III SA/Lu 412/23

III SA/Lu 412/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska /sprawozdawca/
Iwona Tchórzewska /przewodniczący/
Jerzy Drwal
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2157
art. 29 ust. 1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 1784
§ 7 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 1 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych (PROW 2014-2020) oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. III SA/Lu 412/23
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi A. G. (dalej jako "strona", "skarżący" lub "producent rolny") jest decyzja Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "organ II instancji") z dnia
1 czerwca 2023 r. w przedmiocie nienależnie pobranych płatności ekologicznych.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Skarżący w 2018 r. rozpoczął realizację zobowiązania ekologicznego składając wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020).
Na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w B. P. (dalej jako "organ I instancji") z dnia
8 lutego 2019 r. przyznano stronie płatność ekologiczną na rok 2018 w wysokości 5 937,35 zł (w tym kwotę 899,99 zł przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego) w tym:
- w wariancie 1.1 Uprawy rolnicze w okresie konwersji do powierzchni 4,11 ha, w kwocie 4 720,56 zł,
- w wariancie 4.1.2 Uprawy jagodowe w okresie konwersji do powierzchni 0,53 ha, w kwocie 964,54 zł,
- w wariancie 4.2 Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji do powierzchni 0,29 ha, w kwocie 252,25 zł.
Jednocześnie organ I instancji ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym - zobowiązanie do gruntów ornych do powierzchni 4,64 ha oraz zobowiązanie do upraw sadowniczych do powierzchni 0,29 ha.
W kolejnym roku skarżący kontynuował podjęte zobowiązanie ekologiczne jednocześnie podjął dodatkowe zobowiązanie, zwiększając zobowiązanie do gruntów ornych o 0,24 ha i do upraw sadowniczych o 0,23 ha, w konsekwencji decyzją z dnia 5 lutego 2020 r. organ I instancji przyznał płatność ekologiczną na rok 2019
w wysokości 7 533,01 zł (w tym kwotę 1 000,00 zł przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego) w tym:
- w wariancie 1.1 Uprawy rolnicze w okresie konwersji do powierzchni 4,11 ha, w kwocie 5 434,18 zł,
- w wariancie 4.1.2 Uprawy jagodowe w okresie konwersji do powierzchni 0,77 ha, w kwocie 1 591,73 zł,
- w wariancie 4.2 Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji do powierzchni 0,52 ha, w kwocie 507,10 zł.
W trzecim roku realizacji zobowiązania ekologicznego, skarżący uzyskał płatność ekologiczną na rok 2020 w wysokości 6.329,49 zł (w tym kwotę 1.000,00 zł przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego). Kontynuował on podjęte dotychczas zobowiązanie
w następujący sposób:
- w wariancie 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji do powierzchni 0,77 ha (1.298,36 zł),
- w wariancie 10.2 Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji do powierzchni 0,52 ha (439,50 zł),
- w wariancie 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji do powierzchni 4,11 ha (4 591,63 zł).
W 2021 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) ubiegając się o płatność do następujących wariantów:
- wariant 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji,
- wariant 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji,
- wariant 10.2 Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji,
- wariant 1.1 Uprawy rolnicze w okresie konwersji.
W toku postępowania w gospodarstwie rolnym skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu. W jej wyniku stwierdzono nieprawidłowości polegające na braku utrzymania minimalnej obsady krzewów owocujących, ukorzenionych i spełniających wymagania dotyczące średnicy elitarnego
i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego (dotyczy pakietów 4 i 10). Przedmiotowa nieprawidłowość została stwierdzona na działkach rolnych: B6 na pow. 0,24 ha, B9 na pow. 0,53 ha oraz A2 na pow. 3,24 ha. Stwierdzono również nieprawidłowość polegającą na niestosowaniu nawozów i środków, dopuszczonych do stosowania
w rolnictwie ekologicznym (dotyczy pakietów 4 i 10). Przedmiotowa nieprawidłowość została stwierdzona na działce rolnej A2 na pow. 3,24 ha.
W związku z tym organ I instancji decyzją z dnia 8 marca 2022 r. przyznał stronie płatność ekologiczną na rok 2021 w wysokości 3 182,69 zł (w tym kwotę 530,45 zł przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego) w tym:
- w wariancie: 1.1 Uprawy rolnicze w okresie konwersji do powierzchni 0,38 ha w wysokości 660,29 zł
- w wariancie 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji do powierzchni 0,77 ha, w kwocie 1 258,64 zł i nałożył sankcję w wysokości 366,95 zł
- w wariancie 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji do powierzchni 0,87 ha, w kwocie 1 263,76 zł
Ponadto, przedmiotową decyzją organ I instancji odmówił przyznania płatności ekologicznej do wariantu 10.2 Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji i nałożył sankcję w wysokości 3 905,63 zł.
Strona złożyła odwołanie od wskazanej decyzji. Następie organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ I instancji decyzją z dnia
27 października 2022 r. przyznał stronie płatność ekologiczną na rok 2021
w wysokości 3 182,69 zł (w tym kwotę 530,45 zł przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego) w tym:
- w wariancie: 1.1 Uprawy rolnicze w okresie konwersji do powierzchni 0,38 ha w wysokości 660,29 zł,
- w wariancie 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji do powierzchni 0,77 ha, w kwocie 1 258,64 zł
- w wariancie 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji do powierzchni 0,87 ha, w kwocie 1 263,76 zł.
W przedmiotowej decyzji stwierdzono istnienie przypadku działania siły wyższej - nadzwyczajnych okoliczności na działkach A2, B6, B9.
Ponadto przedmiotową decyzją organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania płatności ekologicznej do wariantu 10.2 Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji i nałożył sankcję w wysokości 3 321,00 zł.
Jednocześnie organ I instancji ustalił skarżącemu obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym:
- Zobowiązanie do gruntów ornych podjęte w 2018 r. na powierzchnię równą 4,64 ha;
- Zobowiązanie do gruntów ornych podjęte w 2019 r. na powierzchnię równą 0,24 ha;
- Zobowiązanie do upraw sadowniczych podjęte w 2018 r. na powierzchnię równą 0,29 ha;
- Zobowiązanie do upraw sadowniczych podjęte w 2019 r. na powierzchnię równą 0,23 ha.
Strona nie wniosła odwołania od wskazanej decyzji, wobec czego stała się ona ostateczna i prawomocna.
W związku z powyższym organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych na lata 2018-2020, a następnie decyzją z dnia 10 marca 2023 r. ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności ekologicznych w łącznej wysokości 10 568,14 zł.
Skarżący złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, w wyniku którego organ II instancji decyzją z dnia 1 czerwca 2023 r. uchylił zaskarżoną decyzję
i ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności ekologicznych w łącznej wysokości
9 690,78 zł.
W uzasadnieniu, organ II instancji wskazał, że w sprawie istnieje konieczność zastosowania przepisów ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2023 r., poz. 1199, dalej jako "ustawa o ARiMR")
w brzmieniu obowiązującym na dzień 14 marca 2023 r. Postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności prowadzone jest bowiem w oparciu o art. 29 ust. 1, 1c i 2 ustawy, a zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r., poz. 412) w sprawach dotyczących ustalenia nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, w których płatność lub pomoc finansowa zostały przyznane na podstawie przepisów m.in.
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 135 w brzmieniu dotychczasowym.
Organ II instancji przywołał treść art. 29 ust. 1, ust. 1c i ust. 2 ustawy o ARIMR i wyjaśnił, że przedmiotem analizy jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego pobrania środków z wymienionych w tym przypisie funduszy. Płatności nienależne to – w ocenie organu II instancji - należności, które powstały z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy, również wówczas, gdy nie była to wyłączna przyczyna wypłaty dokonanej w nieprawidłowej wysokości, czyli wszystkie przypadki, w których stwierdzono jakiekolwiek nieprawidłowości w działaniu lub zaniechaniu rolnika. Ponieważ przepisy nie definiują płatności nienależnej, jej znaczenia należy poszukiwać w ustaleniu warunków do płatności należnej. Płatność nienależna jest to płatność przyznana niezgodnie z przepisami prawa i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności. Ustalenie, że dokonano wypłaty z uchybieniem któregokolwiek z warunków, będzie oznaczało nieprawidłowe wydatkowanie kwot pomocy, których zwrotu, jako płatności nienależnej należy dochodzić.
Organ II instancji wyjaśnił, że podczas kontroli administracyjnej za rok 2021 stwierdzono niedotrzymanie podjętego w roku 2018 zobowiązania ekologicznej do gruntów ornych. Nastąpiło bowiem zmniejszenie powierzchni gruntów ornych objętych zobowiązaniem ekologicznym do gruntów ornych rozpoczętych od 2018 r. Zmniejszenie wynika z niedopuszczalnej, zmiany na działce ewidencyjnej nr 98/2 rośliny z facelii błękitnej (deklarowanej w roku 2020) na bez czarny na pow. 3,24 ha, a w konsekwencji zmiany pakietu z 7.1 na pakiet 10.2. Reasumując, deklaracja
w roku 2021, na powierzchni 3,24 ha uprawy bzu czarnego w wariancie 10.2 była niezgodna z dopuszczalną zmianą w ramach zobowiązania podjętego do gruntów ornych. A biorąc to pod uwagę organ II instancji stwierdził, że skarżący nie dotrzymał podjętego 5-letniego zobowiązania ekologicznego. Zobowiązanie to wynika § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r, poz. 1784, ze zm., dalej jako "rozporządzenie
w sprawie pomocy finansowej"), zgodnie z którym płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi jeżeli m.in. realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa
w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu.
Natomiast zgodnie z § 31 ust. 2 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej płatność ekologiczna podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik zmniejszył wielkość obszaru, na którym powinien realizować zobowiązanie ekologiczne, przy czym zwrotowi podlega płatność ekologiczna przyznana za realizację tego zobowiązania, w części odpowiadającej iloczynowi powierzchni obszaru, na której rolnik ten nie realizuje tego zobowiązania, i średniej wysokości płatności ekologicznej na 1 ha tego obszaru, przyznanej za realizację tego zobowiązania w roku poprzednim.
Organ II instancji stwierdził, że ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych było nieprawidłowe. Łączna bowiem kwota do zwrotu nienależnie pobranej płatności ekologicznej z tytułu zmniejszenia zobowiązania ekologicznego za rok 2018, 2019 i 2020 wynosi 9 690,78 zł (za rok 2018 – 3 230,26 zł + za rok 2019 – 3 230,26 zł + za rok 2020 – 3 230,26 zł).
Organ II instancji przeanalizował kwestię odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Przywołał treść art. art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wielskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2422 ze zm.) oraz art. 54 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 20 grudnia 2013 r., dalej jako "rozporządzenie (UE) Nr 1306/2013") i wyjaśnił, że odstępuje się od ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, gdy kwota każdej
z tych płatności (w odniesieniu do poszczególnych schematów pomocowych lub środków wsparcia) nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 EURO. Natomiast w rozpatrywanej sprawie, na kwotę nienależnie pobranych płatności składają się kwoty płatności ekologicznej w wysokości 3 230,26 zł za każdy rok.
W związku z tym kwoty te przekraczają kwotę stanowiącą równowartości 100 EURO, przeliczoną na złote. Tym samym nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.
Natomiast przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności zostały określone w art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014, z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014 r., str. 69, dalej jako "rozporządzenie(UE) Nr 809/2014"), zgodnie z którym, obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Jak wynika z akt sprawy, w przedmiotowej sprawie, mamy do czynienia z sytuacją dotyczącą elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem płatności ekologicznych. Analizując zatem przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności, stwierdzić należy, iż nie zaistniały one w rozpatrywanej sprawie. Nie zachodzi w sprawie przypadek pomyłki organu, bowiem to strona nie dochowała
w części zaciągniętego przez siebie zobowiązania, a fakt ten mogła stwierdzić
w zwykłych okolicznościach. Strona miała świadomość warunków i procedury otrzymania pomocy. Znała zasady przyznawania płatności w zakresie programu płatności ekologicznej oraz otrzymała decyzje o poziomie zobowiązania w roku 2018.
W ocenie organu II instancji w sprawie nie mamy również do czynienia
z przedawnieniem. Zgodnie z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23 grudnia 1995 r. ze zm., dalej jako "rozporządzenie EURATOM") obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych nie powstaje, jeżeli upłynął okres wynoszący 4 lata (maksymalnie 8 lat uwzględniając przerwanie okresu przedawnienia) od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości przez rolnika.
W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustala. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu.
W odniesieniu do nieprawidłowości polegającej na zmniejszeniu zobowiązania ekologicznego, należy uznać datę złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2021, zawierającego ostateczną deklarację powierzchni gruntów ornych objętych zobowiązaniem ekologicznym tj. 17 czerwca 2021 r. W związku z tym w sprawie nie ma możliwości zastosowania art. 3 ust. 1 rozporządzenia EURATOM, bowiem od wskazanej daty nie upłynęły 4 lata. Tym samym strona jest zobowiązana do zwrotu płatności w łącznej wysokości 9 690,78 zł.
A. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Lublinie na decyzję organu II instancji zarzucając jej naruszenie:
1) art. 29 ustawy o ARIMR poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że płatności uiszczone na mocy decyzji organu I instancji o przyznaniu płatności ekologicznej na 2018, 2019 i 2020 rok są nienależne, podczas gdy skarżący od roku 2018 realizuje zobowiązanie ekologiczne;
2) § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, poprzez błędną wykładnię sprowadzającą się do nieuzasadnionego uznania, że zmiana uprawy rolnej na bez czarny jest zmianą niedopuszczalną, podczas gdy przepis ten nie jest jednoznacznie sformułowany szczególnie dla przeciętnego odbiorcy, przysparza trudności interpretacyjnych nawet doświadczonym doradcom i nie daje jednoznacznej odpowiedzi odnośnie pakietów, które można zmieniać,
a które nie;
3) art. 107 § 3, art. 77 § 1, art. 80, art. 8, art. 7, art. 9, art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej jako "k.p.a."), poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że płatności przyznane skarżącemu są nienależne w myśl art. 29 ustawy o ARIMR.
Wobec tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz zasądzenie od Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kosztów postępowania i w przypadku skorzystania przez skarżącego
z pomocy prawnej także kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący wniósł również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu podkreślił, że od 2018 r. wnosił o przyznanie płatności ekologicznej do wariantu 4.1 uprawy rolnicze w okresie konwersji, wariantu 4.1.2 uprawy jagodowe w okresie konwersji oraz wariantu 4.2 ekstensywne uprawy sadownicze, które corocznie otrzymywał. W 2021 r. po konsultacji z Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w S. i pracownikami Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa, którzy udzielili mu informacji, że zmiana uprawy rolniczej na działce [...] na bez czarny jest dozwolona bez konsekwencji z tytułu podjętego
w 2018 r. zobowiązania, zasadził ponad 2.000 sztuk bzu czarnego na powierzchni 3,24 ha, a następnie wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności ekologicznej także do tej uprawy (wariant 10.2. ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji). W ocenie skarżącego organy błędnie dokonały wykładni art. 29 ustawy
o ARIMR. W jego przypadku nie zachodzi sytuacja nienależnie pobranych płatności, bowiem decyzje, na mocy których przyznano płatności ekologiczne stały się ostateczne i nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Podkreślił, że wypłata płatności została dokonana na wniosek, po przeprowadzanej co roku kontroli, na podstawie ważnej decyzji, co do której nie została stwierdzona nieważność ani nie została ona wzruszona, stąd nie mamy do czynienia z sytuacją, że płatność przyznana została niezgodnie z przepisami prawa i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności.
Zdaniem skarżącego nie spełnia on przesłanek do zwrotu płatności, ponieważ nie zmniejszył zobowiązania ekologicznego i nie zmniejszył obszaru, na którym powinien je realizować, natomiast na podstawie interpretacji art. 7 rozporządzenia
w sprawie pomocy finansowej i uzyskanych informacji, że zmiana uprawy na bez czarny jest dozwolona, zmienił jedynie pakiet/wariant uprawy ekologicznej. Podkreślił również, że taka zmiana pakietu/wariantu nie wyrządza żadnej szkody dla budżetu ogólnego UE, ani też nie jest naruszeniem jakiegokolwiek interesu UE, co potwierdza fakt, że w 2021 r. odstąpiono od 5 letnich zobowiązań ekologicznych i zastąpiono je 3 letnimi.
Skarżący zwrócił uwagę, że zgodnie z § 7 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej - w ramach realizacji zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, rolnik może dokonywać zmiany uprawianych roślin, miejsca ich uprawy lub zmiany wariantów lub pakietów objętych tym zobowiązaniem, pod warunkiem że mimo dokonania tych zmian są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej z tytułu realizacji tego zobowiązania, a zmiany te nie powodują zmiany wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania.
Natomiast ust. 4 § 7 w/w rozporządzenia stwierdza, że w ramach realizacji zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lub 3, rolnik nie może dokonywać zmiany uprawianych roślin lub miejsca ich uprawy, objętych tym zobowiązaniem.
O ile wydaje się być oczywiste, że rozpoczęta uprawa bzu czarnego nie może być zmieniana, co niewątpliwie związane jest z czasem wzrostu tego krzewu
i wydania pierwszych owoców, to odwrotna sytuacja czyli zmiana uprawy rolniczej na bez czarny powinna być możliwa, nie będąc wskazana jako niedozwolona. Jest to logiczne tym bardziej, że producentom owoców ekologicznych wsparcie finansowe potrzebne jest szczególnie w pierwszych latach od założenia upraw, kiedy jeszcze dochody z zebranych plonów nie pokrywają kosztów upraw. Skarżący wskazał, że informacje takie umieszczone są na stronach internetowych Ministerstwa. Ponadto dopuszczalność zmiany upraw nie była kwestionowana przez innych pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa czy doradców rolno-środowiskowych, a także przez elektroniczny system eWniosek, który weryfikuje poprawność wniosków o płatności jak np. typy dopłat, rozmiary działek, dozwolone pakiety, etc. Nie zablokował, ani nie zakomunikował o konsekwencji dokonania zmiany uprawy, z powodu naruszenia istniejącego zobowiązania.
Skarżący zwrócił również uwagę, że zgodnie z zasadą rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony sformułowaną w art. 7a k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.
W świetle powyższego niezrozumiała jest zarówno decyzja o odmowie przyznania płatności do wariantu 10.1.2 uprawy jagodowe po okresie konwersji, jak
i decyzja nakładająca sankcję, a także obowiązek spłaty należności w poprzednich latach, kiedy to skarżący prowadził uprawy zgodnie ze zobowiązaniem ekologicznym.
Zdaniem skarżącego organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczył liczne przepisy prawa, niektóre niemające w ogóle zastosowania w przedmiotowej sprawie, natomiast nie powiązał ich ze stanem faktycznym. Brak jest w związku z tym rzetelnego uzasadnienia odnośnie niedopuszczalności zmiany upraw.
W ocenie skarżącego organ dopuścił się także naruszenia przepisów postępowania co doprowadziło do błędnego wniosku, że płatności przyznane dotychczasowymi decyzjami są nienależne.
Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2023 r. organ II instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Postanowieniem z dnia 27 września 2023 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje.
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności należy przyznać rację organowi II instancji, że
w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie art. 29 ustawy o ARiMR
w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 marca 2023 r. Zgodnie bowiem z art. 158 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w sprawach dotyczących ustalenia nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, w których płatność lub pomoc finansowa zostały przyznane na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, stosuje się przepisy ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
w brzmieniu dotychczasowym.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR środki publiczne:
1) pochodzące z funduszy Unii Europejskiej,
2) krajowe, przeznaczone na:
a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej
- podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały przyznane nienależnie lub zostały pobrane w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków.
Ustalenie kwoty przyznanych nienależnie lub pobranych w nadmiernej wysokości środków publicznych, o których mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 29 ust. 1c), a właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (art. 29 ust. 2).
W orzecznictwie podkreśla się, że decyzja wydana na podstawie powołanego powyżej przepisu ma rozstrzygać nie tylko o tym, czy płatność została dokonana nienależnie, ale także o tym czy obowiązek zwrotu płatności przez rolnika ma zastosowanie w danych okolicznościach. Przyjmuje się także, że postępowanie
w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym prowadzonym w trybie art. 29 ust. 1 ustawy
o ARiMR, na podstawie którego organ ustala - w drodze decyzji administracyjnej - kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Zatem przedmiotem badania w tym postępowaniu jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
28 czerwca 2019 r. sygn. I GSK 192/18).
Możliwość domagania się zwrotu nienależnie pobranych kwot bez uprzedniego wzruszenia decyzji przyznającej płatność została zaakceptowana
w orzecznictwie. Tytułem przykładu można wskazać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11, w którym stwierdzono, że brak jest podstaw, aby zasadnie wywodzić, że warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, ostatecznych decyzji przyznających płatności. Pogląd ten powtórzony został m.in. w wyroku NSA
z 17 czerwca 2020 r., I GSK 9/20 czy wyroku NSA z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. I GSK 632/22, w którym wyraźnie stwierdzono, że żądanie zwrotu nienależnie pobranej pomocy nie jest uzależnione od uprzedniego wyeliminowania z obrotu decyzji
o przyznaniu płatności.
Nadto sytuacja, w której dochodzi do nienależytego pobrania płatności ma miejsce również wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie stwierdzone zostanie, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa, bowiem strona nie spełniła przesłanek do pobrania przedmiotowych płatności, z czego wynika, iż środki finansowe przekazane na rachunek strony stanowią płatności nienależne (zob. wyroki NSA z: 22 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 822/11, 27 września 2017 r., sygn. akt II GSK 1302/17, z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2715/16,
z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 3077/16).
Nietrafne w tym kontekście są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 29 ustawy o ARiMR poprzez wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w sytuacji, gdy uprzednio w prawomocnych decyzjach administracyjnych przyznana została płatność. Decyzja wydana na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR jest decyzją pokontrolną, stwierdzającą pewien obowiązek, na skutek niewłaściwego skorzystania z przyznanego stronie uprawnienia. Na potrzeby wydania takiej decyzji nie trzeba wzruszać wcześniejszej decyzji przyznającej dane uprawnienia. Decyzja o zwrocie nienależnie pobranych płatności obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy wnioskodawcy, uznanych następnie za pobrane nienależnie
z powodu niedotrzymania warunków zobowiązania ekologicznego.
Należy przypomnieć, że zdaniem organu II instancji w przedmiotowej sprawie nastąpiło zmniejszenie powierzchni gruntów ornych objętych zobowiązaniem ekologicznym do gruntów ornych rozpoczętych od 2018 r. Zmniejszenie to wynika
z niedopuszczalnej, zdaniem organu, zmiany na działce ewidencyjnej nr [...]
z rośliny facelii błękitnej (deklarowanej w roku 2020) na bez czarny na pow. 3,24 ha,
a w konsekwencji zmiany pakietu z 7 (uprawy rolnicze po okresie konwersji) na pakiet 10.2 (ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji).
W ocenie skarżącego natomiast niedopuszczalność zmiany uprawy rolnej na bez czarny nie jest tak oczywista jak przyjmuje to organ II instancji, gdyż przepis regulujący tego typu zmiany nie jest jednoznacznie sformułowany szczególnie dla przeciętnego odbiorcy, przysparza trudności interpretacyjnych nawet doświadczonym doradcom i nie daje jednoznacznej odpowiedzi odnośnie pakietów, które można zmieniać, a które nie. Ponadto na dopuszczalność zmiany uprawianych roślin wskazują informacje zawarte na internetowych stronach rządowych.
W niniejszej sprawie kluczowe znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu pomiędzy skarżącym, a organem mają przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Zgodnie z § 7 ust. 1 tego rozporządzenia wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji. Jest to zasada, zgodnie z którą podjęte
w pierwszym roku zobowiązanie ekologiczne pozostaje niezmienne przez cały okres jego trwania, w tym przypadku przez 5 lat.
Prawodawca przywidział więc w tym przepisie że rolnik nie ma "dowolności"
w modyfikacji podjętego zobowiązania, a dopuszczalne przypadki zmiany zobowiązania ekologicznego w trakcie jego trwania są możliwe jedynie w ściśle określonych ramach.
Stosownie do treści § 7 ust. 2 Rozporządzenia w ramach realizacji zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, rolnik może dokonywać zmiany uprawianych roślin, miejsca ich uprawy lub zmiany wariantów lub pakietów objętych tym zobowiązaniem, pod warunkiem że mimo dokonania tych zmian są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej z tytułu realizacji tego zobowiązania, a zmiany te nie powodują zmiany wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania.
Z przepisu tego wynika, że po pierwsze wielkość obszaru objętego zobowiązaniem powinna pozostać przez cały 5-letni okres taka sama, jak również miejsce realizacji tego zobowiązania powinno obejmować przez cały czas trwania zobowiązania te same działki. Natomiast w tak zakreślonych granicach wielkości
i obszaru – rolnik uprawniony jest do zmiany uprawianych gatunków roślin, pod warunkiem, że gatunki te "przypisane" są do poszczególnych wariantów i pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-3, 5, 7-9 lub 11 lub wariantu wymienionego w ust. 1 pkt 4 lit. b lub pkt 10 lit. b.
Jednocześnie zgodnie z § 4 ust. 2 Rozporządzenia, zobowiązanie ekologiczne jest realizowane w ramach 3 rodzajów pogrupowanych pakietów i ich wariantów.
Pierwszy rodzaj zobowiązania ekologicznego obejmuje uprawy rolnicze
w okresie konwersji (1), uprawy warzywne w okresie konwersji (2), uprawy zielarskie w okresie konwersji (3), uprawy jagodowe w okresie konwersji (4.1.2), uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji (5), uprawy rolnicze po okresie konwersji (7), uprawy warzywne po okresie konwersji (8), uprawy zielarskie po okresie konwersji (9), uprawy jagodowe po okresie konwersji (10.1.2) oraz uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji (11).
Drugi rodzaj zobowiązania ekologicznego obejmuje uprawy sadownicze
w okresie konwersji (4), podstawowe uprawy sadownicze w okresie konwersji (4.1.1), ekstensywne uprawy sadownicze w okresie konwersji (4.2), uprawy sadownicze po okresie konwersji (10), podstawowe uprawy sadownicze po okresie konwersji (10.1.1) oraz ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji (10.2). Przy czym w przypadku podjęcia zobowiązania ekologicznego w zakresie wymienionych upraw sadowniczych rolnik nie może dokonywać zmiany uprawianych roślin lub miejsca ich uprawy. Wynika to przede wszystkim z oczywistego faktu, że uprawy sadownicze należą co upraw wieloletnich.
Trzeci rodzaj zobowiązania ekologicznego obejmuje trwałe użytki zielone
w okresie konwersji (6) oraz trwałe użytki zielone po okresie konwersji (12). Również w tym przypadku rolnik nie może dokonywać zmiany uprawianych roślin lub miejsca ich uprawy.
Powyższe oznacza, że rolnik może dokonywać zmian jedynie w ramach wyżej wskazanego pierwszego rodzaju zobowiązania ekologicznego. Oznacza to, że przez okres 5 lat może swobodnie decydować jaki gatunek rośliny posieje lub posadzi spośród gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia dla poszczególnych pakietów. Dla zobrazowania można wskazać, że rolnik podejmując zobowiązanie ekologiczne do powierzchni 5 ha w ramach np. Pakietu 5. Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji, Pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji oraz Pakietu 4. Uprawy sadownicze w okresie konwersji
w wariancie 4.1.2. Uprawy jagodowe w okresie konwersji, może w kolejnych latach zmieniać zadeklarowane pakiety, ale jedynie na inne pakiety wskazane w § 4 ust. 2 pkt 1. Innymi słowy w jednym roku może całą powierzchnię obsiać dynią oleistą (Lp.I.6 załącznika nr 4), a w kolejnych latach majerankiem ogrodowym (Lp.III.23 załącznika nr 4).
Przy czym jedynie dla porządku należy wyjaśnić, że w przypadku uprawy rośliny dwuletniej wymienionej w wykazie roślin objętych płatnością ekologiczną, zmiany są dopuszczalne po upływie dwóch lat uprawy tej rośliny (§ 7 ust. 3 rozporządzenia).
Natomiast nie jest możliwa – bez konsekwencji odstąpienia od podjętego zobowiązania – zamiana pierwszego rodzaju zobowiązania na drugi rodzaj zobowiązania. Czyli z upraw rolniczych, warzywnych, zielarskich i jagodowych na podstawowe i ekstensywne uprawy sadownicze czy trwałe użytki zielone.
W niniejszej sprawie skarżący na działce ewidencyjnej nr [...] na pow. 3,24 ha w czwartym roku podjętego zobowiązania ekologicznego (2021 r.) zadeklarował uprawę bzu czarnego. Ten gatunek rośliny "przypisany" jest do Wariantu 4.2. Ekstensywne uprawy sadownicze w okresie konwersji oraz Wariantu 10.2. Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji.
W związku z tym, że wymienione wyżej warianty nie "łączą" się z pakietami wymienionymi w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, uznać należy, że skarżący zaprzestał podjętego zobowiązania ekologicznego na pow. 3,24 ha.
W tym miejscu należy wskazać, że płatność ekologiczna podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania ekologicznego lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności ekologicznej określonych w rozporządzeniu (§ 31 ust. 1). Płatność ekologiczna podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik zmniejszył wielkość obszaru, na którym powinien realizować zobowiązanie ekologiczne, przy czym zwrotowi podlega płatność ekologiczna przyznana za realizację tego zobowiązania, w części odpowiadającej iloczynowi powierzchni obszaru, na której rolnik ten nie realizuje tego zobowiązania, i średniej wysokości płatności ekologicznej na 1 ha tego obszaru, przyznanej za realizację tego zobowiązania w roku poprzednim (§ 31 ust. 2 pkt 1). Płatność ekologiczna podlega zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Zaakceptować należy tym samym wyliczenie wysokości kwoty płatności ekologicznego podlega zwrotowi w niniejszej sprawie.
Także pozostałe ustalenia organu II instancji są prawidłowe a zarzuty podniesione w skardze należy uznać za chybione.
Organy w szczególności nie naruszyły przepisów postępowania. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności,
z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jednocześnie organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), natomiast czy dana okoliczność została udowodniona ocenia się na podstawie całego zebranego materiału dowodowego
(art. 80 k.p.a.). Wskazane przepisy składają się na swoiste ramy postępowania dowodowego prowadzonego przez organy administracji.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie był sporny stan faktyczny, bowiem okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy dotycząca częściowej zmiany uprawy nie była przez skarżącego kwestionowała. Skarżący jedynie wywodził odmienne od organów skutki prawne takiej sytuacji.
Na koniec zaakceptować należy stanowisko organów, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy z dnia
20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wielskich na lata 2014-2020 w przypadku, o którym mowa w art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia nr 1306/2013, organ odstępuje od ustalenia nienależnych kwot pomocy.
Art. 54 ust. 3 rozporządzenia (UE) Nr 1306/2013 stanowi, że w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zadecydować
o zaprzestaniu odzyskiwania. Taka decyzja może zostać podjęta jedynie
w następujących przypadkach:
a) w przypadku gdy łączna kwota już dokonanych oraz przewidywanych kosztów odzyskiwania przewyższa kwotę do odzyskania; warunek ten uznaje się za spełniony
(i) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie przekracza 100 EUR, nie licząc odsetek; lub
(ii) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia wynosi między 100
a 150 EUR, nie licząc odsetek,
a dane państwo członkowskie stosuje próg równy lub wyższy niż kwota, która ma zostać odzyskana zgodnie z jego prawem krajowym w odniesieniu do niedochodzenia należności krajowych;
b) w przypadku gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe z uwagi na niewypłacalność dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowości, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym.
Odstępuje się od ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote.
Bezspornie kwoty nienależnie pobranych płatności ustalone zaskarżona decyzja przekraczają równowartość 100 euro.
Także ustalenia w zakresie braku przedawnienia poczynione przez organy są prawidłowe. Skarżący jednocześnie nie podnosił zarzutów dotyczących przedawnienia. Również, w ocenie Sądu, zaakceptować należy argumentację, że
w przedmiotowej sprawie płatności za rok 2018, 2019, 2020 nie wynikały z pomyłki ARiMR, bowiem to strona nie dochowała w części zaciągniętego przez siebie zobowiązania oraz nie spełniła wymogu określonego rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej. W tym zakresie skarżący również nie podnosi w skardze zarzutów.
Sąd nie podziela także zarzutu naruszenia art. 7a § 1 k.p.a., który określa, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.
Podkreśla się w piśmiennictwie, że o istnieniu wątpliwości co do treści normy prawnej można mówić dopiero wówczas, gdy po zastosowaniu różnych metod wykładni przepisów, z uwzględnieniem pierwszeństwa wykładni językowej, treść normy prawa nadal budzi wątpliwości (por. Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 2017 rok, LEX).
Tymczasem w sprawie takie wątpliwości nie istnieją. Z literalnej wykładni § 7 ust 2 rozporządzenia w sprawie przyznawania pomocy finansowej wynika jednoznacznie, że rolnik może dokonywać zmiany uprawianych roślin, miejsca ich uprawy lub zmiany wariantów lub pakietów objętych zobowiązaniem ekologicznym o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1.
Mając na uwadze powyższe skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.).