III SA/Lu 446/05

III SA/Lu 446/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2006-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Marcinowski /sprawozdawca/
Marek Zalewski /przewodniczący/
Maria Wieczorek
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 4, art. 145 par. 1, art. 151 par. 1 pkt 2, art. 156 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
art. 74 ust. 1, 2 i 4
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Monika Kutarska-Wolińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi K. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na wniosek K. Ż. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] znak: [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta w sprawie:
1) uchylenia własnej decyzji z dnia [...] 1999 r. w przedmiocie zarejestrowania samochodu ciężarowego marki Mitsubishi Carisma z 1999 r. nr rej. [...], nr silnika: [...], nr nadwozia: [...] na K. Ż. oraz wydania dowodu rejestracyjnego seria [...],
2) oraz odmowy zarejestrowania w/w samochodu wymienionego w treści wniosku z dnia 23 czerwca 1999 r. jako pojazdu ciężarowego;
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) w związku z art. 72 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kontrolowanej decyzji), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż ustalono następujący stan faktyczny:
Na wniosek E. B. – P. i R. P. w dniu [...]1999 r., decyzją z dnia [...] 1999 r. wydaną z upoważnienia Starosty, dokonano pierwszej rejestracji samochodu marki Mitsubishi Carisma z 1999 r., jako samochodu osobowego. Rejestracja nastąpiła w oparciu o dane wskazane w fakturze nr [...] z dnia [...] 1999 r. wystawionej przez [...] sp. z o.o. w L. (nr silnika: [...], nr nadwozia: [...]).
Następnie pojazd decyzją tego organu z dnia [...] 1999 r. został przerejestrowany z osobowego na ciężarowy i wydano dowód rejestracyjny seria W nr [...] i tablice rejestracyjne [...].
W dniu [...] 1999 r. K. Ż. kupił przedmiotowy pojazd od E. B. – P. i R. P. Na jego wniosek samochód został zarejestrowany decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 1999 r. i wydano pozwolenie czasowe nr [...], a następnie dowód rejestracyjny seria W nr [...], nr rej. [...].
Pismem z dnia [...] 1999 r. sprzedawca - firma [...] zawiadomiła Wydział Komunikacji Urzędu Miejskiego o pomyłce na fakturze sprzedaży i podała właściwe numery identyfikacyjne tego pojazdu (nr silnika: [...], nr nadwozia: [...]). Na podstawie tej informacji organ rejestrujący wydał nowy dowód rejestracyjny o nr [...], w którym zostały ujawnione prawidłowe dane identyfikacyjne pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], znak: [...] wydaną w wyniku wniesienia sprzeciwu przez Prokuratora Rejonowego stwierdziło nieważność decyzji ostatecznej wydanej z upoważnienia Starosty przez Naczelnika Wydziału Komunikacji Transportu i Dróg Publicznych Starostwa Powiatowego w z dnia [...] 1999 r. (bez numeru) w przedmiocie przerejestrowania z osobowego na ciężarowy tego pojazdu na wniosek E. B. – P. i R. P. Decyzja ta stała się ostateczna.
Po otrzymaniu tej ostatniej decyzji, Prezydent Miasta, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, wznowił z urzędu postępowanie w przedmiocie zarejestrowania tego samochodu w dniu 23 czerwca 1999 r. na rzecz K. Ż., a następnie decyzją z dnia [...] znak: [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] w przedmiocie zarejestrowania samochodu ciężarowego marki Mitsubishi Carisma z 1999 r. nr rej. [...], nr silnika: [...], nr nadwozia: [...] na K. Ż. oraz wydania dowodu rejestracyjnego seria [...] oraz odmówił zarejestrowania tego samochodu jako pojazdu ciężarowego. Decyzja ta stała się ostateczna.
K. Ż. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] z powodu rażącego naruszenia prawa podnosząc, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stwierdzająca nieważność decyzji Starosty Powiatowego odnosi się do innego samochodu ciężarowego Mitsubishi Carisma rok produkcji 1999, gdyż pojazd ma inne numery silnika - [...] i nr nadwozia [...] tj. inne numery niż pojazd, który został zarejestrowany w Starostwie Powiatowym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w przedmiotowej sprawie chodzi wciąż o ten sam pojazd, który był rejestrowany po raz pierwszy w Starostwie Powiatowym decyzją z dnia [...]następnie zarejestrowany decyzją z dnia [...] jako pojazd ciężarowy, której nieważność stwierdziło Kolegium i następnie zarejestrowany w UM w Wydziale Komunikacji decyzją z dnia [...] na K. Ż., którą w wyniku wznowienia uchylił organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] i która jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Dlatego Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności zaskarżonej wnioskiem decyzji, gdyż nie dopatrzyło się w jej wydaniu rażącego naruszenia prawa.
K. Ż. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że Kolegium dostrzegając wadliwość postępowania administracyjnego organów niższej instancji (w zakresie braku zmiany decyzji o zarejestrowaniu pojazdu niezwłocznie po uzyskaniu informacji o pomyłce w fakturze sprzedaży oraz nie przeprowadzenia postępowania wznowieniowego przez Starostwo Powiatowe) powinno stwierdzić nieważność decyzji wznowieniowej z dnia [...]. Zdaniem strony Kolegium myli się zajmując stanowisko, że sprawa dotyczy tego samego pojazdu, zaś dowód rejestracyjny nie dowodzi tożsamości pojazdu, gdyż za znaki identyfikacyjne można uznać numery nadwozia, podwozia, ramy i silnika, a nie tablice rejestracyjne.
Rozstrzygając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie i podniosło, że podstawę prawną do wznowienia postępowania stanowił w tym przypadku art. 145 § 1 pkt 8 kpa, czyli, że decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W rozpatrywanej sprawie podstawą dokonania w dniu [...] rejestracji przedmiotowego samochodu było przedstawienie obok faktury dokumentującej prawo własności pojazdu, także dowodu rejestracyjnego wydanego poprzedniemu właścicielowi. Stanowił o tym art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej wnioskiem decyzji. Wobec uzyskania przez organ informacji o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o zarejestrowaniu samochodu jako ciężarowego na rzecz poprzedniego właściciela (poprzez stwierdzenie jej nieważności na mocy decyzji Kolegium z dnia [...]), co skutkowało uznaniem za nieważny dowodu rejestracyjnego wydanego w dniu 22 czerwca 1999 r. na rzecz E. B. – P. i R. P., zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.).
Organ orzekający wezwał wcześniej K. Ż. do przedstawienia świadectwa homologacji przedmiotowego pojazdu jako ciężarowego. Wobec nie przedstawienia wymaganego dokumentu, organ orzekł o uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] w przedmiocie zarejestrowania samochodu ciężarowego marki Mitsubishi Carisma oraz o odmowie zarejestrowania samochodu jako pojazdu ciężarowego (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Podnoszony przez stronę argument, że nie został dostatecznie zidentyfikowany pojazd, będący przedmiotem postępowania, nie znajduje uzasadnienia. Z zebranych dowodów wynika jednoznacznie, że przedmiotem postępowania rejestracyjnego był od początku pojazd marki Mitsubishi Carisma z 1999 r. nr silnika:[...], nr nadwozia: [...]. Tylko na skutek pomyłki sprzedawcy [...] doszło do wpisania nieprawidłowych danych na fakturze, a w konsekwencji także w decyzji o zarejestrowaniu pojazdu. Po uzyskaniu informacji od sprzedawcy o pomyleniu danych i wskazaniu prawidłowych został wydany nowy dowód rejestracyjny dla K. Ż.
Kolegium nie dostrzegło też rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego.
Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący zarzuca naruszenie prawa procesowego tj.:
- art. 7 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia 20 stycznia 2003 r., naruszającej słuszny interes skarżącego,
- art. 77 § 1 i 80 kpa przez błędne przyjęcie, że w zachodzi tożsamość pojazdu, który był rejestrowany po raz pierwszy w Starostwie Powiatowym decyzją z dnia [...], następnie zarejestrowany przez to samo Starostwo decyzją z dnia [...] i następnie zarejestrowany w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta decyzją z dnia [...],
- art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] oraz decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] dotyczą dwóch różnych pojazdów o różnych numerach silnika, a więc i dwóch różnych spraw,
- art. 157 § 2 kpa. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez niewyciągnięcie konsekwencji prawnych z faktu, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] wydana została w oparciu o błędna podstawę prawną - przez zastosowanie do sytuacji z dnia [...] przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. 1999, Nr 59, poz. 632), obowiązującego od dnia 1 lipca 1999 r.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący podkreślił, że fakt wystąpienia w obrocie prawnym dwóch decyzji o wzajemnie wykluczającej się treści, wydanych w jednej sprawie, powoduje konieczność wyeliminowania rozstrzygnięcia błędnego. Z tego względu Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno było w zaskarżonej decyzji, w oparciu o treść artykułu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stwierdzić nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 stycznia 2003 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 145 § 8 kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie, podkreślając ponownie, że organy orzekające w sprawie, uznając, że sprawa dotyczy tego samego samochodu, oparły się w swoich ustaleniach nie tylko na numerze rejestracyjnym pojazdu, ale zbadały całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego dotyczącego kolejno po sobie następujących rejestracji przedmiotowego pojazdu. Przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziło do ustalenia, że wszystkie rejestracje dotyczyły tego samego pojazdu o numerach identyfikacyjnych: nr silnika [...], nr nadwozia [...]. Tylko na skutek pomyłki ujawniono błędne numery w czasie pierwszej, drugiej i trzeciej rejestracji. Dane sprostowano poprzez wydanie K. Ż., w sierpniu 1999 r., nowego dowodu rejestracyjnego.
Kolegium przypomniało także, iż nadal obowiązuje ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] i wszystkie organy orzekające w sprawach kolejnych rejestracji przedmiotowego pojazdu są tą decyzją związane. Zarzut skarżącego odnośnie wadliwej podstawy prawnej decyzji Kolegium z dnia [...] nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu, w którym rozpatrywany jest wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta a nie decyzji Kolegium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn, niż te, które wskazuje skarżący.
W pierwszym rzędzie wskazać jednak należy, że Sąd podziela stanowisko Kolegium w zakresie tożsamości pojazdu, będącego przedmiotem kolejnych rejestracji. Przedstawiona wyżej argumentacja organu jest w pełni przekonująca i zasługująca na aprobatę.
Wskazać należy inny problem, który nie został wyjaśniony w toku postępowania.
W aktach administracyjnych znajduje się wyłącznie decyzja o rejestracji pojazdu na rzecz skarżącego z dnia [...], która miała charakter czasowy, co potwierdza jednoczesne wydanie skarżącemu pozwolenia czasowego. Decyzja została przy tym wydana w sposób rażąco niedbały, wypełniona jest odręcznie na obowiązującym wówczas formularzu w sposób nieczytelny, bez skreślenia elementów zbędnych i wykluczających się wzajemnie, nie zawiera wskazania podstawy prawnej, pozbawiona została także uzasadnienia (mimo, że z podania wcale nie wynika, iż wniosek dotyczy rejestracji czasowej, a więc organ nie mógł skorzystać z art. 107 § 4 kpa i zaniechać jej uzasadniania z powodu uwzględnienia w całości żądania strony).
Decyzja o czasowej rejestracji pojazdu wydawana była – na mocy art. 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wystawienia decyzji (23 czerwca 1999 r.) na okres nie przekraczający 30 dni, z urzędu - w razie konieczności sprawdzenia lub uzupełnienia dokumentów wymaganych do rejestracji pojazdu (art. 74 ust. 2 pkt 1 ustawy), lub na wniosek właściciela pojazdu w szczególnych wypadkach (art. 74 ust. 2 pkt 2 ustawy). Stosownie do art. 74 ust. 4 ustawy - po upływie terminu czasowej rejestracji pozwolenie czasowe i tymczasowe tablice rejestracyjne zwraca się do organu, który je wydał.
W prawidłowym toku postępowania, w dalszej kolejności – po spełnieniu określonych wymogów - powinna zostać dokonana rejestracja pojazdu na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy ("bezterminowa"), co wiązało się z wydaniem dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych.
Podkreślić trzeba, że decyzja o rejestracji czasowej nie przekształcała się z mocy prawa w decyzję o rejestracji bezterminowej, lecz wygasała po upływie czasu, na jaki mogła zostać wydana, lub w razie wydania w tym czasie decyzji "bezterminowej". Do bezterminowego zarejestrowania pojazdu niezbędne było wydanie kolejnej decyzji.
Wskazać też należy, że dowód rejestracyjny nie jest decyzją o rejestracji (aktem administracyjnym). Jako zewnętrzny przejaw oświadczenia woli organ administracji – dokument ów, z jednej strony potwierdza wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, z drugiej strony jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu – art. 71 ust. 1 ustawy (por. uchwałę 5 sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999 r. sygn. OPK 24/99 (ONSA 2000/2/54).
W niniejszej sprawie w stosunku do skarżącego została zidentyfikowana wyłącznie decyzja o czasowej rejestracji z dnia [...], która wyekspirowała najpóźniej po upływie 30 dni od dnia jej wydania. Na tym etapie sprawy domniemywać tylko można, że ta właśnie decyzja – nieistniejąca z prawnego punktu widzenia, była przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta. Nie można jednak wykluczyć, że rzeczywiście wydana była decyzja o bezterminowym zarejestrowaniu pojazdu w trybie art. 73 ust. 1 w/w ustawy, jak również i tego, że dowód rejestracyjny W nr [...] wydano w dniu [...] (równocześnie z pozwoleniem czasowym,) bez osobnej decyzji rejestracyjnej.
Tych kwestii nie wyjaśniło Kolegium, co świadczy o naruszeniu przepisów art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była kontrola w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ostatecznej decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta, w trybie wznowieniowym. W tych warunkach Kolegium powinno przede wszystkim zbadać, czy rzeczywiście istniały podstawy do uruchomienia postępowania wznowieniowego, tj. czy w obiegu prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja z dnia [...] wydana w trybie art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Ustalenie tej kwestii pozwoli następnie na ocenę prawidłowości kontrolowanej decyzji wydanej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., a w ostateczności do skonstatowania, czy owa decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skład orzekający wskazuje na ugruntowany pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem rozstrzygniętej decyzją ostateczną sprawy administracyjnej. Wykroczenie poza granice wskazane w art. 145 § 1 k.p.a. przez rozpoznanie sprawy nie zakończonej decyzją ostateczną, stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 1992 r., sygn. SA/Wr 534/92 (ONSA 1993/4/92).
Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium poczyni ustalenia, o których była wcześniej mowa, a następnie wyda decyzję, stosowną do tych ustaleń.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), należało orzec, jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 tej ustawy.