III SA/Lu 407/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-12-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie administracyjnezażalenieniedopuszczalnośćorzeczeniekompetencje organuk.p.a.sąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o niedopuszczalności zażalenia, uznając, że organ pierwszej instancji wydał wadliwe orzeczenie, na które powinno przysługiwać zażalenie.

Skarżący D. M. G. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uznało za niedopuszczalne jego zażalenie na pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ pierwszej instancji odmówił pomocy w negocjacjach z firmą telekomunikacyjną, uznając sprawę za nieobjętą jego kompetencjami. Kolegium podtrzymało tę decyzję, twierdząc, że pismo nie jest postanowieniem, na które przysługuje zażalenie. Sąd administracyjny uchylił postanowienie Kolegium, stwierdzając, że pismo organu pierwszej instancji, mimo wad formalnych, miało charakter orzeczenia i powinno podlegać kontroli instancyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi D. M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżącego na pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. Kierownik OPS odmówił pomocy w negocjacjach z firmą telekomunikacyjną w sprawie wykonania umowy dotyczącej łącza telefonicznego, uznając, że nie leży to w jego kompetencjach. Skarżący wniósł zażalenie, a Kolegium uznało je za niedopuszczalne, argumentując, że pismo Kierownika nie jest postanowieniem w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał, że organ pierwszej instancji, odmawiając zajęcia się wnioskiem skarżącego, powinien był wydać postanowienie zgodne z art. 65 § 1 lub art. 66 § 3 k.p.a., na które przysługuje zażalenie. Sąd podkreślił, że pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, mimo wad formalnych, miało charakter orzeczenia i powinno podlegać kontroli instancyjnej. Niedopuszczenie zażalenia przez Kolegium stanowiło naruszenie prawa, uniemożliwiając merytoryczną kontrolę stanowiska organu pierwszej instancji. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pismo organu pierwszej instancji, mimo wad formalnych, jeśli rozstrzyga o sprawie, powinno być traktowane jako orzeczenie, na które przysługuje zażalenie.

Uzasadnienie

Organ pierwszej instancji, odmawiając zajęcia się wnioskiem skarżącego, powinien był wydać postanowienie zgodne z k.p.a. Pismo, które zawiera elementy orzeczenia, nie traci tego charakteru z powodu braków formalnych, a jego niedopuszczenie do kontroli instancyjnej narusza prawo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

ppsa art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie tego przepisu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 65 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 66 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o pomocy społecznej art. 17

Ustawa o pomocy społecznej art. 18

Ustawa o pomocy społecznej art. 106 § 2

ppsa art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie orzekał o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonego postanowienia, gdyż z natury nie podlegało ono wykonaniu.

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Komentarz A. Wróbla przywołany w kontekście art. 65 § 1 i art. 66 § 3.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo organu pierwszej instancji, mimo wad formalnych, miało charakter orzeczenia i powinno podlegać kontroli instancyjnej. Organ odwoławczy naruszył prawo, uchylając się od merytorycznej kontroli stanowiska organu pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej nie jest postanowieniem, na które przysługuje zażalenie.

Godne uwagi sformułowania

Organ przekazał wnioskodawcy negatywne stanowisko w zakresie swej właściwości, popełnił jednak istotny błąd proceduralny, który organ odwoławczy usankcjonował w sposób niedopuszczalny. Każda z form aktywności organu w takiej sytuacji wymaga wydania postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Nietrafne jest więc stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu organu odwoławczego, iż zażalenie było niedopuszczalne skoro nie było postanowienia podlegającego zaskarżeniu. Akceptacja stanowiska organu odwoławczego spowodowałaby usankcjonowanie sytuacji, gdy zaniedbania organów w zakresie czynności wymaganych przy odmowie rozpatrzenia podania, przewidzianych w przepisach rozdziału 1 działu II kpa powodują, iż wnioskodawca nie ma możliwości poddania tego stanowiska kontroli instancyjnej.

Skład orzekający

Marek Zalewski

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Fita

członek

Jadwiga Pastusiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących formy i zaskarżalności orzeczeń organów administracji publicznej, zwłaszcza w kontekście odmowy wszczęcia postępowania lub zajęcia stanowiska przez organ."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pomocy ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej w negocjacjach, ale zasady proceduralne są uniwersalne dla spraw administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Jest to przykład z życia, który ilustruje znaczenie prawa do zaskarżenia.

Czy pismo urzędnika bez pieczątki może być zaskarżone? Sąd wyjaśnia, jak chronić swoje prawa w postępowaniu administracyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 407/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jadwiga Pastusiak
Małgorzata Fita
Marek Zalewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 65, art. 66  par. 3, art. 123, art. 124
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 ust. 1 pkt c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi D. M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego uchyla zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] Nr [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez D. G. na pismo wydane przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społeczne z dnia [...] nr [...] w sprawie negocjacji z [...] SA.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżący zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą o pomoc w negocjacjach z [...] S.A., która nie wywiązała się z umowy doprowadzenia do jego mieszkania odpowiedniego łącza telefonicznego.
Na powyższe wystąpienie zainteresowany otrzymał odpowiedź pisemną z dnia [...] Nr [...], w której Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej stwierdził, że nie jest w stanie wesprzeć wnioskodawcy w negocjacjach z [...] S.A., ponieważ nie zna problemu i nie wie czego dotyczą negocjacje.
Skarżący na niniejsze pismo wniósł zażalenie do Kolegium, nie zgadzając się z odmową przyznania pomocy niematerialnej.
Kolegium, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na pismo. Kolegium podniosło, iż zaskarżone pismo nie jest postanowieniem w rozumieniu art. 123 i 124 kpa, na które stronie służy zażalenie. Ubocznie podniosło, że negocjacje, o które wnosi skarżący nie należą do zadań własnych i zleconych gminie (art. 17, 18 ustawy o pomocy społecznej), stawiających po stronie organu pomocy obowiązek świadczenia pomocy.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł D. G. Skarżący nie precyzując zarzutów domaga się uchylenia postanowienia jako niezgodnego z prawem.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko, wskazując dodatkowo, że skarga jest bezzasadna, ponieważ niedopuszczalność zażalenia wynika z przyczyn o charakterze przedmiotowym, braku przedmiotu zaskarżenia, tj. postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej jest odpowiedzią na wystąpienie o pomoc w negocjacjach z [...] S.A., która nie wywiązała się z umowy cywilnej. Negocjacje nie należą do katalogu świadczeń niepieniężnych. Do świadczeń niepieniężnych między innymi należą praca socjalna i poradnictwo niewymagające wydania decyzji administracyjnej (art. 106 ust. 2 ustawy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn, niż w niej podniesione.
Organ I instancji rozpoznał swoją niewłaściwość do zajmowania się wnioskiem skarżącego w zakresie jego problemów z założeniem linii telekomunikacyjnej, popełnił jednak istotny błąd proceduralny, który organ odwoławczy usankcjonował w sposób niedopuszczalny.
Organ I instancji, uznając, że oczekiwania skarżącego w zakresie wspierania go przez Ośrodek Pomocy Społecznej w jego negocjacjach z przedsiębiorstwem telekomunikacyjnym nie należą do jego kompetencji, powinien:
- albo ustalić właściwy organ administracji publicznej i sprawę mu przekazać w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie – art. 65 § 1 kpa
- albo – o ile uznałby, że sprawa należy do właściwości sądu powszechnego – powinien zwrócić podanie wnoszącemu w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 66 § 3 kpa)
- albo wreszcie - uznając, że organu właściwego nie da się ustalić na podstawie danych wynikających z podania, lub gdy wnoszący podanie żąda załatwienia sprawy nie podlegającej orzecznictwu żadnego organu publicznego – zwrócić podanie z pouczeniem, w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 66 § 3 kpa) – (zob. A. Wróbel – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 445).
Każda z form aktywności organu w takiej sytuacji wymaga wydania postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Organ przekazał wnioskodawcy negatywne stanowisko w zakresie swej właściwości, wydał więc orzeczenie w tym zakresie.
Oczywiste jest, że pismo organu I instancji skierowane do strony nie spełnia większości wymogów formalnych postanowienia, jest wiec orzeczeniem wadliwym. Nie traci jednak charakteru orzeczenia, gdyż takie zakwalifikowanie danego pisma nie wymaga, aby zawierało ono wszystkie składniki orzeczenia (zob. szeroko A. Wróbel – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 642). Podnosi się w orzecznictwie, że za decyzję należy uznać np. pismo właściwego organu zawierające co najmniej oznaczenie organu i adresata aktu, rozstrzygające o sprawie i podpis upoważnionego pracownika" (np. wyrok NSA z 22 września 1981 r. SA 791/81, ONSA 1981 nr 2 poz. 91).
Kwestionowany akt organu I instancji zawiera wszystkie elementy niezbędne do uznania go za postanowienie.
Nietrafne jest więc stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu organu odwoławczego, iż zażalenie było niedopuszczalne skoro nie było postanowienia podlegającego zaskarżeniu. W konsekwencji organ odwoławczy z naruszeniem prawa uchylił się od merytorycznej kontroli stanowiska organu I instancji.
Wskazać należy przy tym, że kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje nie tylko formy odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, lecz także instytucji odmowy wszczęcia postępowania, jeżeli przez odmowę rozumieć akt administracyjny odmawiający wszczęcia postępowania.
Akceptacja stanowiska organu odwoławczego spowodowałaby usankcjonowanie sytuacji, gdy zaniedbania organów w zakresie czynności wymaganych przy odmowie rozpatrzenia podania, przewidzianych w przepisach rozdziału 1 działu II kpa powodują, iż wnioskodawca nie ma możliwości poddania tego stanowiska kontroli instancyjnej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 134 kpa i 144 kpa, orzekł jak na wstępie.
Zgodnie z art. 152 ppsa, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie z natury swej nie podlega wykonaniu, zatem zbędne jest orzekanie o wstrzymaniu jego wykonalności.
O zwrocie kosztów Sąd nie orzekał, jako że skarżący zwolniony był w części od ich ponoszenia, zaś w zakresie w jakim zwolnienia nie uzyskał (koszty ustanowienia pełnomocnika - art. 205 § 2 ppsa - kosztów nie poniósł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI