III SA/Lu 445/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2021-02-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo jazdycofnięcie uprawnieńzakaz prowadzenia pojazdówwyrok karnypostępowanie administracyjnesąd administracyjnyruch drogowyprawomocność

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę R. K. na decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, uznając, że decyzja ta była zgodna z prawem pomimo trwającego postępowania kasacyjnego.

Skarżący R. K. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, która utrzymywała w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. Cofnięcie uprawnień nastąpiło w związku z prawomocnym wyrokiem sądu karnym orzekającym zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Skarżący argumentował, że postępowanie administracyjne było przedwczesne, gdyż oczekiwał na rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku karnego przez Sąd Najwyższy oraz na ewentualną kasację Rzecznika Praw Obywatelskich. Sąd uznał jednak, że prawomocne orzeczenie sądu karnego podlega wykonaniu niezależnie od wniesienia kasacji i wniosku o jej wstrzymanie, a postępowanie administracyjne nie było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Podstawą cofnięcia uprawnień był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego L. z dnia [...] sierpnia 2018 r., który orzekł wobec R. K. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz nałożył obowiązek zwrotu prawa jazdy. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] listopada 2019 r. i uprawomocnił się z dniem [...] listopada 2019 r. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym przedwczesne wszczęcie postępowania administracyjnego oraz brak zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy oczekiwał na rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku karnego przez Sąd Najwyższy oraz na ewentualną kasację Rzecznika Praw Obywatelskich. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną. Podkreślił, że zgodnie z przepisami Kodeksu karnego wykonawczego oraz ustawy o kierujących pojazdami, organ administracji ma obowiązek cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów przez sąd karny. Sąd wskazał, że prawomocne orzeczenie sądu karnego podlega wykonaniu niezależnie od wniesienia kasacji i wniosku o jej wstrzymanie, a możliwość wstrzymania wykonania orzeczenia przez Sąd Najwyższy (art. 532 § 1 k.p.k.) stanowi odstępstwo od zasady bezzwłocznego wszczęcia postępowania wykonawczego. Sąd stwierdził również, że nie zachodziło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a., które uzasadniałoby zawieszenie postępowania administracyjnego. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie administracyjne może być prowadzone, ponieważ prawomocne orzeczenie sądu karnego podlega wykonaniu niezależnie od wniesienia kasacji i wniosku o jej wstrzymanie.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny podkreślił, że zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia, a wniesienie kasacji nie wstrzymuje z mocy prawa wykonania prawomocnego orzeczenia. Wstrzymanie wykonania jest fakultatywne i wymaga odrębnego postanowienia Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.k.p. art. 103 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

Starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k.w. art. 182 § 2

Kodeks karny wykonawczy

Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.

Pomocnicze

k.k. art. 43 § 3

Kodeks karny

Orzekając zakaz określony w art. 42, sąd nakłada obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu; do chwili wykonania obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie.

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.k. art. 532 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia w razie wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 426 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.k.w. art. 9 § 1

Kodeks karny wykonawczy

Postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne.

k.k.w. art. 9 § 2

Kodeks karny wykonawczy

Wyrok oraz postanowienia wydane w trybie art. 420 k.p.k., dotyczące przepadku albo dowodów rzeczowych, stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia, chyba że ustawa stanowi inaczej.

rozp. MIB art. 17 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa

W przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji.

rozp. MIB art. 17 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa

W przypadku gdy sąd nakazał zwrot dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami, a w aktach sprawy stwierdzono brak tego dokumentu, w uzasadnieniu decyzji nie wskazuje się daty rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami, a jedynie pouczenie o obowiązku zwrócenia dokumentu i związanym z terminem jego zwrotu początkiem liczenia terminu orzeczonego zakazu.

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne orzeczenie sądu karnego o zakazie prowadzenia pojazdów podlega wykonaniu niezależnie od wniesienia kasacji. Wniesienie kasacji nie wstrzymuje z mocy prawa wykonania prawomocnego orzeczenia. Organ administracji ma obowiązek cofnąć uprawnienia w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów przez sąd karny. Nie zachodzi zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Postępowanie administracyjne było przedwczesne z uwagi na oczekiwanie na rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku karnego przez Sąd Najwyższy. Postępowanie administracyjne powinno zostać zawieszone do czasu rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku karnego. Oczekiwanie na wniesienie kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich stanowi przeszkodę do prowadzenia postępowania administracyjnego. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez niewezwanie do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ nie działa w ramach uznania administracyjnego. W przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek organ ma bowiem nie tylko prawo, ale też i bezwzględny obowiązek wydania decyzji o określonej w przepisie treści. Także wniesienie kasacji od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie nie ma ex lege wpływu na wykonanie zaskarżonego nią prawomocnego orzeczenia.

Skład orzekający

Iwona Tchórzewska

sprawozdawca

Jadwiga Pastusiak

przewodniczący

Jerzy Drwal

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady wykonalności prawomocnych orzeczeń karnych w kontekście postępowań administracyjnych, nawet w trakcie procedury kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia uprawnień na skutek zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego przez sąd karny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między postępowaniem karnym a administracyjnym oraz podkreśla prymat prawomocności orzeczeń. Jest to istotne dla prawników procesowych i administracyjnych.

Prawomocny zakaz prowadzenia pojazdów: czy kasacja wstrzyma cofnięcie prawa jazdy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Lu 445/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/
Jerzy Drwal
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 1180/21 - Wyrok NSA z 2024-11-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1268
art. 103 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 676
art. 182 § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2021 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 2020 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] stycznia 2020 r. Sąd Rejonowy L. przesłał do Prezydenta Miasta L. odpis prawomocnego wyroku tego Sądu z dnia [...] sierpnia 2018 r., wydanego w sprawie o sygnaturze akt [...], celem wykonania orzeczonego tym wyrokiem wobec R. K. zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.
Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], Prezydent Miasta L. cofnął R. K. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów liczony będzie od dnia zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami oraz poinformował, że dokument prawa jazdy należy niezwłocznie zwrócić do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta L..
R. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2018 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy L. orzekł wobec R. K. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz nałożył na oskarżonego obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta L.. Po rozpoznaniu apelacji R. K. Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt [...] utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji. Orzeczenie Sądu Rejonowego [...] stało się prawomocne z dniem [...] listopada 2019 r., co potwierdza adnotacja na odpisie wyroku.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 182 § 2 kodeksu karnego wykonawczego organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Jednocześnie w myśl art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
W ocenie Kolegium w okolicznościach sprawy zostały spełnione wynikające z powyższych przepisów przesłanki cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, gdyż prawomocnym wyrokiem sąd karny orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Powołując się na przepisy § 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami organ odwoławczy wskazał też na prawidłowość decyzji organu pierwszej instancji, w której sentencji nie wskazano terminu cofnięcia uprawnień. Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych został bowiem orzeczony na okres dłuższy niż rok, a jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby strona zwróciła dokument uprawniający do kierowania pojazdami do organu pierwszej instancji. Bieg okresu zakazu rozpoczyna się od dnia zwrotu dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami.
Kolegium uznało za niezasadne zarzuty podniesione w odwołaniu. Organ odwoławczy podkreślił, że z samego wyroku Sądu wynika, iż jest on prawomocny. Jednocześnie organy administracji nie miały obowiązku wstrzymać się ze wszczęciem postępowania oraz wydaniem decyzji do czasu rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania orzeczenia o środku karnym. Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżącego, że wszczęcie postępowania i wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami czyni bezprzedmiotowym postępowanie prowadzone przez Sąd Najwyższy. Co do zasady bowiem wstrzymanie wykonania orzeczenia odnosi skutek od rozstrzygnięcia wniosku w tym przedmiocie do dnia wydania orzeczenia. Tak więc w przypadku uwzględnienia wniosku możliwe byłoby jego wykonanie. Nie ma natomiast żadnej podstawy do wstrzymywania toku postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia o środku karnym. Organ przywołał stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2018 r., sygn. akt [...], według którego samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia i powołanie się w nim na zarzuty podniesione w kasacji, nie uzasadnia odstąpienia od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, zwłaszcza gdy trafność podniesionych zarzutów nie jest oczywista.
R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy - art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 182 § 2 kodeksu karnego wykonawczego oraz z art. 521 § 1, 532 § 1, 2, 4 pkt 1 i 2 k.p.k. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie - wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w sytuacji, gdy nie została jeszcze rozpoznana prośba skarżącego o wniesienie kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich opartej o zarzuty naruszenia prawa materialnego i bezwzględną przyczynę odwoławczą;
2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, w sytuacji gdy toczy się postępowanie mające na celu wzruszenie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. [...]
3) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez wezwania skarżącego do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego sprawy;
4) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 1 pkt 1, art. 6, art. 8 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uzasadnienie odmowy wstrzymania toku postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku karnego argumentami odwołującymi się do oceny zarzutów kasacji, podczas gdy organ administracji nie jest do takiej oceny uprawniony;
5) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wszczęcie postępowania w sprawie było przedwczesne, ponieważ organy administracji nie zachowały prawidłowej kolejności działania. Procedowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi rozpoczęto bowiem przed badaniem przez Sąd Najwyższy wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku karnego. Ponadto organy administracji kontynuowały to przedwczesne procedowanie, mimo iż toczy się postępowanie Rzecznika Praw Obywatelskich w celu wniesienia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] listopada 2019 roku, sygn. [...]. Skarżący podnosił w toku postępowania, przedstawiając organom administracji stosowne dokumenty, że z niewyjaśnionych przyczyn kasacja z aktami nie została przesłana do Sądu Najwyższego w celu rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku, ale do Sądu Rejonowego [...] w celu wykonania wyroku. Dopiero po pisemnej interwencji oskarżonego akta zwrócono z Sądu Rejonowego L. , by nadać bieg kasacji. Aż do rozstrzygnięcia przedmiotowej kasacji przedwczesne było orzekanie o cofnięciu uprawnień kierowcy. Z kolei na obecnym etapie w pełni aktualna jest druga z powyżej wskazanych przeszkód - oczekiwanie na kasację Rzecznika Praw Obywatelskich. W celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem i poszanowaniem praw człowieka i obywatela, na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego oraz ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich została wniesiona do Rzecznika Praw Obywatelskich prośba o wniesienie takiej kasacji. Rzecznik nadał tej sprawie nr [...]. W ocenie skarżącego w tej sytuacji organy całkowicie błędnie nie zawiesiły postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, skoro toczy się postępowanie mające na celu podważenie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt [...] Wyrok ten nie odpowiada prawu już choćby ze względu na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 k.p.k.), jak też w inny sposób rażąco narusza prawo, w tym prawa człowieka i obywatela, co uzasadnia interwencję Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarżący dołączył do skargi pismo do Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia [...] stycznia 2020 r. stanowiące prośbę o wniesienie kasacji. Jednocześnie skarżący wskazał, że organ drugiej instancji naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż przed wydaniem decyzji nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenia się co do materiału dowodowego. Dlatego skarżący nie przedstawił swojego stanowiska, w tym prośby do Rzecznika Praw Obywatelskich o wniesienie kasacji. Wskazane uchybienie istotnie wpłynęło na wynik sprawy, gdyż nie wyjaśniono w pełni istotnych okoliczności warunkujących wstrzymanie procedowania. Skarżący zarzucił błędne uzasadnienie odmowy wstrzymania toku postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku karnego argumentami odwołującymi się do oceny zarzutów kasacji, do której to oceny sam organ administracji nie jest uprawniony, a która to ocena nie została ostatecznie przeprowadzona, gdyż zaskarżenie prawomocnego wyroku jest w toku.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Wojewódzkie sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolują zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowość wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Po dokonaniu według opisanych zasad kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego bądź mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r., poz. 53, powoływanej dalej jako "k.k.w.") oraz art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 z późn. zm.). Stosownie do art. 182 § 1 zdanie pierwsze k.k.w. w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (art. 182 § 2 k.k.w.). Przepis art. 182 § 2 k.k.w. pozostaje w związku z dyspozycją art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, który przewiduje, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, że wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2018 r., wydanym w sprawie o sygn. akt [...], Sąd Rejonowy L. na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego R. K. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat (pkt 2 wyroku), a w pkt 4 wyroku nałożył na oskarżonego obowiązek zwrotu dokumentu prawa jazdy. Wyrokiem z dnia [...] listopada 2019 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w L. utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Orzeczenie Sądu Rejonowego uprawomocniło się z dniem [...] listopada 2019 r.
W świetle art. 43 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. 2020, poz. 1444 z późn. zm., dalej powoływanej jako "k.k.") zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. Jednocześnie w art. 43 § 3 k.k. przewidziano, że orzekając zakaz określony w art. 42, sąd nakłada obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu; do chwili wykonania obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie. Zatem w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów okres, na który go orzeczono, nie biegnie (chociaż obowiązuje) do chwili zwrotu przez skazanego dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu (Kazimierz Postulski, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, wyd. IV, System Informacji Prawnej LEX).
W okolicznościach niniejszej sprawy, stosując się do treści art. 182 § 1 zdanie pierwsze k.k.w. Sąd Rejonowy L. w dniu [...] stycznia 2020 r. przesłał Prezydentowi Miasta L. odpis wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt [...], ze stwierdzeniem prawomocności wyroku z dniem [...] listopada 2019 r.
W tej sytuacji, wobec przesłania Prezydentowi Miasta L. prawomocnego orzeczenia zawierającego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, w świetle przepisów art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 182 § 2 k.k.w. wskazany organ zobligowany był do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych w orzeczonym zakresie. W stanie faktycznym sprawy wypełnienie przewidzianych w art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 182 § 2 k.k.w. przesłanek wydania takiej decyzji nie budzi wątpliwości.
Treść przywołanych przepisów jest jednoznaczna. W sytuacji orzeczenia przez sąd powszechny środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, organ ma obowiązek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w orzeczonym przez sąd karny zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Decyzja ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ nie działa w ramach uznania administracyjnego. W przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek organ ma bowiem nie tylko prawo, ale też i bezwzględny obowiązek wydania decyzji o określonej w przepisie treści. Zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w drodze decyzji nie podlega uznaniu administracyjnemu organu, lecz jest jego obowiązkiem, na co wskazują użyte w powołanych wyżej przepisach kategoryczne sformułowania "starosta wydaje decyzję administracyjną" (art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami) oraz "zobowiązany jest cofnąć uprawnienia" (art. 182 § 2 k.k.w.).
Nie zasługuje na podzielenie stanowisko skarżącego, że wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami było przedwczesne z uwagi na wniesienie przez skarżącego kasacji od wyroku sądu karnego, wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania wyroku, a także, że na obecnym etapie postępowania cofnięciu uprawnień miałoby stać na przeszkodzie oczekiwanie na wniesienie kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich.
Jeszcze raz wymaga podkreślenia, że w świetle art. 43 § 2 k.k. zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia.
W myśl art. 426 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. 2020 r., poz. 30 z późn. zm., powoływanej dalej jako "k.p.k.") od orzeczeń sądu odwoławczego oraz od orzeczeń wydanych przez Sąd Najwyższy nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Kasacja jest zaś nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, uregulowanym w dziale XI k.p.k. Kasacja może być wniesiona od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a kodeksu karnego (art. 519 zdanie pierwsze k.p.k.).
Możliwość wniesienia kasacji od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie nie ma wpływu na jego wykonalność. Zgodnie z art. 9 § 2 k.k.w. wyrok oraz postanowienia wydane w trybie art. 420 k.p.k., dotyczące przepadku albo dowodów rzeczowych, stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 9 § 1 k.k.w. postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne. Wydanie decyzji w niniejszym postępowaniu jest elementem postępowania wykonawczego, a na mocy art. 2 pkt 9 k.k.w. Prezydent Miasta L. jest organem postępowania wykonawczego.
Także wniesienie kasacji od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie nie ma ex lege wpływu na wykonanie zaskarżonego nią prawomocnego orzeczenia. Podlega ono wykonaniu zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 § 1 i 2 k.k.w. (por. Katarzyna Dudka (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. II, System Informacji Prawnej LEX). Wskazuje na to treść art. 532 § 1 k.p.k., zgodnie z którym w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji.
W okolicznościach niniejszej sprawy wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy L. orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, a na podstawie art. 43 § 3 k.k. nałożono na skarżącego obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów. Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia [...] listopada 2019 r. utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego L. . W konsekwencji, w świetle przytoczonych i omówionych wyżej przepisów, orzeczenie wobec skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stało się prawomocne i podlegało wykonaniu, mimo wniesienia przez skarżącego kasacji od wyroku sądu odwoławczego, a także mimo zawarcia w kasacji skarżącego wniosku do Sądu Najwyższego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Dopiero wstrzymanie wykonania orzeczenia w trybie art. 532 § 1 k.p.k. stanowiłoby odstąpienie od wyrażonej w art. 9 § 1 k.p.k. zasady bezzwłocznego wszczęcia postępowania wykonawczego. Zatem organy rozstrzygające w postępowaniu administracyjnym zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do wstrzymania toku postępowania administracyjnego w związku z wniesieniem przez skarżącego kasacji, a także zgłoszeniem w jej treści wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia o środku karnym. Z tych samych względów także wskazywana przez skarżącego jako aktualna przeszkoda w prowadzeniu postępowania administracyjnego w postaci oczekiwania na wniesienie kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich, nie stanowi w świetle powołanych przepisów prawa rzeczywistej przeszkody do wykonania prawomocnego i tym samym wykonalnego orzeczenia o środku karnym.
Wbrew argumentom podniesionym w skardze, w sprawie nie znajdował zastosowania art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej przez inny organ lub sąd. Tego rodzaju sytuacja nie miała zaś miejsca w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięcie sprawy nie było uzależnione od przeprowadzenia postępowania mającego na celu podważenie prawomocnego wyroku orzekającego środek karny. Przeciwnie, do rozstrzygnięcia sprawy wystarczająca była okoliczność prawomocności i tym samym wykonalności wyroku orzekającego w stosunku do skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.
Nietrafny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 1 pkt 1, art. 6, art. 8 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuprawnione uzasadnienie przez organ odwoławczy odmowy wstrzymania toku postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku karnego argumentami odwołującymi się do oceny zarzutów kasacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniło, że co do zasady wstrzymanie wykonania orzeczenia odnosi skutek od rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie orzeczenia oraz, że nie ma żadnej podstawy do wstrzymywania się z tokiem postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Kolegium nie odnosiło się do treści kasacji wniesionej przez skarżącego od wyroku sądu karnego, a wyłącznie zacytowało treść postanowienia Sądu Najwyższego z dnia [...] czerwca 2018 r., sygn. akt [...], ujmując przy tym wypowiedź Sądu Najwyższego w cudzysłów.
Zarzut naruszenia w postępowaniu odwoławczym art. 10 § 1 k.p.a. jest nieskuteczny. Nie ma bowiem podstaw do przyjęcia, że wydanie zaskarżonej decyzji bez wezwania skarżącego do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego sprawy mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Skarżący wywodzi taki wpływ z faktu nieprzedstawienia w postępowaniu odwoławczym swojego stanowiska, a w szczególności nieprzedstawienia skierowanej do Rzecznika Praw Obywatelskich prośby o wniesienie kasacji. Zauważyć jednak należy, że prośba ta nosi datę [...] stycznia 2020 r., a zatem możliwość jej złożenia istniała już w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Jednocześnie, jak wyjaśniono wyżej, samo skierowanie do Rzecznika Praw Obywatelskich prośby o wniesienie kasacji nie mogło wpłynąć na bieg postępowania administracyjnego, które stanowiło postępowanie mające na celu wykonanie prawomocnego i wykonalnego orzeczenia sądu karnego w zakresie zastosowanego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Decyzja organu pierwszej instancji pozostaje w zgodzie z przepisami prawa, co uzasadniało utrzymanie jej w mocy przez organ drugiej instancji. W szczególności prawidłowo w sentencji decyzji Prezydenta Miasta L. nie określono terminu ważności decyzji, a w jej uzasadnieniu wyjaśniono, że termin rozpoczęcia biegu okresu zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych będzie liczony od dnia zwrotu do tego organu dokumentu potwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami, jak również pouczono stronę o obowiązku niezwłocznego zwrotu dokumentu prawa jazdy. Stosownie bowiem do § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 z późn. zm.) w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami. Zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia w przypadku gdy sąd nakazał zwrot dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami, a w aktach sprawy stwierdzono brak tego dokumentu, co miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, w uzasadnieniu decyzji nie wskazuje się daty rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami, a jedynie pouczenie o obowiązku zwrócenia dokumentu i związanym z terminem jego zwrotu początkiem liczenia terminu orzeczonego zakazu.
Jeszcze raz podkreślić należy, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji pozostają w zgodzie z treścią wyroku sądu karnego i także w zgodzie z powołanymi wyżej przepisami rozstrzygają w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest bezzasadna. W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, a to w oparciu o przepis art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] stycznia 2021 r. wydanym na podstawie powołanego przepisu skierowano niniejszą sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Odpisy zarządzenia zostały doręczone w dniu [...] stycznia 2021 r. organowi oraz w dniu [...] stycznia 2021 r. pełnomocnikowi skarżącego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI