III SA/Lu 393/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-11-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kara dyscyplinarnastraż pożarnaochrona danych osobowychnaruszenie dyscyplinyodpowiedzialność dyscyplinarnapostępowanie administracyjneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił karę dyscyplinarną upomnienia nałożoną na strażaka za rzekome naruszenie ustawy o ochronie danych osobowych, stwierdzając brak podstaw prawnych do jej nałożenia.

Strażak A.Z. został ukarany dyscyplinarnie upomnieniem za naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych, polegające na skserowaniu wykazu adresów pracowników. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i komisja dyscyplinarna utrzymały karę w mocy. Skarżący argumentował, że wykaz nie był dokumentem urzędowym, a jego działanie nie naruszało przepisów o ochronie danych. WSA w Lublinie uchylił zaskarżone orzeczenie, uznając, że organy straży pożarnej nie miały podstaw prawnych do nałożenia kary dyscyplinarnej, ponieważ czyn przypisany strażakowi nie stanowił przestępstwa ani wykroczenia, a jedynie potencjalne naruszenie dyscypliny służbowej, które nie było podstawą do ukarania.

Sprawa dotyczyła skargi strażaka A.Z. na decyzję Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy karę dyscyplinarną upomnienia nałożoną przez Komendanta Powiatowego PSP. Kara została wymierzona za naruszenie dyscypliny służbowej polegające na naruszeniu przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez skserowanie wykazu adresów i telefonów pracowników Komendy Powiatowej PSP. Strażak kwestionował zasadność kary, argumentując, że wykaz nie miał cech dokumentu urzędowego, nie posiadał klauzuli poufności, a jego działanie było uzasadnione potrzebą udokumentowania własnego adresu zamieszkania w toczącym się postępowaniu. Podkreślał, że przedłożył kopię wykazu podmiotowi, który sam go sporządził, co wyklucza naruszenie tajemnicy służbowej. Komisja Dyscyplinarna uznała wykaz za dokument zawierający dane osobowe podlegające ochronie i uznała, że strażak nie potrafił wyjaśnić, w jaki sposób wszedł w jego posiadanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone orzeczenie. Sąd stwierdził, że czyn przypisany strażakowi, polegający na naruszeniu przepisów o ochronie danych osobowych, jest penalizowany w art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, a o jego popełnieniu może decydować wyłącznie właściwy sąd wyrokiem skazującym. Organy Państwowej Straży Pożarnej nie złożyły zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, co wykluczało podstawę do wymierzenia kary dyscyplinarnej na podstawie art. 115 ust. 2 ustawy o PSP. Działanie strażaka potraktowano jako naruszenie dyscypliny służbowej, co również nie stanowiło podstawy do ukarania zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy o PSP. Sąd uznał, że organy orzekające oparły się na pozaustawowej podstawie, naruszając tym samym przepisy ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. W związku z tym, sąd uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych, które jest czynem penalizowanym, może być podstawą do ukarania dyscyplinarnego tylko wtedy, gdy zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Organy straży pożarnej nie są uprawnione do zastępowania sądu w tej kwestii.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czyn przypisany strażakowi, polegający na naruszeniu ustawy o ochronie danych osobowych, jest czynem penalizowanym. O jego popełnieniu może decydować wyłącznie sąd wyrokiem skazującym. Organy straży pożarnej nie złożyły zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, co wykluczało podstawę do wymierzenia kary dyscyplinarnej. Potraktowanie tego jako naruszenia dyscypliny służbowej również nie było uzasadnione przepisami ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.p.s.p. art. 115 § 1

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

u.p.s.p. art. 115 § 2

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

u.o.d.o. art. 23 § 1

Ustawa o ochronie danych osobowych

u.o.d.o. art. 23 § 2

Ustawa o ochronie danych osobowych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s.p. art. 118 § 1

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

u.p.s.p. art. 30 § 1

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

u.o.d.o. art. 49 § 1

Ustawa o ochronie danych osobowych

u.o.d.o. art. 6

Ustawa o ochronie danych osobowych

u.p.s.p. art. 124n

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy straży pożarnej nie miały podstaw prawnych do nałożenia kary dyscyplinarnej za naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych, gdyż czyn ten jest penalizowany i jego stwierdzenie należy do wyłącznej kompetencji sądu. Brak zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez organy ścigania wyklucza możliwość nałożenia kary dyscyplinarnej na podstawie art. 115 ust. 2 ustawy o PSP. Naruszenie dyscypliny służbowej, jako podstawa do ukarania, nie zostało wymienione w art. 115 ust. 1 ustawy o PSP.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów straży pożarnej, że wykaz adresów jest dokumentem zawierającym dane osobowe i jego kserowanie stanowi naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych oraz dyscypliny służbowej.

Godne uwagi sformułowania

O tym, czy skarżący dopuścił się jego naruszenia [czynu z art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych] może decydować wyłącznie właściwy Sąd, wydając wyrok skazujący. Żaden inny organ nie jest natomiast uprawniony do zastępowania Sądu. Organy orzekające, pociągając skarżącego do odpowiedzialności dyscyplinarnej oparły się na pozaustawowej podstawie, naruszając tym samym art. 115 ust. 1 i 2 ww. ustawy w stopniu wpływającym na wynik sprawy.

Skład orzekający

Jerzy Marcinowski

przewodniczący-sprawozdawca

Jadwiga Pastusiak

sędzia

Marek Zalewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku podstaw prawnych do nakładania kar dyscyplinarnych przez organy administracji za czyny penalizowane, które wymagają rozstrzygnięcia sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza PSP i odpowiedzialności dyscyplinarnej, ale zasada prawna ma szersze zastosowanie do innych służb mundurowych i organów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie granic kompetencji organów administracji i sądów, szczególnie w kontekście odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej.

Strażak ukarany za kserowanie listy, sąd: organy nie zastąpią sądu!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 393/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jadwiga Pastusiak
Jerzy Marcinowski /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Zalewski
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Skarżony organ
Komisja Orzekająca
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 147 poz 1230
Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej upomnienia 1/ uchyla zaskarżone orzeczenie; 2/ określa, że orzeczenie to nie może być wykonane w całości; 3/ zasądza od Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego kwotę 292,80 /dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100/ złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Komendant Powiatowy Straży Pożarnej, działając na podstawie art. 118 ust. 1 w zw. z art. 30 ust 1 i art. 115 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.), wymierzył st. sekcyjnemu A. Z. karę dyscyplinarną upomnienia "za naruszenie dyscypliny służbowej polegające na naruszeniu art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23.08.1997 r. o ochronie danych osobowych".
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że dokument "Adresy i telefony Pracowników KP PSP i JRG sporządzono na potrzeby Komendy Powiatowej PSP dla prawidłowego jej funkcjonowania oraz sprawnej organizacji i prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczych.
Przechowywany był w Powiatowym Stanowisku Kierowania KP PSP w. Administratorem tych danych teleadresowych jest Komendant Powiatowy PSP.
A. Z., posiadając ten dokument bez zgody administratora tzn. wykonując kserokopię naruszył prawo w zakresie ochrony danych osobowych, stanowiących tajemnicę służbową.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. Z. zarzucając, że wykazu nie można uznać za dokument, gdyż nie posiada on cech dokumentu urzędowego, ponieważ nie zawiera pieczęci urzędowej, podpisów osoby sporządzającej i zatwierdzającej, numeru ewidencyjnego ani klauzuli "dla celów służbowych".
Odwołujący się podniósł, że wykazu nie ukradł ani nie wyłudził. Wykazy takie nie wiadomo od jakiego czasu i przez kogo pozostawion,e znajdowały się w szatni Komendy Powiatowej PSP a tym samym w jego szafce.
Komendant Powiatowy PSP, prowadząc na niego nagonkę od dłuższego czasu, w dniu [...] grudnia 2004 r. postawił kolejny zarzut, że zataił przed komendą swój czasowy adres zamieszkania w Ł. przy ul. G. Tymczasem adres ten był znany komendzie, gdyż znajduje się w przedmiotowym wykazie i w dokumentacji postępowania. Z tych przyczyn A. Z. sporządził kserokopię wykazu i załączył do odwołania złożonego do Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. Wykaz dotyczył osobiście odwołującego się i jego sprawy, a kserokopię wykazu złożył drogą służbową za pośrednictwem Komendanta Powiatowego PSP. Zdaniem A. Z. w przedmiotowej sprawie, powinien mieć zastosowanie art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych.
Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej orzeczeniem z dnia [...] maja 2005 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2005 r.
W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, że "Wykaz adresów i telefonów pracowników KP PSP" jest dokumentem, który w świetle art. 6 ustawy o ochronie danych osobowych stanowi materiał zawierający dane osobowe, podlegające prawnej ochronie. Obwiniony nie potrafił wyjaśnić, w jaki sposób wszedł w posiadanie przedmiotowego wykazu. T. A. Z., że wykazy znajdowały się w szatni Komendy podważa wiarygodność przedstawionej przez niego wersji rozpowszechniania dokumentu. Nie jest wiadome na przykład, do jakich celów dokument mógł być wykorzystywany w sytuacji, gdy był on przechowywany w szafce obwinionego od 1999 r.
A. Z. przekonywał, że wykaz potrzebny był jedynie w celu udokumentowania jego miejsca zamieszkania w prowadzonej sprawie dotyczącej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Tymczasem obwiniony nie zwracał się ani razu do administratora danych z prośbą o dostarczenie mu wyciągu z tego dokumentu.
Skargę sądową na powyższą decyzję złożył A. Z., zarzucając naruszenie art. 3 ustawy o ochronie danych osobowych.
W ocenie skarżącego ustawa o ochronie danych osobowych nie miała do niego zastosowania, a tym samym nie mógł on naruszyć jej postanowień zawartych w art. 23 ust. 1 i 2. W związku z tym kara dyscyplinarna została udzielona bez podstawy prawnej.
Przedmiotowy wykaz nie ma cech dokumentu i nie jest zaopatrzony klauzulą poufności. Charakter i przeznaczenie wykazu przemawiają za tym, że był on dostępny dla strażaków PSP.
Skarżący uzyskał zestawienie przed laty i przechowywał je do wykorzystania w celu, dla jakiego został sporządzony. W prowadzonym postępowaniu nie udowodniono, że uzyskał je w innym czasie i w inny niedozwolony sposób .
Organy orzekające pominęły w swojej ocenie fakt, że skarżący przedłożył kopię zestawienia podmiotowi, który sam je sporządził, co z definicj wyklucza naruszenie tajemnicy służbowej.
W odpowiedzi na skargę Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w wnosiła o jej oddalenie.
Sąd , nie będąc związany zarzutami skargi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z regulacji zawartej w art. 115 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.) wynika, że strażak ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną:
- za zawinione, nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych,
- za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem,
- za popełnione przestępstwa lub wykroczenia, niezależnie od odpowiedzialności karnej.
Ustawodawca przewidział zatem zamknięty katalog podstaw, powodujących odpowiedzialność dyscyplinarną strażaka.
Z decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy orzeczeniem z dnia [...] maja 2005 r. wydanym przez Komisję Dyscyplinarną przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej wynika, że A. Z. wymierzono karę dyscyplinarną " (...) za naruszenie dyscypliny służbowej polegające na naruszeniu art. 23 ust.1 i 2 ustawy z dnia 28.08.1997 r. o ochronie danych osobowych".
Analizując rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej stwierdzić naprzód należy, że czyn, o którym mowa w art. 23 ust .1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych jest penalizowany (por. art. 49 ust. 1 cyt. ustawy).
O tym, czy skarżący dopuścił się jego naruszenia może decydować wyłącznie właściwy Sąd, wydając wyrok skazujący. Żaden inny organ nie jest natomiast uprawniony do zastępowania Sądu.
Z akt sprawy nie wynika, aby organy Państwowej Straży Pożarnej złożyły zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez skarżącego. Skoro tak, to nie istniała podstawa do wymierzenia kary dyscyplinarnej na podstawie art. 115 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (odpowiedzialność dyscyplinarna jest w tym wypadku wtórna).
Działanie skarżącego potraktowano jako "naruszenie dyscypliny służbowej". Tego rodzaju podstawa nie jest również wymieniona w art. 115 ust. 1 ww. ustawy, a tym samym nie stanowi deliktu dyscyplinarnego.
W tych warunkach stwierdzić należy, że organy orzekające, pociągając skarżącego do odpowiedzialności dyscyplinarnej oparły się na pozaustawowej podstawie, naruszając tym samym art. 115 ust. 1 i 2 ww. ustawy w stopniu wpływającym na wynik sprawy.
Mając na uwadze treść art. 124n ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ponownie rozpatrując odwołanie należy wydać orzeczenie uchylające decyzję organu I instancji i umarzające postępowanie (por. art. 17 § 1 pkt 2 i art. 437 § 2 kpk).
Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcia zawarte w pkt II i III uzasadniają przepisy art. 152 i art. 200 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI