III SA/LU 401/25

III SA/Lu 401/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Iwona Tchórzewska /przewodniczący/
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1657
art. 34 § 2 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 21 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz E. W. kwotę 100 zł (sto złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej "organ II instancji", "organ odwoławczy" lub "Wojewódzki Inspektor Sanitarny"), po rozpatrzeniu zażalenia E. W. (dalej "skarżąca", "strona"), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (dalej "organ I instancji", "Powiatowy Inspektor Sanitarny", "wierzyciel") z dnia 13 marca 2025 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy.
Powiatowy Inspektor Sanitarny wystawił w dniu 26 czerwca 2024 r. na skarżącą tytuł wykonawczy, w którym, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657 ze zm.), dalej jako: "ustawa o zwalczaniu zakażeń" lub "ustawa", nakazał skarżącej poddanie jej małoletniej córki A. W. (ur. [...].) obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu, odrze, śwince, różyczce.
Organ I instancji w dniu 26 czerwca 2024 r. złożył do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec skarżącej, w związku z uchylaniem się od obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym.
Pismem z dnia 6 sierpnia 2024 r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zarzucając określenie obowiązku niezgodnie z treścią art. 17 ust. 2 i ust. 4 ustawy o zwalczaniu zakażeń, poprzez pominięcie obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak skutecznej kwalifikacji małoletniej do szczepień, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak indywidualnego kalendarza szczepień, naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie Dz. U. z 2025 r. poz. 132), dalej: "u.p.e.a.", przez przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. – niewłaściwe podanie podstawy prawnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, brak wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.
Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2024 r. organ I instancji oddalił zarzuty skarżącej jako nieuzasadnione.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie.
Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 21 października 2024 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Postanowieniem z dnia 14 listopada 2024 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2024 r. organ odwoławczy nałożył na skarżącą grzywnę w wysokości 1000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 26 czerwca 2024 r. i wezwał zobowiązanego do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie 60 dni od daty doręczenia postanowienia.
Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2024 r. organ II instancji odmówił wstrzymania wykonania postanowienia z dnia 15 listopada 2024 r. w przedmiocie nałożenia w celu przymuszenia zobowiązanej do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 26 czerwca 2024 r.
Jednocześnie w dniu 6 grudnia 2024 r. organ odwoławczy przekazał Ministrowi Zdrowia zażalenie skarżącej złożone w dniu 28 listopada 2024 r. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 listopada 2024 r. o nałożeniu grzywny w celu wykonania obowiązku szczepień ochronnych.
Pismem z dnia 18 lutego 2025 r. skarżąca ponownie wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zarzucając określenie obowiązku niezgodnie z treścią art. 17 ust. 2 i ust. 4 ustawy o zwalczaniu zakażeń, poprzez pominięcie obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak skutecznej kwalifikacji małoletniej do szczepień, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak indywidualnego kalendarza szczepień, naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie Dz. U. z 2025 r. poz. 132), dalej: "u.p.e.a.", przez przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. – niewłaściwe podanie podstawy prawnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, brak wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.
Postanowieniem z dnia 13 marca 2025 r. organ I instancji oddalił zarzuty skarżącego jako nieuzasadnione. Wyjaśnił, że obowiązek szczepień ochronnych wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zwalczaniu zakażeń, a wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych oraz grupy osób obowiązanych do poddania się szczepieniom określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2077), dalej też jako "rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r.", wydane na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy. W przedmiotowym rozporządzeniu wskazano m.in. ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. Uzupełnieniem powyższych regulacji jest Program Szczepień Ochronnych na dany rok ogłaszany corocznie przez Głównego Inspektora Sanitarnego w drodze komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu zakażeń.
Powiatowy Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom wymienionym w tytule wykonawczym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego.
W zażaleniu z dnia 21 marca 2025 r. na postanowienie organu I instancji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 104 § 2 w związku z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2024 r., poz. 572, ze zm.), dalej "k.p.a.", w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak merytorycznego odniesienia się organu do podnoszonych zarzutów, art. 33 § 2 u.p.e.a., poprzez oddalenie zarzutu braku wymagalności obowiązku, art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 124 § 2 w związku z art. 7, art. 8 § 1 i art. 12 k.p.a., poprzez ograniczenie uzasadnienia do szerokiego wskazania podstawy prawnej obowiązku z pominięciem okoliczności podnoszonych w zarzutach, w szczególności co do braku wymagalności obowiązku.
Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że w świetle tytułu wykonawczego brakujące szczepienia ochronne u córki skarżącego to szczepienia przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi i krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince) i różyczce. O braku realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka lekarz z podmiotu leczniczego: N. " w B. (dalej "podmiot leczniczy") poinformował Powiatowego Inspektora Sanitarnego, przesyłając dokument; "Lista opornych uchylających się od szczepień obowiązkowych" z dnia 2 stycznia 2023 r. Powyższe oznacza, że w tej dacie lekarz stwierdził, iż szczepienia ochronne były u dziecka wymagalne z uwagi na upływ terminu do ich wykonania, a jednocześnie brak było przeciwwskazań zdrowotnych do poddania dziecka tym szczepieniom. Przed wydaniem tytułu wykonawczego wierzyciel zwracał się do podmiotu leczniczego z prośbą o udzielenie informacji na temat stanu zdrowia oraz brakujących szczepień ochronnych u córki skarżącej (pismo z dnia 4 czerwca 2024 r.). W odpowiedzi lekarz wskazał, że u dziecka brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, określił brakujące szczepienia ochronne a także poinformował, że rodzice nie wyrażają zgody na wykonanie szczepień. Organ odwoławczy stwierdził, że powyższe potwierdzają również wydruki konsultacji lekarskich dołączone do zarzutów oraz do zażalenia. Zgodnie z tymi wydrukami, w dniach: 12 grudnia 2023 r. oraz 21 sierpnia 2024 r. u dziecka stwierdzono brak przeciwwskazań do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, a szczepienia nie zostały wykonane z powodu braku zgody rodziców.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym dotyczy całej procedury, tj. badania kwalifikacyjnego oraz samego szczepienia ochronnego. Badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego przeprowadzane jest na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu zakażeń, który stanowi, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Oznacza to, że badanie kwalifikacyjne jest nieodłącznym elementem procesu szczepienia, a obowiązek dotyczy wszystkich elementów składowych tego procesu. O szczepieniach, które powinny zostać podane dziecku, decyduje każdorazowo lekarz kierując się aktualną wiedzą medyczną. To lekarz, bazując na aktualnej wiedzy medycznej, określa szczepienia, które mogą zostać podane dziecku.
Organ II instancji za błędne uznał stanowisko skarżącej, która wywodzi uzależnienie wymagalności obowiązku od przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego i wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Organ podkreślił, że wymagalność obowiązku wynika wprost z przepisów prawa.
Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów zażalenia, podnosząc, że wierzyciel należycie i wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, uwzględniając okoliczności faktyczne podnoszone przez stronę. Organ II instancji podzielił stanowisko wierzyciela o braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w związku z uchylaniem się od obowiązkowych szczepień ochronnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Lublinie E. W. zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w całości.
Skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie art. 15 k.p.a., poprzez brak rozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącej, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela;
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia wymagalności obowiązku, brak wykluczenia przeciwwskazań do obowiązkowych szczepień ochronnych, brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, brak ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień;
3. naruszenie art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. w związku z art. 18 ust. 2 u.p.e.a., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego;
4. naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumentację na poparcie swoich zarzutów. Skarżąca podniosła, że obowiązek szczepień nie może być uznany za wymagalny w kształcie określonym w tytule wykonawczym. Wskazał, że tytuł zobowiązuje do poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym, wskazując na terminy szczepień, które upłynęły. Zgodnie z Komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych ogłaszanym corocznie w przypadku dzieci i młodzieży, u których z różnych przyczyn (np. długotrwałe odroczenie terminu szczepienia, niedopełnienie obowiązku szczepień, przesłanki epidemiologiczne lub organizacyjne w zakresie szczepień) nie przeprowadzono obowiązkowych szczepień ochronnych w terminach wskazanych w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych szczepienia wyrównawcze należy prowadzić według indywidualnego planu szczepień - indywidualnego kalendarza szczepień, zwanego dalej "IKSz". Przyczyna braku szczepień nie ma przy tym znaczenia.
Skarżąca podniosła, że jej córka była poddawana wielokrotnie lekarskim badaniom kwalifikacyjnym (12 grudnia 2023 r. i 21 sierpnia 2024 r.). W trakcie tych wizyt lekarz POZ nie wykluczył u małoletniej żadnych przeciwwskazań do szczepień ochronnych i nie zakwalifikował dziecka do szczepienia. Oznacza to, zdaniem skarżącego, że wymagalność obowiązku nie została w ogóle określona przez lekarza POZ. Skarżący wskazywał na brak w aktach sprawy zaświadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 4 ustawy, które potwierdzałoby, że małoletnia została zakwalifikowana do obowiązkowych szczepień ochronnych.
Skarżąca podkreśliła, że nigdy nie kwestionowała obowiązku szczepień, jednak ograniczenie podstawy prawnej obowiązku do art. 5 ustawy o zwalczaniu zakażeń uznać należy za niewystarczające. W tytule wykonawczym nie wskazano również podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, jednak nie z powodu uwzględniania podniesionych w niej zarzutów.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 21 maja 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego oddalające zarzuty E. W. w sprawie egzekucji administracyjnej w związku z uchylaniem się przez skarżącego od obowiązku poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym.
Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego.
Stosownie zaś do art. 26 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.
Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie zarzutu, w którym oddala zarzut, uznaje zarzut w całości lub w części, albo stwierdza niedopuszczalność zarzutu.
Zarzut w postępowaniu jest środkiem służącym do ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionujący dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. np. wyrok NSA z 29 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 546/21).
Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, że w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest zatem wyłącznie treść tych zarzutów, a zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Postępowanie wszczęte na skutek zgłoszenia zarzutów ma charakter wpadkowy w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że w dniu 26 czerwca 2024 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny wystawił tytuł wykonawczy zobowiązujący skarżącą do poddania małoletniej córki A. W., ur. [...] obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, śwince i różyczce.
Podstawę wydania tytułu wykonawczego stanowiło niedopełnienie obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na poddaniu małoletniej córki skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca była informowana o konieczności wykonania wskazanego obowiązku pismem z dnia 2 listopada 2023 r. Z uwagi na nieskuteczność tej informacji, wierzyciel wystosował w dniu 12 grudnia 2023 r. upomnienie, w którym wezwał skarżącą do wykonania obowiązku. W tytule wykonawczym jako podstawę prawną obowiązku wskazano art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń. W oparciu o powyższy tytuł wykonawczy wierzyciel wystąpił do właściwego organu o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Pismem z dnia 6 sierpnia 2024 r. skarżąca wniosła zarzuty podnosząc określenie obowiązku niezgodnie z treścią art. 17 ust. 2 i ust. 4 ustawy o zwalczaniu zakażeń, poprzez pominięcie obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak skutecznej kwalifikacji małoletniej do szczepień, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak indywidualnego kalendarza szczepień, naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a., przez przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. – niewłaściwe podanie podstawy prawnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, brak wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.
Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2024 r. organ I instancji oddalił zarzuty skarżącej jako nieuzasadnione i wyjaśnił, że obowiązek szczepień ochronnych wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zwalczaniu zakażeń, a wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych oraz grupy osób obowiązanych do poddania się szczepieniom określa rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r., wydane na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy.
Następnie skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji, w którym zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 104 § 2 w związku z art. k.p.a., w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak merytorycznego odniesienia się organu do podnoszonych zarzutów, art. 33 § 2 u.p.e.a., poprzez oddalenie zarzutu braku wymagalności obowiązku, art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 124 § 2 w związku z art. 7, art. 8 § 1 i art. 12 k.p.a., poprzez ograniczenie uzasadnienia do szerokiego wskazania podstawy prawnej obowiązku z pominięciem okoliczności podnoszonych w zarzutach, w szczególności co do braku wymagalności obowiązku.
Postanowieniem z dnia 21 października 2024 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wymienił brakujące szczepienia ochronne u córki skarżącej i wyjaśnił obowiązujące zasady dotyczące wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Organ II instancji odniósł się także do zarzutów zażalenia i uznał za błędne stanowisko skarżącej, która wywodzi uzależnienie wymagalności obowiązku od przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego i wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Organ odwoławczy nie uwzględnił pozostałych zarzutów zażalenia, wyjaśniając, że wierzyciel należycie i wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, uwzględniając okoliczności faktyczne podnoszone przez stronę. Organ II instancji podzielił stanowisko wierzyciela o braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w związku z uchylaniem się od obowiązkowych szczepień ochronnych.
Podkreślić należy, że pismem z dnia 18 lutego 2025 r. skarżąca ponownie wniosła zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego z dnia 26 czerwca 2024 r. Ponownie wniesione zarzuty są o identycznej treści co zarzuty z dnia 6 sierpnia 2024 r. Organy ponownie rozpatrzyły zarzuty w sytuacji, gdy wcześniej wydano rozstrzygnięcia w których przedmiotem były zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego. Identycznej treści są również zarzuty podniesione w zażaleniach z dnia 6 września 2024 r. i z dnia 21 marca 2025 r.
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Organy administracji obu instancji prawidłowo uznały zarzut braku wykonalności obowiązku szczepień u córki skarżącej za niezasadny. Jednakże należy zauważyć, że zagadnienie to było już przedmiotem postępowania i nie jest dopuszczalne ponowne merytoryczne rozpoznanie tego samego zarzutu w toku postępowania egzekucyjnego.
Mając na uwadze powyższe, rolą organu II instancji było uchylić postanowienie organu I instancji. Z treści art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. wynika, że wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Na dzień 21 maja 2025 r. (data wydania zaskarżonego postanowienia) organ odwoławczy powinien stwierdzić niedopuszczalność zarzutu z lutego 2025 r., ponieważ przedmiotem rozpatrzenia jest wcześniejszy zarzut z sierpnia 2024 r.
W niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie. Ponownie rozpoznając sprawę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uwzględni powyższe stanowisko Sądu.
Z tych wszystkich względów i na podstawie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu – sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.