III SA/Lu 44/21

III SA/Lu 44/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Iwona Tchórzewska
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 7222/21 - Wyrok NSA z 2023-03-29
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7; art. 8; art. 77 § 1;  art. 107 § 3; art. 108 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 120 poz 1029
§ 1 ust. 1 pkt. 6 lit. c; § 2
Rozporządzenie MInistra Spraw Wewnetrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach  służbowych przez przełożonych
Dz.U. 2020 poz 360
art. 25; art. 39 ust. 2; art. 58 ust. 1; art. 124 ust. 1, 2; art. 132 ust. 1; art. 134i ust. 1 pkt.1 lit. a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi P. D. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę.
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym z dnia 12 listopada 2020 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej jako "organ odwoławczy", "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania P. D. (dalej jako "skarżący") od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w K. (dalej jako "organ I instancji) z dnia 21 września 2020 r. w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych na okres od dnia 21 września 2020 r. do dnia 21 grudnia 2020 r.:
- uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty rozpoczęcia zawieszenia w czynnościach służbowych i w tym zakresie określił datę zawieszenia w czynnościach służbowych na dzień 13 października 2020 r.
- w pozostałym zakresie zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w następującym stanie sprawy.
Rozkazem personalnym z dnia [...] września 2020 r. Komendant Powiatowy Policji w K. zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy od dnia 21 września 2020 r. do dnia 21 grudnia 2020 r., na podstawie art. 39 ust.2 w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.) w zw. z § 1 ust. 1 pkt. 6 lit. c i § 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. z 2002 r., nr 120, poz.1029 ze zm. – dalej rozporządzenie z dnia 17 lipca 2002 r.). Podstawą faktyczną przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowiło wszczęcie w dniu 19 września 2020 r. przez Komendanta Powiatowego Policji w K. postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu na podstawie art. 134i ust. 1 pkt.1 lit. a ustawy o Policji. Skarżący został obwiniony o to, że w dniu 18 września 2020 r. około godziny 21.10 w miejscowości W. O., będąc poza służbą naruszył zasady etyki zawodowej policjanta w ten sposób, iż kierował samochodem osobowym maki [...] [...] o nr rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości zachodzącym przy zawartości alkoholu nie mniejszej niż 0,[...] w wydychanym powietrzu, czym zaniedbał obowiązek dbałości o społeczny wizerunek Policji, jako formacji w której służy, tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej określonej w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 23 załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003r w sprawie " Zasad etyki zawodowej policjanta". Jednocześnie ww. rozkazem personalnym, zgodnie z dyspozycją art. 124 ust. 1 ustawy o Policji zawieszono skarżącemu od najbliższego terminu płatności 50% (pięćdziesiąt procent) ostatnio należnego uposażenia i na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., obecnie Dz.U. z 2021 r., poz. 735) – dalej k.p.a.) nadano rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Powyższy rozkaz został doręczony skarżącemu w dniu 12 października 2020 r. W ocenie organu I instancji charakter zarzuconego policjantowi przewinienia negatywnie wpływa na odbiór społeczny Policji, jako formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ I instancji argumentował, że policjant jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Dlatego też funkcjonariusz powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby, w dobre imię Policji. Organ podkreślił, że skarżący który na co dzień podczas realizacji zadań służbowych ujawnia nietrzeźwych kierujących powinien podejmować działania zmierzające do zapobiegania przestępstwom i wykroczeniom oraz reagować na wszelkiego rodzaju naruszenia prawa. Z racji pełnionej służby jest świadom zasad etycznego postępowania i odpowiedzialności jaka ciąży na funkcjonariuszu Policji. W związku z powyższym popełnionym czynem świadomie naruszył zasady etyki zawodowej policjanta.
W odwołaniu skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1.prawa materialnego tj.: art. 39 ust. 2 w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 132 ust. 1 i 4 ustawy o Policji w zw. z § 7 i § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej" zasadniczo poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący dopuścił się przewinień dyscyplinarnych, w sytuacji gdy postępowania dyscyplinarne zostało zawieszone;
2. przepisów prawa procesowego tj.: art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 97 § 1 i art. 108 k.p.a. zasadniczo poprzez brak pozyskania całości materiału dowodowego i dokonania jego dowolnej oceny, brak zwieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania dyscyplinarnego.
Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. rozkazem personalnym z dnia 12 listopada 2020 r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej początkowej daty zawieszenia w czynnościach służbowych i w tym zakresie określił datę zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia 13 października 2020r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
W uzasadnieniu rozkazu organ odwoławczy podniósł, że przepis art. 39 ust. 2 ustawy o Policji normuje fakultatywny przypadek zawieszenia w czynnościach służbowych policjanta. Określenie decyzji, jako fakultatywnej oznacza, że decyzja polega na uznaniu administracyjnym. Organ powinien zatem wskazać powody, dla których podjął taką a nie inną decyzję. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji w sposób zwięzły i konkretny wskazał jaką przesłankę faktyczną i prawną wziął pod uwagę i uzasadnił dlaczego podjął taką, a nie inną decyzję dotyczącą zawieszenia w czynnościach służbowych sierż. szt. P. D.. Okolicznościami wskazującymi na zasadność i celowość podjętej decyzji był ważny interes społeczny wyrażający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, związanymi z obowiązkiem utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, a realizowanych wyłącznie przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy. Organ I instancji wziął pod uwagę ważny interes społeczny przemawiający za zachowaniem nienagannego wizerunku Policji w oczach obywateli. Organ II instancji odpierając zarzuty odwołania podkreślił, że istotny jest sam fakt wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania dyscyplinarnego, a co za tym idzie wystarczające jest samo uzasadnione podejrzenie popełnienia przewinienia w rozumieniu art. 134i ust. 1 ustawy o Policji, a także celowość zawieszenia w czynnościach służbowych z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby. Tym samym zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych nie jest uzależnione od udowodnienia, iż policjant rzeczywiście dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa czy przewinienia dyscyplinarnego.
Organ odwoławczy podkreślił również, że ze służbą w Policji łączą się nie tylko liczne przywileje, ale także istotne obowiązki, a nawet pewne ograniczenia wolności osobistej. Każdy funkcjonariusz decydując się na dobrowolnie przystąpienie do takiej służby, musi mieć tego świadomość. W kontekście zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności organ II instancji ocenił, że jego zdaniem niewątpliwie, skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu policjanta, który powinien cieszyć się publicznym zaufaniem i wymaga nieskazitelnej postawy, również moralnej. W tej sytuacji interes skarżącego musi ustąpić przed interesem społecznym. Dodał, że art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, daje policjantowi gwarancję wyrównania strat finansowych poniesionych wskutek niezasadnego zawieszenia w czynnościach służbowych. Na koniec organ wskazując na regulacje art. 110 k.p.a. (związanie organu decyzją od dnia jej doręczenia) i art. 130 k.p.a.(decyzja I instancji nie podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania) wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] września 2020 r. doręczono skarżącemu w dniu 12 października 2020 r. należało uchylić zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty rozpoczęcia zawieszenia w czynnościach służbowych i datę tę ustalić na dzień 13 października 2020 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wniósł o
- uchylenie w całości rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], jak również uchylenie w całości rozkazu personalnego organu I instancji i zobowiązanie organu do wydania rozkazu personalnego zasądzającego na rzecz skarżącego świadczenia pieniężnego równego uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zawieszeniem za okres zawieszenia;.
- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego;
- ewentualnie o uchylenie w całości rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 75, art. 77 §, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych oraz dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, że celowym jest - z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych ze względu na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, w sytuacji gdy postępowanie to zostało zawieszone postanowieniem Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 8 października 2020 r. podobnie jak postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji postanowieniem Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 20 listopada 2020 r. Skarżący zarzucił, że organ w ramach postępowania odwoławczego nie zajął konkretnego stanowiska co do zeznań świadków wskazywanych w odwołaniu, których zeznania mają kluczowe znaczenie dla sprawy, gdyż ich treść wyraźnie kwestionuje możliwość przyjęcia deliktu dyscyplinarnego i podniósł, że w toku postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Lublin-Południe w L. nie doszło do przedstawienia skarżącemu zarzutu;
- art. 8 k.p.a. poprzez działanie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w sposób wpływający na pogłębienie braku zaufania stron dla działania organów administracji publicznej, z uwagi na wydanie skarżonego rozkazu personalnego z naruszeniem przepisów postępowania oraz utrzymania w mocy rozkazu personalnego organu I instancji, który także został wydany z naruszeniem przepisów postępowania;
- art. 108 k.p.a. poprzez uznanie że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadnia interes publiczny, w sytuacji, gdy w rzeczywistości brak jest tego interesu, zważywszy na fakt, iż w toku postępowania karnego nie doszło do ogłoszenia skarżącemu zarzutu, pomimo upływu około dwóch miesięcy od rzekomego zdarzenia z dnia 18 września 2020 r., a takie z uwagi, że zgromadzony materiał dowodowy w toku postępowania dyscyplinarnego nie pozwała na przyjęcie sprawstwa P. D..
2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy , tj.
- art. 39 ust. 2 ustawy o Policji poprzez jego błędne zastosowanie, w przypadku gdy w realiach niniejszego postępowania jest to niecelowe z uwagi na dobro służby, tym bardziej, że dotychczas zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego oraz karnego materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego, czy też popełnił przestępstwo;
- art. 132 ust. 1 i 4 ustawy o Policji w zw. z § 7 i § 23 załącznika do Zarządzenia Komendanta Głównego Policji nr 805 z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta poprzez niezasadne przyjęciu, iż skarżący dopuścił się przewinień dyscyplinarnych, w sytuacji gdy postępowanie dyscyplinarne zostało zawieszone podobnie jak postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, które zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący podnosił, że organ uzasadnił swą decyzję ogólnikowo. Wydając przedmiotowy rozkaz personalny organ II instancji w sposób całkowicie dowolny pominął doświadczenie zawodowe P. D.. Zdaniem skarżącego na obecnym etapie postępowania administracyjnego, gdzie doszło do jego zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ciężko uznać za celowe zawieszenie w czynnościach służbowych skarżącego, zwłaszcza, że w ramach postępowania przygotowawczego nie przedstawiono mu żadnego zarzutu.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Podstawę materialnoprawną orzeczeń organów obu instancji stanowił art. 39 ust. 2 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie (art. 21 ustawy z dnia z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. poz. 1610) - policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące.
Wydanie decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych możliwe jest zatem w wypadku spełnienia dwóch przesłanek: (1) wszczęcie jednego z wymienionych w art. 39 ust. 2 postępowań i (2) celowości zawieszenia policjanta w czynnościach ze względu na dobro postępowania lub służby.
W ocenie Sądu w zaskarżonych decyzjach należycie ustalono istnienie obu przesłanek.
Postanowieniem z dnia 19 września 2020 r. Komendant Powiatowy Policji w K. wszczął przeciwko skarżącemu postępowanie dyscyplinarne. Skarżący został obwiniony o to, że w dniu 18 września 2020 r. około godziny 21.10 w miejscowości W. O., będąc poza służbą naruszył zasady etyki zawodowej policjanta w ten sposób, iż kierował samochodem osobowym maki [...] [...] o nr rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości zachodzącym przy zawartości alkoholu nie mniejszej niż 0,[...] w wydychanym powietrzu, czym zaniedbał obowiązek dbałości o społeczny wizerunek Policji, jako formacji w której służy, tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej określonej w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 23 załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie " Zasad etyki zawodowej policjanta".
Zgodzić się należy z organem, że dla zastosowania art. 39 ust. 2 ww. ustawy wystarczające jest ustalenie, że doszło do wszczęcia określonego w nim postępowania karnego lub dyscyplinarnego oraz że dobro tego postępowania lub dobro służby wymaga podjęcia takiego kroku.
Zgodnie z art. 134i ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego wszczyna postępowanie dyscyplinarne z własnej inicjatywy.
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że na etapie orzekania o zawieszeniu w czynnościach służbowych nie podlega ocenie zasadność postawionych funkcjonariuszowi zarzutów dyscyplinarnych i weryfikacja dowodów uzyskanych w postępowaniu dyscyplinarnym. Dopuszczalność zawieszenia funkcjonariusza w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz postawienia mu zarzutów, nie zaś od stwierdzenia winy funkcjonariusza co do popełnionych czynów. Decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych ani nie przesądza o winie funkcjonariusza ani nie narusza zasady domniemania niewinności osoby, której postawiono zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym. Prawidłowość czynności przeprowadzonych w postępowaniu dyscyplinarnym oraz trafność i zgodność z prawem dokonanych w jego toku ustaleń co do popełnienia przez funkcjonariusza zarzucanego mu czynu i co do jego winy nie stanowią kryteriów decydujących o zasadności zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Sąd również nie może badać tych zagadnień w zakresie niniejszej sprawy, gdyż przekroczyłby tym samym jej granicę w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." (por. wyroki w sprawach sygn. akt: I OSK 1376/12 – Lex nr 1339583, I OSK 2032/14, Lex nr 2036012, II SA/Lu 274/17, Lex nr 2391766, II SA/Po 273/14, Lex nr 1503877, czy wyrok w sprawie III SA/Lu 332/20, Lex nr 3076890, który wprawdzie dotyczy zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza Służby Więziennej jednakże z uwagi na zbliżoną regulację przepisów znajduje odniesienie do sprawy niniejszej).
Tym samym argumentacja skargi co do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji w sytuacji, gdy zgromadzony podczas postępowania dyscyplinarnego oraz karnego materiał dowodowy nie daje postaw do przyjęcia, iż skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego nie może zasługiwać na uwzględnienie. Ponadto zarzut naruszenia art. 132 ust. 1 i 4 ustawy o Policji w zw. z § 7 i § 23 załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" nie może zasługiwać na uwzględnia już choćby z tego powodu, iż organ w niniejszej sprawie tych przepisów nie stosował. To podstawa materialnoprawna wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, a jak już wskazano z istoty swojej postępowanie w przedmiocie zawieszenia nie służy weryfikacji zasadności wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Z tych też względów nietrafne pozostają również zarzuty skargi co do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania poprzez wadliwą ocenę organów co do możliwości popełnienia przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego oraz poprzez brak odniesienia się do dowodów z zeznań świadków, które – w ocenie skarżącego - mają kluczowe znaczenie dla sprawy, gdyż ich treść wyraźnie kwestionuje możliwość przyjęcia deliktu dyscyplinarnego.
Wbrew zarzutom skargi na trafność podjętego przez organy rozstrzygnięcia nie ma wpływu fakt, iż w postępowaniu karnym do dnia zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych nie przedstawiono mu zarzutów. Otóż jeszcze raz zwrócić uwagę należy, iż podstawą zastosowania w niniejszej sprawie instytucji zawieszenia było wszczęcie przeciwko skarżącemu postępowania dyscyplinarnego a nie postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, które istotnie wszczynane jest wobec skarżącego w momencie ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów.
Nie bez powodu bowiem ustawodawca przewidział w art. 39 ust. 2 dwie alternatywne przesłanki zawieszenia w czynnościach służbowych pod warunkiem celowości takiego działania motywowanej dobrem tego podstępowania lub dobrem służby.
Jak zatem wynika z regulacji art. 39 ust. 2 ustawy o Policji poza obiektywną przesłanką formalnoprawną, polegającą na samym fakcie wszczęcia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania dyscyplinarnego, wpływ na decyzję o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych ma ocena potrzeby i celowości zastosowania wobec niego tego środka.
Decyzja o zawieszeniu policjanta w wykonywaniu obowiązków służbowych ma charakter fakultatywny o czym świadczy zwrot "można zawiesić". Podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego, po dokonaniu oceny, czy zastosowanie przewidzianego w nim środka jest konieczne i celowe. Powyższe oznacza, że w każdym przypadku, w którym organ stosuje instytucję zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, powinien rozważyć potrzebę jej zastosowania. Uznaniowość nie oznacza dowolności i dlatego wymaga od organu należytego uzasadnienia podjętego w tej kwestii rozstrzygnięcia. Uznaniowy charakter decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych oznacza jednak, że sąd administracyjny władny jest badać jedynie zgodność tej decyzji z prawem a nie celowość jej podjęcia. Kontrola tego rodzaju decyzji polega na ustaleniu, czy jej wydanie na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy nie przekroczono granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadniono rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można było organowi zarzucić dowolności. Mimo pewnej swobody, organ nadal bowiem związany jest przepisami postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 §1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 k.p.a., dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Organ obowiązany jest w oparciu o zupełny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy rozważyć wszelkie okoliczności sprawy przemawiające za zawieszeniem funkcjonariusza, lub też jego niezawieszeniem, a stosowną argumentację zawrzeć w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Przy czym, jak wspomniano, sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza granicami kontroli sądowej (por. wyroki w sprawach sygn. akt: II SA/WA 603/18, III SA/Łd 288/18, II SA/Po 624/20 - orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy wypełniły ten obowiązek. Wbrew zarzutom skargi organy wskazały w podjętym przez siebie rozstrzygnięciu powody, dla których uznały zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych za uzasadnione i niezbędne dla dobra służby i zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Powołały się w tym zakresie na charakter zarzucanego funkcjonariuszowi przewinienia dyscyplinarnego i charakter powierzonych mu obowiązków funkcjonariusza publicznego, pełniącego służbę w formacji umundurowanej i uzbrojonej, zapewniającej porządek i bezpieczeństwo publiczne.
Zdaniem Sądu, argumentacja organu jest dostatecznie przekonująca. Organ miał bowiem na uwadze z jednej strony charakter i specyfikę służby oraz związane z tym prawa i obowiązki funkcjonariuszy, zaś z drugiej, rodzaj zarzucanego skarżącemu przewinienia dyscyplinarnego, który pozostaje w oczywistej sprzeczności z tymi obowiązkami. Organ I instancji podkreślił, że skarżący na co dzień podczas realizacji zadań służbowych ujawnia nietrzeźwych kierujących i zobowiązany jest poodejmować działania zmierzające do zapobiegania przestępstwom i wykroczeniom oraz reagować na wszelkiego rodzaju naruszenia prawa stosując wobec sprawców środki prawo -represyjne.
Podzielić należy stanowisko organów, że charakter służby oraz obowiązków funkcjonariusza nakazywał odsunięcie go od czynności służbowych. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 58 ust. 1 ustawy o Policji, policjant jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Dlatego też jak trafnie podnosił organ I instancji funkcjonariusz powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby, w dobre imię Policji. Zakres zadań Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania, a przede wszystkim postawa jej funkcjonariuszy, kształtują wizerunek organów państwa i zaufanie do nich. Zatem wymogi w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji muszą być tak wysokie, aby dawały rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych czynności. Zgodnie z art. 25 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.
Zgodnie z § 23 załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" policjant powinien dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej.
Zgodzić się też w pełni należy ze stanowiskiem organu odwoławczego wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że wymagania stawiane policjantowi - z uwagi na charakter jego służby - są znacznie wyższe niż obywatela niesłużącego w Policji. Szczególna rola społeczna tej grupy zawodowej i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla jej skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania innych poza normami prawa karnego i prawa o wykroczeniach, przepisów i zasad. Objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji publiczne zaufanie. Osoba mianowana na stanowisko funkcjonariusza Policji w czasie wolnym od zajęć służbowych nie przestaje być policjantem. Funkcjonariusz Policji musi zawsze postępować tak, by swą postawą umacniać autorytet i zaufanie Policji, i bezwzględnie unikać wszystkich takich sytuacji, które godziłyby w dobre imię macierzystej formacji.
Choć pojęcie "dobro służby" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę to w orzecznictwie jego znaczenie jest ugruntowane. Wskazuję się, że składają się na nie dobra szczegółowe tj. dobro Policji, zaufanie obywateli do organów Policji, gwarancje praworządnego działania czy też niezależność formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych (zob. wyroki w sprawach sygn. akt: II SA/Bk 1225/13, Lex nr 1512868, II SA/Wa 2291/14, Lex nr 1756476, III SA/Kr 305/17, Lex nr 2303796).
Zaskarżona decyzja wskazuje przesłanki, którymi kierował się organ podejmując decyzję o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych, a tym samym nie można zarzucić organowi przekroczenia granic uznania administracyjnego oraz podjęcia decyzji w sposób nieuwzględniający wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Charakter przewinienia zarzucanego skarżącemu niewątpliwie negatywnie wpływa na odbiór społeczny Policji, jako formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zawód policjanta, powinien cieszyć się publicznym zaufaniem i wymaga nieskazitelnej postawy. Zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. jest zatem chybiony.
Wbrew zarzutom skargi organy podjęły również wszelkie niezbędne kroki celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zebrano wszystkie dowody pozwalające na ustalenie istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej, a dokonana przez organ ocena materiału dowodowego nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów, co czyni zarzuty skargi co do naruszenia art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. za bezpodstawne.
Podnieść również należy, że niezadowolenie stron postępowania z wydanego przez organ administracji rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem wynikającego z art. 8 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Nie sposób przyjąć, że wymóg prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej będzie zachowany tylko wówczas, gdy organy administracji będą wydawać rozstrzygnięcia, których strona oczekuje.
Także argumentacja skargi co do naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania poprzez zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych w sytuacji, gdy zarówno postępowanie dyscyplinarne jak i postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby zostały zawieszone jest nietrafiona. Okoliczności te nie stanowią bowiem negatywnej przesłanki zawieszenia w czynnościach służbowych. Przepisy ustawy nie wprowadzają żadnych ograniczeń co do możliwości prowadzenia postępowania w przedmiocie zawieszenia postępowania z uwagi na zawieszenie postępowania dyscyplinarnego czy innego toczącego się w stosunku do jego osoby. Jak wynika z akt postępowanie dyscyplinarne zostało zawieszone między innymi z uwagi na niemożność jego prowadzenia uzasadnioną długotrwałą przeszkodą (stanem zdrowia skarżącego i przebywaniem na zwolnieniach lekarskich). Otóż w tej kwestii zwrócić tylko uwagę należy, że jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim także nie stanowi ujemnej przesłanki zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych. Brak ku temu również podstawy prawnej. Zwolnienie lekarskie z przyczyn czasowej niezdolności do pełnienia służby, wyłącza od obowiązków służbowych, lecz nie daje pewnej gwarancji niepełnienia służby po upływie okresu na jaki zostało wydane (zob. np. wyrok w sprawie sygn. akt II SA/Go 757/17, CBOSA i powołane tam orzecznictwo). Jak stwierdził z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt OSK 1958/04, Lex nr 493337 "ratio legis instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych polega na tym, aby pełniącego służbę niezwłocznie odsunąć od wykonywania swoich obowiązków". Celem zawieszenia w czynnościach służbowych jest konieczność odsunięcia funkcjonariusza od codziennych zajęć służbowych z uwagi na dobro postępowania prowadzonego przeciwko niemu lub dobro służby. Chodzi o odsunięcie funkcjonariusza od czynności służbowych z uwagi na to, że dalsze wykonywanie tych czynności byłoby nie do pogodzenia z charakterem postawionych mu zarzutów lub dobrem postępowania. Jak wskazano wyżej, charakter pełnionej przez skarżącego służby jest nie do pogodzenia z zachowaniem skarżącego, które było podstawą postawienia mu zarzutu w postępowaniu dyscyplinarnym, a następnie zawieszenia w czynnościach służbowych. W tym postępowaniu organ nie ocenia trafności i zasadności postawienia skarżącemu zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym.
Za prawidłowe jednocześnie Sąd uznał rozstrzygnięcie o zawieszeniu wynagrodzenia, ponieważ zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o Policji takie orzeczenie jest obligatoryjne w przypadku zawieszenia w czynnościach służbowych. Organ odwoławczy wyjaśnił także z odwołaniem do regulacji art. 124 ust. 2 ustawy o Policji , że podjęta decyzja o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych nie spowodowała dla niego negatywnych konsekwencji finansowych, bowiem zachował on prawo do wypłaty niepomniejszonego uposażenia. Natomiast żądanie skargi co do zobowiązania organu do wydania rozkazu personalnego zasądzającego na rzecz skarżącego świadczenia pieniężnego równego uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zawieszeniem za okres zawieszenia nie znajduje normatywnego uzasadnienia.
Organy wykazały również konieczność nadania rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Wskazały na ważny interes społeczny uzasadniając, iż w świetle okoliczności niniejszej sprawy skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu policjanta, który powinien cieszyć się publicznym zaufaniem i wymaga nieskazitelnej postawy, również moralnej.
Organ II instancji uzasadnił również swoje stanowisko co do zmiany daty początkowej rozpoczęcia zawieszenia w czynnościach służbowych. Stanowisko organu w tym przedmiocie nie jest przez skarżącego kwestionowane.
Podsumowując dla zastosowania art. 39 ust. 2 ustawy o Policji wystarczające jest ustalenie, że doszło do wszczęcia określonego w nim postępowania karnego lub dyscyplinarnego oraz że dobro tego postępowania lub dobro służby wymaga podjęcia takiego kroku. Zaskarżona decyzja nie przesądza zaś w żadnym stopniu o winie skarżącego ani nie narusza zasady domniemania niewinności. Przepis art. 39 ust. 2 ustawy o Policji jest w istocie przepisem ochronnym, a instytucja zawieszenia polega na tym, że pomimo ciążących na policjancie zarzutów nie dochodzi do jego zwolnienia przed definitywnym rozstrzygnięciem przez właściwe organy w odrębnym postępowaniu karnym lub dyscyplinarnym, czy rzeczywiście jest on winny popełnienia przestępstwa, naruszenia dyscypliny służbowej lub nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej.
Z powyższych względów brak podstaw do uwzględnienia skargi.
Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.