III SA/LU 413/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-11-08
NSApodatkoweWysokawsa
VATimportodsetki za zwłokępodstawa opodatkowaniaopłata paliwowaprawo celneOrdynacja podatkowasądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki "K." Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą określenia kwoty podatku od towarów i usług, uznając, że naliczanie odsetek za zwłokę jest niezależne od winy podatnika.

Spółka "K." Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej w sprawie określenia kwoty podatku od towarów i usług, kwestionując głównie obowiązek zapłaty odsetek od zaległości podatkowych. Spółka argumentowała, że zaległość nie wynikła z jej winy, lecz z działań organu celnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że naliczanie odsetek za zwłokę jest automatycznym skutkiem prawnym istnienia zaległości i nie zależy od przyczyn jej powstania ani od winy podatnika czy organu.

Sprawa dotyczyła skargi "K." Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług (VAT) z tytułu importu oleju napędowego z Białorusi oraz wezwania do zapłaty odsetek od zaległości podatkowych. Spółka kwestionowała zasadność naliczenia odsetek, twierdząc, że zaległość nie była wynikiem jej winy, lecz błędów organu celnego w przyjmowaniu zgłoszeń celnych. Sąd administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd wskazał, że obowiązek podatkowy w VAT powstaje z chwilą powstania długu celnego, a do podstawy opodatkowania należało doliczyć opłatę paliwową. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stanowisko sądu, że naliczanie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych jest niezależne od przyczyn powstania tej zaległości oraz od winy podatnika lub organu. Sąd powołał się na liczne orzeczenia NSA potwierdzające tę zasadę, zgodnie z którą odsetki są automatycznym skutkiem prawnym istnienia zaległości. Sąd zauważył również drobną wadliwość proceduralną w decyzji organu I instancji dotyczącą sposobu wezwania do naliczenia odsetek, jednak uznał, że nie miała ona wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, naliczanie odsetek za zwłokę jest automatycznym skutkiem prawnym istnienia zaległości podatkowych i jest niezależne od przyczyn jej powstania oraz od winy podatnika lub organu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalone stanowisko doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym odsetki za zwłokę stanowią konsekwencję samego faktu istnienia zaległości podatkowej, a nie jej zawinienia. Podkreślono, że jest to niezależne od tego, czy zaległość powstała z winy podatnika, czy organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

o.p. art. 53 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 53 § § 3

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.t.u.i p.a. art. 2 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u.i p.a. art. 6 § ust. 7

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u.i p.a. art. 11 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.a.p. i o.k.f.d. art. 37h

Ustawa o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

u.a.p. i o.k.f.d. art. 37j § ust. 1 pkt 2

Ustawa o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

o.p. art. 233 § § 1 pkt 2a

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 54 § § 1 pkt 5

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 55 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 56 § § 3

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 33 § ust. 2, 4 i 6

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 37 § ust.1

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 486 § § 1

Kodeks cywilny

o.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 247 § § 1 pkt 2 i 3

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naliczanie odsetek za zwłokę jest niezależne od winy podatnika lub organu. Opłata paliwowa powinna być wliczona do podstawy opodatkowania VAT z tytułu importu paliwa.

Odrzucone argumenty

Zaległość podatkowa nie powstała z winy skarżącego, lecz z powodu działań organu celnego, co wyklucza naliczanie odsetek. Naczelnik Urzędu Celnego popadł w zwłokę, nie godząc się ze stanowiskiem skarżącego w kwestii doliczania opłaty paliwowej.

Godne uwagi sformułowania

naliczanie odsetek za zwłokę jest automatycznym skutkiem prawnym istnienia zaległości nie ma znaczenia przyczyna, która spowodowała, że podatnik nie obliczył i nie wpłacił należnego podatku w terminie obowiązek naliczania i pobór odsetek za zwłokę jest niezależny od tego, z czyjej winy (podatnika czy organu podatkowego) powstała zaległość podatkowa odsetki w prawie podatkowym, podobnie jak w prawie cywilnym (...) są wynikiem samej zwłoki dłużnika i ich powstanie jest niezależne od przyczyn zwłoki

Skład orzekający

Marek Zalewski

przewodniczący

Jacek Czaja

sprawozdawca

Maria Wieczorek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady o niezależności naliczania odsetek za zwłokę od winy podatnika w sprawach podatkowych, w tym VAT od importu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu paliwa i naliczania opłaty paliwowej, ale ogólna zasada o odsetkach ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia naliczania odsetek za zwłokę, które jest częstym problemem podatników. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście odpowiedzialności za błędy organów.

Czy błąd urzędnika zwalnia z odsetek? Sąd wyjaśnia, kiedy naliczanie kar jest automatyczne.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 413/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jacek Czaja /sprawozdawca/
Marek Zalewski /przewodniczący/
Maria Wieczorek
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 210/06 - Wyrok NSA z 2006-11-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja( sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2005 r. sprawy ze skargi "K." Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2005 Nr [...] w przedmiocie określenie kwoty podatku od towarów i usług. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2a, art. 53 § 1 i § 3, art. 54 § 1 pkt 5, art. 55 § 1, art. 56 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60), art. 2 ust. 2 art. 6 ust. 7, art. 11, art. 15ust. 4 i ust. 4d ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.), art. 37 h, art. 37 j ust. 1 pkt 2, art. 37 m ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (tekst jednolity: Dz. U. nr 110 z 2001 r., poz. 1192 ze zm), § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. z 2002 r., nr 240, poz. 2063 ze zm), Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania z dnia 30 kwietnia 2005 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., w sprawie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług należnej z tytułu importu towaru wg dokumentu [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz wezwania do zapłaty odsetek od zaległości podatkowych obliczonych zgodnie z art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2004 r. w Oddziale Celnym objęty został procedurą dopuszczenia do obrotu, sprowadzony z Białorusi towar w postaci oleju napędowego. Towar zataryfikowany został do kodu 2710 19 41 1. Określono podatek akcyzowy w kwocie 1 828 542,60 zł. Kwotę podatku VAT dla w/w towaru w wysokości 818 691,90 zł obliczono, w oparciu o wartość celną powiększoną o kwotę podatku akcyzowego i krajowe koszty transportu przy zastosowaniu 22% stawki podatku VAT.
Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie określenia prawidłowej kwoty podatku VAT, w związku z nie wliczeniem przez zgłaszającego opłaty paliwowej do podstawy opodatkowania, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. określił kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 853 354,00 zł oraz wezwał Stronę do uiszczenia różnicy kwoty podatku od towarów i usług w wysokości 34 662,10 zł. i zapłaty odsetek od zaległości podatkowych obliczonych zgodnie z art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej samodzielnie przez podatnika.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. strona odwołała się od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej obowiązku zapłaty odsetek od zaległości podatkowych i umorzenie postępowania w tym zakresie. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 53 § 1 i 3, art. 54 § 1 pkt 5, art. 55 § 1 oraz art. 56 § 3 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie zasad współżycia społecznego. Jej zdaniem powstanie zaległości podatkowej nie było wynikiem niewłaściwego lub niezgodnego z prawem postępowania. Naczelnik Urzędu Celnego nie zgadzał się ze stanowiskiem strony, że do podstawy opodatkowania powinno doliczać się opłatę paliwową i nie przyjmował zgłoszeń celnych z wliczonym do podstawy opodatkowania podatkiem VAT opłatą paliwową. Ponadto nie doszło w tym przypadku do zwłoki po jego stronie, lecz po stronie wierzyciela. Zgodnie z treścią art. 486 § 1 Kodeksu cywilnego wierzyciel dopuszcza się zwłoki, gdy odmawia dokonania czynności, bez której świadczenie nie może być spełnione. Urząd Celny nie przyjmował prawidłowo wystawionych dokumentów SAD, co powodowało, że podatek VAT w prawidłowej wysokości nie mógł być przez Spółkę zapłacony. Z chwilą określenia przez Naczelnika Urzędu Celnego, decyzją z dnia [...] października 2004 r., kwoty należnego podatku VAT, został on zapłacony w terminie określonym w decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku VAT powstało z chwilą powstania długu celnego. W ocenie organu odwoławczego, opłata paliwowa została zapłacona, jednak nie została doliczona do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. W związku z tym zasadne było wydanie decyzji określającej ten podatkiem w prawidłowej wysokości tj. z uwzględnieniem opłaty paliwowej. W niniejszej sprawie, co jest bezsporne, podatek VAT został pobrany w zgłoszeniu celnym w niższej wysokości, Strona nie kwestionowała sposobu obliczenia wysokości tego podatku w decyzji, a jedynie fakt wezwania do zapłaty odsetek od zaległości podatkowej. Zdaniem strony wymiar podatku VAT w niższej wysokości nie był przez importera zawiniony, wobec czego nie może być traktowany jako zaległość podatkowa. W ocenie organu odwoławczego wydana decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa i prawa nie narusza.
Zdaniem organu administracji drugiej instancji nie jest istotne, w świetle przepisów prawa podatkowego, czy powstanie zaległości podatkowej było przez stronę zawinione czy też było wynikiem błędu organu celnego.
Organ przytoczył liczne orzeczenia sądowe na poparcie swojego stanowiska:
W wyroku z dnia 9 listopada 1999 r. (sygn. akt I SA/Po 2623/98 NSA) Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu stwierdził, że dla ustalenia obowiązku zapłaty odsetek w podatku od towarów i usług nie ma znaczenia przyczyna, która spowodowała , że p[podatnik nie obliczył i nie wpłacił należnego podatku w terminie. Z uwagi na samoobliczeniową metodę powstawania zobowiązania w podatku od towarów i usług, obowiązek naliczania i pobór odsetek za zwłokę jest niezależny od tego, z czyjej winy (podatnika czy organu podatkowego) powstała zaległość podatkowa.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 24 stycznia 2004 r. sygn. akt I SA/Łd, 583/2001 orzeczono, iż powstanie obowiązku zapłaty odsetek związane jest tylko i wyłącznie z faktem niezapłacenia podatku w terminie. Nie ma znaczenia przyczyna, w wyniku której podatnik nie zapłacił podatku w terminie.
W przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 29 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SA/Gd 1510/96 sad zauważył, że odsetki w prawie podatkowym, podobnie jak w prawie cywilnym (art. 481 § 1 KC)są wynikiem samej zwłoki dłużnika i ich powstanie jest niezależne od przyczyn zwłoki.
Organ przywołał również wyrok NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 23 kwietnia 1997 r. sygn. akt I SA/Lu 1404/96 który orzekł, iż w każdej sytuacji faktycznej istnienie zaległości podatkowych rodzi dla podatnika następstwa w postaci obowiązku świadczenia od nich odsetek za zwłokę.
Odnośnie zarzutów wynikających z załączonych do odwołania pism Agencji Celnej [...] oraz Welz Internationale Spedition, a dotyczących nie przyjmowania przez Naczelnika Urzędu Celnego w zgłoszeń celnych z wliczoną do podstawy opodatkowania podatkiem VAT opłatą paliwową, Dyrektor Izby Celnej zauważył, że w sytuacji gdyby zgłoszenie celne zostało złożone z doliczoną opłatą paliwową, a organ celny po przeprowadzeniu weryfikacji zgłoszenia uznałby, że jest to nieprawidłowe, to wydałby wówczas stosowną decyzję. Z treści pisma Agencji Celnej [...] z dnia [...] października 2004 r. wynika, że zgłoszenia celne z doliczoną opłatą paliwową nie były składane. Zgłaszający - agencja celna - winien być w posiadaniu stosownego dokumentu wydanego w tej sprawie przez organ celny. Przyjęcie zgłoszenia jest czynnością materialno - techniczną, której dokonanie co do zasady powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną oraz stanowi podstawę do zaksięgowania kwoty należności celnych. Nieprawidłowe wyliczenie podstawy opodatkowania nie jest przesłanką do dokonania odmowy przyjęcia zgłoszenia celnego, dlatego też taki tryb nie mógł mieć zastosowania.
Na powyższą decyzję strona wniosła skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odsetek od zaległości podatkowych od dnia upływu terminu płatności podatku do dnia zapłaty podatku włącznie jako naruszającej prawo poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wyjaśniła, że nie było wszczynane postępowanie administracyjne, gdyż zgłoszenia były wymieniane zgodnie z poleceniem Naczelnika Urzędu Celnego.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie składał zgłoszeń celnych zawierających doliczoną opłatę paliwową, gdyż wcześniejsze zgłoszenia były zwracana przez Naczelnika Urzędu Celnego, który nakazywał ich zmianę poprzez odjęcie doliczonej opłaty paliwowej. Nie było wszczynane postępowanie administracyjne, gdyż zgłoszenia były wymieniane zgodnie z poleceniem naczelnika Urzędu Celnego. Wiedząc o stanowisku Urzędu Celnego w kwestii doliczania opłaty paliwowej, kolejne zgłoszenia dokonywane były zgodnie z zaleceniem Naczelnika.
Z tego względu stanowisko skarżącego, że Naczelnik Urzędu Celnego, nie godząc się ze stanowiskiem m. in. skarżącego. W kwestii doliczania opłaty paliwowej, popadł w zwłokę jest w całości uzasadnione. Z tego względu sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz z przepisem art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej jest obciążanie skarżącego odsetkami za zwłokę.
Skarżący opierając się na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 29 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SA/Gd 1510/96 - który orzekł, że odsetki w prawie podatkowym, podobnie jak w prawie cywilnym, są wynikiem zwłoki dłużnika - wskazuje, że skoro w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ze zwłoką skarżącego, obciążenie go odsetkami nie jest właściwe
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie, odnosząc się do podanych w rozstrzygnięciu przepisów prawa stanowiących podstawę wydanej decyzji, należy zauważyć, że organ odwoławczy błędnie powołał się na przepis art. 11 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r., Nr 11, poz. 50 ze zm.), podobnie jak zrobił to organ I instancji, przywołując w rozstrzygnięciu decyzji jako podstawę prawną jej wydania m.in. przepisy art. 11 ust. 4 i ust. 5, art. 11 c, art. 11 d, art. 11 e ust. 1.
Zauważyć należy, że chociaż dług celny powstał pod rządami wyżej wymienionej ustawy o podatku VAT i akcyzowym, to obie decyzje w sprawie określenia podatku od towarów i usług wydane zostały pod rządami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535), która to ustawa kwestie zasad wymiaru i poboru podatku z tytułu importu towarów uregulowała w przepisach art. 33 – 40.
Mając na uwadze generalną zasadę, że z chwilą wejścia w życie nowe przepisy proceduralne mają zastosowanie również w odniesieniu do już toczących się postępowań, (a tym bardziej do wszczynanych pod rządami nowej ustawy) należy stwierdzić, iż podstawą wydanych w sprawie decyzji powinny być przepisy art. 33 ust. 2, 4 i 6 oraz art. 37 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. Prymat bowiem nowych przepisów polega na tym, że "chwytają one w locie" nawet postępowania wszczęte przed ich wejściem w życie, stosowanie zaś w tych postępowaniach prawa dotychczasowego ma charakter wyjątkowy.
Odmiennie przedstawia się kwestia zmiany przepisów w przypadku materialno–prawnej podstawy ich stosowania. W przypadku podatku VAT, którego obowiązek zapłaty powstaje z mocy prawa – z chwilą zaistnienia określonego zdarzenia, wydana w następstwie tego decyzja jedynie stan ten potwierdza. W takiej sytuacji zastosowanie przepisów obowiązujących w dacie wydawania decyzji byłoby równoznaczne z naruszeniem zasady lex retro non agit, która to zasada ma zastosowanie także na gruncie prawa podatkowego.
Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że postępowanie w sprawie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług, należnej z tytułu importu towaru powinno toczyć się na podstawie przepisów postępowania zawartych w ustawie o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. i stosowne normy prawne winny być w konsekwencji ujęte w podstawie prawnej rozstrzygnięcia decyzji organów celnych. Stwierdzona w tym zakresie wadliwość nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, albowiem w tej części przepisy starej i nowej ustawy o podatku VAT są tożsame.
Niesporne jest, że zgodnie z obowiązującym w dniu dokonania importu przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (VAT) opodatkowaniu podlegał m. in. import towarów. Trafnie organy celne wywiodły, że obowiązek podatkowy powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 7 ustawy o VAT w imporcie jest to chwila, z którą powstaje dług celny.
Stosownie do przepisu art. 11 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy, na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, obowiązani byli do obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, z uwzględnieniem obowiązujących stawek. Zgłoszenie celne do procedury celnej było więc formą deklaracji podatkowej, w której Strona deklaruje kwotę podatku we właściwej wysokości.
Stosownie do przepisu art. 37h ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym - wprowadzenie na rynek krajowy paliw silnikowych, podlega opłacie zwanej dalej "opłatą paliwową". Obowiązek zapłaty opłaty paliwowej od paliw silnikowych ciąży na importerze paliw silnikowych - art. 37j ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Do podstawy opodatkowania podatkiem VAT w przedmiotowym zgłoszeniu celnym należało zatem doliczyć kwotę opłaty paliwowej.
Jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, iż kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości. Naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatków w decyzji dotyczącej należności celnych. Ponadto zgodnie z przepisem art. 53 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę.
Nie ulega zatem wątpliwości, że działania organów celnych miały należyte umocowanie normatywne.
Nie ma natomiast znaczenia motywacja, jak legła u podstaw zaniżenia przez skarżącą podstawy opodatkowania. Jak wynika z wyjaśnień Skarżącej, doskonale zdawała sobie sprawę z konieczność uiszczania opłaty paliwowej, a zatem wiedziała, że podstawa opodatkowania jest wyższa.
Niezależnie od zarzutów skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu zauważa, że zamieszczenie w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji wezwania do uiszczenia odsetek od zaległości podatkowych, obliczonych zgodnie z przepisem art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej samodzielnie przez podatnika od dnia następnego po upływie podanego terminu płatności podatku, jest wadliwe.
Jak wynika z treści przepisu art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej odsetki za zwłokę nalicza podatnik, płatnik, inkasent, następca prawny lub osoba trzecia odpowiadająca za zaległości podatkowe z zastrzeżeniem wymienionych w tym artykule przepisów, wymieniających katalog spraw, w których to organ określa wysokość odsetek.
Samo wezwanie podatnika do naliczenia i uiszczenia odsetek od zaległości podatkowej zgodnie z wyżej wymienionym przepisem jest czynnością materialno – techniczną (zgodnie z przepisem art. 121 Ordynacji podatkowej organ podatkowy udziela stronom niezbędnych informacji i wyjaśnień), a więc pouczenie w tym zakresie nie powinno znaleźć się w rozstrzygnięciu decyzji, lecz w jej uzasadnieniu bądź oddzielnym piśmie.
Uchybienie powyższe nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, czyli nie może skutkować uchyleniem decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania, nie stanowi również podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn określonych w przepisie art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej, gdyż wezwanie do uiszczenia odsetek nie jest równoznaczne z określeniem należności z tego tytułu, do czego organy, jak mowa była o tym wyżej, są uprawnione tylko w ściśle określonych wypadkach.
Odpowiadając na zarzuty skargi dotyczące początku biegu terminu płatności odsetek od zaległości podatkowej, stwierdzić należy, co następuje. Jak przyjmuje się w doktrynie prawa podatkowego, "naliczanie odsetek za zwłokę jest automatycznym skutkiem prawnym istnienia zaległości; bez znaczenia jest świadomość istnienia zaległości i jej konsekwencji, przyczyny powstania zaległości, możliwości płatnicze podatnika (płatnika, inkasenta) i jakiekolwiek inne aspekty funkcjonowania podmiotów stosunku prawnopodatkowego" – zob. A. Huchla - [w:] C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, wyd. III. Kom. do art. 53 cyt. za LEX Omega. Pogląd ten podziela J. Zubrzycki – w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki – Ordynacja podatkowa – Komentarz, Unimex 2003 r., s. 232.
Podobne stanowisko zajmuje judykatura, wskazując np. iż "art. 20 ust. 1 u.z.p. (obecnie art. 53 § 1 o.p.), stanowiący o obowiązku pobrania odsetek za zwłokę w przypadku istnienia zaległości w opłacaniu podatków, w ogóle nie zajmuje się zagadnieniem, z czyjej winy zaległości te powstały. Oznacza to, że w każdej sytuacji faktycznej istnienie zaległości podatkowych rodzi dla podatnika następstwa w postaci obowiązku świadczenia od nich odsetek za zwłokę" (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1985 r., SA/Lu 282/85, POP 1992, nr 1, poz. 27). "Dla ustalenia obowiązku zapłaty odsetek w podatku od towarów i usług nie ma znaczenia przyczyna, która spowodowała, że podatnik nie obliczył i nie wpłacił należnego podatku w terminie. Z uwagi na samoobliczeniową metodę powstawania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług - obowiązek naliczania i pobór odsetek za zwłokę jest niezależny od tego, z czyjej winy (podatnika czy organu podatkowego) powstała zaległość podatkowa" (wyrok NSA z dnia 9 listopada 1999 r., I SA/Po 2623/98, "Doradca Podatnika" 2000 r., nr 6, s. 67). "Na datę początkową powstania obowiązku uiszczenia odsetek za zwłokę w uiszczeniu należnego podatku nie ma wpływu ani fakt braku decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, ani też fakt wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji określającej to zobowiązanie w przypadku zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego" (wyrok NSA z dnia 5 czerwca 1996 r., SA/Sz 2221/95, POP 1999, nr 3, poz. 74), "Odsetki w prawie podatkowym, podobnie jak w prawie cywilnym (art. 481 § 1 k.c.), są wynikiem samej zwłoki dłużnika i ich powstanie jest niezależne od przyczyn zwłoki" (wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1998 r., I SA/Gd 1510/96, LEX nr 35932).
Jak wskazują inni przedstawiciele doktryny – dla istnienia odsetek nie ma w zasadzie znaczenia przyczyna nieterminowego wykonania zobowiązania podatkowego, co jednak nie powinno oznaczać obarczania podatnika odsetkami, gdy przyczyna ich powstania leży wyłącznie po stronie organów podatkowych (R. Mastalski: "Prawo podatkowe", CH Beck 2004 r., s. 205 – 206). W literaturze podnosi się również, że obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę związany jest wyłącznie z faktem niezapłacenia podatku w terminie, a ewentualne zawinienie podatnika - bądź też brak takowego - nie ma w tym przypadku żadnego znaczenia; może natomiast być brane pod uwagę w przypadku złożenia przez podatnika wniosku o umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w części (B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska – Ordynacja podatkowa, 2002 r., cyt. za LEGALIS – kom. do przepisu art. 53 Ordynacji podatkowej).
Powyższa argumentacja odnosi się do zasadniczych zarzutów skargi, jakkolwiek ma w istocie walor informacyjny, bowiem pamiętać należy, że w świetle zasady samookreślenia odsetek przez podmiot będący w zwłoce, wezwanie do naliczenia i uiszczenia odsetek od zaległości podatkowej dokonane w pkt 2 decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie wpływało w tym zakresie na obowiązki strony skarżącej, a w szczególności nie rodziło obowiązku podatkowego, czego strona skarżąca nie zauważa.
Z tych tez względów, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) skarga została oddalona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI