III SA/Lu 435/20

III SA/Lu 435/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Jadwiga Pastusiak
Jerzy Marcinowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
III OSK 5078/21 - Wyrok NSA z 2024-10-11
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1148
art. 31 ust. 2, art. 32 ust. 6, art. 38 ust. 1, ust. 2, ust. 3,  ust. 4, ust. 5
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15 zzs(4) ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na czynność Burmistrza Miasta z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zapewnienia przez Gminę [...] dowożenia niepełnosprawnego dziecka do przedszkola oddala skargę.
Uzasadnienie
Burmistrz Miasta (dalej też jako Burmistrz, organ) w piśmie z [...] maja 2020 r., znak: [...] odmówił L. C. (dalej strona, skarżący, wnioskodawca) zapewnienia przez Gminę P. dowożenia niepełnosprawnego dziecka, W. C., do Przedszkola Niepublicznego "[...]" w Ł..
Burmistrz uzasadniał, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2019 r. (wpływ do organu [...] sierpnia 2019 r.) L. C. zwrócił się do Burmistrza Miasta o zapewnienie jego niepełnosprawnemu synowi W. C. dowozu do Przedszkola Niepublicznego "[...]" w Ł., na mocy art. 32 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2019 r., poz. 1148 ze zm.). Do wniosku skarżący dołączył kserokopie poświadczone za zgodność: orzeczenia Nr [...]/2019 z [...] listopada 2018 r. o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego dla W. C. przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczna w Ł., zaświadczenia z [...] sierpnia 2019 r. wydanego przez Dyrektora Przedszkola Niepublicznego "[...]" w Ł. o zapewnieniu, że W. C. będzie uczęszczał w roku przedszkolnym [...] do Przedszkola Niepublicznego "[...]" w Ł., orzeczenia o niepełnosprawności z [...] stycznia 2019 r, opinii z [...] kwietnia 2019 r. w sprawie odroczenia rozpoczęcia spełniania przez dziecko obowiązku szkolnego, wydanej przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w Ł..
Pismem z [...] sierpnia 2019 r. Burmistrz Miasta wskazał wnioskodawcy na wadliwość przedłożonego przez niego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (nr [...]/2019), stwierdzoną przez L. Kuratora Oświaty podczas kontroli doraźnej. Jednocześnie poinformował L. C. o dwóch placówkach oświatowych - będącymi placówkami "najbliższymi" w rozumieniu ww. ustawy, które mogą sprostać wymogom zawartym w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym dla W. C., wskazał na Szkołę Podstawową Nr [...] im. [...] w P. i Szkołę Podstawową Nr [...] im. W. J. w P..
W odpowiedzi na ww. pismo skarżący podtrzymał swoje stanowisko, dołączając zaświadczenie lekarskie z [...] lipca 2019 r. dotyczące W. C..
W dniu [...] września 2019 r. Burmistrz Miasta skierował pismo do wnioskodawcy, w którym podniósł, że wskazane we wniosku Niepubliczne Przedszkole "[...]" w Ł. nie spełnia wymogu "najbliższej" placówki oświatowej mogącej sprostać wymogom zawartym w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Ponownie wskazał wnioskodawcy dwie placówki oświatowe mogące sprostać wymogom zawartym w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym dla W. C., oraz po raz kolejny powołał się na wadliwość przedstawionego orzeczenia.
W piśmie z [...] września 2019 r. wnioskodawca podtrzymał swoje stanowisko. W nawiązaniu do powyższego, pismem z dnia [...] października 2019 r. organ ponowił swoją argumentację.
L. C. w dniu [...] października 2019 r. (data wpływu pisma do organu) podtrzymał swoje stanowisko wskazując, iż żadna z wymienionych przez Burmistrza placówek nie jest w stanie zapewnić takich zajęć jakie zapewnia Przedszkole "[...]" w Ł.. Wnosił o przedstawienie konkretnej oferty i wydanie decyzji w sprawie dowozu jego syna do Przedszkola niepublicznego "[...]" w Ł.. Przedłożył kserokopię poświadczoną za zgodność zaświadczenia z ww. placówki co do rodzaju oddziaływań terapeutycznych zapewnianych W. C..
Wobec powyższego [...] października 2019 r. Burmistrz Miasta skierował do wnioskodawcy kolejne pismo wyjaśniające wskazując m.in., że we wskazywanych przez organ placówkach W. C. zostanie zapewniona możliwość realizacji zaleceń - form kształcenia specjalnego - zawartych w wydanym dla niego orzeczeniu. Poinformował też, że rodzaj zajęć oraz ich wymiar będą ustalone w wybranej przez wnioskodawcę placówce, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1578 ze zm.).
W odpowiedzi na ww. pismo skarżący, pismem z [...] listopada 2019 r. podtrzymał swoje stanowisko, ponownie wnosząc o wydanie decyzji w sprawie dowozu syna do wybranego przez niego przedszkola. Zarzucił organowi błędną interpretację pojęcia "bliskości" placówki oświatowej oraz to, że proponuje dla jego syna szkoły publiczne całkowicie niedostosowane do jego szczególnych potrzeb, które są dużymi skupiskami ludzi, gdzie panuje hałas, a to są przeciwwskazania wynikające z opinii specjalistów. Ponownie podkreślił, że wspomniane placówki nie są w stanie zapewnić zajęć jakie zapewnia Przedszkole Niepubliczne "[...]" w Ł. i przytoczył orzecznictwo dotyczące "bliskości" (szkoły, przedszkola, ośrodka) oraz podtrzymał swoje stanowisko dotyczące refundacji przez gminę dowozu niepełnosprawnego dziecka do Przedszkola Niepublicznego "[...]" w Ł..
P. z [...] listopada 2019 r. Burmistrz Miasta zwrócił się do Dyrektorów Szkół Podstawowych Nr [...] i Nr [...] prowadzonych przez Gminę P. o analizę orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...]/2019 z dnia [...] listopada 2019 r. oraz określenie możliwości poprawnej realizacji jego zaleceń.
W odpowiedzi Dyrektorzy Szkół Podstawowych Nr [...] i Nr [...] w P. pismami z dnia [...] grudnia 2019 r. opisali możliwość oraz sposób realizacji kształcenia specjalnego i zajęć rewalidacyjno-wychowawczych swoich wychowanków i zapewnili, że ich placówki są w stanie sprostać zaleceniom zawartym w przedmiotowym orzeczeniu. Dyrektorzy wskazali, że prowadzone przez nich szkoły posiadają kadrę pedagogiczną z wymaganymi kwalifikacjami w zakresie pedagogiki specjalnej umożliwiającą zorganizowanie zajęć rewalidacyjnych oraz dysponują pomieszczeniami i pomocami dydaktycznymi niezbędnymi do realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
W dniu [...] grudnia 2019 r. Burmistrz Miasta skierował do skarżącego pismo, załączając ww. odpowiedzi dyrektorów. Jednocześnie wezwał wnioskodawcę do wskazania na jakiej podstawie prawnej W. C. w dalszym ciągu uczęszcza do przedszkola, chociaż nie została w stosunku do niego wydana decyzja o odroczeniu spełniania obowiązku szkolnego przez dyrektora szkoły obwodowej (Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] w P.)- zgodnie z art. 38 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe.
Złożone w odpowiedzi pismo skarżącego z [...] stycznia 2020 r. nie zawierało żadnych wyjaśnień w ww. zakresie, a jedynie podtrzymanie dotychczasowego stanowiska, podobnie jak kolejne pismo strony z [...] lutego 2020 r., w którym skarżący powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie sygn. akt SA/Lu 223/19 z 24 października 2019 r. ponownie uzasadniał, że żadna z zaproponowanych przez Burmistrza szkół nie spełnia wymogów zawartych w orzeczeniu wydanym dla W. C. i poinformował też o toczącym się postępowaniu o przywrócenie terminu do wydania decyzji o odroczeniu obowiązku szkolnego dla swojego syna.
Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. organ zwrócił się do L. Kuratora Oświaty o udzielenie informacji, czy podległe Gminie S. P. Nr [...] i Nr [...] w P. są w stanie spełnić wymogi zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego z [...] listopada 2018 r. wydanego dla W. C.. W odwiedzi L. Kurator Oświaty poinformował, że nie może się odnieść do kwalifikacji nauczycieli, którym jeszcze nie przydzielono zajęć (wynikających z realizacji zaleceń przedmiotowego orzeczenia).
Pismem z [...] lutego 2020 r. skarżący został wezwany do doprecyzowania konkretnie realizacji jakich wytycznych z wyroku WSA w Lublinie w sprawie sygn. akt III SA/Lu 223/19 oczekuje i domaga się od Burmistrza Miasta. W piśmie tym ponownie zapewniono wnioskodawcę o spełnianiu przez inne placówki wytycznych z aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i zaznaczono, że W. C. w dniu [...] kwietnia 2019 r. osiągnął wiek realizacji obowiązku szkolnego i nie posiada decyzji o odroczeniu spełniania obowiązku szkolnego, zatem nie może od września 2019 r. być objęty wychowaniem przedszkolnym.
Pismem z [...] marca 2020 r. skarżący podtrzymując swoje stanowisko w sprawie poinformował, że z ww. orzeczenia Sądu wynika, że: organ nie wykazał, że istnieje możliwość realizacji zaleceń dotyczących kształcenia W. C. we wskazanych placówkach, nie przeanalizował zaleceń dotyczących kształcenia W. C., tym samym nie jest w stanie prawidłowo ocenić jego potrzeb i wskazać odpowiednich do ich realizacji placówek, oraz że zaskarżona czynność organu tj. odmowa zapewnienia przez Gminę P. dowożenia niepełnosprawnego dziecka W. C. do Przedszkola Niepublicznego "[...]" w Ł. - została uznana przez sąd dwukrotnie za bezskuteczną. Jednocześnie wnioskodawca wskazał, iż każda kolejna odmowa organu w tym zakresie jest czynnością niezgodną z prawomocnymi wyrokami WSA w Lublinie i narusza prawo.
Odmawiając skarżącemu w piśmie z [...] maja 2020 r. zapewnienia przez Gminę P. dowożenia niepełnosprawnego dziecka do Przedszkola Niepublicznego "[...]" w Ł. Burmistrz wskazał, że w jego ocenie brak jest podstawy prawnej do ubiegania się o dowóz dziecka niepełnosprawnego do przedszkola w Ł. albowiem wnioskodawca nie dopełnił obowiązku ustawowego tj. odroczenia obowiązku szkolnego, zgodnie z art. 36 ust 4 i 5 ustawy Prawo oświatowe na rok szkolny [...] dla swojego syna W. C.. Wskazał również, że w prowadzonym postępowaniu ustalono, iż zaświadczenie lekarskie z [...] lipca 2019 r. wydane dla W. C. zamieszkałego w Ł. przy ul. [...], wskazuje na inne miejsce zamieszkania dziecka jak wskazane we wniosku o zorganizowanie dowozu. W dniu [...] kwietnia 2020 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego potwierdzono, że E. H. B. - mama oraz niepełnosprawny uczeń W. C. nadal są zameldowani na pobyt stały w miejscowości Ł., ul. [...], natomiast na pobyt czasowy w miejscowości B. [...], P.. Ustalono także w oparciu o informacje Kuratora Oświaty w L., iż Dyrektor Samorządowego Przedszkola w O. L. oddalonego 4,5 km od miejsca zamieszkania, przyjął dziecko do przedszkola, które spełniało wszystkie zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Zapewnił dziecku udział w indywidualnej terapii pedagogicznej, psychologicznej, logopedycznej oraz usprawnieniu ruchowym poprzez zatrudnienie wymaganych specjalistów. W tym przedszkolu dziecko rozpoczęło wychowanie przedszkolne miało zorganizowany dowóz podobnie jak pozostałe dzieci z tej miejscowości i na wniosek rodziców z dniem [...] stycznia 2018 r. zostało przeniesione do Przedszkola Niepublicznego "[...]" w Ł. oddalonego o 30 km.
Burmistrz dodał, że zorganizowanie dowożenia stanowi znaczący wydatek dla Gminy P., a Burmistrz jest zobligowany przez ustawę o finansach publicznych do racjonalnej gospodarki finansowej gminy, traktując wszystkich mieszkańców gminy w sposób jednakowy.
L. C. wniósł od powyższej czynności skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Postawił zarzut naruszenia:
1) przepisów prawa materialnego w szczególności art. 31 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe poprzez brak jego zastosowania pomimo, iż przepis ten statuuje, że obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, które umożliwia realizację obowiązku, o którym mowa w art 31 ust 4 cyt. ustawy, zgodnie z treścią orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego - w wypadku, gdy je wydano, w sytuacji gdy Przedszkole Niepubliczne "[...]" w Ł. spełnia obie te przesłanki;
2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej jako k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady praworządności, nie dążąc do załatwienia sprawy, brak uwzględnienia słusznego interesu skarżącego a pośrednio także i niepełnosprawnego małoletniego, a nadto brak kompleksowej i właściwej, zgodnej z zasadami zawartymi w cyt. przepisach, oceny zebranych w sprawie dowodów w szczególności znajdujących się w aktach sprawy orzeczeń o niepełnosprawności W. C., zaświadczeń, a w konsekwencji tego prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organu i dokonanie nieprawidłowych ustaleń w zakresie złożonego wniosku o odroczenie spełniania obowiązku szkolnego przez W. C. oraz miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka.
Skarżący wniósł o:
- zobowiązanie organu do zapewnienia dowożenia dziecka niepełnosprawnego W. C. do Przedszkola Niepublicznego "[...]" w Ł., ewentualnie o
- uznanie skarżonej czynności (odmowy) za bezskuteczną, ewentualnie
- o uchylenie zaskarżonej czynności (odmowy) w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący zwrócił uwagę na wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzeczenia w sprawach związanych z uczęszczaniem jego niepełnosprawnego syna do tej placówki o sygn. akt: III SA/Lu 349/18 i III SA/Lu 223/19 oraz wskazał, że przedmiotowa skarga jest trzecią w tej samej sprawie. Dodał też, że wyrokiem z 24 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 277/20 sąd uchylił postanowienia organu I i II instancji w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o odroczenie obowiązku szkolonego. Skarżący nie kwestionował, że wskazane przez organ placówki są położone bliżej miejsca zamieszkania małoletniego ale podtrzymał swoją argumentację co do rozumienia pojęcia "najbliższej" placówki, jako placówki, która jest w stanie spełnić wszystkie wymogi indywidualne dostosowane do potrzeb dziecka, prawa rodziców niepełnosprawnego dziecka do wyboru placówki i obowiązku gminy do zapewnienia transportu i opieki dla dzieci lub refundacji kosztów.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wniósł o jej oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności jednak zwrócić uwagę należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem nie mającym w sprawie zastosowania. Oznacza to, że sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Związanie granicami sprawy powoduje, że sąd ocenami swoimi nie może wkraczać w sprawę inną niż ta, która była lub powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego, wydawanych w nim aktów administracyjnych lub podejmowanych czynności z zakresu administracji publicznej.
Granice sprawy wyznaczyło działanie organu (czynności), który [...] maja 2020 r. odmówił skarżącemu zapewnienia przez Gminę P. dowożenia jego niepełnosprawnego dziecka, W. C., do Przedszkola Niepublicznego "[...]" w Ł.. Działanie organu było reakcją na wniosek skarżącego z [...] lipca 2019 r. (wpływ do organu [...] sierpnia 2019 r.) o zapewnienie jego niepełnosprawnemu synowi W. C. dowozu do Przedszkola Niepublicznego "[...]" w Ł., na mocy art. 32 ustawy Prawo oświatowe w roku szkolnym 2019/2020. To żądanie wyznaczyło z kolei granice postępowania administracyjnego.
Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem skargi, że przedmiotowa skarga jest trzecią w tej samej sprawie, w sytuacji, gdy powoływane przez skarżącego orzeczenie WSA w Lublinie w sprawie sygn. akt III SA/Lu 349/18 z 4 grudnia 2018 r. dotyczyło stwierdzenia wadliwość czynności odmowy zawarcia umowy na refundację kosztów dowożenia dziecka niepełnosprawnego do przedszkola, a wyrok z 24 października 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 223/19, którym stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności odmowy zapewnienia dowożenia niepełnosprawnego dziecka do przedszkola dotyczył kontroli legalności działania organu podjętego w odpowiedzi na wniosek skarżącego z [...] lipca 2018 r.
Tym samym nie można zarzucić organowi, że uchyla się od wykonania wytycznych zawartych w uzasadnieniach ww. wyroków podjętych przez tutejszy sąd.
Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek skarżącego z [...] lipca 2019 r. organ wykorzystał wskazówki Sądu zawarte w wyroku z 24 października 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 223/19 w prowadzonym w tej sprawie postępowaniu administracyjnym. Nie oznacza to jednak, że organ działał tu w trybie art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak już wskazano przedmiotowe postępowanie jest postępowaniem odrębnym i niezależnym od tego, które podlegało ocenie przez sąd w sprawie sygn. akt III SA/Lu 223/19. Natomiast sprawa o sygn. akt III SA/Lu 349/18 dotyczyła zaś zupełnie innej czynności organu - odmowy zawarcia umowy na refundację kosztów dowożenia dziecka niepełnosprawnego do przedszkola. Jak zaś wskazał Naczelny Sąd Adminitracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2492/19, LEX nr 3109101, na kanwie art. 153 p.p.s.a. zasięgiem jego oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe - ewentualne - postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej.
Dokonując kontroli legalności działania organu w tej sprawie sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw aby podzielić zarzuty skargi co do naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe w brzmieniu na dzień złożenia wniosku do organu obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno- wychowawczego albo zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice. Dla porządku dodać należy, że z dniem 3 grudnia 2019 r. dokonano zmiany brzmienia powyższego przepisu w ten sposób, że wykreślono z jego treści ostatni jego człon "albo zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice" (zob. art. 1 ustawy z 16 października 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2019 r. poz. 2248).
Zgodnie natomiast z art. 31 ust. 2 ww. ustawy w przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wychowaniem przedszkolnym może być objęte dziecko w wieku powyżej 7 lat, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat. Obowiązek szkolny tych dzieci odracza się zgodnie z art. 38.
Art. 38 ust. 1-5 ustawy stanowi natomiast, iż w przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 31 ust. 2, rozpoczęcie spełniania obowiązku szkolnego może być odroczone nie dłużej niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat (ust. 1).
Dyrektor publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, na wniosek rodziców, odracza rozpoczęcie spełniania przez dziecko obowiązku szkolnego w danym roku szkolnym, a wniosek ten składa się w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat. Wniosek można złożyć ponownie w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 8 lat. Wniosek składa się nie później niż do dnia 31 sierpnia. Odroczenie dotyczy roku szkolnego, w którym dziecko ma rozpocząć spełnianie obowiązku szkolnego (ust. 2 i 3). Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego oraz opinię, z której wynika potrzeba odroczenia spełniania przez dziecko obowiązku szkolnego w danym roku szkolnym, wydaną przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną albo niepubliczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną, założoną zgodnie z art. 168 oraz zatrudniającą pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych (ust. 4). Dziecko, któremu odroczono rozpoczęcie spełniania obowiązku szkolnego kontynuuje przygotowanie przedszkolne w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub w innej formie wychowania przedszkolnego, a dziecko posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawności sprzężone, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, także w ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym. Przepisy art. 32 ust. 3 i 6 stosuje się odpowiednio (ust.5).
Z akta sprawy wynika i co wiadomym jest sądowi z urzędu w oparciu o wyrok z 24 czerwca 2020 r. zapadły w sprawie sygn. akt. III SA/Lu 277/20, że skarżący nie wystąpił w ustawowym terminie z wnioskiem o odroczenie obowiązku szkolnego w stosunku do W. C. na rok szkolny [...]. Złożony przez L. C. [...] grudnia 2019 r. wniosek o odroczenie spełniania obowiązku szkolnego przez jego syna został rozpatrzony negatywnie przez dyrektora szkoły obwodowej, co zostało zaaprobowane przez L. Kuratora Oświaty. Powołanym wyrokiem z 24 czerwca 2020 r. WSA w Lublinie uchylił postanowienie L. Kuratora Oświaty z [...] marca 2020 r. oraz postanowienie Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] W. J. w P. z [...] stycznia 2020 r. i umorzył postępowanie administracyjne. Sąd wskazał w uzasadnieniu, że skoro termin do złożenia wniosku o odroczenie rozpoczęcia spełnienia przez małoletniego obowiązku szkolnego jest terminem materialnym, to niedopuszczalne było w ogóle procedowanie w zakresie przywrócenia tego terminu i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Właściwą formą załatwienia sprawy była odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § k.p.a. Tym samym organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 i w zw. z art. 144 k.p.a. powinien był uchylić wadliwe postanowienie organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie. Tak się jednak nie stało, Tym samym sąd w tamtej sprawie uznał za zasadne skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 145 § 3 p.p.s.a. i orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, gdyż w takiej sytuacji powrót sprawy do rozpatrzenia przez organ na odpowiednim etapie postępowania jest bezcelowy i sprzeczny z ekonomiką procesową. Orzeczenie to jest prawomocne.
W tych okolicznościach trafne jest stanowisko Burmistrz Miasta zawarte w piśmie z [...] maja 2020 r., że wnioskodawca nie dopełnił obowiązku ustawowego, tj. odroczenia obowiązku szkolnego syna W. na rok szkolny [...], a zatem brak jest podstawy do ubiegania się przez ojca dziecka o zorganizowanie dowożenia W. C. do przedszkola. Z regulacji art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe wyraźnie bowiem wynika, iż obowiązek gminy co do zapewnienie bezpłatnego transportu do najbliższej placówki oświatowej dotyczy niepełnosprawnych dzieci objętym wychowaniem przedszkolnym, dzieci pięcioletnich, sześcioletnich oraz dzieci w wieku powyżej 7 lat, co do których odroczono obowiązek szkolny. W. C. jak wynika z akt sprawy urodzony jest [...] kwietnia 2012 r.
Trafnie również są ustalenia organu, w świetle żądania wniosku i treści art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe, że brak było przesłanek do zorganizowania dowozu dla W. C. do wybranego przez rodziców przedszkola również i z tego względu, że wskazana przez wnioskodawcę placówka nie jest najbliższą względem miejsca zamieszkania dziecka w rozumieniu ww. przepisu ustawy. Organ ustalił, że Przedszkole Niepubliczne "[...]" w Ł. jest oddalone od wskazanego miejsca zamieszkania o 30 km. W tym miejscu, w kontekście podnoszonych przez organ okoliczności co do rzeczywistego miejsca zamieszkiwania małoletniego, to wskazać należy, że skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku w sprawie sygn. akt III SA/Lu 223/19, że "Bez znaczenia jest także mocno akcentowany przez organ fakt zameldowania matki dziecka oraz dziecka na pobyt stały w Ł., skoro jak ustalono miejscem zamieszkania dziecka jest Babianka, gdzie dziecko zameldowane było w dacie rozstrzygania na pobyt czasowy. Samo zameldowanie nie ma zresztą znaczenia przesądzającego i nie mogłoby samo w sobie stanowić podstawy odmowy zapewnienia transportu dziecka do przedszkola". Podobnie w sprawie uwag organu co do wadliwości orzeczenia Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Ł., nr [...]/2019 z [...] listopada 2018 r., w kwestii wskazania w orzeczeniu konkretnej palcówki, która powinna realizować kształcenie specjalne W. C.. Burmistrz akcentował, że w dniu [...] lutego 2019 r. został poinformowany przez L. Kuratora Oświaty o udostępnieniu protokołu z przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2019 r. kontroli w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Ł.. W jej wyniku ustalone zostało, iż orzeczenie nr [...]/2019 wydane zostało z naruszeniem prawa w części dotyczącej określenia formy kształcenia specjalnego. Z. zostało wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wobec W. C. zgodnie ze wszystkimi wymogami prawnymi. Orzeczenie takie nie zostało przedstawione do dnia dzisiejszego.
Tymczasem jak wskazał sąd w ww. wyroku z [...] października 2019 r. "Z akt sprawy nie wynika bowiem, by orzeczenie to zostało uchylone (...).Brak dowodów, by poradnia podjęła jakiekolwiek czynności zmierzające do zmiany lub uchylenia orzeczenia. (...) Z. to niekoniecznie więc powinno być odczytywane jako wskazanie konkretnej placówki, czyli przedszkola "[...]", do którego małoletni W. C. uczęszczał w dacie wydawania opinii. Można odczytać je także jako wskazanie przedszkola ogólnodostępnego, w tym z oddziałami integracyjnymi, a nie przedszkola specjalnego czy przedszkola z oddziałami specjalnymi jako najkorzystniejszej formy kształcenia. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że nawet gdyby orzeczenie wprost wskazywało przedszkole "[...]", zalecenie to nie byłoby bezwzględnie wiążące dla organu w sprawie niniejszej. Nie było zatem żadnych podstaw do całkowitego pominięcia treści orzeczenia przy ustalaniu, która placówka oświatowa jest w stanie najpełniej realizować zalecenia co do kształcenia specjalnego W. C.." Orzeczenie to jest prawomocne. Sąd to stanowisko podziela.
Te uwagi organu nie wpływają jednak na wynik sprawy, z uwagi na prawidłowe ustalenie i wykazanie przez organ placówki "najbliższej", co z kolei nie uzasadnia zarzutów skargi co do wadliwości podjętej przez organ czynności.
Przeprowadzone postępowania potwierdza stanowisko organu, iż Przedszkole Niepubliczne "[...]" w Ł. nie jest placówka najbliższą w rozumieniu art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe. Jak trafnie zauważa skarżący - z odwołaniem do orzecznictwa - a organ tego stanowiska nie neguje, że w powołanym przepisie chodzi o najbliższą placówkę, która jest w stanie spełnić wszystkie wymogi indywidualne dopasowane do potrzeb dziecka wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Sąd zgadza się w pełni ze stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie sądowoadmnistracyjnym, iż użyte w art. 32 ust. 6 ww. ustawy słowo "bliskość" składa się nie tylko z elementów położenia geograficznego, to jest odległości placówki od miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka, ale również z elementów posiadania przez daną placówkę warunków merytorycznych umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z rozpoznanym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi z elementów winien być oceniany indywidualnie w odniesieniu do treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, którego zaleceń o charakterze quasi opinii biegłych nie może modyfikować organ reprezentujący gminę. Warunkiem skuteczności odmowy zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki jest zatem nie tylko wskazanie przez gminę przedszkola innego niż wnioskowany przez rodziców, ale także wykazanie, że to przedszkole jest najbliższe w powyższym rozumieniu art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe (por. np. wyroki w sprawach sygn. akt: II SA/Rz 1021/19, III SA/Gd 89719 – dostępne na dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).
Tym samym, za wyrokiem w sprawie sygn. akt II SA/Rz 1021/19 należy wskazać, że najbliższym przedszkolem czy też oddziałem przedszkolnym w szkole podstawowej będzie zatem tylko takie przedszkole, które pozwala realizować wszystkie z wytycznych zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, dostosowane do zaleceń wyrażonych przez zespół orzekający w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Orzeczenie stwierdzające potrzebę kształcenia specjalnego poprzez swe zalecenia indywidualizuje wobec określonego dziecka proces kształcenia, formę i programy nauczania oraz zajęcia rewalidacyjne, tworząc na przyszłość najlepsze warunki osiągnięcia celów systemu oświaty – art. 1 pkt 7 ustawy Prawo oświatowe – oraz odpowiednie warunki szczególnej opieki zdrowotnej, których stworzenie dla dziecka przez władze publiczne gwarantuje art. 68 ust. 3 Konstytucji RP. Przedszkole co prawda bliższe pod względem geograficznym miejscu zamieszkania dziecka, jednakże nie pozwalające zrealizować wszystkich wytycznych wynikających z treści orzeczenia, nie jest przedszkolem bliższym w znaczeniu, jakie temu słowu nadaje art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe. Porównaniu na tle art. 32 ust. 6 ww. ustawy pod względem geograficznym mogą podlegać więc tylko takie przedszkola, które spełniają warunki merytoryczne, podane przez orzekających specjalistów. Jeżeli takie przedszkole istnieje i znajduje się bliżej miejsca zamieszkania dziecka, to w takim przypadku, gmina powinna zapewnić dojazd lub zwrócić jego koszty do tego właśnie przedszkola jako bliższego geograficznie względem miejsca zamieszkania dziecka niepełnoprawnego.
W kontekście argumentacji skargi zwrócić również należy uwagę – na co także wskazuje się w orzecznictwie - że prawo wyboru placówki edukacyjnej, określone w art. 70 ust. 3 Konstytucji RP, nie może być odczytywane bez uwzględnienia innych regulacji prawnych, zawartych w ustawach, w tym w ustawie Prawo oświatowe. W świetle powołanego art. 32 ust. 6 ww. ustawy gmina nie jest zobowiązana do zapewnienia dowozu niepełnosprawnych dzieci i zapewnienia im opieki w każdym przypadku, gdy rodzice wskażą najbardziej odpowiednią placówkę oświatową w ich mniemaniu dla potrzeb swojego dziecka. Regulacja ta wyraźnie stanowi o obowiązku zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do placówki "najbliższej", a nie każdej wskazanej przez rodziców dziecka. (por. wyroki w sprawach sygn. akt: II SA/Po 920/19, III SA/Gd 510/19 , II SA/Bd 6/20, CBOSA).
W realiach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, organ poczynił wszelkie niezbędne ustalenia w celu wskazania jaki ośrodek zapewni synowi skarżącego opiekę zgodną z zaleceniami wynikającymi z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Istotnym jest, że organ przed odmową zorganizowania dowozu, posiłkując się wskazaniami sądu zawartymi w wyroku z 24 października 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 223/19 pismem z [...] listopada 2019 r. zwrócił się do Dyrektorów Szkół Podstawowych Nr [...] i Nr [...] w P. prowadzonych przez Gminę P. o określenie, czy w tych placówkach możliwa jest realizacja zadań edukacyjnych zgodnie z zaleceniami opisanymi w orzeczeniu. Wraz z zapytaniem dyrektorom powyższych placówek przesłano orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...]/2019 z dnia [...] listopada 2018 r. orzeczenie o niepełnosprawności [...] i opinię nr [...]/19 z [...] kwietnia 2019 r. Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Ł. dotyczącą odroczenia rozpoczęcia spełnienia przez dziecko obowiązku szkolnego.
Przesłane w odpowiedzi pisma dyrektorów placówek z [...] grudnia 2019 r. potwierdziły możliwość realizacji zaleceń o potrzebie kształcenia specjalnego zawartych w aktualnym orzeczeniu oraz odniosły się do wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1578 ze zm.).
Dyrektor Szkoły Podstawowej Nr [...] w P. zwrócił również uwagę, że zgodnie z ww. rozporządzeniem podstawowym zadaniem szkoły jest dokonanie wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia. W terminie 30 dni zespół nauczycieli i specjalistów opracowuje Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny z uwzględnieniem zaleceń zwartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego przy akceptacji rodziców ucznia. Po dokonaniu analizy przesłanego orzeczenia Dyrektor Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w P. zapewnił, że jest w stanie przyjąć, a następnie zorganizować zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, zgodnie z zaleceniami opisanymi w orzeczeniu z [...] listopada 2018 r. o potrzebie kształcenia specjalnego. Dyrektor zapewnił również, że jego placówka posiada wieloletnie doświadczenie w pracy z uczniami o rożnym poziomie niepełnosprawnością. Wskazał na posiadaną wyspecjalizowaną kadrę pedagogiczną i nieustanne podnoszenie kwalifikacji przez swoich nauczycieli. Podobnej odpowiedzi udzielił Dyrektor Szkoły Podstawowej Nr [...] im. W. J. w P. wskazując, że jego placówka posiada możliwości kadrowe oraz zaplecze lokalowe i zgromadzone pomoce dydaktyczne aby zrealizować wszystkie wytyczne zawarte w orzeczeniu nr [...]/2019 z [...] listopada 2018 r. o potrzebie kształcenia specjalnego. Dyrektor wskazał również, że każdorazowo dla ucznia, który posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego powoływany jest zespół, w skład którego wchodzą nauczyciele, specjaliści oraz rodzice dziecka. Celem zespołu jest przygotowanie indywidulanego programu edukacyjno-terapeutycznego, który w każdym okresie może być zmieniany, modyfikowany tak, aby jak najlepiej go dostosować do potrzeb i możliwości ucznia. Wskazał również na wśród posiadanych wykwalifikowanej do pracy z uczniami, którzy posiadają dysfunkcje są: oligofrenopedagodzy, rewalidatorzy, rehabilitanci, surdopedagodzy, tyflopedagodzy, logopeda,psycholog, socjoterapeuci i terapeuci. Dyrektor podkreślił, że wszystkie zajęcia są przydzielane dla nauczycieli zgodnie z kwalifikacjami.
Informacje Dyrektorów obu placówek zostały przekazane skarżącemu przy piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r.
Zwrócić przy tym również uwagę należy na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Poznaniu w sprawie IV SA/Po 643/20, CBOSA, że "Przy ustalaniu placówki "najbliższej" bierze się pod uwagę najbliżej położoną placówkę, która jest w stanie zapewnić realizację wszystkich zaleceń zawartych w danym orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a nie taką, która zapewni to w najlepszych warunkach. Taki wniosek jest zgodny z ogólnymi założeniami udzielania świadczeń pomocowych finansowanych ze środków publicznych, które ograniczają się zwykle do świadczeń "niezbędnych", a nie "najlepszych z możliwych".
W ocenie sądu przedsięwzięte przez organ czynności miały na celu ustalenie ponad wszelką wątpliwość jakie ośrodki mogą realizować programy wynikające z zaleceń orzeczenia. Z niezbędnych dla rozpoznania wniosku skarżącego ustaleń wynika, że ośrodki położone bliżej miejsca zamieszkania małoletniego W. C. niż przedszkole "[...]" w Ł. są w stanie zapewnić miejsce dla syna skarżącego jak i realizację zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
Organowi nie można więc postawić zarzutu działania niezgodnie z przepisami prawa. Obowiązujące regulacje normatywne nie nakładają bowiem, jak już wskazano, na gminę obowiązku zapewnienia bezpłatnego transportu do placówki wskazanej przez rodziców, gdy są inne, bliższe placówki zapewniające odpowiedni poziom edukacji i opieki.
W ocenie sądu, organ wykazał placówki, które znajdują się w odległości mniejszej niż przedszkole "[...]" w Ł., i które mają możliwość realizowania zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Organ wykazał, że wskazane placówki posiadają warunki umożliwiające prawidłowe kształcenie W. C. biorąc pod uwagę konkretny rodzaj jego niepełnosprawności oraz wytyczne z zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...]/2019. Skarżący natomiast tych ustaleń nie podważył, a jego stanowisko jest w istocie tylko polemiką z oceną organu.
W toku prowadzonego postępowania organ wielokrotnie wskazywał wnioskodawcy ośrodki, które są "najbliższe" w powyższym rozumieniu przepisu ustawy, a które jednocześnie spełniają zalecenia opisane w orzeczeniu dotyczącym W. C.. Zwracał się do innych ośrodków - szkół podstawowych na terenie P. oraz L. Kuratora Oświaty poszukując "najbliższy" w rozumieniu powoływanego przepisu ośrodek dla W. C..
W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie sądu, organ zasadnie odmówił skarżącemu realizacji obowiązku zapewniania transportu małoletniego W. C. do Niepublicznego Przedszkola "[...]" w Ł. i wykazał, że wskazane przez niego placówki będą mogły realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu - jak ośrodek - wskazany przez ojca dziecka.
Jak już wskazano prawo do wyboru przez rodziców placówki nie jest równoznaczne z prawem żądania zapewnienia przez gminę świadczeń wynikających z art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe, gdy dokonali oni wyboru placówki innej niż najbliższa.
W ocenie sądu organ nie naruszył powołanych w skardze przepisów postępowania. Organ zgromadził materiał wystraczający do załatwienia sprawy, a zebrane dowodowy ocenił w ramach swobodnej oceny dowodów. Nie można uznać, iż odmowa spełnienia żądania skarżącego jest równoznaczna z naruszeniem zasady praworządności, brakiem uwzględnienia jego słusznego interesu oraz jego niepełnosprawnego syna. Burmistrz Miasta swoją czynność oparł o obowiązujące przepisy prawa materialnego i procesowego, kompleksowo zbadał stan faktyczny spawy, jak również przedstawił placówki, które spełniają opisywane wymogi.
Jak zauważył organ w odpowiedzi na skargę zatrudnieni we wskazanych przez organ placówkach nauczyciele - specjaliści z pełnymi kwalifikacjami do organizacji zajęć specjalnych mogą sprostać wymogom zawartym w orzeczeniach dotyczących W. C.. W wymienionych placówkach znajdują się odpowiednio wyposażone sale, a od miejsca zamieszkania oddalone są o 16 km. Dyrektorzy tych placówek w szerokim zakresie realizują nauczanie specjalne, potwierdzając ten fakt we wskazanych pismach z [...] grudnia 2019 r. Tych ustaleń skarżący nie podważył.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.