu na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o Policji.

Godne uwagi sformułowania

roszczenie to nie uległo przedawnieniu, zgodnie z postanowieniami art. 107 ustawy o Policji. przepis ten (art. 107 § 1 ustawy o Policji) zamieszczony został wprawdzie w rozdziale 9 "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów", ale ma on zastosowanie do wszelkich świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy. organ Policji po raz pierwszy mógł skutecznie zażądać zwrotu nienależnie wypłaconego równoważnika pieniężnego w dacie uprawomocnienia się decyzji usuwającej podstawę wypłaty funkcjonariuszowi przedmiotowego świadczenia.

Skład orzekający

Adam Lipiński

przewodniczący

Sławomir Antoniuk

sprawozdawca

Stanisław Marek Pietras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu wymagalności roszczenia o zwrot nienależnie pobranych świadczeń przez funkcjonariuszy publicznych, w szczególności w kontekście przedawnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i równoważnika za brak lokalu, ale zasady dotyczące wymagalności i przedawnienia mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń w służbach mundurowych, co jest istotne dla wielu funkcjonariuszy i ich pracodawców. Wyjaśnia kluczowy moment, od którego liczy się bieg przedawnienia.

Policjancie, uważaj na przedawnienie! Kiedy naprawdę musisz oddać pieniądze?

Sektor

służby mundurowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 242/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Adam Lipiński /przewodniczący/
Sławomir Antoniuk /sprawozdawca/
Stanisław Marek Pietras
Symbol z opisem
6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OSK 2871/17 - Wyrok NSA z 2019-08-30
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 355
art. 92 ust. 1,  art. 107 ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu [...] z siedzibą w S. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] orzekającą o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przez R. R. w łącznej kwocie 33.136,40 zł, tj. za okres od dnia 1 października 2007 r. do dnia 31 lipca 2015 r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant [...] Policji wskazał, iż R. R. - policjant w służbie stałej - w dniu [...] grudnia 2001 r. złożył wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nr [...] w W. przy ul. S. Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] przyznał R. R. - funkcjonariuszowi Komisariatu Policji W. - pomoc finansową na uzyskanie przedmiotowego lokalu. W dniu [...] września 2005 r. R. R, na podstawie aktu notarialnego Rep. [...], dokonał sprzedaży tego lokalu.
Rozkazem personalnym z dnia [...] września 2005 r. nr [...] wymieniony policjant został przeniesiony z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji dla Powiatu [...]z dniem [...] października 2005 r.
W dniu [...] września 2009 r. R.R. złożył w Komendzie Powiatowej Policji dla Powiatu [...] oświadczenie mieszkaniowe celem ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji dla Powiatu [...] przyznał zainteresowanemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia 1 października 2007 r.
W dniu [...] lipca 2015 r. Komendant Powiatowy Policji dla Powiatu [...] wystąpił z wnioskiem do Komendanta [...] Policji o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2009 r. o przyznaniu R. R. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 1 października 2007 r.
Komendant [...] Policji postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 159 k.p.a., wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu [...] z dnia [...] września 2009 r. Następnie decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr Komendant [...] Policji stwierdził nieważność ostatecznej decyzji Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu [...] z siedzibą w S. z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie przyznania R. R. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 1 października 2007 r., z powodu rażącego naruszenia prawa.
Na skutek wniesionego przez stronę odwołania od ww. decyzji, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał wniesioną przez R. R. skargę na decyzję Komendanta [...] Policji za niezasadną i prawomocnym wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 254/16 skargę tę oddalił.
Konsekwencją powyższego było wydanie przez Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu [...] decyzji z dnia [...] września 2016 r. orzekającej o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przez R. R. w łącznej kwocie brutto 33.136,40 zł za okres od dnia 1 października 2007 r. do dnia 31 lipca 2015 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji policjant zarzucił naruszenie art. 107 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku 6 Policji, poprzez jego niezastosowanie i tym samym uznanie przez organ, iż odwołujący zobligowany jest do zwrotu świadczenia począwszy od dnia 1 października 2007 r. do dnia 31 lipca 2015 r. podczas, gdy zgodnie ze wskazanym przepisem, świadczenia ze stosunku służby przedawniają się z upływem trzech lat, od kiedy roszczenie stało się wymagalne, co oznacza, iż należność z tytułu pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 1 października 2007 r. do dnia 28 lipca 2013 r. uległa przedawnieniu. Odwołujący się wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie, iż zobowiązany jest do zwrotu z tytułu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jedynie należności za okres od dnia 29 lipca 2013 r. do dnia 31 lipca 2015 r.
Komendant [...] Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] listopada 2016 r. orzekł jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 88 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 2 pkt 2 i § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 192 ze zm.).
Mając na względzie powołane przepisy pragmatyki służbowej oraz ustalony w sprawie stan faktyczny organ odwoławczy stwierdził, iż Komendant Powiatowy Policji dla Powiatu [...], zgodnie z § 7 pkt 2 ww. rozporządzenia, które wydane zostało w oparciu o delegację i zawartą w art. 92 ust. 2 ustawy o Policji, zobligowany był do wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przez R. R. w łącznej kwocie brutto 33136,40 zł za okres od dnia 1 października 2007 r. do dnia 31 lipca 2015 r.
Odnosząc się do argumentacji odwołania Komendant [...] Policji stwierdził, iż zarzut naruszenia art. 107 ust. 1 ustawy o Policji nie jest trafny, gdyż w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych znajdujących oparcie w materiale sprawy. Zgodnie zaś z wyrokiem NSA z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 98/09, który jest przywoływany w licznych wyrokach sądów administracyjnych, przepis art. 107 ustawy o Policji zawarty w rozdziale 9 tej ustawy pod tytułem "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów" nie dotyczy spraw zawartych w rozdziale 8 ustawy pod tytułem "Mieszkania funkcjonariuszy Policji", zatem nie ma zastosowania do kwestii uregulowanych w tym rozdziale.
Z powyższych względów organ odwoławczy uznał decyzję Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu [...] z dnia [...] września 2016 r., zobowiązującą R. R. do zwrotu łącznej kwoty brutto 33.136,40 zł za okres od dnia 1 października 2007 r. do dnia 31 lipca 2015 r., za prawidłową.
Decyzja Komendanta Policji z dnia listopada 2016 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez R. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Kwestionowana decyzja została zaskarżona w części dotyczącej zwrotu pobranego przez skarżącego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 1 października 2007 r. do dnia 28 lipca 2013 r. W skardze pełnomocnik strony podniósł zarzut naruszenia:
1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy całości decyzji Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu [...] z dnia [...] września 2016 r. orzekającej o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w łącznej kwocie 33.136,40 zł za okres od dnia 1 października 2007 r. do dnia 31 lipca 2015 r., podczas gdy przedmiotowa należność za okres od dnia 1 października do dnia 27 lipca 2013 r. uległa przedawnieniu,
2. art. 107 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, poprzez jego błędna wykładnię polegająca na przyjęciu, iż przepis art. 107 ust. 1 tej ustawy nie ma zastosowania do spraw opisanych w rozdziale 8 ustawy "Mieszkania funkcjonariuszy Policji", a co za tym idzie jego niezastosowanie i tym samym uznanie przez organ, że skarżący, wobec prawomocnego stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2015 r., zobligowany jest do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 1 października 2007 r. do dnia 31 lipca 2015 r. podczas, gdy art. 107 ust. 1 ustawy ma zastosowanie do wszelkich świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy, do których niewątpliwie należy równoważnik za brak lokalu mieszkalnego wypłacany miesięcznie funkcjonariuszowi, co oznacza, iż należność z tytułu pobranego równoważnika za brak lokalu za okres od dnia 1 października 2007 r. do dnia 28 lipca 2013 r. uległa przedawnieniu.
Z tych wszystkich względów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2016 r. w zaskarżonej części oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu [...] z dnia [...] września 2016 r. w zaskarżonej części, a także zasadzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, iż w świetle wyroku NSA z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1294/14, przepis art. 107 ust. 1 ustawy o Policji ma zastosowanie do wszelkich świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy, na co wprost wskazuje jego literalna wykładnia, w tym zawarte w art. 107 ust. 1 sformułowanie "inne świadczenia", co oznacza, że dotyczy to również innych świadczeń związanych ze służbą w Policji, w tym również świadczeń wynikających z przepisów niezamieszczonych w rozdziale 9 ustawy.
Zdaniem strony skarżącej, na gruncie niniejszej sprawy nienależność świadczenia zachodziła już od chwili jego spełnienia, a zatem z tą chwilą przedmiotowe świadczenie stało się również wymagalne. Skarżący pobrał na podstawie decyzji nr [...] równoważnik za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 1 października 2007 r. do dnia 30 lipca 2015 r, kiedy to organ postanowieniem nr [...], na podstawie art. 159 w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., wstrzymał wykonanie przedmiotowej decyzji. Oznacza to, w świetle brzmienia art. 107 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, że roszczenia organu o zwrot nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego za lata 2007, 2008, 2009, 2010, 2011 oraz 2012 uległy przedawnieniu w całości. Natomiast należności za 2013 r. uległa przedawnieniu do dnia 28 lipca 2013 r., gdyż postępowanie administracyjne o zwrot nienależnie pobranych świadczeń zostało wszczęte w dniu [...] lipca 2016 r.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie oraz w całości podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sprawy był zwrot pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, który to równoważnik był wypłacany skarżącemu w okresie od dnia 1 października 2007 r. do dnia 31 lipca 2015 r.
Regulacja dotycząca wskazanego powyżej zagadnienia znalazła się w art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 192 ze zm.), wydanego na podstawie art. 92 ust. 2 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 ww. ustawy, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, sposób ustalania wysokości równoważnika, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu, a także sposób postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (ust. 2).
Stosownie natomiast do § 7 ww. rozporządzenia, decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku: 1) nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 3, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość; 2) uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika.
Z materiału aktowego bezspornie wynika, że Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] września 2015 r. stwierdził nieważność ostatecznej decyzji Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu [...] z dnia [...] września 2009 r. przyznającej R. R. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia 1 października 2007 r. z powodu rażącego naruszenia prawa, która to decyzja nadzorcza został utrzymana w mocy decyzją Komendant Główny Policji z dnia [...] listopada 2015 r. Wskazane decyzje zostały podane kontroli sądowej, w wyniku której zapadł prawomocny wyrok z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 254/16 oddalający skargę R. R. na decyzję nadzorczą Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2015 r.
W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym nie budzi wątpliwości zasadności wydania przez Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu [...] decyzji orzekającej o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przez R. R. Kwestia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego nie jest przedmiotem sporu.
Istota sporu sprowadza się do ustalenia za jaki okres i w jakiej wysokości skarżący jest obowiązany zwrócić nienależnie pobrane świadczenie, bowiem jak podnosi strona skarżąca, równoważnik pieniężny wypłacony za okres od dnia 1 października 2007 r. do dnia 28 lipca 2013 r. uległ przedawnieniu na mocy art. 107 ust. 1 ustawy o Policji.
W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie maja rację twierdząc, iż domaganie się przez organ Policji zwrotu wypłaconego skarżącemu świadczenia pieniężnego w pełniej wysokości jest zasadne, albowiem roszczenie to nie uległo przedawnieniu, zgodnie z postanowieniami art. 107 ustawy o Policji. Zatem kwestionowane przez skarżącego rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem, choć należy zakwestionować pogląd, iż instytucja przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń nie ma zastosowania do świadczeń pieniężnych stanowiących pomoc mieszkaniową funkcjonariuszom Policji.
Powołany przepis stanowi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (ust. 1). Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami (ust. 2). Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: 1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, 2) uznanie roszczenia (ust. 3).
W istocie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zaprezentowano stanowisko, iż skoro powołany art. 107 ustawy o Policji zawarty został w rozdziale 9 tejże ustawy zatytułowanym "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów", to nie dotyczy spraw z zakresu pomocy mieszkaniowej zawartych w rozdziale 8 ustawy "Mieszkania funkcjonariuszy Policji", a w konsekwencji nie dotyczy świadczeń i należności pieniężnych z tytułu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (wyrok NSA z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 98/09).
Jednakże Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko zaprezentowane przez NSA w wyroku z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1294/14 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie stwierdzono: "przepis ten (art. 107 § 1 ustawy o Policji) zamieszczony został wprawdzie w rozdziale 9 "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów", ale ma on zastosowanie do wszelkich świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy. Przekonuje o tym jego literalna wykładnia. Po myśli tej regulacji: "roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne", a zatem jej zakres obejmuje "inne świadczenia" związane ze służbą w Policji, w tym także świadczenia wynikające z przepisów niezamieszczonych w rozdziale 9 ustawy o Policji. Odmienny pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 98/09 (publ. w CBOSA) wyrażony został w innym stanie faktycznym i dotyczył roszczenia policjanta o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Sąd wskazał, że zarówno ustawa o Policji, jak i rozporządzenie wykonawcze do niej, nie określają terminu, w ciągu którego policjant może wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej, natomiast w rozpoznawanej sprawie chodziło o ramy czasowe wystąpienia o wypłatę świadczenia wypłacanego miesięcznie (§ 2 ust. 4 rozporządzenia) za okresy wsteczne. Pod tym względem świadczenie to podobne jest do innych dodatków płacowych, które niewątpliwie ulegają przedawnieniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego policjant z chwilą spełnienia przesłanek warunkujących powstanie prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego posiada roszczenie o jego wypłatę".
Powyższy pogląd, odnośnie zastosowania instytucji przedawnienia roszczeń (art. 107 ustawy o Policji) do spraw z zakresu pomocy mieszkaniowej policjantów, w tym do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, zaprezentowany został również w wyroku NSA z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 210/09 (publ. j.w.).
Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że art. 107 ustawy o Policji ma zastosowanie do świadczeń i należności pieniężnych wynikających również z przepisów rozdziału 8 "Mieszkania funkcjonariuszy Policji", a zatem także do należności pieniężnych wynikających z tytułu nienależnie pobranego przez funkcjonariusza Policji równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Jednakże w analizowanym stanie faktycznym nie sposób przyjąć, że w sprawie nastąpiło częściowe przedawnienie roszczenia z tytułu zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Przepis. art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, wiąże rozpoczęcie biegu przedawnienia roszczenia od dnia, w którym świadczenie stało się wymagalne. Policyjna ustawa pragmatyczna nie definiuje pojęcia wymagalności. Przyjmuje się jednak, że jest to stan, w którym wierzyciel uzyskuje możność żądania zaspokojenia, a dłużnik zostaje obarczony obowiązkiem spełnienia świadczenia. W przypadku uposażenia funkcjonariusza będzie to ustawowo określony termin wypłaty uposażenia. Wymagalność ustalamy więc na podstawie tego, kiedy świadczenie miało być spełnione. W przypadku żądania przez organ Policji zwrotu nienależnie wypłaconego funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wymagalność powstaje wówczas, gdy stosowanym aktem administracyjnym (tutaj decyzją nadzorczą) zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją przyznająca przedmiotowe świadczenie. Kwestia prawomocności decyzji wiąże się bowiem z możliwością sądowej kontroli decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 11 marca 2010 r. sygn. akt II OW87/09). Za prawomocne decyzje administracyjne uznaje się decyzje ostateczne, które zostały utrzymane w mocy przez sąd administracyjny lub sąd powszechny albo które nie zostały zaskarżone przez strony do sądu. Prawomocność decyzji oznacza uzyskanie przez decyzję ostateczną swoistej cechy w wyniku upływu czasu od momentu uzyskania ostateczności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2009 r. sygn. akt IV SAB/Wa 170/08). Wobec tego, aby organ Policji mógł skutecznie wystąpić z żądaniem zwrotu nienależnie pobranego przez funkcjonariusza świadczenia, ów akt administracyjny musi posiadać walor nie tylko ostateczności, ale i prawomocności. Dopiero bowiem prawomocna decyzja wywołuje skutek pewności w obrocie prawnym i daje podstawę (wobec wyczerpania trybu kwestionowania zasadności pozbawienia prawa do świadczenia) do skutecznego domagania się zwrotu nienależenie wypłaconego świadczenia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż wobec zaskarżenia ostatecznej decyzji nadzorczej Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej skarżącemu przedmiotowy równoważnik pieniężny, stała się ona prawomocna w dniu 26 maja 2016 r., tj. w dacie uprawomocnienia się wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 254/16 oddalającego skargę R. R. na tę decyzję. Roszczenie organu Policji o zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego stało się zatem wymagalne od dnia [...] maja 2016 r. i niewątpliwi nie uległo przedawnieniu, bowiem nie upłynął jeszcze okres trzech lat od daty uprawomocnienia się ww. decyzji ostatecznej - stosownie do art. 107 ust. 1 ustawy o Policji.
Tym samym zarzuty skargi należało uznać za niezasadne. W ocenie Sądu, strona skarżąca mylnie comiesięczne terminy wypłaty funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego (dające mu prawo żądania spełnienia świadczenia) wiąże z wymagalnością zwrotu tych świadczeń, albowiem organ Policji po raz pierwszy mógł skutecznie zażądać zwrotu nienależenie wypłaconego równoważnika pieniężnego w dacie uprawomocnienia się decyzji usuwającej podstawę wypłaty funkcjonariuszowi przedmiotowego świadczenia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI