III SA/Lu 410/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Gminy na zarządzenie zastępcze Wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego skazanego prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo, uznając zgodność działania organu z prawem.
Gmina zaskarżyła zarządzenie zastępcze Wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego F. P. z powodu prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo. Gmina argumentowała, że przepis Ordynacji wyborczej jest niezgodny z konstytucyjną zasadą równości i że czyn radnego był nieznaczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że sąd administracyjny bada jedynie zgodność z prawem, a nie celowość działań organu.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy na zarządzenie zastępcze Wojewody, które stwierdziło wygaśnięcie mandatu radnego F. P. z powodu prawomocnego skazania za przestępstwo popełnione umyślnie. Wojewoda działał na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 4 Ordynacji wyborczej, który przewiduje wygaśnięcie mandatu radnego w przypadku prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo. Gmina nie podjęła uchwały o wygaśnięciu mandatu, co skutkowało wydaniem zarządzenia zastępczego przez Wojewodę. Gmina w swojej skardze podnosiła zarzuty naruszenia przepisów, niezgodności z konstytucyjną zasadą równości obywateli wobec prawa oraz kwestionowała zasadność stosowania przepisu w konkretnym przypadku, wskazując na drobną szkodliwość społeczną czynu radnego i jego aktywność na rzecz społeczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, stwierdzając, że zarządzenie Wojewody było zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że jego rolą jest kontrola legalności działań administracji, a nie ich celowości. Sąd wskazał, że zarówno organy administracji, jak i sądy są związane przepisami prawa oraz prawomocnymi wyrokami sądu karnego. Argumenty Gminy uznano za nierzeczowe, zawierające postulaty wobec ustawodawcy i kwestionujące logikę przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie zastępcze Wojewody było zgodne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny bada jedynie zgodność z prawem, a nie celowość działań organu. Przepis Ordynacji wyborczej jednoznacznie stanowi o wygaśnięciu mandatu radnego w przypadku prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo. Argumenty o niezgodności z konstytucją lub szkodliwości społecznej czynu nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
o.w. art. 190 § 1
Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw
Wygaśnięcie mandatu radnego następuje m.in. wskutek prawomocnego skazującego wyroku sądu, orzeczonego za przestępstwo umyślne.
Pomocnicze
u.p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
u.s.g. art. 98 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem.
u.s.g. art. 98 a § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Organ stanowiący gminy powinien stwierdzić wygaśnięcie mandatu radnego w drodze uchwały. W przypadku niewypełnienia obowiązku, organ nadzoru wzywa do podjęcia uchwały.
u.s.g. art. 98 a § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
W przypadku niewypełnienia przez radę gminy obowiązku stwierdzenia wygaśnięcia mandatu, organ nadzoru wydaje zarządzenie zastępcze.
o.w. art. 190 § 2
Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw
Uchwała stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego ma charakter deklaratoryjny i powinna być podjęta w terminie 3 miesięcy od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku naruszenia prawa, sąd oddala skargę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgodność zarządzenia zastępczego Wojewody z art. 190 ust. 1 pkt 4 Ordynacji wyborczej. Zakres kontroli sądu administracyjnego ograniczony do zgodności z prawem, a nie celowości działań organu. Związanie sądu i organów administracji prawomocnym wyrokiem sądu karnego.
Odrzucone argumenty
Niezgodność przepisu Ordynacji wyborczej z konstytucyjną zasadą równości obywateli. Niewielka szkodliwość społeczna czynu, za który radny został skazany. Postulaty zmiany przepisów prawa i kwestionowanie logiki przepisów.
Godne uwagi sformułowania
sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem Argumenty podnoszone przez skarżącego są nierzeczowe, zawierają postulaty wobec ustawodawcy, kwestionują logikę przepisów prawa zarządzenie zastępcze jest koniecznym następstwem ustalonego stanu wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek m.in. prawomocnego skazującego wyroku sądu, orzeczonego za przestępstwo umyślne
Skład orzekający
Marek Zalewski
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Marcinowski
członek
Jadwiga Pastusiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądu administracyjnego nad aktami nadzoru, stosowanie przepisów o wygaśnięciu mandatu radnego w przypadku skazania za umyślne przestępstwo."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie orzekania. Argumentacja Gminy dotycząca niezgodności z konstytucją nie była przedmiotem merytorycznej oceny sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu samorządu terytorialnego – utraty mandatu radnego z powodu wyroku karnego. Pokazuje konflikt między literalnym stosowaniem prawa a oceną jego społecznej słuszności.
“Czy piwo na zebraniu wiejskim może kosztować mandat radnego? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 410/06 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2006-10-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-09-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jadwiga Pastusiak Jerzy Marcinowski Marek Zalewski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6262 Radni 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Pracownicy samorządowi Samorząd terytorialny Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269 art. 1 par. 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591 art. 98 ust. 1 i 3 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn. Dz.U. 2003 nr 159 poz 1547 art. 190 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 października 2006r. sprawy ze skargi Gminy na zarządzenie zstępcze Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę Uzasadnienie Działając na podstawie art. 98 a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 190 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 ze zm.), Wojewoda zarządzeniem zastępczym z dnia [...] znak [...] stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego gminy – F P. W uzasadnieniu organ wskazał, że F. P. podczas wyborów samorządowych został wybrany na radnego Gminy. Radny został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] sygn. akt [...] za przestępstwo popełnione z winy umyślnej. Wyrok powyższy uprawomocnił się w dniu [...] 2005 r. Zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek m.in. prawomocnego skazującego wyroku sądu, orzeczonego za przestępstwo umyślne. Wobec wystąpienia powyższej przesłanki, Rada Gminy powinna stwierdzić w drodze uchwały wygaśnięcie mandatu radnego, najpóźniej w terminie 3 miesięcy od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu, czyli od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego (art. 190 ust. 2 Ordynacji). Uchwała stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego ma charakter deklaratoryjny, ponieważ wygaśnięcie mandatu następuje z mocy prawa. Rada Gminy nie wypełniła obowiązku podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego, wynikającego z art. 190 ust. 2 Ordynacji. W związku z tym, zgodnie z art. 98 a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wezwano organ stanowiący Gminy do podjęcia uchwały w terminie 30 dni (pismo znak: [...] z dnia [...] 2006 r.). Ponieważ Rada Gminy nie zastosowała się do wezwania, Wojewoda uznał, ze zgodnie z art. 98 a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym zaszła konieczność wydania zarządzenia zastępczego w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego F. P. Na zarządzenie zastępcze Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której zarzuca naruszenie przez Wojewodę art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i art. 190 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, oraz konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa. W uzasadnieniu skarżący przyznaje, że radny Gminy F. P. został prawomocnie skazany przez Sąd Rejonowy w R. za przestępstwo umyślne, tj. za wniesienie na zebranie wiejskie kilka puszek piwa. Zdaniem skarżącego zarządzenie zastępcze Wojewody narusza jednak prawo. Wojewoda ma prawo do wydawania tego typu aktów na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym ale nie powinien w niniejszym wypadku z tego prawa korzystać. Merytoryczną podstawą prawną do wydania zaskarżonego zarządzenia zastępczego jest art. 190 ust. 1 pkt 4 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Przepis ten w obecnym brzmieniu stosuje się jeszcze tylko do najbliższych wyborów samorządowych. W obecnym systemie prawnym można być ukaranym w czasie trwania kadencji za przestępstwo umyślne i nadal być posłem lub senatorem, a nie można być radnym gminnym małej gminy. Zdaniem skarżącego jest to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości obywateli wobec prawa. Przepis ten jako niezgodny z tą zasadą nie powinien być nigdy stosowany. Niezrozumiałe jest dla skarżącego, dlaczego dziś za skazanie traci się mandat radnego, a za dwa miesiące takie zdarzenia będą obojętne dla piastowania takiego mandatu. Czyn za który radny został skazany, nie wyrządził nikomu szkody ani nie przysporzył nikomu żadnej korzyści. Przy stosowaniu prawa należy mieć na uwadze dobro społeczne, a nie sam suchy przepis prawny. Radny został skazany za drobiazg i szkoda by było by z tego powodu utracił mandat radnego. Jako radny jest bardzo aktywny i dużo robi na rzecz społeczności gminnej. Gdyby były wybory uzupełniające to na pewno by ponownie został wybrany radnym. Będzie startował w następnych wyborach i najprawdopodobniej będzie radnym nowej kadencji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W niniejszej sprawie do naruszenia prawa nie doszło i dlatego skarga została oddalona. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. W tej sytuacji ocena prawna dokonana przez Wojewodę jest w pełni trafna, a podjęta czynność w postaci wydania zarządzenia zastępczego jest koniecznym następstwem ustalonego stanu. Nie ma zatem potrzeby ponownego omawiania w tym miejscu zastosowanych przepisów prawnych, bowiem uzasadnienie Wojewody wyczerpuje problem. Argumenty podnoszone przez skarżącego są nierzeczowe, zawierają postulaty wobec ustawodawcy, kwestionują logikę przepisów prawa, a także – pośrednio – prawomocny wyrok sądu karnego, skazujący za czyn, który zdaniem skarżącego nie posiada mimo to cechy społecznej szkodliwości. Skarżący winien uświadomić sobie, że zarówno Sąd, jak i organy administracji a wreszcie i sam skarżący występujący jako organ administracji – związani są przepisami ustaw (art. 6 kpa, art. 7 Konstytucji RP), a także skazującym wyrokiem sądu karnego (art. 5 ust. 1 kodeksu postępowania karnego). Rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, zgodnie z art. 98 a ust. 1 i 3 w zw. z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem, a więc tylko w tym zakresie jest dokonywana kontrola. Sąd nie bada celowości podjęcia danego aktu, nawet gdyby przepisy pozostawiały organowi swobodę w tym zakresie. Argumenty tego rodzaju podniesione przez skarżącego są nierzeczowe i nie podlegają rozpoznaniu. Jedynym kryterium oceny, a więc i przedmiotem skargi, może być zgodność aktu z przepisami prawa, zaś treść art. 190 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin ... w sposób jednoznaczny wskazuje, że wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek m.in. prawomocnego skazującego wyroku sądu, orzeczonego za przestępstwo umyślne. Podsumowując - Sąd nie dostrzegł naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia aktu nadzoru wydanego w ramach badanego postępowania, a zatem w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze. zm.) skarga została oddalona.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI