III SA/Lu 406/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-10-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja gruntównieruchomościprawo własnościsąd administracyjnysąd powszechnypostępowanie administracyjnedecyzja kasacyjnakpa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję uchylającą zmiany w operacie ewidencji gruntów, wskazując, że organ ewidencyjny nie może rozstrzygać sporów o prawa własnościowe, które należą do właściwości sądu powszechnego.

Skarżący S.N. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił sprawy w wystarczającym stopniu, a rozbieżności dotyczące stanu prawnego nieruchomości i powierzchni wymagają rozstrzygnięcia przez sąd powszechny. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie może zastępować sądu w rozstrzyganiu sporów o prawa własności.

Sprawa dotyczyła skargi S.N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, a rozbieżności między dokumentacją ewidencyjną a stanem prawnym nieruchomości, w tym dotyczące powierzchni i wpisów w księdze wieczystej, wymagają rozstrzygnięcia przez sąd powszechny. Skarżący zarzucał naruszenie jego praw spadkowych i własnościowych oraz błędne działania służb geodezyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd podkreślił, że zapisy w ewidencji gruntów mają charakter techniczno-deklaratoryjny i powinny odzwierciedlać stany prawne ustalone przez sąd powszechny. Sąd administracyjny nie może zastępować sądu powszechnego w rozstrzyganiu sporów o prawa własności czy znoszeniu współwłasności. Wskazano, że w przypadku niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, właściwy do rozpoznania roszczenia o usunięcie niezgodności jest sąd powszechny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ ewidencyjny nie może rozstrzygać sporów o prawa własnościowe i stan prawny nieruchomości, ponieważ ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i powinna odzwierciedlać jedynie stany prawne ustalone przez właściwy sąd powszechny.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie przez właściwe organy orzekające, a nie mogą samodzielnie rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy. W przypadku niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, właściwy do rozpoznania roszczenia jest sąd powszechny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (2)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie może zastępować sądu powszechnego w rozstrzyganiu sporów o prawa własności. Organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, co uzasadniało wydanie decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Decyzja narusza prawa spadkowe i własnościowe skarżącego. Błędne działania służb geodezyjno-kartograficznych doprowadziły do błędnego wyrysu geodezyjnego i wpisu powierzchni do księgi wieczystej. Wpisy w ewidencji gruntów stanowią podstawę do wpisów spadkowych i uregulowań z tym związanych.

Godne uwagi sformułowania

Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie, przez właściwe organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy. Zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Niedopuszczalna jest natomiast taka sytuacja, gdy organ I instancji próbuje zastąpić sąd powszechny i faktycznie znosi współwłasność nieruchomości.

Skład orzekający

Jerzy Marcinowski

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Fita

członek

Marek Zalewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja roli ewidencji gruntów i kompetencji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących praw własności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności między ewidencją gruntów a stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną granicę kompetencji między administracją a sądownictwem powszechnym w kwestiach własnościowych, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów od nieruchomości.

Ewidencja gruntów to nie sąd: Kto rozstrzyga o Twojej własności?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 406/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-10-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Marcinowski /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Fita
Marek Zalewski
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski ( sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Marek Zalewski, Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołań D. S., J. W. i L. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Nr 34 – Stare Miasto w pozycji rejestrowej 254; uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że organ I instancji wprowadził stosowne zmiany na podstawie dokumentacji dotyczącej stanu prawnego nieruchomości wchodzących w skład działki Nr 39 położonej w L. przy ul. Z., zgodnie z operatem technicznym zaewidencjonowanym w CODGiK w L. za Nr [...].
Zmianę wprowadzono na wniosek współwłaściciela nieruchomości S. N.
W aktach sprawy znajduje się również wniosek S. W. i S. N. (spadkobierców byłych właścicieli) dotyczący "(...) nieprawdziwego określenia powierzchni nieruchomości położonej w L. przy ul. Z." (KW Nr 780).
Dokumentacja stanowiąca podstawę wprowadzonej zmiany zawiera dane zawarte w operacie ewidencji gruntów, uzupełnione o informacje dotyczące nieruchomości objętych KH L. 780 i KH L. 907.
Aktualnie dla przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta KW 172429. Stosownie do wpisu w dziale I księgi, w pkt 6 nieruchomości przeniesiono z KH L. 780.
Z kolei dołączony do akt plan nieruchomości hipotecznej Nr 780 zawiera oznaczenie granic i powierzchnię różniącą się od oznaczenia nieruchomości ujętej w KW 172429. Ponadto według informacji zawartych w piśmie z dnia [...] marca 2002 r. w 1968r. wywłaszczono 113 m2 na rzecz Przedsiębiorstwa "[...]" w L.
Powyższe wskazuje na rozbieżności dokumentacji określającej stan prawny nieruchomości. W tym zakresie działania mogą podjąć zainteresowani współwłaściciele nieruchomości przed sądem powszechnym.
Odnosząc się do sentencji zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził , że zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie, przez właściwe organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy.
Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu S. N., wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja narusza prawa spadkowe i własnościowe skarżącego oraz uniemożliwia uregulowanie stanów prawnych dwóch nieruchomości. Na skutek błędnych działań służb geodezyjno-kartograficznych, które pominęły granicę dwóch nieruchomości powstał błędny wyrys geodezyjny. Na podstawie tego wyrysu dokonano wpisu powierzchni do księgi wieczystej nr [...].
Na żądanie X Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w L., skarżący wraz z D. W. zwrócił się do Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego o naprawienie błędu. W odpowiedzi zasugerowano wykonanie dokumentacji we własnym zakresie. W związku z tym skarżący na własny koszt zlecił wykonanie operatu geodezyjnego, która stanowiła podstawę wydanej decyzji pierwszoinstacyjnej.
Nieprawdziwe jest twierdzenie organu II instancji, że wpisy mają jedynie charakter techniczno-deklaratorywny , bowiem stanowią one podstawę do wpisów spadkowych i uregulowań z tym związanych. W uzasadnieniu decyzji sugeruje się, że wykonany operat geodezyjny zawiera błędy obliczeniowe.
W tych okolicznościach niezbędne jest przesłuchanie wykonawcy operatu, bądź powołanie biegłego sądowego z zakresu geodezji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem.
Owa decyzja jest typową decyzją kasacyjną wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W myśl tego przepisu – organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać , jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do wydania tego rodzaju decyzji, skoro organ I instancji nie wyjaśnił sprawy w stopniu pozwalającym na jej stanowcze rozstrzygnięcie.
Okoliczności te wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podzielić należy stanowisko organu II instancji, że zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Powinny one odzwierciedlać jedynie stany prawne ustalone przez właściwy sąd powszechny.
Niedopuszczalna jest natomiast taka sytuacja, gdy organ I instancji próbuje zastąpić sąd powszechny i faktycznie znosi współwłasność nieruchomości (działka Nr 39 położona przy ul. Z. w L.), podczas gdy według wpisów w dziale II księgi wieczystej KW 172429 nieruchomość ta stanowi współwłasność S. N. (3/6), L. W. (1/6), D. S. (1/6) i J. W. (1/6).
Podnieść również trzeba, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nie istniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Właściwy do rozpoznania tego rodzaju roszczenia jest sąd powszechny.
Wbrew stanowisku skarżącego zaskarżona decyzja nie narusza jego uprawnień właścicielskich.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI