III SA/Lu 402/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-11-21
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnaustawa SENTsystem monitorowaniadane geolokalizacyjneGPSprzewoźnikkontrolaodpowiedzialnośćsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki na karę pieniężną nałożoną za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, uznając brak przekazywania danych geolokalizacyjnych za istotne naruszenie.

Spółka G. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o nałożeniu kary 10 000 zł za naruszenie ustawy SENT, polegające na braku przekazywania danych geolokalizacyjnych przez lokalizator GPS podczas transportu oleju napędowego. Sąd uznał, że spółka nie zapewniła ciągłości przekazywania danych, a argumenty o prawidłowym działaniu aplikacji i krótkim czasie trwania przewozu nie zwalniają z odpowiedzialności. Sąd podkreślił, że kara ma charakter obiektywny i prewencyjny, a spółka nie wykazała ważnego interesu przewoźnika ani interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie od jej nałożenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę G. Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 10 000 zł nałożoną za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa SENT). Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów, w tym pominięcie pełnomocnika, nieuzasadnione nałożenie kary oraz błędną wykładnię interesu publicznego. Kluczowym zarzutem było nałożenie kary za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych przez podstawowy lokalizator GPS podczas transportu oleju napędowego. Sąd, analizując stan faktyczny, stwierdził, że spółka nie zapewniła ciągłości przekazywania danych geolokalizacyjnych przez cały czas trwania przewozu, co stanowi naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Sąd odrzucił argumenty spółki dotyczące rzekomego prawidłowego działania aplikacji mobilnej kierowcy oraz faktu, że przewóz trwał krócej niż godzinę, podkreślając, że odpowiedzialność przewoźnika jest obiektywna i niezależna od winy. Sąd uznał również, że spółka nie wykazała istnienia ważnego interesu przewoźnika ani interesu publicznego, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary. Podkreślono, że celem ustawy SENT jest ochrona legalnego handlu, walka z szarą strefą i uszczupleniami podatkowymi, a kary mają charakter prewencyjny i dyscyplinujący. Sąd stwierdził, że spółka nie dochowała należytej staranności, a nałożona kara jest proporcjonalna i zgodna z celem ustawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak ciągłości przekazywania danych geolokalizacyjnych przez cały czas trwania przewozu stanowi naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy SENT, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych jest bezwzględny i dotyczy całej trasy przewozu. Odpowiedzialność przewoźnika jest obiektywna, niezależna od winy, a argumenty o prawidłowym działaniu aplikacji czy krótkim czasie trwania przewozu nie zwalniają z odpowiedzialności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

ustawa SENT art. 10a § ust. 1

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Przewoźnik jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru.

ustawa SENT art. 22 § ust. 2a

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

W przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi art. 10a § ust. 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi art. 22 § ust. 2a

Pomocnicze

ustawa SENT art. 10c § ust. 1

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

W przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu lub zatoce postojowej. Przewóz może być kontynuowany po wyposażeniu środka transportu w sprawny lokalizator.

ustawa SENT art. 22 § ust. 3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi art. 10c § ust. 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi art. 22 § ust. 3

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak ciągłości przekazywania danych geolokalizacyjnych przez lokalizator GPS stanowi naruszenie ustawy SENT. Odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie ustawy SENT jest obiektywna i niezależna od winy. Spółka nie wykazała ważnego interesu przewoźnika ani interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary. Kara pieniężna ma charakter prewencyjny i dyscyplinujący, a jej nałożenie jest proporcjonalne do celu ustawy.

Odrzucone argumenty

Kierowca miał prawo przypuszczać, że przewóz jest realizowany zgodnie z przepisami, gdyż aplikacja wskazywała na prawidłowe działanie systemu. Przewóz trwał krócej niż godzinę, co zgodnie z art. 10c ustawy SENT pozwala na kontynuowanie przewozu mimo niesprawności lokalizatora. Naruszenie miało charakter formalny i było pierwszym incydentem w działalności spółki. Nie doszło do uszczuplenia wpływów do budżetu państwa. Pominięcie pełnomocnika przy doręczaniu pism naruszyło prawa procesowe spółki.

Godne uwagi sformułowania

Kara wymierzana jest za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów ustawy, w rozpoznawanym przypadku – zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, na całej trasie przewozu towaru. W przepisie art. 10a ust. 1 ustawy SENT chodzi bowiem o faktyczne przekazywanie danych, a nie przekonanie przedsiębiorcy czy kierowcy o prawidłowości przekazu. Odpowiedzialność przewoźnika z tytułu naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy SENT jest odpowiedzialnością odrębną względem odpowiedzialności kierowcy z art. 10c ust. 1 tej ustawy. Uiszczenie kary nie spowoduje uszczerbku w funkcjonowaniu spółki, szczególnie w zakresie zatrudnionych w niej osób, ani też nie spowoduje wyeliminowania strony z rynku. W interesie publicznym leży, aby każdy przedsiębiorca przestrzegał przepisów prawa. Naruszenie to jest istotne z perspektywy działania całego systemu monitorowania i wbrew twierdzeniom skarżącej nie może być sprowadzane wyłącznie do nieistotnego uchybienia formalnego. Stwierdzone nieprawidłowości świadczą raczej o niedbałości czy też braku należytej staranności w prowadzeniu swoich interesów przez spółkę.

Skład orzekający

Jadwiga Pastusiak

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Kosowska

asesor

Iwona Tchórzewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy SENT dotyczących odpowiedzialności przewoźnika za brak ciągłości danych geolokalizacyjnych, obiektywny charakter kary, przesłanki odstąpienia od nałożenia kary (ważny interes przewoźnika, interes publiczny)."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z systemem SENT i transportem towarów wrażliwych. Ocena ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego jest uznaniowa i zależy od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu transportu towarów wrażliwych i odpowiedzialności przewoźników. Pokazuje, jak rygorystycznie są egzekwowane przepisy dotyczące monitorowania, nawet w przypadku drobnych, pozornie nieistotnych naruszeń.

Nawet 54 minuty bez GPS to 10 000 zł kary! Sąd potwierdza rygor ustawy SENT.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 402/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-11-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Iwona Tchórzewska
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 706/24 - Wyrok NSA z 2024-06-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 104
art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 2a
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 31 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 31 maja 2023 r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 3 grudnia 2021 r., nr [...] o nałożeniu na G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kary pieniężnej za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:
W dniu 12 stycznia 2021 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili w Worońcu kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], przewożącego 32 000 litrów oleju napędowego na podstawie zgłoszenia przewozu [...] z dnia 12 stycznia 2021 r. Podmiotem wysyłającym była firma P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W.. Przewoźnikiem i podmiotem odbierającym była G. Spółka jawna z siedzibą w W..
W wyniku kontroli ww. zgłoszenia i dokumentów towarzyszących transportowi funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej stwierdzili brak danych lokalizatora GPS o numerze [...] przypisanego do obsługiwanego zgłoszenia. O zaistniałej sytuacji zawiadomiono kierowcę, który zainstalował zapasowy lokalizator o nr [...], co odnotowano w korekcie zgłoszenia. Nowy lokalizator wskazywał poprawną lokalizację, wobec czego zezwolono na kontynuowanie transportu. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 12 stycznia 2021 r.
W związku ze stwierdzonym naruszeniem organ I instancji w ramach czynności wyjaśniających ustalił, że urządzenie ZSL nr [...] zostało przypisane do ww. zgłoszenia SENT z dnia 12 stycznia 2021 r. o godz. 10:24 jako lokalizator podstawowy i nie przekazywało do systemu SENT GEO danych globalizacyjnych w okresie realizacji ww. zgłoszenia. Natomiast lokalizator o nr [...] został przypisany do tego zgłoszenia jako zapasowy 12 stycznia 2021 r. o godz. 16:56 i rozpoczął przekazywanie danych do systemu w tym samym dniu o godz. 17:05.
Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2021 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ I instancji") wszczął z urzędu wobec skarżącej postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z niedopełnieniem obowiązku wynikającego z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 104), dalej jako "ustawa SENT", w zgłoszeniu przewozu o numerze [...] z dnia 12 grudnia 2021 r.
Decyzją z dnia 3 grudnia 2021 r. organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT w zgłoszeniu przewozu nr [...] z dnia 12 stycznia 2021 r.
Spółka wniosła w terminie odwołanie od powyższej decyzji.
Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2022 r. organ II instancji stwierdził niedopuszczalność odwołania. W ocenie organu odwoławczego prowadzenie postępowania i doręczenie decyzji stronie zamiast reprezentującemu ją pełnomocnikowi spowodowało, że decyzja organu I instancji z dnia 3 grudnia 2021 r., jako wadliwie doręczona, nie weszła do obrotu prawnego. Organ odwoławczy uznał również, że skoro Spółka ustanowiła pełnomocnika ogólnego już przed wszczęciem postępowania, a postanowienie o wszczęciu nie zostało mu doręczone, to tym samym i to doręczenie należy uznać za nieskuteczne. W konkluzji organ II instancji przyjął, że nie można było wnieść odwołania od takiej nieistniejącej decyzji. Dopiero bowiem doręczenie decyzji pełnomocnikowi strony stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego wywołując określone w nim uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnoprawnym.
Postanowieniem z dnia 28 marca 2022 r. organ ponownie wszczął z urzędu wobec skarżącej postępowanie, zaś decyzją z dnia 1 sierpnia 2022 r. nr [...] nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT w zgłoszeniu przewozu nr [...] z dnia 12 stycznia 2021 r.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z dnia 3 października 2022 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W wyniku rozpoznania wniesionej przez skarżącą skargi na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 12 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 539/22 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 1 sierpnia 2022 r. nr [...], uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 28 stycznia 2022 r. nr [...] oraz postanowienie Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 28 marca 2022 r. nr [...]
Następnie, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia 28 lutego 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 3 grudnia 2021 r.
W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 10a ust. 1 ustawy SENT, wskazując na ciążący na przewoźniku obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. Sankcją za niewykonanie omawianego obowiązku, stosownie do art. 22 ust. 2a ustawy SENT, jest kara pieniężna w wysokości 10 000 zł, w odniesieniu do każdego zgłoszenia przewozu towaru.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że podmiot wysyłający dopełnił obowiązek nałożony na niego przez wyżej wymienioną ustawę i dokonał zgłoszenia przewozu towaru w systemie SENT. W trakcie kontroli pojazdu stwierdzono jednak brak danych z lokalizatora GPS o numerze [...] przypisanego do obsługiwanego urządzenia. O zaistniałej sytuacji zawiadomiono kierowcę, który powziął próby rozwiązania problemu. Po dłuższym czasie kierowca zainstalował zapasowy lokalizator o nr [...], co odnotowano w korekcie zgłoszenia. Ustalono następnie, że nowy lokalizator wskazuje poprawną lokalizację, czyli parking w Worońcu. W związku z powyższym zezwolono na kontynuowanie transportu. Organ wskazał, że w uwagach do protokołu kierowca wyjaśnił, że o godz. 11:32 rozpoczął przewóz w M. . Przewóz trwał ok. 50 minut. Kierowca wskazał, że w firmie ustalono, że zostanie zgłoszony zapasowy lokalizator.
Organ zauważył również, że z notatki służbowej z dnia 28 stycznia 2021 r., sporządzonej przez funkcjonariusza przeprowadzającego kontrolę wynika, że w momencie zatrzymania pojazdu do kontroli, lokalizator nr [...] umieszczony w kontrolowanym pojeździe nie był widoczny w dostępnych systemach monitorowania lokalizacji pojazdu (sent, geo-sent). Kierowca w toku kontroli oświadczył, że w kabinie kontrolowanego pojazdu znajduje się urządzenie do śledzenia lokalizacji przez aplikacje wykorzystywane do celów przewozu SENT, jednak nie posiada on informacji, w którym miejscu ono się znajduje. Dodatkowo kierowca okazał telefon z zainstalowaną aplikacją, która według jego wiedzy miała współpracować wraz z zainstalowanym na stałe w pojeździe lokalizatorem GPS. Zdaniem kierowcy komunikaty wyświetlane w aplikacji wskazywały na prawidłowe działanie systemu, a wskazany w aplikacji "pasek" wyświetlał się w kolorze zielonym co według wiedzy kierowcy wskazywało poprawne działanie aplikacji. Dodatkowo na telefonie kierowcy znacznik lokalizacji pojazdu (ikona) wskazywała aktualną pozycję pojazdu na mapie. Funkcjonariusz nie posiadał informacji na temat marki telefonu oraz wersji jego systemu.
W odpowiedzi na zapytanie organu, Departament Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Ministerstwa Finansów poinformował pismem z dnia 14 kwietnia 2021 r., że urządzenie ZSL nr [...] zostało przypisane do zgłoszenia [...] z dnia 12 stycznia 2021 r. o godz. 10:24 jako lokalizator podstawowy i nie przekazywało do systemu SENT GEO danych geolokalizacyjnych w okresie realizacji ww. zgłoszenia. Lokalizator [...] został przypisany do zgłoszenia [...] jako zapasowy 12 stycznia 2021 r. o godz. 16:56 i rozpoczął przekazywanie danych do systemu w tym samym dniu o godz. 17:05, z lokalizacji o koordynatach 52.033546 22.913698 (parking przy DK2), a zakończył 13 stycznia 2021 r. o godz. 17:00 w lokalizacji o koordynatach 52.023273 22.85854 (DK2, Rogoźnica Kolonia). W dniu 13 stycznia 2021 r. w godz. 12:22-14:05 została odnotowana ponad godzinna przerwa w przekazywaniu danych pomiędzy lokalizacjami o koordynatach: 52.038273 23.07946 (DK2, Biała Podlaska) a [...] ([...]) oddalonymi od siebie odcinkiem drogowym o długości ok. 40 km. Poinformowano jednocześnie, że od 12 stycznia 2021 r. do 13 stycznia 2021 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL lub lokalizatorów Mobilnych Aplikacji Kierowcy.
W odniesieniu do twierdzenia strony, że kierowca miał prawo przypuszczać, że przewóz jest realizowany zgodnie z przepisami, gdyż aplikacja wskazywała na prawidłowe działanie systemu, pasek wyświetlał się w kolorze zielonym, ikona pojazdu wskazywała aktualną pozycję pojazdu na mapie organ odwoławczy wyjaśnił, że urządzeniem, które zostało przypisane jako lokalizator podstawowy do zgłoszenia był ZSL nr [...] Urządzenie nie przekazywało danych geolokalizacyjnych. Natomiast lokalizator [...] został wskazany jako zapasowy w dniu 12 stycznia 2021 r. o godz. 16:56 i rozpoczął przekazywanie danych o godz. 17:05. Tak więc dane z lokalizatora zapasowego zaczęły być przekazywane po rozpoczęciu czynności kontrolnych (kontrola rozpoczęła się o godz. 12:30). Lokalizator zapasowy został zainstalowany w trakcie kontroli, co zostało uwidocznione w korekcie zgłoszenia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy ustawy SENT wymagają, aby do zgłoszenia podany był prawidłowy numer lokalizatora oraz aby przewoźnik zapewnił przesyłanie aktualnych danych geolokalizacyjnych podczas trwania przewozu. Zadanie przewoźnika nie ogranicza się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator, ale przede wszystkim do nadzoru nad wykonywanym transportem, w tym, czy wykonujący transport kierowca w sposób właściwy używa lokalizatora. Zgłaszanie do rejestru niepełnych danych, a w szczególności nie podanie danych geolokalizacyjnych nie pozwala na skuteczne typowanie do kontroli drogowych, przeprowadzania kontroli i uniemożliwia nadzór nad towarami "wrażliwymi".
Organ przywołał odpowiednie zapisy Instrukcji rejestracji usługi ZSL, urządzeń GPS i wypełniania zgłoszeń przewozu w zakresie modułu SENT-GEO oraz Instrukcji użytkownika – podłączenie urządzeń ZSL do SENT GEO wskazując, że niezastosowanie się do powyższych reguł spowoduje niedopełnienie po stronie przewoźników obowiązków wynikających z art. 10a ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Okoliczność, że w trakcie kontroli kierowca poinformowany przez kontrolujących o braku przekazywania danych geolokalizacyjnych z lokalizatora [...] podjął próbę rozwiązania problemu nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za nieprawidłowości ujawnione wobec tego zgłoszenia. Od chwili rozpoczęcia przewozu o godz. 11:32 do rozpoczęcia kontroli o godz. 12:30 lokalizator podstawowy wskazany w zgłoszeniu SENT nie przekazywał danych do systemu.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 10c ust. 1 ustawy o SENT odnosi się do obowiązków kierowcy, a jego naruszenie skutkuje nałożeniem na kierującego kary grzywny w wysokości od 5 000 do 7 500 zł, na mocy art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT. Przepis art. 10c ustawy SENT nie uwalnia przewoźnika od odpowiedzialności za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu w sytuacji trwającej krócej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji.
Dyrektor Izby Administracji w Lublinie stwierdził, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie, ani z uwagi na ważny interes przewoźnika, ani interes publiczny. W trakcie prowadzonego postępowania strona nie wykazała, że uiszczenie nałożonej kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł doprowadziłoby do zagrożenia egzystencji prowadzonej przez nią firmy oraz zagrażałoby bytowi strony. Pomimo wezwania organu strona nie wskazała i nie udokumentowała ważnego interesu przewoźnika. Spółka nie przesłała jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt, że istniała groźba utraty płynności finansowej, brak możliwości regulowania zobowiązań, czy znaczne zadłużenie. Strona w swoich wyjaśnieniach tłumaczy, że nie ma konieczności przedstawienia dokumentacji finansowej, bowiem nie doszło do uchybienia na gruncie ustawy SENT.
Jak ustalił organ, strona nie ma zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, nie posiada zaległości podatkowych, zatrudnia pracowników i terminowo opłaca składki. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Białej Podlaskiej nie udzielał pomocy de minimis, ani pomocy publicznej Spółce. W ciągu ostatnich 5 lat (do dnia 31 grudnia 2020 r.) nie było prowadzone wobec spółki postępowanie egzekucyjne. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie poinformował natomiast, że w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 8 kwietnia 2022 r. była beneficjentem pomocy publicznej o wartości brutto [...] zł (4 604,12 euro). Organ uznał ostatecznie, że zgromadzone dokumenty nie wskazują na to, aby spółka mogła być postawiona w stan likwidacji, zaś wysokość nałożonej kary pieniężnej mogłaby zagrozić jej płynności finansowej. Uiszczenie kary nie spowoduje uszczerbku w funkcjonowaniu spółki, szczególnie w zakresie zatrudnionych w niej osób, ani też nie spowoduje wyeliminowania strony z rynku.
Organ odwoławczy podniósł także, że w interesie publicznym leży, aby każdy przedsiębiorca przestrzegał przepisów prawa. W sytuacji jednak jak w przedmiotowej sprawie, tj. gdy geolokalizator nie działał przez godzinę, a mimo to, przewoźnik mający dostęp do strony internetowej https://puesc.gov.pl/web/puesc/ sentzew-user-406, na której można sprawdzić czy lokalizator prawidłowo przesyła dane, nie zareagował, to brak jest jakichkolwiek przesłanek na powoływanie się na interes publiczny. W takim przypadku nie znaczenia czy powyższe naruszenie miało czy też nie miało wpływu na dochody Skarbu Państwa.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony organ odwoławczy wskazał, że art. 165b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383), dalej jako "Ordynacja podatkowa" lub "o.p.", nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania, bowiem przepis ten stosuje się wyłącznie do kontroli podatkowej, w wyniku której ujawniono nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonanie przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości. Organ uznał również za bezzasadne zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 121 § 1 i art. 120 o.p.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. zaskarżyła decyzję organu II instancji w całości.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 26 ust 5 ustawy SENT w związku z art. 145 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez pominięcie pełnomocnika przy doręczaniu pism w prowadzonej sprawie, co stanowi złamanie zasady oficjalności doręczeń i doprowadziło do naruszenia ochrony i praw procesowych spółki;
- art. 22 ust. 3 w związku z art. 22 z ust. 2a ustawy SENT, poprzez nieuzasadnione nałożenie kary w sytuacji, gdy istniała przesłanka do odstąpienia od jej wymierzenia, a ze stanu faktycznego sprawy wynika, że ujawnione nieprawidłowości nie stanowiły naruszenia przepisów ustawy przez przewoźnika;
- art. 24 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. d ustawy SENT, poprzez nieuzasadnione nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, w której nie doszło do uszczuplenia wpływów do budżetu państwa, a więc wydanie decyzji sprzecznej z celami i założeniami ustawy SENT;
- art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, poprzez błędne dokonanie wykładni pojęcia interesu publicznego jedynie przez pryzmat profiskalnych interesów Skarbu Państwa z pominięciem zasad proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych, czego skutkiem było nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w wyniku niedostrzeżenia okoliczności faktycznych sprawy;
- art. 121 § 1 i art. 120 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych i kierowanie się wyłącznie fiskalnym interesem Skarbu Państwa, co przejawia się w bezzasadnym nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej pomimo braku uchybienia.
Mając na uwadze powyższe, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła m.in., że kierowca miał pełne prawo przypuszczać, że przewóz jest realizowany zgodnie z przepisami prawa, ponieważ aplikacja wskazywała na prawidłowe działanie systemu, pasek w aplikacji wyświetlał się w kolorze zielonym oraz ikona pojazdu wskazywała aktualną pozycję pojazdu na mapie. Mając jednak na uwadze infrastrukturę techniczną (rozmieszczenie anten GPS na terytorium kraju) oraz ograniczenia i potencjalne problemy w ciągłym przekazywaniu danych geolokalizacyjnych (np. warunki atmosferyczne, awarie sieci) ustawodawca wprowadził regulację art. 10c ust. 1 ustawy SENT, na mocy której przewoźnik jest uprawniony do kontynuowania przewozu w przypadku niesprawności systemu geolokalizacyjnego trwającego do godziny. Ze stanu faktycznego sprawy (zarówno z protokołu kontroli, wyjaśnień przedstawionych przez spółkę i skarżonej decyzji) wynika, że realizowany przewóz nie trwał powyżej godziny. Z raportów uzyskanych od ITM Poland SA wynika, że kierowca rozpoczął przewóz towaru o godz. 11:32:39 oraz zakończył przewóz o godzinie 12:26:23, co oznacza, że przewóz trwał 53 min 44 sek. Przed rozpoczęciem przewozu o godzinie 11:32:39, system GPS wskazywał, że przez 6 min i 44 sek., tj. między 11:25:55 a 11:32:39, kierowca nie realizował przewozu, pojazd stał w miejscu, bowiem przez te kilka minut kierowca przygotowywał się do realizacji przewozu. Powyższe, w ocenie skarżącej dowodzi, że zarówno przewoźnik, jak i kierowca w żadnym stopniu nie naruszyli przepisów ustawy SENT. Kontrolowany przewóz trwał niespełna 54 min., natomiast przepisy dopuszczają realizację przewozu w sytuacji nieprzekazywania danych GPS do systemu przez 60 min. Oznacza to, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Skarżąca podniosła, że zaistniałe uchybienie ma jedynie formalny charakter i jest pierwszym i jednorazowym incydentem w całej działalności spółki, co tylko podkreśla rzetelność przewoźnika. Nieprzekazywanie danych GPS przez przewoźnika nie prowadziło ponadto, ani nie mogło prowadzić do uszczuplenia dochodów podatkowych budżetu państwa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiot kontroli sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie obowiązków w zakresie systemu monitorowania drogowego przewozu towarów.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.
Jak wynika z art. 5 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. Zgodnie z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. i ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o numer lokalizatora albo numer urządzenia.
Stosownie natomiast do przepisu art. 10a ust. 1 ustawy SENT, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator (ust. 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ust. 3).
Stosownie do art. 22 ust. 2a ustawy SENT, w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Z powyższych przepisów wynika, że na przewoźniku ciąży obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. W tym celu jest on obowiązany wyposażyć środek transportu w lokalizator, chyba że dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji. Niewywiązywanie się z powyższego obowiązku powoduje nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł.
W ocenie sądu, organy zasadnie uznały, że skarżący nie dopełnił ciążącego na nim, wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem na całej trasie przewozu towaru objętego zgłoszeniem.
Z protokołu kontroli, zgłoszonych przez kierowcę uwag do protokołu oraz sporządzonej przez funkcjonariusza, który przeprowadzał kontrolę jednoznacznie wynika, że w dniu 12 stycznia 2021 r. urządzenie ZSL nr [...] zostało przypisane do zgłoszenia [...] z dnia 12 stycznia 2021 r. o godz. 10:24 jako lokalizator podstawowy. Jak wyjaśnił kierowca, przewóz rozpoczął tego samego dnia w M. o godz. 11:32 (k. 13 akt adm.). O godzinie 12:30 miejscowości Woroniec funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej zatrzymali zespół pojazdów do kontroli. W toku kontroli funkcjonariusze stwierdzili, że lokalizator GPS o numerze [...] przypisany do obsługiwanego zgłoszenia nie był widoczny w dostępnych systemach monitorowania lokalizacji pojazdu (sent, geo-sent), co oznacza, że nie przesyłał danych geolokalizacyjnych, o czym poinformowano skarżącego. Kierowca podjął próby rozwiązania stwierdzonego problemu, jednak ostatecznie zainstalował zapasowy lokalizator o nr [...], co odnotowano w korekcie zgłoszenia. Zapasowy lokalizator został przypisany do zgłoszenia o godz. 16:56 i rozpoczął przekazywanie danych do systemu o godz. 17:05.
Jak wynika z danych Departamentu Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Ministerstwa Finansów przekazanych w piśmie z dnia 14 kwietnia 2021 r. (k. 33 akt adm.), w okresie realizacji zgłoszenia, urządzenie ZSL nr [...] nie przekazywało do systemu SENT GEO danych geolokalizacyjnych, zaś lokalizator [...] rozpoczął przekazywanie danych do systemu dopiero o godz. 17:05 tego dnia, a zakończył 13 stycznia 2021 r. o godz. 17:00, przy czym w dniu 13 stycznia 2021 r. w godz. 12:22-14:05 została odnotowana ponad godzinna przerwa w przekazywaniu danych.
Powyższe okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że skarżący nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych skontrolowanego środka transportu na całej trasie przewozu towaru objętego zgłoszeniem. Dane dostarczone przez Departament Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Ministerstwa Finansów, wygenerowane na podstawie systemu SENT GEO BI, potwierdzają okoliczności wynikające z protokołu kontroli, uwag kierowcy i notatki służbowej kontrolującego i nie pozostawiają pola dla jakichkolwiek wątpliwości. Lokalizator podstawowy, przypisany do zgłoszenia o godzinie 10:24, nie przekazywał danych od początku trasy o godzinie 11:32, do momentu kontroli o 12:30. Kierowcy wykonującemu transport nie udało się rozwiązać tego problemu przez kilka godzin po zatrzymaniu pojazdu do kontroli. Ostatecznie kierowca zdecydował się podłączyć zapasowy lokalizator dopiero o godzinie 16:56, który rozpoczął przekazywanie danych do systemu w dniu 17:05.
Powyższego stanowiska nie zmienia podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, że kierowca pozostawał w przekonaniu, że przewóz jest realizowany zgodnie z przepisami, ponieważ aplikacja wskazywała na prawidłowe działanie systemu, pasek w aplikacji wyświetlał się w kolorze zielonym oraz ikona pojazdu wskazywała aktualną pozycję pojazdu na mapie. Kara za naruszenie obowiązku przewidzianego w art. 10c ust. 1 ustawy SENT, jest niezależna od winy podmiotu odpowiedzialnego, co oznacza, że bez znaczenia pozostają przyczyny naruszenia, takie jak np. przypadkowość, błąd, omyłka, czy niesprzyjające okoliczności. Kara wymierzana jest za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów ustawy, w rozpoznawanym przypadku – zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, na całej trasie przewozu towaru. W przepisie art. 10a ust. 1 ustawy SENT chodzi bowiem o faktyczne przekazywanie danych, a nie przekonanie przedsiębiorcy czy kierowcy o prawidłowości przekazu. Sam fakt wyposażenia pojazdu w geolokalizator nie jest niewystarczający do uznania, że przedsiębiorca zapewnił prawidłową realizację obowiązków nałożonych ustawą SENT. Urządzenie musi zostać włączone, trasa rejestrowana, a pojazd możliwy do lokalizacji w każdym momencie przejazdu. Ponadto nie tylko kierowca, ale również przewoźnik ma możliwość weryfikacji prawidłowości systemu SENT w zakresie przesyłania danych geolokalizacyjnych wraz z monitorowaniem aktualnej pozycji lokalizatora GPS. Istnieje także możliwość śledzenia poprawności działania urządzenia poprzez stronę internetową w systemie SENT-GEO.
Przedsiębiorca odpowiada również za dobór osób, którymi posługuje się przy realizacji transportu i odpowiednie ich przeszkolenie. W rozpoznawanej sprawie nie można uznać, że kierowca został właściwie przeszkolony z obsługi urządzenia. Jak wynika ze zgromadzonego materiału kierowca w trakcie kontroli w ogóle nie wiedział gdzie w pojeździe znajduje się urządzenie lokalizujące (k. 16 akt adm.) i przez kilka godzin nie był w stanie rozwiązać problemu. Dopiero po kilku godzinach od zatrzymania do kontroli, po dokonaniu konsultacji ze spółką, zdecydował się podłączyć lokalizator zastępczy. Nie można zatem uznać, że kierowca posiadał odpowiednie przeszkolenie w zakresie działania urządzenia i podłączonej do niego aplikacji.
Wbrew twierdzeniom spółki, z odpowiedzialności za powstałe naruszenie nie zwalnia jej również treść art. 10c ustawy SENT, w myśl którego, w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Przewóz towaru środkiem transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, może być kontynuowany po wyposażeniu środka transportu w sprawny lokalizator (art. 10c ust. 1 pkt 3 ust. 3 ustawy SENT). Wskazać należy, że zastosowanie się przez kierowcę do wymogów z art. 10c ustawy SENT, nie stanowi podstawy do zwolnienia przewoźnika z odpowiedzialności co do wypełnienia obowiązku, wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Odpowiedzialność przewoźnika z tytułu naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy SENT jest odpowiedzialnością odrębną względem odpowiedzialności kierowcy z art. 10c ust. 1 tej ustawy. Jak już wyżej wskazano, przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu objęty zgłoszeniem w lokalizator GPS oraz zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, niezależnie od czasu jego trwania. Z kolei odpowiedzialność kierowcy aktualizuje się w przypadku niedopełnienia obowiązku niezwłocznego zatrzymania pojazdu w razie trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji (art. 10c ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT). Z porównania tych regulacji bezsprzecznie wynika, że odpowiedzialność przewoźnika ma szerszy charakter, gdyż dotyczy całej trasy przewozu, podczas gdy odpowiedzialność kierowcy powstaje w razie niesprawności lokalizatora w okresie przekraczającym godzinę. Wywiązanie się przez kierowcę z obowiązku nałożonego przez art. 10c ustawy SENT nie oznacza uwolnienia przewoźnika od odpowiedzialności za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu.
W ocenie sądu, organy prawidłowo oceniły również brak możliwości odstąpienia od nałożenia kary w rozpoznawanej sprawie.
Zgodnie z art. 22 ust. 2b ustawy SENT, odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru.
Ponadto, stosownie do art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Natomiast w myśl art. 29 ust. 3 ustawy SENT, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
1) nie stanowi pomocy publicznej albo
2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Przede wszystkim, jak wynika z pisma Departamentu Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Ministerstwa Finansów z dnia 14 kwietnia 2021 r., w okresie od 12 stycznia 2021 r. do 13 stycznia 2021 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL lub lokalizatorów Mobilnych Aplikacji Kierowcy. Przepis art. 22 ust. 2b ustawy SENT nie mógł mieć zatem zastosowania w niniejszej sprawie i zarzuty skargi w tym zakresie są nieuzasadnione.
Organy wyjaśniły także zasadność przesłanek, którymi kierowały się odmawiając zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT.
Szczególnego podkreślenia w tym miejscu wymaga, że odstąpienie od wymierzenia kary, o którym mowa w powyższym przepisie, oparte jest na uznaniu administracyjnym co wynika z użytego sformułowania "może". Oznacza to, że organ administracji ma swobodę wyboru rozstrzygnięcia w zakresie odstąpienia od nałożenia kary. Ograniczone zastosowanie uznania administracyjnego nie oznacza jednak zupełnego pomięcia istoty kontroli pod względem legalności tego rodzaju rozstrzygnięć. Sądowa kontrola stanowiska organu pod względem legalności nadal sprowadza się do oceny, czy organ w sposób prawidłowy przeprowadził proces wydania decyzji uznaniowej, czy uwzględnił wszystkie przepisy, czy materiał dowodowy został zebrany w całości, czy pojęcia nieostre zostały prawidłowo zinterpretowane, czy nie pominięto istotnych elementów przy ustalaniu stanu faktycznego oraz czy wybrał rozwiązanie przewidziane przepisem prawa materialnego. W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, nie można organowi zarzucić uchybień w tym zakresie.
Pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Użycie słowa "ważny" akcentuje wyjątkowy charakter interesu przewoźnika i wiąże się z wystąpieniem zobiektywizowanych, nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać. Pojęcie interesu publicznego to natomiast dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga wyraźnego odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzję. Jak podkreśla się w orzecznictwie, niemożność jednoznacznego zdefiniowania tych pojęć powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty i okoliczności konkretnej sprawy.
W ocenie sądu, organy obu instancji szczegółowo przeanalizowały i oceniły sytuację finansowo-ekonomiczną oraz majątkową skarżącej w oparciu o dostępne dokumenty i informacje organów. Organy dokonały analizy sytuacji majątkowej skarżącej oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji nałożonej na stronę kary. Z ustaleń organu wynika, że strona nie ma zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, nie posiada zaległości podatkowych, zatrudnia pracowników i terminowo opłaca składki. W ciągu ostatnich 5 lat (do dnia 31 grudnia 2020 r.) nie było wobec spółki również prowadzone postępowanie egzekucyjne. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Białej Podlaskiej nie udzielał pomocy de minimis, ani pomocy publicznej Spółce. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie poinformował natomiast, że w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 8 kwietnia 2022 r. była beneficjentem pomocy publicznej o wartości brutto [...] zł ([...] euro). Z danych uzyskanych z bazy POLTAX wynika natomiast, że podatek należny wynosił w roku 2018 – [...] zł, 2019 – [...], 2020 -[...] zł, 2021- [...] zł. Z ustaleń organów wynika również, że w 2018 r. spółka sporządziła 8 dokumentów PIT-11, w 2019 r. -10, zaś w 2020 r. – 11. Jak wynika natomiast ze złożonych przez spółkę w KRS sprawozdań finansowych, spółka osiągnęła zysk finansowy brutto roku obrotowego, tj. w 2019 r. – [...] zł i w 2020 r. [...] zł.
Dokonana przez organy analiza zgromadzonych dokumentów prowadzi do wniosku, że kondycja finansowa skarżącej spółki jest dobra. Dochód spółki systematycznie wzrasta, spółka rozwija się, sukcesywnie zatrudniając nowych pracowników. Skarżąca nie podważyła ustaleń organu w tym zakresie. Pomimo wezwania do przedłożenia informacji i dokumentów potwierdzających ważny interes strony lub interes publiczny, nie udostępniła żadnych dokumentów i informacji. Nie wykazała również żadnych innych nadzwyczajnych zdarzeń losowych wpływających na jej sytuację majątkową, która uzasadniałby całkowite odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Powyższe prowadzi do uznania za prawidłowe stanowiska organów, że skarżąca nie wykazała, że uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł doprowadziłoby do zagrożenia prowadzonej przez nią działalności oraz bytu skarżącej.
W rozpoznawanej sprawie organy dokonał również pogłębionej analizy przesłanki interesu publicznego. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy należycie wyjaśniły, że w sprawie nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się w pojęciu interesu publicznego.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego jako przewidzianej w art. 24 ust. 3 ustawy SENT przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, powinno nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że celem ustawy SENT jest ochrona legalnego handlu towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwienie walki z "szarą strefą" oraz ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W związku z tym ustawa nakłada obowiązki, których niewykonanie zagrożone jest administracyjnymi karmi pieniężnymi w określonej wysokości i to niezależnie czy doszło, czy też nie, do uszczupleń podatkowych. Zaniedbania zależne od aktywności tego podmiotu nie mogą być podstawą do odstąpienia od egzekwowania kar finansowych. Nie ulega też wątpliwości, że odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zwalnianie z tego obowiązku. Uzasadnione jest zatem twierdzenie, że zwolnienie z kary jest możliwe przede wszystkim w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu, i które były niezależne od sposobu jej postępowania. Równie istotne jest, że kary przewidziane w ustawie SENT maja przede wszystkim prewencyjny charakter.
Dokonując analizy "interesu publicznego" organ nie stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności. Zgodzić się należy z organem, że postępowanie podmiotu, który nie przekazywał danych lokalizacyjnych do systemu SENT GEO na całej trasie, mając na uwadze cel ustawy, nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. Naruszenie, którego dopuściła się skarżąca ma kluczowe znaczenie dla systemu monitorowania. Brak informacji o bieżącym położeniu środka transportu uniemożliwia ciągłość monitorowania. Nie jest wykluczone, że w tym okresie gdy pojazd nie podlega monitoringowi, może dojść do naruszenia prawa mającego wpływ na kluczowe podatki (VAT, akcyza). Może bowiem wystąpić obrót poza ewidencją, a to ma bezpośredni wpływ na dochody budżetu. Naruszenie to jest istotne z perspektywy działania całego systemu monitorowania i wbrew twierdzeniom skarżącej nie może być sprowadzane wyłącznie do nieistotnego uchybienia formalnego. Oceny tej nie zmienia również okoliczność dokonania legalnego przewozu, który po około godzinie czasu od jego rozpoczęci został poddany kontroli a następnie został zgłoszony przez podmiot wysyłający towar oraz brak uszczuplenia należności Skarbu Państwa.
Stwierdzone nieprawidłowości świadczą raczej o niedbałości czy też braku należytej staranności w prowadzeniu swoich interesów przez spółkę. Trudno bowiem inaczej ocenić sytuację, gdy geolokalizator nie działa przez godzinę, a przewoźnik, mający dostęp do strony internetowej, na której można sprawdzić czy lokalizator prawidłowo przesyła dane, znający treść przepisów i ciążące na nim obowiązki, nie reaguje. Skarżąca jako profesjonalny przedsiębiorca powinna tak zorganizować odbiór towaru, aby wypełniać obowiązki przewidziane w przepisach prawa. Tymczasem, mimo szerokich możliwości w tym zakresie skarżąca nie upewniła się przed rozpoczęciem przewozu co do poprawności przesyłanych danych geolokalizacyjnych. Skarżąca nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw i w konsekwencji swym zachowaniem naruszała podstawowe cele ustawy o SENT. Skoro bowiem celem tej ustawy jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a wskazany wymóg należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie jego przestrzegania. System kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny, a podmioty trudniące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania powinny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków.
W konsekwencji zgodzić się należy z organem, że brak nałożenia kary za stwierdzone w niniejszej sprawie uchybienie stanowiłby zachwianie zasady proporcjonalności i stawiałby skarżącą w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów, którzy z różnych przyczyn dokonują nieprawidłowych zgłoszeń SENT i ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu. Stanowiłby zatem zachwianie zasady słuszności i sprawiedliwości. Zaistniały stan faktyczny nie jest skutkiem ponadprzeciętnych okoliczności, natomiast konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków nałożonych ustawą o SENT jest powszechnie znana podmiotom, do których jest skierowana. Organy uwzględniły wszystkie okoliczność sprawy, wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się wymierzając skarżącej karę pieniężną za stwierdzone naruszenie i zasadnie uznały, że nałożona na spółkę kara niewątpliwie będzie miała charakter prewencyjny, czy też dyscyplinujący w odniesieniu do kolejnych przewozów realizowanych przez spółkę.
Na uwzględnienie nie zasługują także pozostałe zarzuty skargi. W szczególności, bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 26 ust. 5 ustawy SENT w związku z art. 145 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez pominięcie pełnomocnika przy doręczaniu pism w prowadzonej sprawie, co zdaniem skarżącej stanowiło złamanie zasady oficjalności doręczeń i doprowadziło do naruszenia ochrony i praw procesowych spółki. Kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 539/22, w którym sąd podkreślił, że ustanowienie pełnomocnika nie odbiera stronie prawa do osobistego podejmowania czynności procesowych, niezależnie od tego, jak szeroki jest zakres udzielonego pełnomocnictwa, a dokonanych przez nią czynności nie niweczy sam fakt pominięcia przez organ pełnomocnika ustanowionego przez stronę skarżącą.
W rozpoznawanej sprawie nie doszło także do naruszenia przepisów art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez brak prowadzenia postępowania w sposób, który budzi zaufanie do organów podatkowych. Przepisy te stanowią, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), organy mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Ordynacji podatkowej). Okoliczności faktyczne sprawy nie budzą wątpliwości, ustalenia poczynione w sprawie znajdują uzasadnienie i podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach Ordynacji podatkowej.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.).
Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy wniosek taki został złożony przez organ, a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI