III SA/Lu 391/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. B. na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego o solidarnej odpowiedzialności za zwrot środków unijnych, uznając, że wniosek o upadłość spółki został złożony po terminie.
Sąd oddalił skargę M. B. na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego utrzymującą w mocy orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zwrot środków unijnych przez spółkę K. I. Sp. z o.o. Sąd uznał, że mimo złożenia wniosku o upadłość, nie został on złożony we "właściwym czasie", co jest warunkiem wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu. Bezskuteczność egzekucji wobec spółki została potwierdzona, a skarżący nie wykazał przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. B. na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego, która utrzymała w mocy orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zwrot środków unijnych przez zlikwidowaną K. I. Spółkę z o.o. Spółka została zobowiązana do zwrotu 25 280,08 zł z powodu naruszenia procedur finansowania projektów unijnych. Po bezskutecznej egzekucji wobec spółki, organ orzekł o solidarnej odpowiedzialności M. B. jako byłego prezesa zarządu i likwidatora. Kluczową kwestią sporną była ocena, czy skarżący podjął działania zwalniające go z odpowiedzialności, w szczególności czy wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony "we właściwym czasie". Sąd, analizując przepisy Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego, uznał, że oddalenie wniosku o upadłość z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania świadczy o jego spóźnionym złożeniu. Skarżący nie wykazał również innych przesłanek egzoneracyjnych, takich jak wskazanie majątku spółki umożliwiającego zaspokojenie wierzycieli. Sąd nie uznał za wiążące dla siebie ustaleń innych sądów i organów administracji, które mogłyby sugerować złożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie, podkreślając niezależność postępowania administracyjnego w zakresie oceny przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, członek zarządu może ponosić solidarną odpowiedzialność, jeśli wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we "właściwym czasie", a egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oddalenie wniosku o upadłość z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania świadczy o jego spóźnionym złożeniu, co nie wyłącza odpowiedzialności członka zarządu. Skarżący nie wykazał również innych przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
o.p. art. 107 § § 1
Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie.
o.p. art. 116 § § 1
Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub otwarto postępowanie restrukturyzacyjne, albo że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy, oraz nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości w znacznej części.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.f.p. art. 184 § ust. 1
Ustawa o finansach publicznych
Dotyczy procedur związanych z wykorzystaniem środków publicznych.
u.f.p. art. 207 § ust. 1
Ustawa o finansach publicznych
Określa przypadki zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich.
u.f.p. art. 60 § pkt 6
Ustawa o finansach publicznych
Należności z tytułu zwrotu środków unijnych są niepodatkowymi należnościami budżetowymi.
u.f.p. art. 66b § ust. 2
Ustawa o finansach publicznych
Osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń.
p.u. art. 11 § ust. 1a
Prawo upadłościowe
Domniemywa się niewypłacalność, gdy opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.
p.u. art. 21 § ust. 1
Prawo upadłościowe
Obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od dnia wystąpienia podstawy.
k.s.h. art. 299 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki w przypadku bezskutecznej egzekucji.
k.s.h. art. 299 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Przesłanki zwalniające członka zarządu z odpowiedzialności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezskuteczność egzekucji wobec spółki. Niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we "właściwym czasie" przez członka zarządu. Brak wykazania przez skarżącego przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności.
Odrzucone argumenty
Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Naruszenie art. 2 Konstytucji RP (zaufanie do państwa). Naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. i art. 84 k.p.a. (nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego). Naruszenie art. 80 k.p.a. i art. 7 k.p.a. (dowolna ocena dowodów). Naruszenie art. 365 § 1 k.p.c. (nieuzasadnione pominięcie dowodów z innych postępowań).
Godne uwagi sformułowania
Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na to, że majątek spółki nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego świadczył bowiem o tym, że w dacie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wniosek ten był spóźniony, a więc nie był złożony we "właściwym czasie". Pojęcie "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w rozumieniu art. 116 § 1 o.p. nie zostało zdefiniowane w przepisach Ordynacji podatkowej i w tym zakresie należy odwołać się do przepisów Prawa upadłościowego.
Skład orzekający
Jerzy Drwal
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Kosowska
sędzia
Iwona Tchórzewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"właściwego czasu\" na złożenie wniosku o upadłość w kontekście odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki, a także zasady oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z odpowiedzialnością za zwrot środków unijnych, ale jego wnioski dotyczące terminu złożenia wniosku o upadłość mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej byłego prezesa za długi spółki, co jest zawsze interesujące dla przedsiębiorców i prawników. Kluczowe jest tu rozstrzygnięcie dotyczące "właściwego czasu" na złożenie wniosku o upadłość, co ma praktyczne znaczenie.
“Czy złożenie wniosku o upadłość po terminie oznacza osobistą odpowiedzialność za długi spółki? WSA w Lublinie wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 25 280,08 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 391/25 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2025-11-27 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-07-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Agnieszka Kosowska Iwona Tchórzewska Jerzy Drwal /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Inne Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 111 art. 107 § 1, art. 116 § 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk-Ożóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 23 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 23 maja 2025 r., nr [...] Zarząd Województwa Lubelskiego, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego M. B., byłego prezesa zarządu, a następnie likwidatora zlikwidowanej K. I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P., utrzymał w mocy decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 27 czerwca 2023 r., nr [...], orzekającą o solidarnej odpowiedzialności M. B. za zaległości K. I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. w zapłacie zobowiązania określonego w decyzji Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 23 marca 2021 r., nr [...], w sprawie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco. Ostateczną decyzją Zarządu Województwa Lubelskiego (dalej jako "organ") z dnia 23 marca 2021 r. zobowiązano K. I. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (dalej również jako "spółka") do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483), dalej "u.f.p.", w łącznej wysokości 25 280,08 zł. Powodem żądania zwrotu ww. kwoty było niedokonanie przez stronę zwrotu niewykorzystanej części otrzymanych transz dofinansowania w wyznaczonym terminie, a tym samym naruszenie § 30 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 nr [...] z dnia 10 stycznia 2017 r. (dalej: "umowa o dofinansowanie"). Spółka nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również nie wniosła skargi do sądu administracyjnego na powyższą decyzję. W związku z nieuregulowaniem przez spółkę należności orzeczonej do zwrotu, organ skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego Poznań-Grunwald w Poznaniu wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec spółki na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2021 r., nr [...] Postanowieniem z dnia 14 lutego 2022 r. organ egzekucyjny postanowił o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie wystawionego tytułu egzekucyjnego. Pismem z dnia 30 czerwca 2022 r. organ poinformował M. B. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie określenia solidarnej odpowiedzialności jako osoby trzeciej za obowiązania spółki określone decyzją z dnia 23 marca 2021 r. Po zgromadzeniu materiału dowodowego, decyzją z dnia 27 czerwca 2023 r. Zarząd Województwa Lubelskiego orzekł o solidarnej odpowiedzialności M. B. - byłego prezesa zarządu, a następnie Likwidatora zlikwidowanej spółki K. I. z siedzibą w P. za: - zobowiązania (zaległości) K. I. Spółki z o.o. z siedzibą w P. wynikające z ostatecznej decyzji Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 23 marca 2021 r. zobowiązującej do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. w kwocie 25 280,08 zł; - odsetki od powyższej zaległości w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od dnia 3 lipca 2018 r. do dnia 26 lipca 2022 r. oraz od dnia 25 lutego 2019 r. do dnia 26 lipca 2022 r., w łącznej wysokości 8 595,00 zł; - koszty upomnienia w wysokości 11,60 zł. W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zarząd Województwa Lubelskiego utrzymał w mocy decyzję z dnia 27 czerwca 2023 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia 23 maja 2025 r. organ wyjaśnił, że kwota środków do zwrotu stanowiła niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, o której mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p. Zgodnie z art. 107 § 1 o.p. w przypadkach i w zakresie przewidziany przewidzianym w Rozdziale 15 o.p. za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Osoby trzecie odpowiadają całym swoim majątkiem, przy czym przesłanki odpowiedzialności są ściśle określone w przepisach o.p. i wiążą się z zaistnieniem określonego w ustawie stanu faktycznego. Zgodnie z art. 116 § 1 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1558 z późn. zm.) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w przywołanej ustawie, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W myśl art. 116b § 1 o.p. likwidatorzy spółki, z wyjątkiem likwidatorów ustanowionych przez sąd, odpowiadają za zaległości podatkowe spółki powstałe w czasie likwidacji, natomiast zgodnie z art. 116b § 3 o.p. do odpowiedzialności likwidatorów stosuje się odpowiednio przepisy art. 116 i art. 116a. Zgodnie z art. 116 § 4 o.p. przepisy § 1 - 3 stosuje się również do byłego członka zarządu. Dalej organ wyjaśnił, że wskazane powyżej przepisy zawierają zarówno przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności członka organu zarządzającego, które muszą być spełnione łącznie, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz przesłanki negatywne, które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności. Do przesłanek pozytywnych, w przypadku których ciężar dowodzenia spoczywa na organie, zaliczyć należy: 1) okoliczność, że dana osoba pełniła funkcję członka organu zarządzającego w dniu powstania naruszeń określonych w art. 207 ust. 1 u.f.p. (art. 66b ust. 2 u.f.p.), 2) stwierdzenie bezskuteczności egzekucji prowadzonej w stosunku do majątku spółki (art. 116 § 1 o.p.). Przesłankami negatywnymi są natomiast okoliczności, do których wykazania zobowiązany jest członek organu zarządzającego (w tym przypadku skarżący), a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zobowiązania spółki, tj. złożenie w odpowiednim czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, otwarcie w tym czasie postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne lub też wykazanie, że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy oraz wskazanie mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Organ wyjaśnił, że bezskuteczność egzekucji została potwierdzona postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego Poznań-Grunwald z dnia 14 lutego 2022 r. o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu [...] 2021 r. wobec spółki. W ocenie organu egzekucyjnego, zgromadzony w sprawie materiał uprawdopodabnia, że w toku prowadzonej egzekucji nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, a tym samym spełniona została przesłanka określona w art. 29 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, z późn. zm.), dalej jako "u.p.e.a.". Egzekucja skierowana do rachunku bankowego spółki prowadzonego przez Santander Bank Polska S.A. okazała się całkowicie bezskuteczna. Zapytania kierowane za pośrednictwem międzybankowej aplikacji Ognivo nie dały rezultatu w postaci ustalenia innych rachunków bankowych prowadzonych na rzecz spółki. Z danych podmiotu przekazanych w ramach STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) nie ustalono innych niż ww. rachunków bankowych należących do zobowiązanej spółki. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego skierowano zapytania do Ministerstwa Cyfryzacji Departamentu Utrzymania i Rozwoju - Centralnej Ewidencji Pojazdów oraz Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych. W odpowiedzi uzyskano informację, iż zobowiązana spółka nie posiada pojazdów ani nieruchomości. Z protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego sporządzonym w dniu 26 lutego 2020 r. wynika, że spółka nie posiada faktycznej siedziby pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych (wygasła umowa najmu) oraz nie prowadzi działalności gospodarczej. Według oświadczenia M. B. spółka nie posiada żadnego majątku nieruchomego ani środków transportu. Środki trwałe wyszczególnione w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych w roku 2020, tj. 6 sztuk notebook Deel, 2 sztuki notebook Lenovo, 1 sztuka serwer plików QNAP, 1 sztuka Apple iPad, w większości nie odzyskane przez spółkę z opuszczonych biur, zostały zajęte i odebrane przez komornika sądowego. Z informacji zawartych w systemie informatycznym Urzędu Skarbowego Poltax wynika, że spółka jako adresy prowadzenia działalności gospodarczej wskazała różne lokalizacje na terenie kraju. M. B. oświadczył, że jako podmiot realizujący projekty szkoleniowe z udziałem UE w różnych województwach, spółka była zobligowana do posiadania biur lokalnych w celu obsługi osób szkolonych i bezrobotnych. Były to miejsca prowadzenia działalności bez wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. We wszystkich województwach były to umowy o najem nieruchomości. Adresy, według ustaleń organu egzekucyjnego, nie są aktualne, umowy najmu lokali zostały wypowiedziane przez spółkę lub ich właścicieli. M. B. przedstawił wierzytelności spółki, jednak dłużnicy zajętej wierzytelności udzielili odpowiedzi, z których wynika, iż wierzytelność nie istnieje lub nie odebrali awizowanych pism. Jedna z pięciu spółek do których skierowano zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej na podstawie własnych tytułów wykonawczych w odpowiedzi na przedmiotowe zajęcie uznała wierzytelność wynikającą z nieopłaconej faktury na kwotę 1 230,00 zł, pozostałe udzieliły odpowiedzi negatywne. Pismem z dnia 20 sierpnia 2020 r. organ egzekucyjny skierował zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w spółce M. Sp. z o.o. W odpowiedzi dłużnik zajętej wierzytelności oświadczył, że posiada wobec ww. spółki wierzytelność w kwocie [...] zł, ale ponieważ powstała ona w całości przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, jest objęta układem ze wszystkimi tego konsekwencjami. Wobec czego brak jest podstaw do przekazania organowi egzekucyjnemu należności wskazanych w zawiadomieniu. Organ egzekucyjny w oparciu o informacje zawarte w aplikacji WRO System, JPK, skierował zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnych zobowiązanej spółki. Egzekucja okazała się bezskuteczna, albowiem dłużnicy zajętej wierzytelności oświadczyli, iż nie posiadają żadnych zobowiązań wobec ww. spółki. Na podstawie danych zawartych w systemie informatycznym Poltax Urzędu Skarbowego nie ustalono źródeł dochodu zobowiązanej spółki, do których można by skierować egzekucję. Ostatnią złożoną przez zobowiązaną spółkę deklaracją była [...] z kwotą dokumentu 0,00 zł. Z informacji uzyskanych z Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień 24 czerwca 2021 r.) wynikało, że spółka nie posiadała nowego adresu siedziby. Odnosząc się do drugiej, wynikającej z art. 116 § 2 o.p., przesłanki pozytywnej, Zarząd Województwa Lubelskiego wyjaśnił, że M. B. pełnił funkcję prezesa zarządu K. I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będąc jednocześnie jedynym członkiem zarządu uprawnionym do reprezentowania spółki co najmniej od dnia 27 lutego 2018 r. (data dokonania wpisu w rejestrze) do dnia [...] 2023 r. (data podjęcia uchwały w sprawie rozwiązania spółki K. I. i otwarcia jej likwidacji). W dniu [...] 2023 r. podczas Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników podjęto, w formie aktu notarialnego, Repertorium A Nr [...], uchwałę nr 1 w sprawie rozwiązania K. I. Sp. z o.o. i otwarcia jej likwidacji, która weszła w życie z dniem jej podjęcia. Od dnia [...] 2023 r. M. B. pełnił funkcję likwidatora K. I. Sp. z o.o. w likwidacji uprawnionego do samodzielnego składania oświadczeń woli w imieniu spółki. W dniu 15 listopada 2023 r. została podjęta uchwała zgromadzenia wspólników nr [...]/2023 o zakończeniu likwidacji spółki i z dniem [...] 2024 r. spółka została wykreślona z KRS. W niniejszej sprawie nieprawidłowość dotyczyła niedokonania zwrotu niewykorzystanego w projekcie dofinansowania w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia realizacji projektu. Zgodnie z umową o dofinansowanie realizacja projektu powinna zakończyć się w dniu 31 lipca 2019 r. Tym samym jako datę wystąpienia nieprawidłowości ustalono dzień 30 sierpnia 2019 r. Strona pełniła funkcję prezesa zarządu w momencie wystąpienia nieprawidłowości, tj. w dniu 30 sierpnia 2019 r. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego zaistniały pozytywne przesłanki, o których mowa w art. 116 § 1 o.p. i art. 66b ust. 2 u.f.p. warunkujące ustalenie solidarnej odpowiedzialności Strony za ciążące na Spółce zaległości w zapłacie zobowiązań z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w związku z realizacją projektu nr [...] Odnosząc się do okoliczności uwalniających członka zarządu spółki od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 1 o.p., tj. wykazania złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego, albo wykazania braku winy w niepodjęciu tych działań, organ odwoławczy stwierdził, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony przez M. B., w związku z czym art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. nie znajduje zastosowania. Sporna pozostaje natomiast terminowość jego złożenia. Organ wyjaśnił, że skarżący złożył do Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu XI Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, datowany na 29 lipca 2019 r. Postanowieniem z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt XI GU 724/19, wniosek został oddalony z uwagi na brak majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania. Po rozpoznaniu wniesionego przez stronę zażalenia, postanowieniem z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt X Gz 423/20 Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział X Gospodarczy Odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Postanowieniem Sądu Rejonowego Poznań Stare - Miasto w Poznaniu XI Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z dnia 14 grudnia 2020 r., sygn. akt XI GU 1129/20 ustanowiono tymczasowego nadzorcę sądowego, celem ustalenia aktualnej sytuacji majątkowej dłużnika. Pismem z dnia 19 stycznia 2021 r. tymczasowy nadzorca przedłożył do Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu XI Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych sprawozdanie obrazujące aktualną sytuację finansową dłużnika spółki, w którym wskazał, że jej majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania określonych w art. 230 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe, jak i kosztów określonych w art. 230 ust. 2 ustawy prawo upadłościowe. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2021 r., sygn. akt XI GU 1129/20 Sąd Rejonowy Poznań Stare Miasto w Poznaniu XI Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych na podstawie art. 13 ust. 1 p.u. oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika z uwagi na fakt, że majątek dłużnika jest niewystarczający na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Powyższe postanowienie stało się prawomocne z dniem 11 listopada 2021 r. W odniesieniu do zarzutu dowolnej oceny dowodów, skutkującej błędem w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że stan niewypłacalności spółki powstał z dniem 6 lipca 2018 r., organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 3 lipca 2024 r. odmówiono przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w dziedzinie wyceny przedsiębiorstw i prawa upadłościowego, bowiem fakt niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Tym samym, nie zachodzi potrzeba uzyskania wiadomości specjalnych dla oceny sprawozdań finansowych spółki. Dla stwierdzenia wystąpienia stanu niewypłacalności podmiotu gospodarczego wystarczy wystąpienie jednej z dwóch postaci niewypłacalności, określonych w art. 11 p.u. W przypadku spółki mówić można o przesłance określonej w art. 11 ust. 1a p.u., zgodnie z którym "Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.". Wbrew twierdzeniom skarżącego, ustawodawca nie wskazał i nie wymagał, aby utratę zdolności do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych konfrontować z analizą ekonomiczną dłużnika. Przywołany przepis wskazuje wprost, że wystarczającym jest opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych, które przekracza trzy miesiące, aby domniemywać niewypłacalność dłużnika. Organ podkreślił, że informacja dotycząca zaistnienia w dniu 8 czerwca 2018 r. (a nie, jak wskazał skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - w dniu 6 lipca 2018 r.) stanu niewypłacalności spółki, a tym samym obowiązku złożenia przez uczestnika wniosku o ogłoszenie upadłości stanowi jedynie cytat postanowienia Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu XI Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt XI GZD 74/20 (k. 116-128 akt sprawy), a nie ustalenie własne organu. Jednocześnie organ zauważył, że analiza zmierzająca do ustalenia konkretnej daty niewypłacalności jest w przedmiotowej sprawie bezprzedmiotowa z uwagi na to, że rozstrzygnięcia sądu w kwestii oddalenia wniosku o upadłość z dnia 29 lipca 2019 r. stwierdzają, że wniosek został złożony z opóźnieniem, czyli nie "we właściwym czasie", ponieważ spółka nie dysponowała już majątkiem wystarczającym do przeprowadzenia procesu upadłości. Na etapie toczącego się postępowania administracyjnego organ uzyskał wiedzę o dwóch umowach ratalnych zawartych w 2019 r. (z Zakładem Ubezpieczenia Społecznego oraz Zakładem Doskonalenia Zawodowego Centrum Kształcenia w Poznaniu). Strona nie przedstawiła dowodów w postaci innych umów ratalnych, planu restrukturyzacyjnego czy harmonogramu spłaty wierzytelności. Tym samym, przytoczone przez stronę informacje na temat szeroko rozumianego układania się z wierzycielami w kwestii rozłożenia wierzytelności na raty, z uwagi na ich małą skalę pozostają zgodnie z zasadami logiki bez wpływu na zaistnienie w dniu 8 czerwca 2018 r. niewypłacalności spółki. Organ wskazał, że pomimo, iż zgodnie z dokumentami finansowymi przedstawionymi na etapie toczącego się postępowania administracyjnego, na dzień 30 czerwca 2019 r. strona wypracowała zysk netto, to jednocześnie nie posiadała środków, aby dokonać wymaganego zwrotu środków do IZ RPO. Zarówno z dokumentacji przedstawionej na etapie postępowania administracyjnego, jak i z wyjaśnień przekazanych przez stronę wynika, że wykazany w dokumentach finansowych zysk spółki pochodził z dotacji celowych, a tym samym był on jedynie pozorny i nie świadczył o tym, że nagle pojawiły się w dyspozycji spółki środki, którymi może dowolnie dysponować. Środki, które podlegały zwrotowi stanowiły niewykorzystaną część otrzymanych transz dotacji. Środki te nie mogły zostać wykorzystane na inne cele, niż te określone w umowie o dofinansowanie projektu. W związku z tym, jeżeli strona nie wydatkowała ich na cele projektowe, winna je posiadać na rachunku bankowym dedykowanym dla projektu i następnie zwrócić je do IZ RPO w terminie 30 dni od dnia zakończenia okresu realizacji projektu. Organ podkreślił, że zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą oddalenie wniosku z uwagi na to, że majątek spółki nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego już samo w sobie rozstrzyga, że w dacie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, wniosek ten był spóźniony. Stwierdzenie to implikuje z kolei konstatację, że wniosek ten nie był złożony "we właściwym czasie" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. Jednocześnie, w związku z faktem, że na etapie toczącego się postępowania strona nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych, to w niniejszej sprawie nie zaistniała również przesłanka egzoneracyjna określona w art. 116 § 1 pkt 2 o.p. W skardze na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 23 maja 2025 r. skarżący zarzucił naruszenie: - art. 116 o.p., poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że wobec skarżącego zachodzą przesłanki pozytywne i nie zachodzi żadna przesłanka negatywna, warunkująca solidarną odpowiedzialnością skarżącego za zobowiązania spółki K. I., podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika brak powstania takiej odpowiedzialności; - art. 21 ust. 1 p.u., poprzez przyjęcie, że skarżący złożył wniosek o ogłoszenie upadłości po terminie, tj. w 2019 r., jednocześnie nie określając dokładnej daty, w której wniosek o ogłoszenie upadłości winien zostać złożony; - art. 11 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1a i 2 p.u., poprzez ich błędną wykładnię, skutkujące błędnym ustaleniem, że stan niewypłacalności spółki zaistniał w 2018 r. pomimo poprawiającej się kondycji finansowej spółki; - art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, dotyczący zaufania obywateli do państwa, wobec istnienia w obrocie prawnym prawomocnych rozstrzygnięć, co do braku odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki i orzekania co do tej samej osoby i tego samego stanu faktycznego i prawnego w sposób odmienny; - art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, pomimo braku posiadania przez organ wymaganej wiedzy z zakresu wyceny przedsiębiorstw i prawa upadłościowego, braku, ustalenia przez organ konkretnej daty powstania obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, ograniczając się wyłącznie do powierzchownego określenia, że właściwy czas na złożenie wniosku zaistniał przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości przez skarżącego, a nadto wskazania w zgromadzonym i powoływanym przez organ orzecznictwie, że w sprawie zachodzi potrzeba uzyskania wiadomości specjalnych dla oceny sprawozdań finansowych spółki, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; - art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów skutkującej błędem w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że stan niewypłacalności spółki powstał w 2018 r. (organ stroni od wskazania daty powstania stanu niewypłacalności), poprzez ocenę materiału zgromadzonego w aktach sprawy bez posiadania specjalistycznej wiedzy, wymaganej dla właściwej oceny tych dowodów, w szczególności przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ekonomii, księgowości i wyceny przedsiębiorstw na okoliczność chwili powstania stanu niewypłacalności spółki; - art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów skutkującej błędem w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że poprawa sytuacji finansowej spółki i wypracowanie zysku narastająco od początku 2019 r. nie był wystarczający do przyjęcia, że spółka "wyszła ze stanu niewypłacalności" jaki miał zaistnieć w ocenie organu w 2018 r. a przejściowe trudności zdeterminowały konieczność zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wcześniej; - art. 365 § 1 k.p.c., poprzez nieuzasadnione pominięcie dowodów przedstawionych na etapie postępowania administracyjnego, stanowiących rozstrzygnięcie organu administracyjnego, dotyczącego rozstrzygnięcia co do odpowiedzialności skarżącego, dotyczącego tego samego wniosku o ogłoszenie upadłości, a zatem tego samego stanu faktycznego i prawnego. Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Lubelskiego podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 maja 2025 r. Zarząd Województwa Lubelskiego orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu M. B. za zobowiązania spółki wynikające z ostatecznej decyzji administracyjnej zobowiązującej spółkę do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem prawa. W sprawie nie jest kwestionowane, że K. I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. dopuściła się określonych nieprawidłowości realizując, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 – 2020, na podstawie umowy o dofinansowanie, projekt "[...] (...)". Odpowiedzialność spółki została potwierdzona ostateczną decyzją Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 23 marca 2021 r. zobowiązującą spółkę do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Decyzja ta nie została zaskarżona w prawem przewidzianym terminie do sądu administracyjnego, jest więc prawomocna. Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżący M. B. może ponosić solidarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki jako były prezes zarządu, jak uznał organ. Kwestią sporną jest ocena przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania spółki, o których mowa w art. 116 § 1 o.p. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.), do zadań instytucji zarządzającej należy odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu, w tym (lit. a) – wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa odpowiednio w art. 207 ust. 9 i art. 189 ust. 3b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z art. 60 pkt 6 u.f.p., należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Do spraw dotyczących należności, o których mowa w powołanym wyżej art. 60, nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (art. 67 ustawy o finansach publicznych). Dział III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) obejmuje przepisy art. 21 – art. 119 ustawy dotyczące zobowiązań podatkowych. W myśl art. 107 § 1 o.p., za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie. Zgodnie z art. 107 § 2 osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (pkt 2) oraz za koszty postępowania egzekucyjnego (pkt 4). Zgodnie art. 116 § 1 o.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1428) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność osób trzecich ma zatem charakter akcesoryjny i następczy. Według art. 116 § 2 o.p. odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji (art. 116 § 4 o.p.). Jednocześnie, zgodnie z art. 116b § 1 o.p., likwidatorzy spółki, z wyjątkiem likwidatorów ustanowionych przez sąd, odpowiadają za zaległości podatkowe spółki powstałe w czasie likwidacji. Do odpowiedzialności likwidatorów przepisy art. 116 i art. 116a stosuje się odpowiednio (art. 116b § 3 o.p.). Według art. 66b ust. 2 u.f.p. osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1. W świetle powołanych przepisów nie ulega wątpliwości, że wobec stwierdzenia, że podlegająca zwrotowi kwota orzeczona ostateczną decyzją administracyjną nie została zwrócona, obowiązkiem instytucji zarządzającej było wszczęcie postępowania w stosunku do byłych członków zarządu, odpowiadających solidarnie ze spółką za zobowiązania spółki. Podlegająca zwrotowi kwota – należność orzeczona decyzją administracyjną Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 23 marca 2021 r., w sprawie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, stanowi zaległość podatkową w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, stosowanych odpowiednio w sprawie niniejszej, odpowiadają więc za nią byli członkowie zarządu spółki. Sąd podziela stanowisko organu, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący nie wykazał, że zaistniały przesłanki uwalniające go od odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że skarżący w momencie powstania nieprawidłowości pełnił funkcję prezesa zarządu spółki. Organ ustalił, że datą wystąpienia nieprawidłowości był 30 sierpnia 2019 r. Z akt sprawy wynika, że nieprawidłowość dotyczyła niedokonania zwrotu niewykorzystanego w projekcie dofinansowania w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia realizacji projektu. Zgodnie z § 30 ust. 4 umowy o dofinansowanie, niewykorzystana część otrzymanych transz dofinansowania podlega zwrotowi na rachunek bankowy wskazany przez Instytucję Zarządzającą w terminie 30 dni kalendarzowych od zakończenia realizacji projektu. Zgodnie z § 4 ust. 1 i ust. 2 umowy o dofinansowanie, Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu na podstawie aktualnego wniosku o dofinansowanie, który stanowi integralną część umowy o dofinansowanie. Stosownie zaś do § 5 ust. 1 umowy o dofinansowanie, okres realizacji projektu jest zgodny z okresem wskazanym we wniosku o dofinansowanie. Jak ustalił organ, z ww. postanowień umowy oraz z wniosku o dofinansowanie wynika, że realizacja projektu powinna zakończyć się w dniu 31 lipca 2019 r. Oznacza to, że organ prawidłowo, jako datę wystąpienia nieprawidłowości wskazał dzień 30 sierpnia 2019 r. Jak wynika również z akt sprawy, w dniu 10 stycznia 2017 r. Zarząd Województwa Lubelskiego zawarł z M. B., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą K. C. B. M. umowę nr [...] o dofinansowanie realizacji projektu pt. "[...] Programy wspierania przedsiębiorczości i samozatrudnienia kobiet bez pracy w wieku 30 lat i więcej z województwa lubelskiego". Przedsiębiorstwo M. B. zostało przekształcone w jednoosobową spółkę K. I. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na podstawie art. 551 § 5 k.s.h. Spółka została wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 27 lutego 2018 r. Jedynym wspólnikiem i jednocześnie jedynym członkiem zarządu pełniącym funkcję prezesa Zarządu był M. B.. W dniu 28 lutego 2019 r. zawarto aneks nr 1 do umowy o dofinansowanie, w którym dokonano zmian m.in. poprzez wskazanie, nowych danych beneficjenta, to jest K. I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.. Uchwałą nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia [...] 2023 r. (podjętą w formie aktu notarialnego) zdecydowano o rozwiązaniu K. I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. i o otwarciu likwidacji spółki. Na likwidatora wyznaczono M. B. uprawnionego do samodzielnej reprezentacji. Z dniem [...] 2024 r. K. I. Spółka z o.o. w likwidacji została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Wpis w tym zakresie uprawomocnił się z dniem 29 stycznia 2024 r. Z powyższego wynika, że skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu K. I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P., będąc jednocześnie jedynym członkiem zarządu uprawnionym do reprezentowania spółki od dnia 27 lutego 2018 r. do dnia [...] 2023 r. Pełnienie tej funkcji zbiegło się z okresem, w którym wystąpiło naruszenie, o którym mowa w art. 207 ust. 1 u.f.p., dotyczące realizacji przez spółkę umowy o dofinansowanie projektu. W myśl art. 207 ust. 1 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają one zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Trafna jest także ocena organu, że została spełniona przesłanka bezskuteczności egzekucji wobec spółki. Słusznie organ odwołał się do postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Poznań-Gruwald z dnia 14 lutego 2022 r. o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu [...] 2021 r. wobec spółki. W ocenie organu egzekucyjnego, zgromadzony w sprawie materiał uprawdopodabnia, że w toku prowadzonej egzekucji nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, a tym samym spełniona została przesłanka określona w art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, organ egzekucyjny niebędący jednocześnie wierzycielem nie przystępuje do egzekucji i zawiadamia wierzyciela o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, jeżeli organ egzekucyjny uprawdopodobni, że egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Jak wyjaśnił organ egzekucyjny w ww. postanowieniu, egzekucja skierowana do rachunku bankowego spółki prowadzonego przez Santander Bank Polska S.A. okazała się całkowicie bezskuteczna. Zapytania kierowane za pośrednictwem międzybankowej aplikacji Ognivo nie dały rezultatu w postaci ustalenia innych rachunków bankowych prowadzonych na rzecz spółki. Z danych podmiotu przekazanych w ramach STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) nie ustalono innych niż ww. rachunków bankowych należących do zobowiązanej spółki. Z informacji uzyskanych z Ministerstwa Cyfryzacji Departamentu Utrzymania i Rozwoju - Centralnej Ewidencji Pojazdów oraz Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych wynika, że spółka nie posiada pojazdów ani nieruchomości. Z protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego sporządzonym w dniu 26 lutego 2020 r. wynika, że spółka nie posiada faktycznej siedziby pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych (wygasła umowa najmu) oraz nie prowadzi działalności gospodarczej. Według oświadczenia M. B. spółka nie posiada żadnego majątku nieruchomego ani środków transportu. Środki trwałe wyszczególnione w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych w roku 2020, tj. 6 sztuk notebook Deel, 2 sztuki notebook Lenovo, 1 sztuka serwer plików QNAP, 1 sztuka Apple iPad, w większości nie odzyskane przez spółkę z opuszczonych biur, zostały zajęte i odebrane przez komornika sądowego. Z informacji zawartych w systemie informatycznym Urzędu Skarbowego Poltax wynika, że spółka jako adresy prowadzenia działalności gospodarczej wskazała różne lokalizacje na terenie kraju. M. B. oświadczył, że jako podmiot realizujący projekty szkoleniowe z udziałem UE w różnych województwach, spółka była zobligowana do posiadania biur lokalnych w celu obsługi osób szkolonych i bezrobotnych. Były to miejsca prowadzenia działalności bez wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. We wszystkich województwach były to umowy o najem nieruchomości. Adresy, według ustaleń organu egzekucyjnego, nie są aktualne, umowy najmu lokali zostały wypowiedziane przez spółkę lub ich właścicieli. M. B. przedstawił wierzytelności spółki, jednak dłużnicy zajętej wierzytelności udzielili odpowiedzi, z których wynika, iż wierzytelność nie istnieje lub nie odebrali awizowanych pism. Jedna z pięciu spółek do których skierowano zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej na podstawie własnych tytułów wykonawczych w odpowiedzi na przedmiotowe zajęcie uznała wierzytelność wynikającą z nieopłaconej faktury na kwotę 1 230,00 zł, pozostałe udzieliły odpowiedzi negatywne. Pismem z dnia 20 sierpnia 2020 r. organ egzekucyjny skierował zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w spółce Marwit Sp. z o.o. W odpowiedzi dłużnik zajętej wierzytelności oświadczył, że posiada wobec ww. spółki wierzytelność w kwocie [...],[...] zł, ale ponieważ powstała ona w całości przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, jest objęta układem ze wszystkimi tego konsekwencjami. Wobec czego brak jest podstaw do przekazania organowi egzekucyjnemu należności wskazanych w zawiadomieniu. Organ egzekucyjny w oparciu o informacje zawarte w aplikacji WRO System, JPK, skierował zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnych zobowiązanej spółki. Egzekucja okazała się bezskuteczna, albowiem dłużnicy zajętej wierzytelności oświadczyli, iż nie posiadają żadnych zobowiązań wobec ww. spółki. Na podstawie danych zawartych w systemie informatycznym Poltax Urzędu Skarbowego nie ustalono źródeł dochodu zobowiązanej spółki, do których można by skierować egzekucję. Ostatnią złożoną przez zobowiązaną spółkę deklaracją była [...] z kwotą dokumentu 0,00 zł. Z informacji uzyskanych z Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień 24 czerwca 2021 r.) wynikało, że spółka nie posiadała nowego adresu siedziby. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że w momencie orzekania o odpowiedzialności członka zarządu miała miejsce bezskuteczność egzekucji. Odnosząc się do przesłanek uwalniających od odpowiedzialności członka zarządu spółki, jako osoby trzeciej, wskazanych w art. 116 § 1 pkt 1 o.p. wskazać należy, że członek zarządu, który potencjalnie może odpowiadać jako osoba trzecia, powinien podjąć działania zmierzające do wykazania istnienia negatywnych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej. Zatem w pierwszej kolejności to na nim spoczywa obowiązek wykazania tych okoliczności. Z przytoczonych bowiem wyżej przepisów wynika, że wydanie decyzji o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej wymaga wykazania zarówno przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, jak również wykazania, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09). Na organie spoczywa obowiązek wykazania bezskuteczności egzekucji oraz – w okolicznościach niniejszej sprawy – wykazania pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu w czasie powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1 u.f.p. Wykazanie przesłanek egzoneracyjnych, to jest przesłanek uwalniających od odpowiedzialności członka zarządu spółki, jako osoby trzeciej, obciąża co do zasady tę osobę, ale organów nie zwalnia z oceny sprawy w tym przedmiocie. Zwrócić należy uwagę, że także w uchwale z dnia 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w każdym wypadku wydania decyzji na podstawie art. 116 § 1 o.p. organ podatkowy zobowiązany jest wskazać istnienie przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe oraz zbadać, czy nie zachodziły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. Do negatywnych przesłanek odpowiedzialności zalicza się wykazanie, że: we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości lub o restrukturyzację albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy, bądź też wskazano mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W każdym wypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż niezłożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie jest jednym z warunków odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 o.p. Członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie wypełnił w terminie lub też ponosi winę za jego niedopełnienie. Pojęcie "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w rozumieniu art. 116 § 1 o.p. nie zostało zdefiniowane w przepisach Ordynacji podatkowej i w tym zakresie należy odwołać się do przepisów Prawa upadłościowego. Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny (art. 10 Prawa upadłościowego). Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1). Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (art. 11 ust. 1a). Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (art. 11 ust. 2). Dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (art. 21 ust. 1). Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami (art. 21 ust. 2). Z powyższych przepisów wynika, że "właściwy czas" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p. oznacza termin 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. W judykaturze sygnalizuje się, że wniosek o upadłość powinien być zgłoszony w takim czasie, aby zapewnić wszystkim bez wyjątku wierzycielom szansę uzyskania równomiernego, choćby częściowego, zaspokojenia z majątku spółki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 sierpnia 2019 r., II FSK 2684/17). Czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości to czas, w jakim zarząd spółki, która nie może na bieżąco realizować swoich zobowiązań wobec wszystkich wierzycieli, składa wniosek o ogłoszenie upadłości w sposób pozwalający chronić interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości będą mogli liczyć na równomierne zaspokojenie, by nie dopuścić do zaspokojenia niektórych wierzycieli ze szkodą dla innych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2018 r., II FSK 257/16). Dlatego też przez "właściwy czas" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. w zw. z art. 21 ust. 1 p.u., należy rozumieć czas, w którym środki pieniężne posiadane przez spółkę albo jej majątek rzeczowy wystarczają na takie zaspokojenie wierzycieli, które nie będzie znikome bądź tylko w niewielkiej części (por. wyrok Sądu Najwyższego z 28 listopada 2018 r., II UK 365/17). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się również, że przesłanka egzoneracyjna wymieniona w art. 116 § 1 pkt 1 o.p. odnosi się wyłącznie do zgłoszenia wniosku, a nie do skutku tego wniosku, jakim jest ogłoszenie upadłości. Wniosek należy złożyć wówczas, gdy zaistnieją przesłanki niewypłacalności dłużnika, określone w art. 10 i art. 11 u.p. Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, powinien taki wniosek zawsze złożyć. Odróżnić należy przy tym obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości od skuteczności tego wniosku i ogłoszenia tej upadłości przez sąd. Dłużnik ma jedynie obowiązek dokonania oceny, czy wykonuje swoje wymagalne zobowiązania, natomiast oceny, czy faktycznie zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości władny jest dokonać wyłącznie sąd właściwy w sprawach upadłości. Nawet zatem niewykonywanie wymagalnych zobowiązań wobec jednego wierzyciela nie zwalnia członka zarządu od zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, nie do niego bowiem należy rozstrzygnięcie o zasadności wniosku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2024 r., III FSK 534/23 oraz wymienione tam orzeczenia). Okolicznością bezsporną jest, że skarżący złożył do Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu XI Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych wniosek z dnia 29 lipca 2019 r. o ogłoszenie upadłości spółki. Z tego względu przesłanka negatywna wskazana w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. nie znajduje zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy. Okoliczności sprawy nie pozwalają jednak przyjąć, że skarżący jako prezes zarządu złożył wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie – to jest przed upływem 30 dni od zaistnienia niewypłacalności spółki. W judykaturze sygnalizuje się, że sąd ma obowiązek ustalenia "właściwego czasu" dla zgłoszenia wniosku o upadłość spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (tak Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 15 września 2022 r. sygn. I Aga 135/20 nawiązującym do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2009 r. sygn. II CSK 661/08). Obowiązek ustalenia "właściwego czasu" do wniesienia wniosku o ogłoszenie upadłości, nie oznacza jednak, że w przypadku rozstrzygania sprawy dotyczącej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki, rolą organu administracji publicznej jest dokładne ustalanie daty niewypłacalności. W niniejszej sprawie wystarczające i prawidłowe było ustalenie organu, poczynione nawet bez zasięgania opinii biegłego z zakresu rachunkowości oraz wyceny przedsiębiorstw, że stan niewypłacalności spółki wystąpił dużo wcześniej niż to mogło wynikać z wniosku o ogłoszenie upadłości. Już 3 lipca 2019 r. skierowane zostało do spółki wezwanie w przedmiocie zwrotu środków finansowych, wynikające z decyzji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, dotyczące kwoty 331.153,00 zł (k. 441 akt adm.). Jak wynika z decyzji ZUS z dnia 17 lipca 2019 r. zaległości z tytułu składek za ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od listopada do grudnia 2018 r. oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od października do grudnia 2018 r. łącznie z odsetkami wynosiły 246 141,27 zł, o czym spółka musiała wiedzieć zanim doręczono jej tę decyzję (k. 416 akt adm.). Z akt sprawy wynika również, że w dniu 22 marca 2019 r. został zawarty układ z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (umowa o rozłożeniu na raty spłaty zadłużenia w kwocie 338 251,71 zł w okresie dziesięciu miesięcy (k. 397 akt adm.). Niewywiązywanie się z przyjętych na siebie na podstawie powyższej umowy obowiązków w sposób oczywisty wiąże się z ryzykiem zerwania układu ratalnego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Powyższe prowadzi do wniosku, spółka już wcześniej mogła przewidywać "kumulację" zobowiązań i powinna była dokonać samodzielnej i rzetelnej oceny swoich możliwości płatniczych. Z akt sprawy wynika również, że problemy finansowe uniemożliwiające terminowe wywiązywanie się z zobowiązań spółki pojawiły się już w roku 2018 r., bowiem kontrahenci spółki zalegali z zapłatą zaległych zobowiązań. Dowodem na złą sytuację ekonomiczno-finansową spółki jest także wysoka strata odnotowana przez spółkę na dzień 31 grudnia 2018 r. (k. 332-338 akt adm.). Rozliczenie tej straty niewątpliwie skutkowało pomniejszeniem aktywów spółki. Podstawy do odstąpienia od ustalenia odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki nie można upatrywać zatem wyłącznie w tym, że został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2021 r., sygn. akt XI GU 1129/20 Sąd Rejonowy Poznań Stare Miasto w Poznaniu XI Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych na podstawie art. 13 ust. 1 p.u. oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika z uwagi na fakt, że majątek dłużnika jest niewystarczający na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Powyższe postanowienie stało się prawomocne z dniem 11 listopada 2021 r. Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na to, że majątek spółki nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego świadczył bowiem o tym, że w dacie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wniosek ten był spóźniony, a więc nie był złożony we "właściwym czasie" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 kwietnia 2017 r., l GSK 708/15, z 27 kwietnia 2017 r., II FSK 1500/15, z 22 lutego 2018 r., II FSK 257/16, z 5 czerwca 2019 r., II FSK 2077/17, 17 listopada 2020 r., I GSK 889/17 i z 7 grudnia 2022 r., III FSK 1338/21). Prawidłowo zatem organ uznał, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we "właściwym czasie", co oznaczało niezaistnienie przesłanki, która na mocy art. 116 § 1 pkt 1 lit a o.p. wyłączałaby odpowiedzialność skarżącego za zobowiązania spółki. Podkreślić jeszcze raz należy, że przedmiotem kontroli sądowej jest postępowanie dotyczące odpowiedzialność osoby trzeciej – członka zarządu spółki z o.o. - za zaległości tej osoby prawnej w zapłacie zobowiązania powstałego z tytułu obowiązku zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Ustaleń w tym postępowaniu organ dokonywał na podstawie przepisów proceduralnych. Na stronie skarżącej ciążył obowiązek wykazania przesłanek uwalniających ją od tej odpowiedzialności. Skarżący nie udowodnił, a miał ku temu możliwość, że nie jest osobą ponoszącą odpowiedzialność za zobowiązania Spółki. Oddalenie przez sąd wniosku o ogłoszenie upadłości spółki z powodu braku majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego świadczyło jednoznacznie o tym, że przedmiotowy wniosek był już wnioskiem spóźnionym. Brak majątku na przeprowadzenie postępowania upadłościowego potwierdza tylko ocenę o tym, że wniosek z dnia 31 lipca 2019 r. był wnioskiem spóźnionym, bo wniesionym w czasie niechroniącym praw wierzycieli spółki. Nie był zatem wnioskiem złożonym "we właściwym czasie" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. Organ należycie wykazał, że skarżący nie zgłosił wniosku o upadłość spółki we właściwym czasie. Stanowisko, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w odpowiednim terminie, wyraża jedynie subiektywne przekonanie skarżącego, które nie zostało poparte żadnym dowodem. Określenie właściwego czasu na złożenie wniosku o upadłość należy dokonywać przy pomocy zobiektywizowanych kryteriów z uwagi na ochronę praw wierzycieli oraz realną możliwość zaspokojenia roszczeń wobec upadłego. Z akt sprawy wynikało, że niewypłacalność spółki nie budziła większych wątpliwości. Nieterminowe regulowanie zobowiązań miało miejsce już 2018 r. i takie przypadki powtórzyły się w 2019 r. Z tych powodów brak było podstaw do wyłączenia solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki. Powyższe oznacza, że organ ma rację twierdząc, że oddalenie wniosku na postawie art. 13 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe skutkować powinno oceną o braku przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. Skarżący nie wskazał także mienia spółki, z którego egzekucja umożliwia zaspokojenie zaległości w znacznej części. Nie wystąpiła zatem przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p. W konsekwencji nietrafne są zarzuty naruszenia art. 11 ust. 1, 1a i 2 p.u. i art. 21 ust. 1 p.u. Bezzasadne są także zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego dla ustalenia daty powstania niewypłacalności Spółki. Nie ma podstaw do powołania biegłego z zakresu wyceny przedsiębiorstw i prawa upadłościowego, dla ustalenia tego rodzaju okoliczności, jeśli zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Z akt sprawy wynikało, że postanowieniem z dnia 3 lipca 2024 r. organ odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu wyceny przedsiębiorstw i prawa upadłościowego (k. 744 akt adm.). Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 365 § 1 k.c. wyjaśnić należy, że w myśl, którego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Złożony w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu XI Wydział Gospodarczy ds. upadłościowych i restrukturyzacyjnych wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki (w sprawie XI GU 724/19) został oddalony, jednak – jak wywodzi skarżący - nie z uwagi na złożenie wniosku w "niewłaściwym czasie", ale z uwagi na brak majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Powyższa okoliczność – w ocenie WSA w Lublinie - nie potwierdza tezy o złożeniu wniosku we właściwym czasie. Uwaga ta odnosi się również do postanowienia Sądu Rejonowego Poznań Stare Miasto w Poznaniu XI Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z dnia 13 października 2021 r. sygn. akt XI Gzd 74/20 (k. 122 akt adm.). Stanowisko sądu prezentowane w uzasadnieniu ww. postanowienia dotyczy oddalenia wniosku Innovaspal Ośrodek Profesjonalizacji Kadr sp. z o.o. w Warszawie w przedmiocie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. We wspomnianym wyżej postanowieniu sąd argumentował, do czego skarżący nawiązał w skardze, że przy ocenie, czy zaistniał stan niewypłacalności spółki nie można pomijać terminu płatności poszczególnych transz dotacji w ramach realizowanych programów. Skarżący pomija to jednak, że sąd stwierdził, że z dniem 8 czerwca 2018 r. zaistniał, zgodnie z domniemaniem z art. 11 ust. 1a p.u., obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (...) najpóźniej do dnia 8 lipca 2018 (k. 1117-118 akt adm.). Obalenie domniemania o niewypłacalności Spółki przed lipcem 2018 r. zostało oparte na przeświadczeniu sądu o tym, że Spółka mogła liczyć na kolejne transze we wrześniu i grudniu 2019 r. oraz w marcu 2020 r. Uwadze skarżącego umyka również to, że zadaniem sądu w sprawie o sygn. akt XI Gzd 74/20 było zbadanie kwestii zakazu prowadzenia działalności Spółki, a nie jej obowiązków wypływających ze wspomnianej wyżej umowy i związanych z informowaniem Instytucji Zarządzającej o złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, o postępowaniu likwidacyjnym bądź egzekucyjnym. Według umowy o dofinansowanie projektu pozyskiwane przez spółkę środki miały konkretne przeznaczenie, z wyłączeniem oczywiście możliwości pokrywania kosztów prowadzenia bieżącej działalności, w tym możliwości regulowania zobowiązań z tytułu zwrotu dotacji udzielonych przez inne instytucje. Skarżący powołał się również na wyrok Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu XII Wydział Gospodarczy z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt XII GC 1959/22 (k. 622 akt adm.). Wyjaśnić należy, że przedmiotowy wyrok zapadł w wyniku rozpoznania sprawy z powództwa osoby fizycznej, J. D. przeciwko skarżącemu w sprawie gospodarczej (o zapłatę kwoty [...] zł wraz z odsetkami). Sąd rozpoznając powyższą sprawę dokonał ustaleń przyjmując, po pierwsze, że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w maju i czerwcu 2019 r. nie byłoby zasadne, a po drugie, że pozwany złożył wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, to jest przed upływem 30 dni od chwili, gdy spółka stała się niewypłacalna. Wspomniany wyrok oddalający powództwo zapadł na podstawie art. 299 § 2 Kodeksu spółek handlowych (dalej k.s.h.). Zgodnie z art. 299 § 1 k.s.h. jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Powyższy przepis w § 2 stanowi, że członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, o której mowa w § 1, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu wierzyciel nie poniósł szkody. Konstrukcja odpowiedzialności solidarnej członka zarządu za zobowiązania spółki jest podobna w świetle przepisów k.s.h. oraz o.p. Powyższy wyrok nie oznacza jednak, że organ orzekający na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. nie może poczynić własnych i niezależnych ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym (niezależnym od wyniku postępowania w sprawie gospodarczej o zapłatę należności). W przeprowadzonym postępowaniu rzeczą organu było odnieść się do kluczowej kwestii, tj. czy wniosek o upadłość zgłoszono we właściwym czasie. Zgodzić się należy również ze stanowiskiem organu, że nie ma mocy wiążącej wyrok Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu XII Wydział Gospodarczy z dnia 25 maja 2023 r. sygn. akt XII GC 1959/22 w zakresie wskazywanym przez skarżącego, że wniosek o ogłoszenie upadłości złożono we właściwym terminie. Według organu, poglądy prawne zawarte w wyroku sądu powszechnego nie posiadają przymiotu prawomocności w ujęciu materialnym. Organ stwierdził, że w orzecznictwie obecnie przeważa pogląd, zgodnie z którym unormowana w art. 365 § 1 k.p.c. moc wiążąca prawomocnego wyroku dotyczy co do zasady związania treścią jego sentencji, a nie uzasadnienia, zawierającego przedstawienie dowodów i ocenę ich wiarygodności. Dla Zarządu Województwa Lubelskiego zakres związania wynikającego z powyższego wyroku dotyczył tylko tego, że skutecznie oddalono powództwo przeciwko skarżącemu, a nie zagadnienia "terminowości" wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Przedmiotem prawomocności materialnej jest ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły i sąd nie jest związany zarówno ustaleniami faktycznymi poczynionymi w innej sprawie, jak i poglądami prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniu zapadłego w niej wyroku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt I PSKP 41/22, nawiązującego do uchwał tego Sądu z dnia 20 stycznia 2022 r., III CZP 23/22 oraz z dnia 27 października 2021 r., III CZP 109/20). Formułując zarzut naruszenia art. 365 § 1 k.p.c. skarżący nie uwzględnia treści art. 366 k.p.c. Powyższy przepis stanowiący, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami, dodatkowo ogranicza zakres związania normowany art. 365 § 1 k.p.c. Dla organu administracji publicznej – tu Zarządu Województwa Lubelskiego - wyrażona ocena we wspomnianym wyroku z dnia 25 maja 2023 r. co do właściwego czasu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, nie była więc wiążąca. Powyższej oceny nie zmienia również okoliczność, że prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1172/23 uchylono decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 21 marca 2023 r. nr DZF-XII.025.39.2022.DM.6 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania z tytułu zwrotu dofinansowania ze środków unijnych. Uwzględnienie skargi M. B. na ww. decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 21 marca 2023 r. nastąpiło z uwagi m. in. na przedwczesne stwierdzenie organu, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala jednoznacznie określić, że K. I. Sp. z o.o. była niewypłacalna na długo przed zgłoszeniem w dniu 30 lipca 2019 r. wniosku o ogłoszenie upadłości. W istocie z tego samego powodu uwzględniono skargę M. B. i prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2298/22 uchylona została decyzja Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 25 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania z tytułu zwrotu dofinansowania ze środków unijnych. W obu wspominanych wyżej orzeczeniach WSA w Warszawie nawiązał do wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, XII Wydział Gospodarczy z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt XII GC 1959/22 oddalającego powództwo i wyjaśniającego, że wniosek o ogłoszenie upadłości złożono we właściwym czasie – przed upływem 30 dni od chwili, gdy spółka stała się niewypłacalna Zdaniem sądu, również figurująca w aktach sprawy decyzja Wojewódzkiego Urzędu Pracy w O. z dnia 14 listopada 2023 r. (k. 713) o umorzeniu postępowania o solidarnej odpowiedzialności M. B. za zaległości określone w decyzji z dnia 7 grudnia 2020 r. z powodu bezprzedmiotowości tego postępowania w związku z niezaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 116 § 1 o.p. – również w ocenie WSA w Lublinie – nie potwierdzała zasadności stanowiska skarżącego o niewłaściwym załatwieniu badanej sprawy. Decyzję tę wydano już po wykreśleniu spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. Wpis o wykreśleniu uprawomocnił się w dniu 29 stycznia 2024 r. Okoliczność, że zlikwidowana spółka utraciła byt prawny, nie stanowiła jednak przeszkody w podjęciu merytorycznego orzeczenia przez organ w sprawie niniejszej. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI