III SA/Lu 402/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która ustaliła kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. Rolnikowi przyznano rentę strukturalną w 2009 r., jednak później okazało się, że w momencie składania wniosku nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników z powodu prowadzenia działalności gospodarczej, o czym nie poinformował KRUS. W związku z tym organy administracji stwierdziły wydanie decyzji z naruszeniem prawa i wszczęły postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że decyzja organu odwoławczego była prawidłowa. Sąd podzielił stanowisko organu, że płatności z lat 2008-2009, przy założeniu dobrej wiary skarżącego, mogły być przedawnione na podstawie art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004. Jednakże, dla płatności zrealizowanych od stycznia 2010 r. do kwietnia 2018 r. zastosowanie miały inne przepisy (rozporządzenia nr 1122/2009, 65/2011, 809/2014 oraz 2988/95), które nie przewidują badania dobrej wiary ani przedawnienia w takich przypadkach. Sąd podkreślił, że rolnik miał obowiązek informowania KRUS o zmianach okoliczności, a zatajenie prowadzenia działalności gospodarczej było przyczyną błędnego przyznania świadczenia. W związku z tym, nienależnie pobrane płatności z okresu od stycznia 2010 r. do kwietnia 2018 r. podlegają zwrotowi wraz z odsetkami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszy UE, w szczególności w kontekście rent strukturalnych i obowiązku informowania przez beneficjentów.
Dotyczy specyficznej sytuacji przyznania renty strukturalnej i późniejszego ujawnienia okoliczności wykluczających prawo do świadczenia. Interpretacja przepisów unijnych może być złożona.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepisy dotyczące przedawnienia zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, przyznanej przed 2010 r., stosuje się na podstawie rozporządzenia nr 796/2004 przez cały okres wypłaty świadczenia, czy też należy stosować przepisy obowiązujące w poszczególnych okresach wypłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy obowiązujące w poszczególnych okresach wypłaty. Rozporządzenie nr 796/2004 stosuje się do wniosków o pomoc dotyczącą lat gospodarczych rozpoczynających się przed 1 stycznia 2010 r., co nie oznacza, że do wszystkich kolejnych wypłat świadczenia stosuje się te same przepisy.
Uzasadnienie
Renta strukturalna jest świadczeniem okresowym, a przepisy unijne jasno wskazują, że rozporządzenie nr 796/2004 stosuje się do lat gospodarczych rozpoczynających się przed 1 stycznia 2010 r., co nie obejmuje kolejnych lat wypłat po tej dacie. Zmiana wysokości renty w kolejnych latach również przemawia za stosowaniem przepisów właściwych dla danego okresu.
Czy rolnik, który zataił fakt prowadzenia działalności gospodarczej, może powoływać się na dobrą wiarę w celu uniknięcia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przyjęcie dobrej wiary skarżącego może budzić wątpliwości ze względu na zatajenie przez niego faktu prowadzenia działalności gospodarczej, do czego był zobowiązany. Jednakże, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, jeśli nie stwierdzono nieważności aktu.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy przyjął dobrą wiarę skarżącego, ale sąd wskazał, że zatajenie przez rolnika obowiązku informowania o prowadzeniu działalności gospodarczej może podważać jego dobrą wiarę. Niemniej jednak, z uwagi na zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego, sąd nie zakwestionował tej oceny w odniesieniu do płatności z lat 2008-2009.
Czy istnieje przedawnienie roszczenia o zwrot nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej wypłaconych po 1 stycznia 2010 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy mające zastosowanie do płatności zrealizowanych po 1 stycznia 2010 r. (rozporządzenia nr 1122/2009, 65/2011, 809/2014) nie przewidują badania dobrej wiary ani terminu przedawnienia żądania zwrotu.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził stanowisko organu, że rozporządzenia nr 1122/2009, 65/2011 i 809/2014, stosowane do płatności po 2009 r., nie zawierają przepisów o przedawnieniu. W takich przypadkach zastosowanie ma rozporządzenie nr 2988/95, które określa 4-letni okres przedawnienia, biegnący od ustania nieprawidłowości ciągłej, czyli od daty ostatniej wypłaty świadczenia.
Czy nienależnie pobrane płatności z tytułu renty strukturalnej podlegają zwrotowi wraz z odsetkami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nienależnie pobrane płatności podlegają zwrotowi wraz z odsetkami.
Uzasadnienie
Przepisy unijne (art. 80 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014) jednoznacznie przewidują obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności powiększonej o odsetki.
Przepisy (14)
Główne
Ord.pod. art. 47 § § 1
Ordynacja podatkowa
Określa termin płatności kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności jako 60 dni od daty doręczenia decyzji.
u.s.u.s. art. 29
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Reguluje należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.
u.ARiMR art. 29 § ust. 7
Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.
rozp. 796/2004 art. 73 § ust. 1, 4, 5
Rozporządzenie Rady (WE) nr 796/2004
Reguluje obowiązek zwrotu nienależnych płatności, wyłączenia (pomyłka organu, dobra wiara) oraz przedawnienie (10 lat, 4 lata przy dobrej wierze).
rozp. 1122/2009 art. 80 § ust. 1, 2, 3
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009
Reguluje zwrot nienależnych płatności z odsetkami i wyłączenia (pomyłka organu).
rozp. 65/2011 art. 5 § ust. 1, 2, 3
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 65/2011
Reguluje zwrot nienależnych płatności z odsetkami i wyłączenia (pomyłka organu).
rozp. 809/2014 art. 7 § ust. 1, 2, 3
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 809/2014
Reguluje zwrot nienależnych płatności z odsetkami i wyłączenia (pomyłka organu).
rozp. 2988/95 art. 1 § ust. 1, 2
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95
Definiuje nieprawidłowość i cel ochrony interesów finansowych UE.
rozp. 2988/95 art. 3 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95
Określa 4-letni okres przedawnienia, biegnący od ustania nieprawidłowości ciągłej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi nieważność.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
u.s.u.s.r. art. 37 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych rolników
Obowiązek rolnika informowania Kasy o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu.
rozp. MRiRW art. 13
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r.
Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne".
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe zastosowanie przepisów unijnych właściwych dla poszczególnych okresów wypłaty renty strukturalnej. • Nienależnie pobrane świadczenia z okresu po 2009 r. podlegają zwrotowi, ponieważ przepisy nie przewidują badania dobrej wiary ani przedawnienia. • Rolnik miał obowiązek poinformowania o prowadzeniu działalności gospodarczej, a jego zatajenie było przyczyną błędnego przyznania świadczenia.
Odrzucone argumenty
Stosowanie rozporządzenia nr 796/2004 do całego okresu wypłaty renty strukturalnej, niezależnie od daty wypłaty. • Przedawnienie roszczenia o zwrot nienależnie pobranych świadczeń z okresu po 2009 r.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać, że cały niemal 10 letni okres, na jaki renta została przyznana, stanowi jeden okres gospodarczy • nie ma mowy o błędzie innego organu • nieprawidłowość ciągła, a zatem okres przedawnienia biegnie w tym przypadku daty zaprzestania wypłaty renty strukturalnej
Skład orzekający
Ewa Ibrom
sprawozdawca
Jerzy Drwal
przewodniczący
Robert Hałabis
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszy UE, w szczególności w kontekście rent strukturalnych i obowiązku informowania przez beneficjentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznania renty strukturalnej i późniejszego ujawnienia okoliczności wykluczających prawo do świadczenia. Interpretacja przepisów unijnych może być złożona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne przestrzeganie przepisów i informowanie organów o zmianach, nawet jeśli beneficjent działał w dobrej wierze. Pokazuje też złożoność przepisów unijnych dotyczących pomocy rolnej i ich przedawnienia.
“Czy dobra wiara chroni przed zwrotem nienależnie pobranych świadczeń? Sąd wyjaśnia granice przedawnienia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.