III SA/Lu 405/25

III SA/Lu 405/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-11-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Jerzy Marcinowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 277
art. 235(1), art. 235(2)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1836
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant: Starszy asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 3 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 3 czerwca 2025 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania A. S., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 19 grudnia 2024 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującymi stanie sprawy.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. w dniu 6 grudnia 2021 r. otrzymał z Sądu Okręgowego w Lublinie zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u A. S..
W związku z powyższym, pismem z dnia 8 grudnia 2021 r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej A. S. (dalej "skarżąca") - "ostre uogólnione reakcje alergiczne" wymienionej w poz. 8 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1836) - zwanego dalej "rozporządzeniem" lub "rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych".
Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. (dalej "organ I instancji", "PPIS w K.") przeprowadził ocenę narażenia zawodowego skarżącej w okresie jej zatrudnienia i sporządził Kartę oceny narażenia zawodowego. Organ I instancji ustalił, że skarżąca będąc zatrudniona od 1 stycznia 2019 r. do 30 czerwca 2019 r. na stanowisku stażysty wykonywała pracę w V Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w K. Do jej obowiązków należało wyszukiwanie i przynoszenie ksiąg z archiwum i dołączanie wniosków, wszywanie wniosków i dokumentów do akt ksiąg wieczystych, zastępowanie archiwisty podczas nieobecności w wyszukiwaniu i przynoszeniu ksiąg dla notariuszy, geodetów, referendarzy, kierownika wydziału i interesantów sądu, wynoszenie do archiwum i podkładanie na miejsce akt ksiąg wieczystych, wynoszenie akt ksiąg wieczystych do archiwum. Czas wykonywania czynności w archiwum był uzależniony od bieżących potrzeb i wynosił średnio ok. 2 godz./dzień. W przypadku zastępowania archiwistki czas poświęcony na czynności w archiwum wynosił od 4 godz. do 5 godz./dzień.
Następnie od 1 lipca 2019 r. skarżąca była zatrudniona na stanowisku protokolanta sądowego i nadal wykonywała pracę w V Wydziale Ksiąg Wieczystych Sadu Rejonowego w K.. Do obowiązków protokolanta sądowego należało wyszukiwanie i przynoszenie ksiąg z archiwum i dołączanie wniosków, wszywanie wniosków i dokumentów do akt ksiąg wieczystych, zastępowanie archiwisty podczas
nieobecności w wyszukiwaniu i przynoszeniu ksiąg dla notariuszy, geodetów, referendarzy, kierownika wydziału i interesantów sądu, wynoszenie do archiwum i podkładanie na miejsce akt ksiąg wieczystych, wynoszenie akt ksiąg wieczystych do archiwum. Ponadto do zadań protokolanta sądowego należało, podkładanie akt ksiąg wieczystych w archiwum, wyszukiwanie i przynoszenie ksiąg z archiwum dla referendarzy, kierownika wydziału, notariuszy, geodetów, interesantów sądu. Czas wykonywania czynności w archiwum był uzależniony od bieżących potrzeb i wynosił średnio ok. 4 godz./dzień. W przypadku zastępowania archiwistki czas poświęcony na czynności w archiwum wynosił od 4 godz. do 5 godz./dzień. Po przejściu archiwistki na emeryturę w listopadzie 2019 r. i przejęcie części jej obowiązków czas wykonywania czynności archiwalnych niejednokrotnie przekraczał 6 godz./dzień. Zdarzały się sytuacje, że czynności związane z obsługą archiwum zajmowały 8 godz./dzień.
Wykonując swoje obowiązki skarżąca miała kontakt z pyłem, kurzem, grzybami pleśniowymi bytującymi na dokumentach w archiwum ksiąg wieczystych.
Organ I instancji ustalił również, że skarżąca ostatni raz była w pracy w marcu 2022 r. (aktualnie pracuje jako radca prawny i prowadzi własną działalność gospodarczą). Na podstawie pomiarów czystości powietrza wykonanych w dniu 22 kwietnia 2021 r. przez Medyczne Laboratorium Diagnostyczne Zakładu Biologicznych Szkodliwości Zdrowotnych i Parazytologii Instytutu Medycyny Wsi im. W. C. w L. w pomieszczeniu Archiwum V Wydziału Ksiąg Wieczystych w Sadzie Rejonowym w K. stwierdzono, że skarżąca miała kontakt z czynnikiem biologicznym jakim są grzyby pleśniowe Peniciliium funiculosum oraz z rodzaju Aspergillus.
W Karcie oceny narażenia zawodowego wpisano narażenie na pył, kurz, grzyby pleśniowe bytujące na dokumentach w archiwum ksiąg wieczystych.
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, sporządzoną przez PPIS w K. Kartę oceny narażenia zawodowego wraz ze skierowaniem na badania, dotyczącym procedowanej choroby zawodowej u skarżącej organ I instancji przekazał do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Lublinie (dalej "WOMP" lub "jednostka orzecznicza I stopnia"), celem przeprowadzenia procesu diagnostyczno - orzeczniczego w niniejszej sprawie.
Z uwagi na brak możliwości diagnostycznych jednostka orzecznicza I stopnia pismem z dnia 7 października 2022 r. wystąpiła do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi (dalej jako "IMP w Łodzi" lub "jednostka orzecznicza II stopnia") w celu przeprowadzenia badań konsultacyjnych u skarżącej.
Pismem z dnia 6 grudnia 2023 r. IMP w Łodzi poinformował WOMP, że skarżąca miała wyznaczony termin badań w Oddziale chorób zawodowych IMP w Łodzi w dniach 6-8 listopada 2023 r., na który nie stawiła się. Skarżąca drogą mailową złożyła wniosek o zmianę terminu badania i rozważenie możliwości wydania opinii na podstawie dotychczasowej dokumentacji. Skarżąca została pismem z dnia 16 października 2023 r. poinformowana, że rozpatrzenie sprawy w trybie zaocznym, zgodnie z przepisami byłoby możliwe tylko na wniosek i tylko w przypadku uzasadnionego stanu zdrowia uniemożliwiającego przyjazd na badania potwierdzony zaświadczeniem lekarskim, oraz że kolejny termin będzie możliwy dopiero na początku 2024 r.
Pismem z dnia 5 grudnia 2023 r. skarżąca wniosła do IMP w Łodzi o przekazanie sprawy wg właściwości. WOMP w Lublinie pismem z dnia 14 grudnia 2023 r. poinformował PPIS w K., iż skarżąca zrezygnowała z badania konsultacyjnego w jednostce orzeczniczej II stopnia, w związku z czym jednostka orzecznicza I stopnia odstępuje od dalszego postępowania
Następnie, pismami z dnia 10 stycznia 2024 r. skarżąca złożyła wniosek do WOMP o wydanie orzeczenia i wyznaczenie lekarza posiadającego kompetencje do jego wydania oraz ostateczne wezwanie, kierowane do Dyrektora WOMP, do wydania orzeczenia lekarskiego, a w dniu 22 stycznia 2024 r. przesłała do PPIS w K. pismo, że nie odstępuje od postępowanie w sprawie choroby zawodowej.
W dniu 26 marca 2024 r. jednostka orzecznicza I stopnia wydała orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej z poz. 8 chorób zawodowych. W niniejszym orzeczeniu wskazano jakie dokumenty i badania poddano ocenie w celu wydania orzeczenia lekarskiego. Lekarz orzecznik uznał, iż w dostarczonej przez pacjentkę dokumentacji leczniczej nie znaleziono wystarczających, rozstrzygających i potwierdzających dowodów na wystąpienie u pacjentki ostrej uogólnionej reakcji alergicznej.
Skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa i w ustawowym terminie złożyła wniosek o ponowne przeprowadzenie badań do jednostki orzeczniczej II stopnia.
W dniu 13 listopada 2024 r. IMP w Łodzi, na podstawie zebranego materiału dowodowego (w tym przekazanego przez WOMP) wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej "ostre uogólnione reakcje alergiczne", wymienionej w poz. 8 wykazu chorób zawodowych. Jednostka orzecznicza II stopnia po analizie narażenia zawodowego, całości dokumentacji medycznej oraz wyników aktualnie przeprowadzonych w IMP w Łodzi badań, nie znalazła podstaw do rozpoznania u badanej choroby zawodowej pod postacią ostrej uogólnionej reakcji alergicznej. Jednostka orzecznicza II stopnia wskazała, że według przyjętych zasad orzeczniczych oraz przepisów prawa pracy za chorobę zawodową może być uznane schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych występujących w miejscu zatrudnienia. Ocena narażenia zawodowego skarżącej nie wykazała obecności swoistych dla środowiska pracy alergenów. Roztocza kurzu i grzyby pleśniowe są zaliczane do aeroalergenów pospolicie występujących w środowisku komunalnym, dlatego ryzyko uczulenia na wspomniane alergeny jest wysokie w warunkach pozazawodowych. Z tego powodu nadwrażliwość na alergeny pospolite nie jest rozpatrywana w kontekście uczulenia zawodowego, choć oczywistym jest nasilenie objawów alergii u osób pracujących w warunkach zapylenia, dużej ilości kurzu, czy też zawilgoceń. W orzeczeniu tym podkreślono również, że niezwykle istotny jest fakt, że w dokumentacji badanej nie odnotowano wystąpienia ostrej uogólnionej reakcji alergicznej.
W tym stanie sprawy dniu 19 grudnia 2024 r. PPIS w K. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u A. S. choroby zawodowej "ostre uogólnione reakcje alergiczne".
Skarżąca złożyła odwołanie.
Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej "LWIS", "organ odwoławczy", organ II instancji) po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i zarzutami odwołania, na mocy § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, wystąpił do jednostki orzeczniczej II stopnia o zajęcie stanowiska wobec zarzutów skarżącej.
Pismem z dnia 2 kwietnia 2025 r. IMP w Łodzi przedłożył swoje stanowisko.
W odpowiedzi na wątpliwości i uwagi skarżącej w kwestii uściślenia, czym jest i jak się objawia ostra uogólniona reakcja alergiczna, IMP w Łodzi określił ją jako stan zagrożenia życia lub stan wysokiego ryzyka progresji do stanu zagrożenia życia, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej (często utożsamiany z wstrząsem anafilaktycznym). IMP w Łodzi podkreślił, że symptomy tej reakcji pojawiają się nagle, w ciągu kilku sekund do kilku minut, rzadko godzin po narażeniu na czynnik wywołujący. Zostało również wyjaśnione, że większość zgłaszanych przez skarżącą symptomów, może być rozpatrywana jako zaostrzenie zdiagnozowanych u pacjentki chorób alergicznych tj. alergicznego nieżytu nosa, alergicznego zapalenia spojówek, astmy oskrzelowej, pokrzywki alergicznej.
Odnosząc się do uwag związanych z występowaniem w przedłożonej dokumentacji medycznej potwierdzenia występowania w niniejszej sprawie choroby zawodowej, IMP w Łodzi uznał, że dokumentacja ta świadczy o nadwrażliwości badanej na alergeny, obecności pokrzywki, przewlekłego leczenia alergii, czy obecności uciążliwych, niezagrażających życiu objawach alergii. Podkreślił, że pacjentka stawiła się na wizytę samodzielnie w trybie ambulatoryjnym, a lekarz alergolog uznał, że badana nie wymaga podania leków ratujących życie i transportu do szpitala ambulansem w obecności lekarza.
W konkluzji jednostka orzecznicza II stopnia przedstawiając uzupełniającą opinię medyczną, podtrzymała swoje stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim z dnia 13 listopada 2024 r.
W ocenie organu odwoławczego jednostka orzecznicza II stopnia udzieliła niebudzącej wątpliwości informacji, pozwalającej organowi odwoławczemu uznać zarzuty strony za nieuzasadnione. Organ II instancji podkreślił również, że wskazane orzeczenie lekarskie wydane przez IMP w Łodzi oraz jego uzupełnienie z dnia 2 kwietnia 2025 r. spełniają określone wymogi prawne, tj. zostały wydane przez lekarza, posiadającego specjalistyczne wymagania kwalifikacyjne zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja organu inspekcji sanitarnej oparta jest m.in. na orzeczeniach lekarskich wydanych przez jednostki orzecznicze I i II stopnia. Organ uprawniony do orzekania o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia, wydając rozstrzygnięcie, jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie. Analiza dokumentacji lekarsko-medycznej pracownika pod kątem ewentualnej zawodowej etiologii schorzenia należy do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej.
W tych okolicznościach, mając na uwadze cały przedstawiony materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, Kartę oceny narażenia zawodowego sporządzoną przez organ I instancji oraz orzeczenia lekarskie wydane przez WOMP, a w szczególności przez IMP w Łodzi (wraz z jego uzupełnieniem) organ odwoławczy doszedł do wniosku, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem.
A. S. złożyła skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zaskarżając przedmiotową decyzję w całości.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. prawa materialnego tj.:
- art. 2351 i 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r., poz. 277), dalej "k.p.", poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenie choroby zawodowej podczas gdy jak wynika z dokumentacji medycznej oraz pomiarów czystości powietrza wykonanego w dniu 22 kwietnia 2021 r. istnieje ścisły związek skutkowo-przyczynowy pomiędzy narażeniem na czynniki szkodliwe w miejscu pracy, a chorobą stwierdzoną przez lekarzy specjalistów tj. alergologa, pulmonologa i laryngologa;
- § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, poprzez błędne jego zastosowanie w wyniku uznania, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i może stanowić podstawę do wydania decyzji;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 7 art. 77§ 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej "k.p.a." oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz dokonanie ustaleń faktycznych niezgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego, które to naruszenie polegało na tym, że pomimo uznania przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w K. narażania w środowisku pracy na pył, kurz, grzyby pleśniowe bytujące na dokumentach w archiwum organ błędnie uznał brak powiązania choroby skarżącej z warunkami zawodowymi.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zwrot kosztów postępowania, a także o dopuszczenie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a." dowodu z dokumentu tj. opracowania Centralnego Instytutu Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy "Grzyby toksynotwórcze oraz alergeny pochodzenia grzybowego w archiwach i bibliotekach", na wykazanie powiązania warunków istniejących w środowisku pracy na chorobę występującą u skarżącej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ II instancji błędnie stwierdził, że występujące w środowisku pracy, czynniki szkodliwe pod postacią grzybów pleśniowych, kurzu, pyłu, które zostały potwierdzone badaniami środowiska pracy, jak również uznane narażenie zawodowe przez organ I instancji - według przyjętych przez lekarza orzecznika nadrzędnej jednostki orzeczniczej kryteriów – nie podlegają uwzględnieniu w diagnostyce chorób zawodowych o podłożu alergicznym.
Skarżąca podnosiła, że z dołączonego do skargi opracowania “Grzyby toksynotwórcze oraz alergeny pochodzenia grzybowego w archiwach i bibliotekach" stężenie mykologiczne pochodzi ze źródeł zewnętrznych, czyli powietrza atmomsferycznego oraz wewnętrznych na skutek biodeterioracji elementów konstrukcyjnych budynków, jak i dokumentów papierowych, które są w nich przechowywane. Najważniejszym źródłem zanieczyszczeń grzybowych w archiwach i bibliotekach są zgromadzone w nich zbiory. Według ostatnich badań szacuje się, że około 40% zdeponowanych w Polsce dokumentów papierowych może być skażonych grzybami. Aktywna praca z dokumentami papierowymi oraz przemieszczanie się pracowników w pomieszczeniach zwiększa około 30-krotnie zapylenie, a tym samym znacząco wzrasta zawodowe narażenie na grzyby.
W ocenie skarżącej wynik badań (testów na alergię) przeprowadzone w Instytucie w Łodzi są potwierdzeniem, że reakcje alergiczne występujące u skarżącej i związane z nimi jednostki chorobowe są w ścisłym związku przyczynowym z warunkami występującymi w środowisku pracy.
W ocenie skarżącej zarówno jednostka orzecznicza I stopnia jak i jednostka orzecznicza II stopnia błędnie przyjmują, że choroba zawodowa wymieniona w wykazie chorób zawód jako "ostra uogólniona reakcją alergiczna", to to samo co wstrząs anafilaktyczny. Skarżąca podkreślała, że ani w aktualnym orzecznictwie, ani w literaturze medycznej brak jednoznacznej definicji "ostrej uogólnionej reakcji alergicznej". Brak jest zatem podstaw zarówno faktycznych jak i prawnych do powiązania ostrej reakcji alergicznej ze wstrząsem anafilaktycznym.
Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, że badania przeprowadzone w Instytucie w Łodzi stwierdziły jedynie na dzień ich przeprowadzania, że w tej chwili nie występuje u skarżącej reakcje alergiczne. Nie ma natomiast możliwości powtórzenia (stworzenia) takiego środowiska pracy oraz przebywania przez określony czas w tym środowisku. Ponadto organizm też będzie reagował już w inny sposób. W ocenie skarżącej znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja jednoznacznie potwierdza wystąpienie objawów klinicznych potwierdzających wystąpienie ostrej reakcji alergicznej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Przedmiot kontroli sądu stanowiła decyzja Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej w postaci - "ostre uogólnione reakcje alergiczne" - wymienionej w poz. 8 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Zgodnie z art. 235ą k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Stosownie do art. 235˛ k.p., rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Dla choroby zawodowej – ostre uogólnione reakcje alergiczne - wymienionej w poz. 8 wykazu chorób zawodowych, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych, okres, w którym wystąpienie tychże objawów upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 dzień.
Na gruncie art. 235ą k.p. pojęcie "wysokie prawdopodobieństwo" należy interpretować w ten sposób, że praca w określonych warunkach narażenia powoduje wyższe aniżeli przeciętne ryzyko rozwoju choroby zawodowej. Rzeczą organu prowadzącego postępowanie z wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej jest zatem ustalenie danych dotyczących środowiska pracy wnioskodawcy, występujących czynników ryzyka, określenie wykonywanych przez pracownika czynności i ich ewentualnego wpływu na powstanie choroby zawodowej, a w konsekwencji ustalenie związku (bądź jego braku) pomiędzy stwierdzonym schorzeniem i wykonywaną pracą.
Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 k.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1836), które określa m.in. wykaz chorób zawodowych oraz okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, w szczególności przeprowadza ocenę narażenia zawodowego oraz sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia (§ 4 ust. 1 zd. 1). Do orzekania w zakresie chorób zawodowych uprawniony jest lekarz spełniający wskazane w § 5 rozporządzenia wymagania kwalifikacyjne, zatrudniony w jednostkach orzeczniczych wymienionych w ust. 2 i 3 tego przepisu.
Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1). Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do czynników o działaniu uczulającym (alergenów) - rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem w czasie pracy, jeżeli występował on w środowisku pracy, narzędziach pracy, surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach, bez konieczności określania stężenia tego czynnika (§ 6 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia).
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).
Należy mieć na uwadze, że tryb postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, natomiast regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu nie modyfikują zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Stanowią one lex specialis wobec przepisów k.p.a. i uzupełniają ogólne regulacje postępowania administracyjnego, poprzez ich uszczegółowienie i dostosowanie do specyfiki rozpatrywanych spraw.
Postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej charakteryzuje się istotną, odmienną od klasycznych spraw administracyjnych, specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. Wynika ona z faktu, że ani organy inspekcji sanitarnej, ani sądy administracyjne kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają specjalistycznej wiedzy, pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod względem zaliczenia ich do określonej choroby zawodowej. Dlatego więc ustawodawca wprowadził obowiązek wydania w tego rodzaju sprawie orzeczenia lekarskiego jako opinii biegłego, by kwestie związane z wiedzą medyczną poddane zostały ocenie podmiotów wyspecjalizowanych (zob. wyrok NSA z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt II GSK 266/25 i powołane tam orzecznictwo – orzeczenia.nsa.gov.pl. – dalej CBOSA).
Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są więc wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki NSA z dnia: 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13; 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1567/13; 2 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1102/18 - CBOSA).
Orzeczenie lekarskie jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., która podlega swobodnej ocenie stosownie do art. 80 k.p.a. w powiązaniu z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią, organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (zob. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1964/17, LEX nr 2473616). Organy inspekcji sanitarnej nie są również uprawnione do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek organizacyjnych uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (zob. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 2056/10)
Związanie orzeczeniem lekarskim oczywiście nie oznacza, że organ jest zwolniony z ustanowionego w art. 7 k.p.a. obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej jest bowiem zbadanie, czy wydane orzeczenie lekarskie wyjaśniło istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy opinia ta jest rzeczowo i przekonująco uzasadniona.
W ocenie sądu zgromadzony materiał dowodowy, który legł u podstaw podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie pozwala na zarzucenie organowi ani naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego.
W ocenie sądu, stosownie do art. 7 k.p.a. organy inspekcji sanitarnej podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) przy skorzystaniu przez organ odwoławczy z kompetencji jakie stwarza § 8 ust. 2 rozporządzenia, a ocena zebranego materiału dowodowego dokonana została według wymagań wynikających z art. 80 k.p.a., tj. na podstawie całokształtu materiału dowodowego i znalazła swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zgodzić się należy, z organami, że sam fakt zapadnięcia na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za chorobę zawodową, jeśli nie pozostaje w związku przyczynowym z warunkami występującymi w środowisku pracy, bądź gdy takiego związku nie można dowieść z wysokim prawdopodobieństwem.
Nie jest sporne, że w niniejszej sprawie PPIS uznał w karcie oceny narażenia zawodowego narażenie na pył, kurz, grzyby pleśniowe bytujące na dokumentach w archiwum. Sama ta okoliczność jednak, wbrew zarzutom skargi, nie przesądza o obowiązku organu inspekcji sanitarnej do stwierdzenia choroby zawodowej. Istotne bowiem jest to, że jednostki orzecznicze I i II stopnia nie powiązały tego narażenia ze schorzeniem skarżącej w stosunku, do którego toczyło się postępowanie administracyjne.
Przypadek skarżącej był rozpatrywany przez uprawnione jednostki orzecznicze. Zgodnie ze stanowiskiem jednostki orzeczniczej I stopnia wyrażonym w orzeczeniu z dnia 26 marca 2024 r. rozpoznanie ustalono na podstawie wywiadu, badania ogólnego, oceny laryngologicznej, Karty oceny narażenia zawodowego oraz analizy całej zgromadzonej dokumentacji z Poradni Alergologicznej, Pulmonologicznej, Dermatologicznej, Otolaryngologicznej, POZ i z badań profilaktycznych. W orzeczeniu podniesiono, że skarżąca wskazała, iż pierwsze dolegliwości w postaci zmian skórnych – zaczerwienienia skóry, wsypki na twarzy, szyi i dekolcie, bóle głowy pojawiły się u niej w grudniu 2020 r. (skarżąca była zatrudniana na stanowisku stażysty, a następnie protokolanta sądowego od 1 stycznia 2019 r.) po przebywaniu podczas pracy w archiwum. Podobne objawy występowały u skarżącej jeszcze kilkukrotnie do marca 2022 r.
W ocenie jednostki orzeczniczej I stopnia zgromadzona dokumentacja lecznicza z poradni specjalistycznych i nie zawiera wpisów potwierdzających wystąpienie u pacjentki "ostrej uogólnionej reakcji alergicznej", która była przedmiotem postępowania w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. oraz leczenia z tego powodu. Zwrócono uwagę, że skarżąca była leczona z powodu astmy oskrzelowej, alergicznego nieżytu nosa, pokrzywki (z wywiadu zgłaszanego u lekarza). W tych okolicznościach przeprowadzony wywiad chorobowy z pacjentką, analiza całej zgromadzonej dokumentacji medycznej nie dały, w ocenie WOMP w L., podstaw do stwierdzenia, że skarżąca przebyła ostrą uogólniona reakcję alergiczną.
Ze stanowiskiem jednostki orzeczniczej I stopnia zgodziła się jednostka orzecznicza II stopnia. W orzeczeniu z dnia 13 listopada 2024 r. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wyjaśnił, że w przeprowadzonym w dniu 15 października 2024 r. wywiadzie pacjentka podawała, że pierwsze dolegliwości w postaci pieczenia i łzawienia oczu wystąpiły w 2019 r. podczas pracy w archiwum z zapleśniałymi, zakurzonymi dokumentami. Nasilenie dolegliwości wystąpiło około 2021 r. podczas przenoszenia archiwum przez pracowników do innego budynku. Skarżąca we własnym zakresie w marcu 2021 r. zgłosiła się do lekarza alergologa. W dniu 10 marca 2021 r. zlecono badania surowicy pod kątem obecności swoistych przeciwciał IgE dla pospolitych alergenów środowiska komunalnego. Wykazano obecność przeciwciał (klasa 2) dla aeroalergenów Dermatophagoides petronyssinus i Aspergillus fumigatus oraz obecność przeciwciał (klasa 3) dla Dermatophadoides farinae. Na podstawie wywiadu, objawów klinicznych i wyniku przedmiotowego badania stwierdzono u skarżącej alergię na roztocza kurzu domowego i grzyby pleśniowe (wydano zaświadczenie dla zakładu pracy - wizyta w Poradni Alergologicznej z dnia 16 marca 2021 r.). Wdrożono leczenie lekami przeciwhistaminowymi. W związku z brakiem poprawy samopoczucia, skarżąca zgłosiła się do pulmonologa, rozpoznano astmę oskrzelową i włączono leki wziewne uzyskując poprawę stanu klinicznego. Wskazano, że skarżąca od grudnia 2022 r. jest w trakcie odczulania na roztocza kurzu z poprawą stanu zdrowia i jest objęta opieką Poradni Alergologicznej i Pulmonologicznej. W dniu 6 lipca 2021 r. zostało wydane orzeczenie lekarskie (nr [...]), w którym stwierdzono: "przeciwwskazane czynności archiwisty, praca w archiwum". Ponadto, zaświadczenie z Poradni Chorób Płuc z dnia 1 października 2021 r. informuje o pulmonologicznych przeciwwskazaniach do pracy w archiwum.
Dalej jednostka orzecznicza II stopnia wskazała m.in., że przy przyjęciu do Oddziału Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi skarżąca nie negowała pieczenie spojówek, zmiany skórne, kaszel i duszność. Wykonane badanie spirometryczne spoczynkowe nie wykazało cech obturacji oskrzeli. Testy skórne wykonane metodą punktową z zestawem pospolitych alergenów środowiska komunalnego poszerzone o alergeny sierści psa i kota oraz z zestawem grzybów i pleśni dały wynik negatywny. W surowicy krwi pacjentki nie stwierdzono obecności swoistych przeciwciał dla pospolitych alergenów wziewnych oraz alergenów mieszanek roztoczy i pleśni. W czasie konsultacji okulistycznej w badaniu fizykalnym stwierdzono objawy alergii pod postacią zadrażnienia spojówek, lekkiego obrzęku z brodawkami alergicznymi na spojówkach powiek dolnych podsychającej rogówki. Przeglądowe badanie cytologiczne składu komórkowego popłuczyn nosowych nie wykazało zwiększonego odsetka eozynofilów. W badaniu cytologicznym łez również nie obserwowano komórek charakterystycznych dla reakcji alergicznej.
W oparciu o powyższe ustalenia i zgromadzony materiał dowodowy jednostek orzecznicza II stopnia uznała po pierwsze, że ocena narażenia zawodowego skarżącej nie wykazała obecności swoistych dla środowiska pracy alergenów, gdyż roztocza kurzu i grzyby pleśniowe są zaliczane do aeroalergenów pospolicie występujących w środowisku komunalnym, dlatego ryzyko uczulenia na wspomniane alergeny jest wysokie w warunkach pozazawodowych. Z tego powodu nadwrażliwość na alergeny pospolite nie jest rozpatrywana w kontekście uczulenia zawodowego, choć oczywistym jest nasilenie objawów alergii u osób pracujących w warunkach zapylenia, dużej ilości kurzu, czy też zawilgocenia pomieszczeń.
Po drugie, w ocenie jednostki orzeczniczej II stąpania "Niezwykle istotny jest fakt, że w dokumentacji badanej nie odnotowano wystąpienia ostrej uogólnionej reakcji alergicznej. Brakuje wpisów odnoszących się do leczenia w szpitalnym oddziale ratunkowym czy na pogotowiu lub wezwania zespołu ratownictwa medycznego, podania leków ratujących życie (adrenaliny i.m., przetaczania płynów i.v., dożylnego podania kortykosteroidów i leków przeciwhistaminowych), monitorowania podstawowych parametrów życiowych pacjentki (ciśnienia tętniczego, akcji serca i saturacji) i kodu T78.2, który w klasyfikacji ICD-10 oznacza rozpoznanie wstrząsu anafilaktycznego".
Skarżąca w odwołaniu i w skardze zarzucała błędne przyjęcie, przez jednostki orzecznicze, że choroba zawodowa "ostra uogólniona reakcja alergiczna", to to samo co wstrząs anafilaktyczny, w sytuacji, gdy w aktualnym orzecznictwie w oraz literaturze medycznej brak jednoznacznej definicji "ostrej uogólnionej reakcji alergicznej".
W kontekście powyższego zarzutu, wyjaśnić należy, że organ odwoławczy przeprowadził postępowanie uzupełniające i w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych zwróci się do IMP w Łodzi o przedstawienie stanowiska co do wątpliwości i zarzutów skarżącej (pismo z dnia 17 lutego 2025 r.)
W odpowiedzi (pismo z dnia 2 kwietnia 2025 r.) jednostek orzecznicza II stopnia podtrzymała swoje stanowisko, że ostra uogólniona reakcja alergiczna jest stanem zagrożenia życia lub stanem wysokiego ryzyka progresji do stanu zagrożenia życia, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i który w większości przypadków jest utożsamiany z wstrząsem anafilaktycznym. Jednostka orzecznicza II stopnia zgodziła się ze skarżącą, iż nie ma ścisłej definicji tej jednostki chorobowej. Nie mniej jednak musi to być stan wymagający pilnej interwencji medycznej z typowym przykładem uogólnionej pokrzywki bądź obrzękiem krtani, a symptomy tej reakcji pojawiają się nagle, w ciągu kilku sekund do kilku minut, rzadko godzin po narażeniu na czynnik wywołujący.
Stanowisko to, zaakceptowane przez organ odwoławczy, jest w ocenie sądu, racjonalne i uzasadnione. Sama bowiem nazwa choroby zawodowej wskazuje na ostrą reakcję alergiczną, a zatem nie może być to stan jedynie nasilający (zaostrzający) objawy alergii, czy zdiagnozowanych u skarżącej chorób alergicznych (alergiczny nieżyt nosa, alergiczne zapalenie spojówek, astma oskrzelowa, pokrzywka alergiczna), czego zaistnienia ani jednostki orzecznicze ani organy w przypadku skarżącej nie podważały.
Dokumentacja medycznej skarżącej, jak wskazała jednostka orzecznicza II stopnia nie zwiera wpisów, które potwierdzałyby spełnienie kryterium "ostrości" (objawy trwały miesiącami) i intensywności wystąpienia wstrząsu, czy pilnej potrzeby kontaktu ze służbami medycznymi.
Jednostka orzecznicza II stopnia, jak wskazał organ odwoławczy wyjaśniła, że dokumentacja medyczna, do której odwołuje się skarżąca świadczy o nadwrażliwości badanej na alergeny: D. petronyssinus, D. farinae i A. fumigatus, a obecności pokrzywki dowodzi przewlekłego leczenia alergii czy obecności uciążliwych, niezagrażających życiu objawach alergii. Podkreślono, że pacjentka stawiła się na wizytę samodzielnie w trybie ambulatoryjnym, a lekarz alergolog uznał, że badana nie wymaga podania leków ratujących życie i transportu do szpitala ambulansem w obecności lekarza.
Jeszcze raz przypomnieć należy, że w postępowaniu przed organami inspekcji sanitarnej, jednostkami, które mają prawo i obowiązek orzekania w przedmiocie chorób zawodowych są wyłącznie jednostki szczegółowo określone w § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Natomiast organy inspekcji sanitarnej ani sąd nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, i wyprowadzanie z niej odmiennych wniosków niż lekarz orzecznik.
Tym samym nie sposób podzielić stanowiska skargi, że "Wynik badań (testów na alergię) przeprowadzone w Instytucie w Łodzi są potwierdzeniem, że reakcje alergiczne występujące u skarżącej i związane z nimi jednostki chorobowe są ścisłym
związku przyczynowym z warunkami występującymi w środowisku pracy. Wykonane badania i to dopiero po czterech latach od narażania na czynniki szkodliwe i przede wszystkim zmiana pracy przez skarżąca są potwierdzeniem istnienie reakcji alergicznych jedynie związanych ze środowiskiem pracy".
Stanowisko jednostek orzeczniczych jest jednolite i kategoryczne. Jednostka orzecznicza II stopnia udzieliła niebudzących wątpliwości wyjaśnień, pozwalających organowi odwoławczemu potwierdzić, iż brak było podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej "ostre uogólnione reakcje alergiczne" wymienionej w poz. 8 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Lekarza orzecznicy IMP w Łodzi wprost stwierdzili, że atopia (uczulenie na pospolite alergeny środowiska komunalnego) nie stanowi o braku podstaw do rozpoznania schorzenia o etiologii zawodowej. Wskazali jednak, że do rozpoznania choroby zawodowej o podłożu alergicznym konieczne są objawy schorzenia, wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz nadwrażliwość na czynniki uczulające specyficzne dla środowiska pracy (np. alergeny mąki u piekarzy, zbóż/lub zwierząt gospodarskich u rolników). Do wspomnianych alergenów nie należą natomiast powszechnie występujące aeroalergeny roztoczy i grzybów pleśniowych z gatunku Aspergillus fumagatus, na które skarżąc jest uczulona.
W tych okolicznościach sam fakt występowania w środowisku pracy czynników szkodliwych pod postacią grzybów pleśniowych, kurzu, pyłu, które zostały potwierdzone badaniami środowiska pracy, jak również uznane za narażenie zawodowe przez organ I instancji - nie mogły stanowić wystarczającej przesłanki do uznania, że warunki pracy wskazują na zawodową etiologię stwierdzonych u skarżącej chorób alergicznych. Istotne dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej, jest bowiem ustalenie, czy podczas wykonywania pracy pracownik był narażony na powstanie tej choroby. Oceny warunków pracy musi pozwalać stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że dana choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Jak wykazały jednostki orzecznicze sytuacja skarżącej takim przypadkiem nie jest. Stanowisko jednostek orzeczniczych i organów nie pozostaje w sprzeczności z powołanym w skardze orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W okolicznościach niniejszej sprawy organy wykazały, że stwierdzone u skarżącej objawy (potwierdzone dokumentacją medyczną) wykluczają stwierdzenie wystąpienie u niej choroby zawodowej.
Jednostka orzecznicza II stopnia w swojej opinii uzupełniającej podniosła również, że w przypadku skarżącej, lekarz orzecznik nie znalazł podstaw do przeprowadzania prób prowokacyjnych z materiałami z miejsca pracy, ponieważ ocena narażenia zawodowego badanej nie wykazała swoistych dla środowiska pracy alergenów, tylko takie, które są zaliczane do alergenów pospolicie występujących w środowisku komunalnym. Uczulenie na wskazane alergeny jest wysokie w warunkach pozazawodowych. Dlatego nadwrażliwość na te alergeny nie jest rozpatrywana w kontekście uczulenia zawodowego, choć może wywoływać nasilenie objawów alergii u osób pracujących w warunkach zapylenia, kurzu czy zawilgoconych pomieszczeń.
Ponadto jak wskazała jednostka orzecznicza II stopnia, a co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym skarżąca nie wyraziła zgody na przeprowadzenie swoistych testów prowokacyjnych, motywując swoją decyzję brakiem potrzeby narażenia pacjenta na kontakt z alergenem w celu doprowadzenia do ostrej uogólnionej reakcji alergicznej, i że testy takie są niebezpieczne oraz zagrażające życiu. (pismo skarżącej z dnia 10 stycznia 2024 r.).
Zauważyć tylko wypada, w kontekście wskazywanego w skardze znacznego upływu czasu do przeprowadzenia badania skarżącej i wydania orzeczenia przez jednostki orzecznicze, że jak wynika z akt skarżąca miała wyznaczony pierwotny termin hospitalizacji w IMP w Łodzi w listopadzie 2023 r., na który nie stawiła się wnioskując o zmianę terminu bądź wydanie opinii w oparciu jedynie o dokumentację medyczną. Niemożność stawiennictwa skarżąca motywowała nie względami zdrowotnymi uniemożliwiającymi przyjazd na badania, ale sytuacją rodzinną i finansową. Jednostka orzecznicza II stopnia poinformował skarżącą, iż w świetle regulacji § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W przypadkach uznanych przez lekarza za uzasadnione stanem zdrowia pracownika, byłego pracownika albo w przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (pismo z dnia 16 października 2023 r.). Na prośbę skarżącej dokumentacja medyczna została przesłana ponownie do jednostki orzeczniczej I stopnia, która pismem z dnia 14 grudnia 2023 r., poinformowała organ I instancji o odstąpieniu od dalszego postępowania z uwagi na brak możliwości diagnostycznych, które są konieczne do wydania orzeczenia, a posiadana dokumentacja jest niewystarczającą do postawienia rozpoznania. Przy czym z akta sprawy wynika też, że skarżąca, zgodnie z wezwaniem w dniu 31 maja 2022 r. stawiła się w jednostce orzeczniczej I stopnia, gdzie została poddana badaniom, jednakże w październiku 2022 r. jednostka orzecznicza I stopnia przekazała dokumentację skarżącej z prośbą o przeprowadzenie badania konsultacyjnego, z uwagi na brak możliwości diagnostycznych.
W konsekwencji w dniu 26 marca 2024 r. jednostek orzecznicza wydała orzeczenie o odmowie rozpoznania choroby zawodowej "ostre uogólnione reakcje alergiczne", figurującej w poz. 8 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Wskazano, że ze względu na brak możliwości diagnostycznych w warunkach Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. skarżąca skierowana została na badania konsultacyjne do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Badana nie wyraziła zgody na badania w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi, a przeprowadzony wywiad chorobowy z pacjentką, analiza całej zgromadzonej dokumentacji medycznej nie dały podstaw do stwierdzenia, że skarżącą przebyła ostrą uogólniona reakcję alergiczną.
Dopiero w dniu 15 października 2024 r. doszło do badania skarżącej w IMP w Łodzi.
Mając na względzie okoliczności sprawy, a przede wszystkim fakt, że rozpoznanie choroby zawodowej oraz potrzebny do jej diagnostyki materiał dowodowy określa uprawniona jednostka orzecznicza, nie sposób zarzucić organowi odwoławczemu dowolności w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, iż w okolicznościach niniejszej sprawy jego analiza nie pozwoliła upoważnionej jednostce orzeczniczej na rozpoznanie choroby zawodowej w postaci ostrej uogólnionej reakcji alergicznej.
Jeżeli natomiast, jak już wskazywano, orzeczenie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem, to organ nie może samodzielnie go podważać w kwestii rozpoznania lub braku rozpoznania choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych
Organy mogą zaś, jeżeli powezmą wątpliwości, doprowadzić do weryfikacji tych wątpliwości przez te jednostki, z której to możliwości w analizowanej sprawie organ odwoławczy skorzystał.
Organy inspekcji sanitarnej nie mogą natomiast wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych.
W niniejszej sprawie organy dysponowały dostatecznym materiałem dowodowym, przede wszystkim w postaci ww. orzeczeń lekarskich i prawidłowo uznały, że materiał ten jest wystarczający do wydania orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej "ostre uogólnione reakcje alergiczne", wymienionej w poz. 8 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Końcowo odnosząc się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opracowania Centralnego Instytutu Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy "Grzyby toksynotwórcze oraz alergeny pochodzenia grzybowego w archiwach i bibliotekach", sąd wskazuje, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu stanowi wyjątkową sytuację niezbędną do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Sąd takiej konieczności w sprawie nie widział, albowiem wszystkie okoliczności sprawy zostały w niej wyjaśnione.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.