III SA/Lu 440/22

III SA/Lu 440/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Iwona Tchórzewska
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/
Robert Hałabis /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 292/23 - Wyrok NSA z 2024-04-17
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 6 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi R.W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 6 lipca 2022 r. nr 3/2022 w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję nr 1/2022 Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia 9 czerwca 2022 r.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr 3/2022 z dnia 6 lipca 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie utrzymał w mocy decyzję nr 1/2022 z dnia 9 czerwca 2022 r. Komendanta Powiatowego Policji w P. w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty skarżącemu R.W. wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy oraz odsetek ustawowych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie sprawy:
Skarżący R.W. z dniem 24 lutego 2009 r. zakończył służbę w Policji. Funkcjonariuszowi został wypłacony ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Wysokość należnego ekwiwalentu ustalono na podstawie art. 115a w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia go ze służby, w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia zasadniczego z dodatkami o charakterze stałym, należnym na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego.
We wniosku z dnia 2 grudnia 2019 r., skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie, skarżący wniósł o dokonanie czynności materialno-technicznej w postaci wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w ilości 85 dni oraz za urlopy dodatkowe przysługujące za lata służby w policji od 2007 do 2009 roku włącznie i zarządzenie wypłaty tego ekwiwalentu w wysokości stanowiącej różnicę między kwot należną a kwot już wypłaconą, z uwzględnieniem należnych odsetek ustawowych za opóźnienie, w związku z uznaniem art. 115a ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. za niezgodny z Konstytucją RP oraz uwzględnieniem, że z treści uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wprost wynika sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Wskazał również numer rachunku bankowego, na który należy przekazać przyznane świadczenie pieniężne.
W odpowiedzi na wniosek, Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie pismem z dnia 6 grudnia 2019 r. (nr [...]) wyjaśnił, że aktualnie brak jest nadal regulacji prawnej, która uprawniałaby organ Policji do ponownego naliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i wypłacenia ewentualnej różnicy pomiędzy świadczeniem otrzymanym po zwolnieniu ze służby w Policji a świadczeniem na nowo naliczonym.
Pismem z dnia 6 kwietnia 2020 r. skarżący wniósł do Komendanta Głównego Policji ponaglenie na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm. – dalej jako "k.p.a.") w związku z niezałatwieniem jego wniosku.
Postanowieniem z dnia 8 maja 2020 r. (Nr 220) Komendant Główny Policji uznał, że Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłości w załatwieniu wniosku R.W. z dnia 2 grudnia 2019 r.
Natomiast wyrokiem z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt III SAB/Lu 14/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uwzględnił skargę R.W. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie i zobowiązał Komendanta do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 2 grudnia 2019 r.
Na skutek skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 4334/21, oddalił skargę kasacyjną.
Decyzją nr 1/2022 z dnia 9 czerwca 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w P. – po rozpatrzeniu powyższego wniosku skarżącego – odmówił przyznania i wypłaty mu wyrównania ekwiwalentu. W podstawie prawnej tej decyzji organ I instancji wskazał przepis art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882, z późn. zm. – dalej jako "ustawa o Policji"), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610 – dalej jako "ustawa o szczególnych rozwiązaniach").
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego decyzją nr 3/2022 z dnia 6 lipca 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że ekwiwalent pieniężny za dni niewykorzystanego urlopu został już skarżącemu naliczony i wypłacony na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu obowiązującym na dzień zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Natomiast nowe brzmienie przepisu art. 115a ustawy o Policji, wprowadzone ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610), określające mnożnik 1/21 części miesięcznego uposażenia do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego policjanta zwalnianego ze służby, obowiązuje dopiero od dnia 1 października 2020 r. Potwierdza to także art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, z którego wynika, że przepis art. 115a ustawy o Policji w znowelizowanym brzmieniu stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Oznacza to, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach poprzednio obowiązujących. W tej sytuacji organ odmówił skarżącemu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Odnosząc się natomiast do żądania wypłaty także odsetek ustawowych organ wyjaśnił, że sprawa o odsetki nie jest sprawą administracyjną, a dochodzenie tych roszczeń jest możliwe na drodze cywilnoprawnej.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję, skarżący wniósł o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 190 ust. 3 zd. 1 i art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji pozbawienie skarżącego należnych z mocy prawa świadczeń w postaci właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Skarżący zarzucił również organom działanie uniemożliwiające mu realizację gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania, pod pretekstem konieczności stosowania ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, z pominięciem wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył skarżący w skardze oraz organ w odpowiedzi na skargę.
Zaskarżoną decyzją Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy oraz odsetek ustawowych od tego rodzaju należności.
Nie było przy tym sporne, że w związku ze zwolnieniem ze służby skarżącemu wypłacono ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym wraz z dodatkami o charakterze stałym.
Biorąc zaś pod uwagę stanowisko zawarte w skardze, w rozpoznanej sprawie istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia kwestii, czy istnieje podstawa prawna do ponownego obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz dodatkowy byłego funkcjonariusza policji i wypłacenia mu wyrównania w sytuacji, kiedy świadczenia te zostały już wypłacone w wysokości określonej w przepisach obowiązujących w chwili zakończenia służby, uznanych w późniejszym czasie za niekonstytucyjne co do ich wysokości.
Przepis art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu obowiązującym w dacie zwolnienia skarżącego ze służby stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3, ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Przepis ten został dodany na podstawie art. 1 pkt 33 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy Prawo bankowe, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1084) i obowiązywał od dnia 19 października 2001 r.
Wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Przeprowadzona przez Trybunał Konstytucyjny ocena przepisu art. 115a ustawy o Policji wskazuje, że nie została zakwestionowana konstytucyjność prawa do ekwiwalentu sama przez się. Policjantom zwalnianym ze służby przysługuje zatem w dalszym ciągu prawo do ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego należnego na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy, ustalanego w relacji do miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Trybunał uznał natomiast, że niekonstytucyjna jest ta cześć unormowania zawartego w art. 115a, która dotyczyła sposobu obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego, zgodnie z którą za każdy dzień niewykorzystanego urlopu policjant otrzymywał 1/30 część miesięcznego uposażenia, czyli jedynie ok. 73% dziennego uposażenia.
Trybunał Konstytucyjny zwrócił przy tym uwagę, że tego rodzaju stan jest wynikiem zmian ustawodawczych i braku kompleksowości ich przeprowadzania. Kwestionowany art. 115a ustawy nawiązał do poprzednich unormowań wymiaru urlopu wypoczynkowego, ponieważ przyjęty w nim współczynnik 1/30 odnosił się do wymiaru urlopu obliczanego według dni kalendarzowych, nie zaś roboczych. Zgodnie bowiem z art. 82 ustawy o Policji, przed zmianą wprowadzoną ustawą nowelizującą z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1084), która weszła w życie z dniem 19 października 2001 r., policjantom przysługiwało prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 30 dni kalendarzowych. Zmiana regulacji wymiaru corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego na 26 dni roboczych nie została natomiast odpowiednio skorelowana ze sposobem obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Ponadto Trybunał Konstytucyjny dokonał także ustalenia treści (znaczenia) pojęcia "ekwiwalent". Użycie przez ustawodawcę tego słowa na oznaczenie świadczenia pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy uzasadnia wniosek, że chodziło o równowartość niewykorzystanych urlopów. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest "zastępczą formą" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożliwość realizacji tych świadczeń w naturze. Oznacza to, że po ustaniu stosunku służby prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne będące jego ekwiwalentem, czyli równoważnikiem. Obowiązek wypłaty obciąża Policję (pracodawcę), ponieważ w czasie służby w tej formacji funkcjonariusz nabył powyższe uprawnienia, których z powodu wykonywania obowiązków służbowych nie mógł zrealizować w naturze, w postaci urlopu. Dlatego wyjaśniono, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze.
Przyjęcie w art. 115a ustawy o Policji wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza tym samym, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co doprowadziło zdaniem Trybunału Konstytucyjnego do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu, chronionego przepisem art. 66 ust. 2 Konstytucji.
Trybunał Konstytucyjny nie odroczył utraty mocy obowiązującej przepisu art. 115a ustawy o Policji, a zatem w zakresie, w jakim określa on ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem ogłoszenia wyroku, to jest z dniem 6 listopada 2018 r. Nie ma przy tym wątpliwości, że cytowany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter wyroku zakresowego. Po jego wydaniu obowiązkiem ustawodawcy była bezzwłoczna zmiana niekonstytucyjnej części tego przepisu.
Ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610), mającą na celu wykonanie wyżej wymienionego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, obowiązującą od dnia 1 października 2020 r., nadano nowe brzmienie przepisowi art. 115a ustawy o Policji (art. 1 pkt 16 powołanej ustawy). Określono, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego wynosi 1/21 części miesięcznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Natomiast art. 9 ust. 1 powołanej ustawy zawiera normę intertemporalną, zgodnie z którą przepis art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu nadanym ustawą, stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.
Jak wynika z omawianego przepisu, w przypadku ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r., należy przyjąć zasady wynikające z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a więc te, które zostały zakwestionowane wprost w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., jako niezgodne z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji.
Sąd podziela utrwalony już pogląd judykatury, że przepis art. 9 ust. 1 ustawy dnia 14 sierpnia 2020 r. stanowi przejaw tzw. wtórnej niekonstytucyjności, która polega na tym, że ustawodawca powiela rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne. Oznacza to, że prawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału, które wiążą również ustawodawcę (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 193/21; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 449/21; wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 43/21; wyroki WSA w Opolu z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Op 141/21 i sygn. akt II SA/Op 185/21; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 252/21). Należy bowiem podkreślić, że w odniesieniu do funkcjonariuszy zwolnionych że służby przed dniem 6 listopada 2018 r., przepis art. 9 ust. 1 nakazuje przy ustalaniu wysokości ekwiwalentu za urlop stosować przepisy stare, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne. W konsekwencji prowadzi to do sytuacji, w której osoby zwolnione ze służby w tym samym lub zbliżonym do siebie czasie będą miały różnie ukształtowaną sytuację prawną w zakresie wysokości należnych świadczeń. Ponadto przepis art. 9 ust. 1 zróżnicował w istotny sposób sytuację funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w Policji przed dniem 6 listopada 2018 r. w zależności od tego, czy postępowanie w sprawie o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy zostało zakończone czy nie, nakazując stosowanie nowych, zgodnych z konstytucją przepisów tylko do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r.
W konsekwencji więc należało przyjąć, że zastosowana przez organy norma prawna wyprowadzona z art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach przy ustalaniu należnego policjantom ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed dniem 6 listopada 2018 r., która nakazuje stosować zaniżony przelicznik 1/30 – jest w sposób oczywisty niekonstytucyjna i jako taka nie może stanowić podstawy wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Na mocy art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Oznacza to, że sądy mogą odmówić zastosowania wynikającej z przepisu normy prawnej sprzecznej w sposób oczywisty z Konstytucją. Oczywista niekonstytucyjność w niniejszej sprawie wynika natomiast z faktu, że norma prawna, która w wyniku kontroli konstytucyjności dokonanej przez Trybunał została uznana za niekonstytucyjną, została ponownie powtórzona w procesie stanowienia prawa, stwarzając jedynie pozory restytucji konstytucyjności.
Zauważyć trzeba, że regulacja zawarta w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, narusza nie tylko zasadę mocy wiążącej ostatecznych wyroków Trybunału, lecz również zasadę równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne, stosownie do art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Do jej istoty należy bowiem nakaz jednakowego traktowania podmiotów charakteryzujących się podobnymi cechami prawnie istotnymi, znajdujących się w zbliżonej sytuacji oraz zakaz różnicowania tych podmiotów. Natomiast omawiany przepis faktycznie różnicuje sytuację prawną funkcjonariuszy, poprzez wskazanie dwóch wymiarów mnożnika ułamkowego należnego im ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, w tym jednego tylko odpowiadającego standardom konstytucyjnym.
Stwierdzone przez sąd naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, spowodowały konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Organy ponownie rozpoznając sprawę powinny zastosować wyrażoną powyżej ocenę prawną oraz dokonać wyliczenia i wypłaty skarżącemu należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji. Należny stronie ekwiwalent powinien być obliczony z uwzględnieniem wskazań zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt 7/15, a zatem z pominięciem przelicznika 1/30 miesięcznego uposażenia za jeden dzień niewykorzystanego urlopu. Prawidłowe wyliczenie powinno odnosić się do wynagrodzenia za jeden dzień roboczy. Wyrównanie i wypłata ekwiwalentu następuje w drodze czynności materialno-technicznej.
Na marginesie zwrócić trzeba również uwagę, że skarżący w skardze nie twierdził już o obowiązku organu przyznawania mu odsetek ustawowych. Koreluje to z judykaturą sądów administracyjnych, w której zauważono, że zarówno przepisy ustawy o Policji, jak i wydane na jej podstawie akty wykonawcze, nie zawierają regulacji, która przyznaje organom Policji kompetencje do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej sprawy dotyczącej odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie uposażenia i innych należności pieniężnych, w tym ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1467/13, droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie zarezerwował dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym (por. także wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA 1713/97). Ponieważ przepisy ustawy o Policji nie przewidują prawa funkcjonariusza do odsetek za niewypłacenie mu w terminie uposażenia, ekwiwalentu lub innych świadczeń ze stosunku służbowego, należało zatem uznać, że roszczenie o odsetki jest oparte na cywilnoprawnej konstrukcji opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego i może być dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji wyroku.