III SA/Lu 418/24

III SA/Lu 418/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska /sprawozdawca/
Anna Strzelec /przewodniczący/
Iwona Tchórzewska
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2305
art. 439 ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1360
art. 124 § 11
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r.  Prawo o prokuraturze (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec Sędziowie Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 24 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prokuratora Okręgowego w Lublinie z dnia 10 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku wyrównawczego I. uchyla zaskarżoną decyzją oraz decyzję Prokuratora Rejonowego w L. z dnia 29 grudnia 2023 r. nr [...], II. zasądza od Prokuratora Okręgowego w Lublinie na rzecz J. B. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Sygn. III SA/Lu 418/24
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2024 r. nr [...] Prokurator Okręgowy w Lublinie uchylił decyzję Prokuratora Rejonowego w Lublinie z dnia
[...] 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prokuratorowi J. B. (dalej jako "skarżący") dodatku wyrównawczego od dnia
1 stycznia 2024 r. w kwocie [...] zł miesięcznie brutto i przyznał skarżącemu dodatek wyrównawczy od dnia 1 stycznia 2024 r. w kwocie [...] zł miesięcznie brutto.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia [...] 2023 r. Prokurator Rejonowy w Lublinie (także jako: "organ I instancji", "Prokurator Rejonowy") przyznał skarżącemu kpt. J. B. dodatek wyrównawczy od dnia 1 stycznia 2024 r. w kwocie [...] zł miesięcznie brutto w związku ze zmianą wysokości kwoty stanowiącej podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył treść art. 439 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248 ze zm.), dalej jako "ustawa o obronie Ojczyzny". Na tej podstawie przyznał skarżącemu kwotę dodatku wyrównawczego, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą porównywalnego wynagrodzenia prokuratora ([...] zł), a uposażeniem należnym skarżącemu na zajmowanym stanowisku służbowym ([...] zł).
Organ I instancji wyjaśnił, że na mocy decyzji Prokuratora Generalnego
nr [...] z dnia [...] 2020 r. skarżący został wyznaczony na stanowisko służbowe prokuratora prokuratury rejonowej w Dziale do spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej w Lublinie, zaszeregowany do stopnia wojskowego kapitana i grupy uposażenia U:13B. Stanowisko służbowe objął [...] 2020 r. Datę początkową dla ustalenia dodatku za długoletnią pracę ustalono na dzień [...] 2018 r.
Organ I instancji wyjaśnił, że stosownie do uregulowań zawartych w art. 125 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2024 r., poz. 390), dalej jako "Prawo o prokuraturze", art. 437 ust. 1 oraz 439 ust. 1 pkt 3 ustawy
o obronie Ojczyzny, § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 608), dalej jako "rozporządzenie z dnia 27 marca 2023 r.",
§ 31 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia
2023 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych
(Dz. U., poz. 149), dalej jako "rozporządzenie z dnia 9 stycznia 2023 r.", miesięczna kwota uposażenia należna skarżącemu na zajmowanym stanowisku służbowym wynosi [...] zł.
Na tę kwotę składa się stawka uposażenia zasadniczego dla grupy uposażenia U:13B w kwocie 7 250,00 zł oraz dodatek za długoletnią służbę wojskową w wysokości 3% należnego uposażenia zasadniczego w wysokości 217,50,00 zł.
Organ I instancji, powołując się na § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 sierpnia 2023 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych (Dz. U., poz. 1645), wskazał, że przy ustaleniu wysokości dodatku wyrównawczego należy uwzględnić kwotę miesięcznego wynagrodzenia, jaka przysługiwałaby na takim samym stanowisku
i pełnionej funkcji prokuratorowi powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury przyjmując wynagrodzenie zasadnicze, dodatek funkcyjny, dodatek za długoletnią pracę oraz dodatek specjalny, których zasady wypłacania i wysokość określa Prawo o prokuraturze.
Następnie, Prokurator Rejonowy wyjaśnił, że staż pracy skarżącego dla uzyskania stawki wynagrodzenia zasadniczego na stanowisku prokuratora prokuratury rejonowej liczony jest od dnia [...] 2017 r., a data początkowa do dodatku za długoletnią pracę ustalona została dzień [...] 2013 r. Na podstawie art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze podstawą ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w 2024 r. jest przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2023 roku. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia
w drugim kwartale 2023 r. (M. P., poz. 831), przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2023 roku wynosiło 7 005,76 zł.
Organ I instancji zaznaczył, że wysokość porównywalnego wynagrodzenia prokuratora powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji, na podstawie art. 123 § 1, art. 124 § 1, § 2, i § 11 Prawa o prokuraturze, § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lutego 2016 r.
w sprawie wynagrodzenia zasadniczego prokuratorów oraz wysokości dodatków funkcyjnych przysługujących prokuratorom (Dz. U. z 2023 r., poz. 1656 ze zm.),
w odniesieniu do skarżącego stanowiła kwota [...]zł. Na tę kwotę składa się: wynagrodzenie zasadnicze prokuratora w stawce drugiej z zastosowaniem mnożnika 2,17 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego w wysokości [...] zł oraz dodatek za długoletnią pracę w wysokości 10% wynagrodzenia zasadniczego
w kwocie [...] zł.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia
[...] 2024 r. Prokurator Okręgowy w Lublinie (dalej jako "organ odwoławczy", "Prokurator Okręgowy") uchylił decyzję Prokuratora Rejonowego w L. i przyznał skarżącemu dodatek wyrównawczy od dnia 1 stycznia 2024 r. w kwocie [...]zł miesięcznie brutto.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że Prokuratura Okręgowa w Lublinie prowadziła postępowania o sygn. [...], [...], [...] w sprawie ze skarg J. B. na decyzje Prokuratora Okręgowego w Lublinie. W przedmiotowych postępowaniach dotyczących przyznania przez Prokuratora Rejonowego w Lublinie dodatku wyrównawczego w kwocie [...]zł od dnia 1 stycznia 2023 r., [...] zł od dnia 8 maja 2023 r., [...] zł od dnia 1 marca 2023 r. skarżący skierował skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wyrokami o sygn. akt III SA/Lu 191/23, III SA/Lu 413/23, III SA/Lu 414/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone decyzje Prokuratora Okręgowego w Lublinie oraz decyzje Prokuratora Rejonowego w Lublinie. Uchylając zaskarżone decyzje, sąd zarzucił organom przyjęcie zaniżonej podstawy ustalenia zasadniczego wynagrodzenia prokuratora i niezaliczenie do dodatku za długoletnią pracę okresu wykonywania przez skarżącego zawodu adwokata.
W czasie trwania opisanego powyżej postępowania sądowego, Prokurator Rejonowy w Lublinie wydał decyzję z dnia [...] 2023 r., na mocy której przyznał J. B. od dnia 1 stycznia 2024 r. dodatek wyrównawczy
w kwocie [...]zł miesięcznie brutto. Przedmiotowa decyzja została wydana
w związku z ustaleniem wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w 2024 r. zgodnie z art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze oraz w oparciu o komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w II kwartale 2023 r., w świetle, którego przeciętne wynagrodzenie
w II kwartale 2023 r. wynosiło 7 005,76 zł.
Organ odwoławczy wskazał, że wysokość przyznanego skarżącemu dodatku wyrównawczego w decyzji z dnia [...] 2023 r. nie uwzględniała zaleceń zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, ponieważ do stażu pracy nie zaliczono skarżącemu okresu wykonywania zawodu adwokata w okresie od dnia [...] 2013 r. do dnia [...] 2017 r.
Mając na uwadze orzeczenia sądu, które zapadły w analogicznym stanie faktycznym, organ odwoławczy uznał, że zaskarżoną decyzję należało uchylić
w całości i przyznać skarżącemu od dnia 1 stycznia 2024 r. dodatek wyrównawczy
w kwocie [...]zł miesięcznie brutto.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. B. zaskarżył w całości decyzję organu odwoławczego.
Skarżący zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, to jest art. 434 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego niezastosowanie i nie orzeczenie przez organ o odsetkach ustawowych za opóźnienie w zakresie przyznanego świadczenia, które jest wymagalne z datą wcześniejszą niż data wydanej decyzji;
2. przepisów prawa materialnego, to jest art. 104 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2
w związku z art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako "k.p.a." poprzez wydanie decyzji obarczonej przesłanką nieważności, albowiem decyzja ta dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną z uwagi na to, że przedmiotowa decyzja rozstrzyga
o przyznaniu świadczenia w postaci dodatku wyrównawczego od dnia
1 stycznia 2024 r. w kwocie [...]zł przy czym w tym samym dniu, tj. [...] 2024 r. ten sam organ wydał decyzję tożsamą w przedmiocie rozstrzygnięcia, to jest decyzję w której orzeka także o przyznaniu świadczenia w postaci dodatku wyrównawczego od dnia 1 stycznia 2024 r. jednak w kwocie [...]zł;
3. przepisów prawa procesowego, to jest art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji w sposób niepełny, nieprecyzyjny i niepozwalający na zrozumienie metodyki, jaką zastosował organ przy obliczaniu świadczenia i tym samym dokonania kontroli jej poprawności, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 11 k.p.a.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ pominął art. 434 ustawy
o obronie Ojczyzny, zgodnie z którym, w przypadku zwłoki w wypłacie uposażenia
i innych należności, o których mowa w art. 432, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności. W obecnym systemie finansowania wynagrodzeń prokuratorów będących jednocześnie żołnierzami zawodowymi dodatek wyrównawczy jest elementem ich uposażenia. W zaskarżonej decyzji zabrakło jednak orzeczenia
o odsetkach, podczas gdy ustawodawca wskazał wprost w powołanym przepisie,
że o odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności. Organ nie wydał także odrębnej decyzji w przedmiocie odsetek. Prokurator Okręgowy był organem właściwym do wydania decyzji w sprawie elementu uposażenia i był też właściwy
i zarazem zobowiązany do wydania decyzji w przedmiocie odsetek.
Ponadto w ocenie skarżącego doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, to jest art. 104 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji obarczonej przesłanką nieważności, albowiem decyzja ta dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zaskarżona decyzja rozstrzyga o przyznaniu dodatku wyrównawczego od dnia
1 stycznia 2024 r. w kwocie [...]zł miesięcznie, przy czym w tym samym dniu, ten sam organ wydał decyzję tożsamą, w której orzeka także o przyznaniu świadczenia w postaci dodatku wyrównawczego od dnia 1 stycznia 2024 r. w kwocie [...]zł miesięcznie (decyzja [...]). Decyzje o sygn. akt [...] i [...] rozstrzygają o przyznaniu tego samego świadczenia za ten sam okres. Okres na jaki jest przyznane świadczenie, nakłada się na siebie. W obrocie prawnym mamy więc dwie decyzje ostateczne dotyczące jednej sprawy.
Zdaniem skarżącego organ dopuścił się również naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji w sposób niepełny, nieprecyzyjny oraz uniemożliwiający zrozumienie sposobu obliczania świadczenia i skontrolowanie jego poprawności, co doprowadziło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 11 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje, jakie kwoty i na jakiej podstawie organ przyjął dla swoich wyliczeń. W konsekwencji nie sposób zweryfikować ich poprawności. Ponadto ewentualne uwzględnienie dodatkowego okresu zatrudnienia strony ma bezpośredni wpływ na ustalenie prawa do świadczenia pod nazwą dodatek za długoletnią służbę wojskową, a dopiero pośredni na świadczenie będące przedmiotem rozstrzygnięcia, czyli dodatek wyrównawczy. Organ jednak nie wskazał sposobu wyliczeń, ani dodatku za długoletnią służbę wojskową ani też dodatku wyrównawczego. Nie pokazał jakie wartości i jakie okresy przyjął i jaka jest relacja pomiędzy nimi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie z kolei do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji lub postanowienia w całości lub części następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które nie ma znaczenia
w rozpoznawanej sprawie. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, także niepodniesione w skardze, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań
i wniosków skargi, jednak w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Zgodnie natomiast z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Natomiast z art. 170 p.p.s.a. wynika, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe,
a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Należy mieć także na uwadze, że zasadniczo w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., stanowiący, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania
w sprawie. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w tym przepisie nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Innymi słowy, przeprowadzenie uzupełniającego dowodu nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu administracyjnego jest ocena zgodności
z prawem zaskarżonego aktu. Postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych.
Stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Zarówno w literaturze jak i orzecznictwie podkreśla się, że prezentując
w uzasadnieniu etap procesu decyzyjnego poświęcony ustalaniu okoliczności faktycznych sprawy, organ administracji powinien wskazać, jakie okoliczności faktyczne i dlaczego uznał za udowodnione i istotne dla rozstrzygnięcia oraz dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności bądź uznał je za nieistotne dla rozstrzygnięcia. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest zawsze omówienie w uzasadnieniu wydawanej decyzji całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy (wyrok NSA z 4.12.2020 r., I OSK 3323/19).
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wyrokami w sprawach
III SA/Lu 191/23, III SA/Lu 413/23, III SA/Lu 414/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone decyzje Prokuratora Okręgowego w Lublinie oraz decyzje Prokuratora Rejonowego w Lublinie w przedmiocie przyznania skarżącemu dodatku wyrównawczego. Przede wszystkim sąd zobowiązał organy do uwzględnienia przy obliczaniu wysokości należnego skarżącemu dodatku wyrównawczego, okresu wykonywania zawodu adwokata.
Uregulowanie przewidziane w art. 170 p.p.s.a. wskazuje, że jakkolwiek związanie prawomocnym wyrokiem wiąże tylko w danej sprawie, to jednak może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne, czy też dalszy element kształtujący proces stosowania prawa przez sąd (zob. wyrok NSA z 24 listopada 2020 r., II FSK 1014/19). W wyroku z 25 marca 2013 r., sygn. II GSK 2322/11, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, jeżeli w konkretnym postępowaniu uczestniczą te same podmioty i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa co w sprawie wcześniej zakończonej prawomocnym wyrokiem. Dodać jednocześnie należy, że dla zaistnienia związania, o jakim mowa w art. 170 p.p.s.a., stan faktyczny sprawy powinien wykazywać istotne podobieństwo ze stanem zaistniałym wcześniej, poddanym sądowoadministracyjnej kontroli. Przedstawiona forma związania
w orzecznictwie sądowym określana jest mianem prekluzji faktów czy też prekluzji stanu faktycznego sprawy. Występuje ona w sprawach o mocno zbliżonym stanie faktycznym, który determinuje zastosowanie tych samych przepisów prawa.
W judykaturze wskazuje się wobec tego, że moc wiążąca orzeczenia może rozciągać się pośrednio na przyjętą w nim podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Niewątpliwie
w takich przypadkach rezultat wykładni przepisów powinien być zbliżony, a wręcz taki sam. Wynika to nie tylko z potrzeby zachowania jednolitości orzecznictwa sądowego, lecz przede wszystkim z art. 170 p.p.s.a. Jeżeli bowiem te same okoliczności faktyczne istniały już w trakcie wcześniejszego postępowania sądowego i miały one znaczenie dla oceny legalności określonego przejawu działania administracji publicznej, to nie powinny one zostać pominięte w innym postępowaniu sądowym, jeżeli nie uległy modyfikacji istotnej z punktu widzenia podstawy prawomocnego rozstrzygnięcia. Moc wiążąca orzeczenia sądowego przejawia się na różne sposoby
i w różnym stopniu, zależnie od istniejących powiązań pomiędzy poszczególnymi sprawami sądowymi. Ograniczenie jej tylko do wąsko rozumianego związania treścią sentencji orzeczenia z pominięciem efektów rozumowania sądu przedstawionych
w uzasadnieniu zubażałoby omawianą instytucję, prowadząc do zatracenia jej właściwości i szerokiego pola oddziaływania (W. Piątek, Glosa do wyroku NSA
z 25.03.2013 r., II GSK 2322/11, OSP 2015/9, poz. 88).
Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Bezspornie kwestia uwzględnienia przy obliczaniu wysokości należnego skarżącemu dodatku wyrównawczego, okresu wykonywania zawodu adwokata została przesądzona
w powołanych wyżej prawomocnych wyrokach tut. sądu.
Należy wskazać, że ustawa o obronie Ojczyzny jest niewątpliwie regulacją
ze sfery stosunków administracyjnych. Zarówno stosunek służbowy żołnierzy zawodowych, jak i stosunek służbowy żołnierzy niebędących żołnierzami zawodowymi są stosunkami administracyjnoprawnymi właściwymi relacji podporządkowania władczemu rozstrzygnięciu administracji (zob. J. Bulira
[w:] Obrona Ojczyzny. Komentarz, red. H. Królikowski, Warszawa 2023, art. 122.). Jednocześnie część uregulowań ma charakter zbieżny do prawa pracy, np. urlopy
w związku z urodzeniem i wychowaniem dziecka. W przypadku dodatku wyrównawczego w ustawie przewidziano wprost, że przyznaje się go w drodze decyzji, tzn. decyzji administracyjnej uregulowanej w rozdziale 7 działu II k.p.a.
w artykułach od 104 do 113.
W treści zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że wysokość przyznanego decyzją organu I instancji dodatku wyrównawczego nie uwzględniała okoliczności wykonywania przez skarżącego zawodu adwokata od 1 stycznia 2013 r. do 31 sierpnia 2017 r.
Jednak lektura uzasadnienia decyzji organu II instancji w żadnym miejscu nie wyjaśnia w jaki sposób okres wykonywania zawodu adwokata (łącznie 4 lata
i 8 miesięcy) wpłynął na wysokość dodatku wyrównawczego. W tym zakresie organ odwoławczy nie zawarł w zaskarżonej decyzji żadnych ustaleń faktycznych, które poddawałyby się kontroli. A jak podkreślono wyżej - sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, a jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy.
Dodatkowo jedynie z decyzji organu I instancji wynika, że datę początkową służby wojskowej do dodatku za długoletnią służbę wojskową ustalono na dzień
[...] 2018 r., podczas gdy skarżący został zaszeregowany do stopnia kapitana i wyznaczony na stanowisko służbowe prokuratora prokuratury rejonowej później, bowiem na podstawie decyzji Prokuratora Generalnego z dnia [...] 2020 r. Organy nie wyjaśniły jaki okres oraz od kiedy liczony i z jakiego tytułu został skarżącemu doliczony do służby wojskowej. Sąd może jedynie przypuszczać, że był to okres odbywania ćwiczeń wojskowych oraz okres zaszeregowania do niższych stopni wojskowych, ale aby możliwa była kontrola sądowa aktu administracyjnego, stan faktyczny sprawy musi być jednoznacznie ustalony.
Podobnie w przypadku stażu pracy skarżącego niezbędnego dla określenia stawki wynagrodzenia zasadniczego na stanowisku takim samym w prokuraturze rejonowej. Organ I instancji wskazał, że staż pracy liczony jest od [...] 2017 r., a data początkowa do dodatku za długoletnią pracę ustalona została na dzień [...] 2013 r. Także i tych dat nie można w żadnym razie zweryfikować na podstawie zaskarżonej decyzji, a nie jest rolą sądu samodzielne ustalanie w jakich okresach skarżący pracował przed objęciem stanowiska prokuratora. Należy bardzo wyraźnie podkreślić, że to organy administracji mają obowiązek ustalenia jakie okresy poprzedniej aktywności zawodowej skarżącego zostały mu doliczone do "wysługi lat". Sąd bowiem kontroluje ustalony stan faktyczny, ale go sam nie ustala.
Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 439 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, w przypadku gdy miesięczne uposażenie żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu wojskowego albo prokuratora do spraw wojskowych jest niższe od miesięcznego wynagrodzenia przysługującego na równorzędnym stanowisku i pełnionej funkcji sędziego sądu powszechnego albo wysokości wynagrodzenia prokuratora na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji, żołnierzowi przysługuje dodatek wyrównawczy w wysokości różnicy między tym wynagrodzeniem a uposażeniem należnym na zajmowanym stanowisku.
Stosownie natomiast do treści art. 124 § 11 Prawa o prokuraturze, prokuratorowi przysługuje dodatek za długoletnią pracę wynoszący, począwszy od 6. roku pracy, 5% aktualnie pobieranego przez prokuratora wynagrodzenia zasadniczego i wzrastający po każdym kolejnym roku pracy o 1% tego wynagrodzenia, aż do osiągnięcia 20% wynagrodzenia zasadniczego. Po 20 latach pracy dodatek wypłacany jest, bez względu na staż pracy powyżej tego okresu,
w wysokości 20% aktualnie pobieranego przez prokuratora wynagrodzenia zasadniczego.
Prokurator Okręgowy w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia w jakiej wysokości – na porównywalnym stanowisku – przysługiwałby dodatek za długoletnią pracę. Organ odwoławczy wprawdzie wskazuje, że organ I instancji nie doliczył okresu wykonywania zawodu adwokata, ale jednocześnie sam nie precyzuje jaki to byłby % aktualnie pobieranego przez prokuratora wynagrodzenia zasadniczego.
Ponownie należy wskazać, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych. Ten obowiązek spoczywa na organach administracji, które – w tym konkretnym przypadku zobowiązane były – wskazać jak okres wykonywania zawodu adwokata przez skarżącego przełożył się na wysokość dodatku za długoletnią pracę – stanowiącego jeden z elementów wyliczenia dodatku wyrównawczego określonego w art. 439 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny.
Mając na uwadze powyższe zaskarżona decyzja oraz decyzja Prokuratora Rejonowego naruszają art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W istocie bowiem nie wiadomo jaki okres został doliczony do "stażu pracy" skarżącego, niezbędnego do prawidłowego wyliczenia wysokości dodatku wyrównawczego. Sąd nie może natomiast niejako na podstawie własnych obliczeń, nawet popartych mającymi zastosowanie w sprawie przepisami prawa "odgadywać", że organ doliczył skarżącemu określony "staż pracy". Innymi słowy sąd nie jest władny w oparciu
o przepisy prawa i gotowe końcowe wyliczenia ustalać stanu faktycznego, który by niejako potwierdzał owe wyliczenie. W takim zakresie sąd musiałby jednoznacznie ustalić, że przykładowo na "staż pracy" skarżącego przed objęciem stanowiska służbowego składały się okresy poprzedniego zatrudnienia obejmujące konkretne okresy roczne, miesięczne i dzienne.
W związku z powyższym ponownie rozpatrując sprawę organy zobowiązane będą do jednoznacznego i precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego poprzez dokładne wskazanie jakie okresy poprzedniej aktywności zawodowej skarżącego zostały mu doliczone.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 434 ustawy o obronie Ojczyny, należy wyjaśnić, że zgodnie tym przepisem w przypadku zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 432, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności.
W praktyce podstawowymi tytułami płatności odsetek są czynności prawne (umowy lub – rzadziej – czynności prawne jednostronne) oraz przepisy ustawy.
W tym przypadku będzie to przepis prawa.
Przesłanką przyznania odsetek za nieterminową wypłatę uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzowi zawodowemu jest zwłoka w ich wypłacie oraz wymagalność (zob. wyrok NSA z 18.05.2010 r., I OSK 1562/09). Użycie przez ustawodawcę terminu "zwłoka" wskazuje jednoznacznie na to, że roszczenie
o odsetki przysługuje wnioskodawcy tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia kwalifikowanego, zawinionego typu opóźnienia w wypłacie należności. W takim przypadku przysługują odsetki za opóźnienie, o których mowa w art. 481 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz. 1061 ze zm.).
W doktrynie Kodeksu cywilnego – na tle stosowania art. 476 - przyjmuje się, że istnieją dwa rodzaje opóźnienia: opóźnienie zwykłe i zwłoka. Opóźnienie zwykłe ma miejsce wówczas, gdy dłużnik nie ze swojej winy nie dotrzymuje terminu spełnienia świadczenia. Przez zwłokę rozumiane się natomiast opóźnienie kwalifikowane. Taki rodzaj opóźnienia będzie miał miejsce wówczas, gdy dłużnik nie spełnia świadczenia w terminie, wskutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność. Zwłoka jest domniemana. Ma to takie konsekwencje, że wierzyciel nie musi udowadniać, że niedotrzymanie terminu nastąpiło z powodu okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność. Wskazuje jedynie, że termin wykonania zobowiązania bezskutecznie minął. Dłużnik, chcąc zwolnić się z odpowiedzialności, powinien wykazać, że nie ponosi odpowiedzialności za uchybienie terminowi (zob.
R. Tanajewska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. P. Nazaruk, LEX/el. 2024, art. 476.). Innymi słowy to wierzyciel ma wykazać, że termin wykonania zobowiązania bezskutecznie minął, a dłużnik – broniąc się przed żądaniem – że nie dopuścił się zwłoki.
Słusznie więc organy w tym zakresie nie podjęły rozstrzygnięcia. Również
i w skardze skarżący jedynie enigmatycznie podnosi, że "w takiej sytuacji stronie przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne", jednak nie precyzuje kiedy dokładnie upłynął – jego zdaniem – termin płatności. Pamiętać bowiem należy, że o odsetkach za opóźnieniem orzeka w drodze decyzji organ jedynie, jeżeli stwierdzi, że doszło do zwłoki. Opóźnienie zwykłe nie jest podstawą do naliczenia odsetek.
W związku z tym, aby możliwe było orzekanie o odsetkach za opóźnienie na podstawie art. 434 ustawy o obronie Ojczyzny skarżący winien wykazać datę wymagalności należnych mu świadczeń pieniężnych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji obarczonej przesłanką nieważności, gdyż zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną należy wyjaśnić, że istotnie Prokurator Rejonowy w Lublinie decyzją z dnia [...] 2023 r. (decyzja
I instancji w przedmiotowej sprawie) przyznał skarżącemu dodatek wyrównawczy
w kwocie [...]zł miesięcznie brutto od dnia 1 stycznia 2024 r. Podstawą wydania tej decyzji była zmiana wysokości kwoty stanowiącej podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku. Zgodnie bowiem z art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W związku z tym do ustalenia wynagrodzenia przysługującego prokuratorom od stycznia 2024 r. należało zastosować odpowiedni mnożnik oraz kwotę 7 005,76 zł – wynikającą
z Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2023 r.
w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2023 r. (M.P., poz. 831). Ponieważ skarżący odwołał się od wskazanej decyzji, Prokurator Okręgowy
w Lublinie zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] 2024 r. ([...]) uchylił zaskarżoną decyzję i przyznał dodatek wyrównawczy
w kwocie [...]zł miesięcznie brutto od dnia 1 stycznia 2024 r. przyjmując, że błędnie nie doliczono skarżącemu okresu wykonywania zawodu adwokata.
Jednocześnie kilka miesięcy po wydaniu decyzji przez Prokuratora Rejonowego w Lublinie Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia
16 lutego 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U., poz. 222), które przewidywało, że stawka uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych dla grupy zaszeregowania U:13B wynosi 8 900,00 zł. Przy czym co istotne, wskazane rozporządzenie w § 3 przewiduje, że stosuje się je do ustalania wysokości uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych od dnia
1 stycznia 2024 r. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 21 lutego 2024 r.
W związku z tym Prokurator Rejonowy w Lublinie zobowiązany był dostosować wysokość dodatku wyrównawczego należnego skarżącemu do nowych przepisów, co uczynił decyzją z dnia [...] 2024 r. ([...]), co jest sądowi wiadome z akt sprawy zakończonej wyrokiem tut. sądu z dnia 24 października
2024 r. w sprawie III SA/Lu 420/24. Należy jednocześnie pamiętać, że w chwili wydawania decyzji z dnia [...] 2024 r. nie istniała jeszcze w obrocie prawnym ostateczna decyzja przyznająca skarżącemu za okres od 1 stycznia 2024 r. dodatek wyrównawczy w prawidłowej wysokości.
Skarżący odwołał się od decyzji Prokuratora Rejonowego w Lublinie z dnia
[...] 2024 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania Prokurator Okręgowy w Lublinie decyzją z dnia [...] 2024 r. uchylił decyzję Prokuratora Rejonowego w Lublinie
i przyznał skarżącemu od dnia 1 stycznia 2024 r. dodatek wyrównawczy w kwocie [...]zł brutto.
Prokurator Okręgowy w Lublinie, będąc zobowiązanym do rozpatrzenia odwołań skarżącego zarówno od decyzji z dnia [...] 2023 r. jak i decyzji z dnia [...] 2024 r., które określały wysokość dodatku wyrównawczego od dnia
1 stycznia 2024 r. w różnej wysokości wynikającej ze zmiany w marcu 2024 r. stawki uposażenia żołnierzy zawodowych, powinien był wydać jedną prawidłową decyzję, ponieważ na dzień [...] 2024 r. wiadomym było już, że od stycznia 2024 r. wzrosła stawka uposażenia dla grupy zaszeregowania U:13B. Wydanie w związku
z tym dwóch oddzielnych decyzji w zakresie jednej sprawy dodatku wyrównawczego za okres od 1 stycznia 2024 r. było błędem. Jednocześnie – w ocenie sądu – nie mamy to do czynienia z klasyczną sytuacją rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją ostateczną, w sytuacji, gdy już poprzednio rozstrzygnięto sprawę inną decyzją ostateczną. Zdaniem skarżącego, w takiej sytuacji jak w sprawie niniejszej, doszło do swoistego "nakładania się" okresów przyznania dodatku wyrównawczego. Jednak należy wskazać, że ustawa o obronie Ojczyzny przewiduje, że żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie (art. 430 ust. 1). Uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia (art. 431 ust. 1). Z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie (art. 431 ust. 2). Zgodnie z art. 439 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny - w przypadku gdy miesięczne uposażenie żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu wojskowego albo prokuratora do spraw wojskowych jest niższe od miesięcznego wynagrodzenia przysługującego na równorzędnym stanowisku i pełnionej funkcji sędziego sądu powszechnego albo wysokości wynagrodzenia prokuratora na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji, żołnierzowi przysługuje dodatek wyrównawczy w wysokości różnicy między tym wynagrodzeniem a uposażeniem należnym na zajmowanym stanowisku.
Zdaniem sądu, ustawodawca przewidział dodatek wyrównawczy jako różnicę między wynagrodzeniem należnym prokuratorowi powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury, a uposażeniem żołnierza zawodowego. Oczywiste jest więc, że dodatek wyrównawczy przysługuje jako jeden z elementów uposażenia. Okoliczność, że w decyzjach zawarte jest sformułowanie, że "przyznaje się dodatek wyrównawczy od dnia" nie zmienia istoty sprawy. Nie jest to każdorazowe przyznanie kolejnego uprawnienia do dodatku wyrównawczego, gdyż ten jest tylko jeden. Istotą tak sformułowanego rozstrzygnięcia jest bowiem precyzyjne wyjaśnienie żołnierzowi zawodowemu, będącemu jednocześnie prokuratorem, że przysługuje mu określony dodatek do uposażenia w określonej wysokości poczynając od określonego w takiej decyzji dnia.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. skargę należało uwzględnić, a w związku z tym uchylić zaskarżoną decyzję, jak również decyzję organu I instancji (na podstawie art. 135 p.p.s.a.).
Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeiu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
O kosztach postępowania (pkt II wyroku) sąd orzekł na podstawie art. 200,
art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Na zasądzoną kwotę składa się wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł.