III SA/Lu 390/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2022-11-17
NSAtransportoweWysokawsa
ruch drogowyprofesjonalna rejestracjakara pieniężnazwrot dokumentówterminprawo administracyjne WSA LublinProkurator

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które odstąpiło od nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę za niezwrócenie w terminie profesjonalnych dowodów rejestracyjnych.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę A. R. za niezwrócenie w terminie 30 dni od wygaśnięcia decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów, blankietów dowodów rejestracyjnych i tablic. Organ pierwszej instancji nałożył karę 3000 zł, ale Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, odstępując od nałożenia kary ze względu na znikomą wagę naruszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, uznając, że naruszenie nie było znikome, zwłaszcza biorąc pod uwagę profesjonalny charakter działalności strony i znaczące opóźnienie w zwrocie dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Lublin o nałożeniu na A. R. kary pieniężnej w wysokości 3000 zł. Kara miała być nałożona za naruszenie obowiązku zwrotu staroście blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych i tablic w terminie 30 dni od wygaśnięcia decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów. A. R. dokonał zwrotu z 222-dniowym opóźnieniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odstąpiło od nałożenia kary, uznając wagę naruszenia za znikomą, biorąc pod uwagę trudną sytuację osobistą i rodzinną strony, brak korzyści majątkowej oraz niepełną treść decyzji o profesjonalnej rejestracji. Prokurator zaskarżył tę decyzję, argumentując, że naruszenie nie było znikome i że organ nie zebrał wystarczających dowodów na okoliczności łagodzące. Sąd uznał skargę prokuratora za zasadną. Sąd podkreślił, że zwrot dokumentów w terminie ma na celu zapewnienie legalnego użytkowania pojazdów i kontroli przez organy państwa. Znaczne opóźnienie (222 dni) świadczy o lekceważeniu obowiązku, zwłaszcza przez profesjonalny podmiot gospodarczy. Sąd odrzucił argumenty o znikomym charakterze naruszenia, braku korzyści majątkowej czy jednorazowości, a także argument o nowości przepisów. Sąd wskazał, że profesjonalne podmioty powinny znać obowiązujące przepisy, a brak pouczeń w decyzji nie zwalnia ich z tego obowiązku. Sąd uznał, że decyzja SKO została wydana z naruszeniem prawa materialnego i uchylił ją, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie to nie może być uznane za znikome, zwłaszcza gdy popełnione przez profesjonalny podmiot gospodarczy i przy znacznym, 222-dniowym opóźnieniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zwrot dokumentów w terminie ma znaczenie dla legalności użytkowania pojazdów i kontroli państwa. Znaczne opóźnienie świadczy o lekceważeniu obowiązku. Profesjonalny charakter działalności strony nakłada wyższe wymagania. Brak korzyści majątkowej czy jednorazowość naruszenia nie uzasadniają uznania go za znikome.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

p.r.d. art. 80y § 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140ma § 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.r.d. art. 80s § 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 80u § 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 189f § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie obowiązku zwrotu dokumentów w terminie nie było znikome ze względu na znaczące opóźnienie i profesjonalny charakter działalności strony. Profesjonalne podmioty gospodarcze mają obowiązek znać przepisy prawa, a brak pouczeń w decyzji nie zwalnia ich z tego obowiązku.

Odrzucone argumenty

Waga naruszenia była znikoma z uwagi na trudną sytuację osobistą i rodzinną, brak korzyści majątkowej, jednorazowość naruszenia oraz niepełną treść decyzji. Brak otrzymywania korespondencji z organu z powodu zmiany adresu, który nie został zgłoszony.

Godne uwagi sformułowania

waga naruszenia prawa jest znikoma strona zaprzestała naruszania prawa podmiot profesjonalny – prowadzący działalność gospodarczą wyższe wymagania związane są z zawodowym charakterem ich działalności powinny jednak także zapoznać się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami i przestrzegać wszelkich związanych z tym obowiązków

Skład orzekający

Iwona Tchórzewska

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Ibrom

sędzia

Anna Strzelec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'znikomej wagi naruszenia' w kontekście kar administracyjnych za uchybienia terminom przez profesjonalne podmioty gospodarcze, a także obowiązki informacyjne organów administracji wobec takich podmiotów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami Prawa o ruchu drogowym dotyczącymi profesjonalnej rejestracji pojazdów, ale zasady dotyczące oceny wagi naruszenia i obowiązków profesjonalnych podmiotów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie 'znikomej wagi naruszenia' w kontekście kar administracyjnych, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców. Podkreśla też odpowiedzialność profesjonalnych podmiotów za znajomość prawa.

Czy 222 dni spóźnienia to 'znikome naruszenie'? Sąd wyjaśnia granice odpowiedzialności przedsiębiorcy.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 390/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-11-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Ewa Ibrom
Iwona Tchórzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 322/23 - Postanowienie NSA z 2023-03-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 988
art. 1 pkt 17; art. 1 pkt 21; art. 80s; art. 80t; art. 80u; art. 80x; art. 80y; art. 80zc
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Lublin-Północ w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 lutego 2022 r., nr SKO.41/3979/RU/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania A. R. od decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia 15 września 2021 r, nr KM-EP-II.5410.6.313.2021, w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 zł z tytułu naruszenia obowiązku przekazania staroście blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych, z wykorzystaniem dokumentu zwrotu, w terminie 30 dni od wygaśnięcia decyzji o profesjonalnej rejestracji, uchyliło zaskarżoną decyzję i odstąpiło od nałożenia na A. R. kary pieniężnej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu 29 sierpnia 2019 r. A. R. złożył do organu pierwszej instancji wniosek o wydanie decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów – w celu wykonywania jazd testowych pojazdami oraz wydanie 10 sztuk blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych i 2 kompletów profesjonalnych tablic rejestracyjnych samochodowych. W dniu 27 września 2019 r. wydano stronie decyzję o profesjonalnej rejestracji pojazdów oraz 10 sztuk profesjonalnych blankietów dowodów rejestracyjnych i 2 komplety profesjonalnych tablic rejestracyjnych samochodowych.
Pismem z dnia 21 maja 2021 r., skierowanym do A. R., organ pierwszej instancji poinformował o niedopełnieniu obowiązku wynikającego z art. 80y ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 450 z późn. zm., dalej także jako "p.r.d."), gdyż w ciągu 30 dni od dnia wygaśnięcia decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów A. R. nie zwrócił blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych, z wykorzystaniem dokumentu zwrotu. W związku z tym organ wezwał A. R. do dostarczenia wymienionych dokumentów oraz okazania wykazu pojazdów używanych w ruchu drogowym z wykorzystaniem profesjonalnego dowodu rejestracyjnego.
W dniu 7 czerwca 2021 r. A. R. dokonał zwrotu blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych.
Pismem z dnia 17 czerwca 2021 r. Prezydent Miasta Lublin zawiadomił A. R. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niespełnienie obowiązku zwrotu w terminie 30 dni od wygaśnięcia decyzji o profesjonalnej rejestracji blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych.
W związku z otrzymanym zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, A. R. pismem z dnia 7 lipca 2021 r., wniesionym do organu w dniu 9 lipca 2021 r., wniósł o doręczanie wszelkiej korespondencji na wskazany w piśmie adres.
Następnie decyzją z dnia 15 września 2021 r. organ pierwszej instancji nałożył na A. R. karę pieniężną w wysokości 3000 zł z tytułu naruszenia obowiązku przekazania staroście blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych, z wykorzystaniem dokumentu zwrotu, w terminie 30 dni od wygaśnięcia decyzji o profesjonalnej rejestracji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 80y ust.1 p.r.d. strona zobowiązana była w ciągu 30 dni od dnia wygaśnięcia albo uchylenia decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów zwrócić blankiety profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalne dowody rejestracyjne oraz profesjonalne tablice rejestracyjne, z wykorzystaniem dokumentu zwrotu. Na mocy art. 80u ust 1 p.r.d. decyzję o profesjonalnej rejestracji pojazdów starosta wydaje na okres 1 roku, licząc od dnia jej wydania. Zatem w okolicznościach sprawy strona była zobowiązana do przekazania staroście blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych do dnia 27 października 2020 r. Natomiast w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że strona dokonała zwrotu w dniu 7 czerwca 2021 r.
Stosownie zaś do art. 140ma pkt 1 p.r.d., podmiot uprawniony, który nie zwrócił staroście w terminie, o którym mowa w art. 80y ust. 1, blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic (tablicy) rejestracyjnych, podlega karze pieniężnej w wysokości 3000 zł.
W ocenie organu w sprawie nie zachodziły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. Organ zauważył, że od ostatniego ustawowego dnia na wykonanie obowiązku wynikającego z art. 80y ust. 1 p.r.d. do dnia przekazania wymaganych dokumentów minęło 223 dni, a w powołanym przepisie ustawodawca ustanowił obowiązek zwrotu dokumentów w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wygaśnięcia decyzji o profesjonalnej rejestracji. Oznacza to, że ustawodawca uznał co do zasady, iż waga takich naruszeń jest na tyle istotna, iż należy dążyć do ograniczenia ich ilości poprzez zagrożenie karą finansową. W związku z tym, w ocenie organu, stopnia tego naruszenia nie można uznać za znikomy.
Organ podkreślił jednocześnie, że strona jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu handlowego zajmującym się sprzedażą pojazdów i wobec takiego podmiotu uzasadnione jest zwiększone oczekiwanie w zakresie jego wiedzy, rzetelności, zapobiegliwości oraz zdolności przewidywania konsekwencji prowadzonych działań, a także znajomości obowiązującego prawa oraz wynikających z niego następstw.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji A. R. zarzucił naruszenie:
- art. 189d k.p.a., poprzez niezasadne nieuwzględnienie licznych okoliczności przemawiających na korzyść odwołującego się, w tym niskiej wagi oraz okoliczności naruszenia prawa, brak uprzedniej karalności odwołującego się w tym zakresie, brak osiągnięcia jakiejkolwiek korzyści wynikającej z naruszenia prawa oraz brak spowodowania jakichkolwiek negatywnych konsekwencji dla organu administracji publicznej lub Skarbu Państwa, w konsekwencji czego kara pieniężna nałożona zaskarżoną decyzją jest niewspółmierna w stosunku do naruszenia prawa;
- art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, to jest pominięcie przy wydawaniu skarżonej decyzji, że wszelka korespondencja wysyłana była przez organ do odwołującego się na niewłaściwy adres, pod którym odwołujący się już nie przebywał, aż do chwili sporządzenia pisma ze wskazaniem prawidłowego adresu do doręczeń;
- art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na pominięciu licznych okoliczności wskazujących na znikomą wagę naruszenia prawa oraz istnienia licznych okoliczności łagodzących;
- art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie wyważenia interesu społecznego oraz słusznego interesu strony postępowania.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że odwołujący nie otrzymał korespondencji od organu pierwszej instancji do czasu wystąpienia z pismem wskazującym prawidłowy adres do doręczeń oraz, że naruszenie jest w dużej mierze wynikiem braku informacji o obowiązku zwrotu blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych z wykorzystaniem dokumentu zwrotu, w terminie 30 dni od dnia wygaśnięcia decyzji o profesjonalnej rejestracji. Brak wypełnienia obowiązku w terminie nie wynikał z braku profesjonalizmu ani lekceważącego stosunku do obowiązujących przepisów prawa, ale z niezwykle trudnej sytuacji osobistej, rodzinnej i zawodowej, w jakiej znalazł się odwołujący w okresie przypadającym na obowiązek przekazania staroście właściwych dokumentów. Naruszenie obowiązku nie przyniosło odwołującemu żadnej korzyści, jak również nie spowodowało żadnego uszczerbku po stronie Skarbu Państwa. Co więcej, było to pierwsze tego typu naruszenie prawa przez odwołującego się. Wynikało ono z braku odpowiedniej wiedzy w zakresie istnienia obowiązku przekazania dokumentów właściwemu staroście.
Po rozpoznaniu odwołania A. R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie zaskarżoną decyzją z dnia 7 lutego 2022 r. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i odstąpiło od nałożenia na A. R. kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku przekazania Prezydentowi Miasta Lublin blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych w terminie 30 dni od wygaśnięcia decyzji o profesjonalnej rejestracji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że w okolicznościach sprawy co do zasady zaistniały przesłanki do wymierzenia A. R. kary pieniężnej. Zgodnie z art. 80u ust. 1 p.r.d. decyzja o profesjonalnej rejestracji obowiązywała przez rok od dnia jej wydania, to jest do dnia 27 września 2020 r. Zatem 30-dniowy termin do zwrotu dokumentów i tablic rejestracyjnych upłynął w dniu 27 października 2020 r. Niewątpliwie ustawowy termin został przekroczony.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w zakresie dotyczącym odstąpienia od nałożenia kary w sprawie znajdują zastosowanie przepisy działu IVa k.p.a., gdyż przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak również przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm.) nie regulują problematyki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia.
Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie ocenił właściwie sprawy pod kątem zaistnienia przewidzianych w art. 187f k.p.a. podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, gdyż waga naruszenia w przedmiotowej sprawie była znikoma. Strona wskazała, że przekroczenie terminu wynikało z trudnej sytuacji osobistej, rodzinnej i zawodowej, ale także z braku odpowiedniej wiedzy o istnieniu obowiązku przekazania dokumentów staroście. Organ odwoławczy zauważył, że strona zwróciła blankiety profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalne tablice rejestracyjne w dniu 7 czerwca 2021 r., a więc z opóźnieniem 222 dni. Zdaniem organu przy dokonywaniu oceny wagi naruszenia prawa nie można skupiać się wyłącznie na tym, jak długie było przekroczenie terminu na wykonanie obowiązku, ale należy odnieść się również do innych okoliczności sprawy. Pomimo wielomiesięcznego opóźnienia brak jest podstaw do uznania, że strona odniosła z tego tytułu korzyść majątkową lub jakiś inny podmiot poniósł uszczerbek w związku z niedopełnieniem obowiązku przez stronę.
Organ podkreślił, że przepis ustanawiający karę za brak zwrotu w terminie blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych wszedł w życie w dniu 11 lipca 2019 r., a więc niedługo przed wydaniem stronie decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów. Przy tym istotne jest, że z treści decyzji z dnia 27 września 2019 r. nie wynika okres, na który decyzja została wydana. Termin ten wynika jedynie z przepisu prawa, który nie został przytoczony w uzasadnieniu decyzji, gdyż od uzasadnienia odstąpiono. Stronie nie doręczono też żadnego pouczenia, z którego wynika termin obowiązywania decyzji czy też termin obowiązku zwrotu blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych czy tablic rejestracyjnych. Treść decyzji ustalić można jedynie na skutek analizy okoliczności sprawy, a w szczególności załącznika do decyzji, gdyż w decyzji nie zamieszczono jednoznacznego rozstrzygnięcia. Zawarto w niej sformułowanie "wyrażam zgodę/ nie wyrażam zgody **) na profesjonalną rejestrację pojazdów". Organ nie wykreślił odpowiedniej treści sentencji i w braku uzasadnienia decyzji można domyślać się rozstrzygnięcia jedynie z faktu wydania profesjonalnych blankietów dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych. Ponadto sam przepis art. 80u ust. 1 p.r.d., ustanawiający okres, na który wydaje się decyzję o profesjonalnej rejestracji pojazdów, wszedł w życie 11 lipca 2019 r., a więc niedługo przed wydaniem decyzji. Okoliczności te należy rozpatrywać także w kontekście brzmienia art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Zdaniem Kolegium lakoniczna i niedokładna treść decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów, a w szczególności brak wskazania w niej okresu obowiązywania, w kontekście brzmienia art. 9 k.p.a. i obowiązków informacyjnych organu, ma także wpływ na wagę naruszenia prawa. Skoro bowiem strona niewątpliwie zaprzestała naruszenia prawa, naruszenie miało charakter jednorazowy, nie przyniosło stronie korzyści materialnych, a dodatkowo treść decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów była niepełna, to należy uznać, że waga naruszenia prawa była znikoma. Sama okoliczność, iż ustawodawca ustanowił obowiązek zwrotu dokumentów w terminie oraz karyęza niedopełnienie tego obowiązku, nie może być argumentem świadczącym o tym, że waga naruszenia nie jest znikoma. Tego typu argumentacja co do zasady bowiem ma zastosowanie w każdej sprawie dotyczącej nałożenia kary pieniężnej, a co tym idzie zmierza generalnie do odstąpienia od stosowania art. 189f § 1 k.p.a.
Powołując się na powyższe okoliczności, Kolegium postanowiło odstąpić od nałożenia kary pieniężnej uznając, że waga naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Dodatkowo organ pouczył A. R. o obowiązku stosowania się w przyszłości do treści art. 80y ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego doręczono w dniu 14 lutego 2022 r. A. R., który nie zaskarżył wymienionej decyzji.
Natomiast w dniu 28 lipca 2022 r. skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł Prokurator Rejonowy Lublin-Północ w Lublinie, zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 80y ust. 1 oraz 140ma ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez bezzasadne przyjęcie, że waga naruszenia prawa przez A. R., polegającego na zaniechaniu zwrotu blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych w terminie 30 dni od wygaśnięcia decyzji o profesjonalnej rejestracji, była znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa, podczas gdy brak jest podstaw do przyjęcia w niniejszej sprawie znikomości wagi naruszenia prawa, co na dalszym etapie skutkowało uchyleniem wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji oraz odstąpieniem od nałożenia na A. R. kary pieniężnej;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie pozyskania jakichkolwiek dowodów, a na ich podstawie poczynienia adekwatnych ustaleń faktycznych, celem ustalenia, czy w stosunku do A. R. zaszły okoliczności przemawiające za tym, że jego sytuacja rodzinna, osobista i zawodowa wskazywała na niemożność spełnienia obowiązku ustawowego zwrotu profesjonalnych dowodów, blankietów oraz tablic w terminie i jakie dokładnie były to okoliczności.
Powołując się na powyższe zarzuty, Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga, wniesiona przez Prokuratora w terminie przewidzianym w art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 239 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), podlegała uwzględnieniu.
Przedmiot skargi stanowiła decyzja, którą organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji nakładającą na A. R. karę pieniężną w wysokości 3000 zł za naruszenie obowiązku przekazania staroście blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych, z wykorzystaniem dokumentu zwrotu, w terminie 30 dni od wygaśnięcia decyzji o profesjonalnej rejestracji i odstąpił od nałożenia na A. R. kary pieniężnej.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (aktualnie Dz. U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm.).
W świetle art. 80s ust. 1 p.r.d. dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą pojazdu samochodowego, motoroweru, ciągnika rolniczego lub przyczepy w celu wykonywania jazd testowych tymi pojazdami w ramach działalności prowadzonej przez podmiot uprawniony jest profesjonalny dowód rejestracyjny wraz z profesjonalnymi tablicami (tablicą) rejestracyjnymi.
Na mocy ust. 2 art. 80s p.r.d. podmiotami uprawnionymi w ramach prowadzonej działalności do posługiwania się profesjonalnym dowodem rejestracyjnym i profesjonalnymi tablicami (tablicą) rejestracyjnymi są: 1) przedsiębiorca posiadający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedzibę, a w przypadku przedsiębiorcy posiadającego siedzibę za granicą - oddział, zajmujący się produkcją, dystrybucją (sprzedażą prowadzoną w ramach handlu) lub badaniem pojazdów niezarejestrowanych wcześniej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, 2) jednostka uprawniona lub jednostka badawcza producenta pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części przeprowadzająca badania pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części - zwani dalej "podmiotami uprawnionymi".
Profesjonalny dowód rejestracyjny stanowi wypełniony przez starostę i podmiot uprawniony blankiet profesjonalnego dowodu rejestracyjnego. Blankiet profesjonalnego dowodu rejestracyjnego jest wypełniany w części przez starostę, a w części przez podmiot uprawniony, stosownie do zakresu określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 80zc ust. 1 pkt 4 (art. 80s ust. 5 p.r.d.).
Stosownie do art. 80t ust. 1 p.r.d. o decyzję o profesjonalnej rejestracji pojazdów może ubiegać się podmiot uprawniony, który: 1) nie został prawomocnie skazany za przestępstwo przeciwko mieniu, przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu lub przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów - dotyczy przedsiębiorcy, jeżeli jest on osobą fizyczną, albo członków władz organów osoby prawnej lub nieposiadającej osobowości prawnej jednostki organizacyjnej; 2) złożył oświadczenia, że: a) każdy z pojazdów, którymi będą wykonywane jazdy testowe, będzie spełniał warunki określone w art. 66, odpowiednie dla pojazdu, którym będą wykonywane te jazdy, b) będzie używał w ruchu drogowym z wykorzystaniem profesjonalnego dowodu rejestracyjnego tylko pojazdy niezarejestrowane wcześniej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, dla których posiada udokumentowane prawo do dysponowania nimi, oraz wyłącznie w celu wykonywania jazd testowych, c) blankiety profesjonalnych dowodów rejestracyjnych będą wypełniane wyłącznie przez podmiot uprawniony albo osoby zatrudnione przez ten podmiot
Starosta właściwy ze względu na siedzibę albo oddział podmiotu uprawnionego, na wniosek tego podmiotu, wydaje decyzję o profesjonalnej rejestracji pojazdów, blankiety profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalne tablice (tablicę) rejestracyjne, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej (art. 80t ust. 2 p.r.d.).
Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się oświadczenia określone w ust. 3 art. 80t p.r.d.,
Decyzję o profesjonalnej rejestracji pojazdów starosta wydaje na okres 1 roku, licząc od dnia jej wydania (art. 80u ust. 1 p.r.d.).
W decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów starosta nadaje jeden albo, na wniosek podmiotu uprawnionego, więcej niż jeden numer rejestracyjny (art. 80u ust. 2p.r.d.). Do decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów starosta wydaje: 1) wypełnione przez siebie blankiety profesjonalnych dowodów rejestracyjnych w liczbie: a) wnioskowanej przez podmiot uprawniony, ale nieprzekraczającej 100 sztuk, b) wnioskowanej - w przypadku podmiotu uprawnionego zajmującego się produkcją pojazdów; 2) zalegalizowane profesjonalne tablice (tablicę) rejestracyjne odpowiadające numerowi rejestracyjnemu albo numerom rejestracyjnym nadanym w decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów (ust. 3 art. 80u p.r.d.).
Obowiązki podmiotu uprawnionego po wygaśnięciu lub uchyleniu decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów zostały określone w art. 80y p.r.d.
W szczególności zgodnie z ust. 1 art. 80y p.r.d. w ciągu 30 dni od dnia wygaśnięcia albo uchylenia decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów podmiot uprawniony jest obowiązany zwrócić staroście blankiety profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalne dowody rejestracyjne oraz profesjonalne tablice (tablicę) rejestracyjne, z wykorzystaniem dokumentu zwrotu.
Stosownie zaś do ust. 3 art. 80y p.r.d. podmiot uprawniony zawiadamia niezwłocznie starostę o: 1) zaprzestaniu działalności w zakresie produkcji, dystrybucji, badań pojazdów albo badań przedmiotów wyposażenia lub części; 2) zmianie nazwy lub adresu siedziby albo oddziału lub numeru identyfikacyjnego REGON. W przypadku zmiany danych podmiotu uprawnionego, o których mowa w ust. 3 pkt 2, podmiot uprawniony, składając zawiadomienie, o którym mowa w ust. 3, zwraca staroście blankiety profesjonalnych dowodów rejestracyjnych i profesjonalne dowody rejestracyjne. Przepisy art. 80t stosuje się odpowiednio (ust. 4).
Powyższe przepisy zawarte są w dziale III ustawy Prawo o ruchu drogowym, w rozdziale 2d, dodanym z dniem 11 lipca 2019 r. na mocy art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 79).
Jednocześnie na mocy art. 1 pkt 21 powołanej ustawy zmieniającej został dodany art. 140ma, zgodnie z którym podmiot uprawniony, który: 1) nie zwrócił staroście w terminie, o którym mowa w art. 80y ust. 1, blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic (tablicy) rejestracyjnych, podlega karze pieniężnej w wysokości 3000 zł; 2) nie prowadzi wykazu, o którym mowa w art. 80x ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości 5000 zł (ust. 1). Podmiot uprawniony, któremu trzykrotnie w ciągu danego roku kalendarzowego zatrzymano profesjonalny dowód rejestracyjny, podlega karze pieniężnej w wysokości 2000 zł (ust. 2).
Powołaną ustawą zmieniono z dniem 11 lipca 2019 r. także przepis art. 140n ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z jego obecnym brzmieniem kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140m-140mb, są nakładane w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1 art. 140n). Kary pieniężne, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, nakłada starosta (ust.2a). Kary pieniężne, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, stanowią dochód powiatu (ust. 3a). Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (ust. 4).
Na mocy ust. 6 art. 140n p.r.d. do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140m-140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
W art. 80zc p.r.d. została zawarta delegacja ustawowa, zgodnie z którą minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia: 1) czynności starosty w sprawach związanych z profesjonalną rejestracją pojazdów; 2) wzór: a) wniosku o wydanie decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów, b) decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów, c) oświadczeń, o których mowa w art. 80t ust. 3 pkt 3, d) wniosku o wydanie dodatkowych albo nowych blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych lub nowych profesjonalnych tablic (tablicy) rejestracyjnych, e) dokumentu zwrotu blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic (tablicy) rejestracyjnych; 3) wzór i opis blankietu profesjonalnego dowodu rejestracyjnego; 4) zakres wypełniania blankietu profesjonalnego dowodu rejestracyjnego przez starostę i podmiot uprawniony; 5) wzór i opis profesjonalnych tablic rejestracyjnych, warunki techniczne, jakie muszą spełniać te tablice, oraz zakres i sposób ich badania; 6) warunki i sposób dystrybucji blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych; 7) wysokość opłaty za wydanie: a) decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów, b) blankietu profesjonalnego dowodu rejestracyjnego, c) profesjonalnych tablic rejestracyjnych, w tym: – kompletu profesjonalnych tablic samochodowych, – profesjonalnej tablicy motocyklowej, – profesjonalnej tablicy motorowerowej, d) znaku legalizacyjnego.
W oparciu o wskazaną delegację ustawową zostało wydane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2019 r. w sprawie profesjonalnej rejestracji pojazdów, stosowanych oznaczeń oraz opłat związanych z profesjonalną rejestracją pojazdów (Dz. U. z 2019 r., poz. 546 z późn. zm.).
W sprawie niniejszej pozostaje poza sporem, że w uwzględnieniu wniosku A. R. z dnia 29 sierpnia 2019 r. została w dniu 27 września 2019 r. wydana na jego rzecz decyzja o profesjonalnej rejestracji pojazdów. Wraz z decyzją wydano uprawnionemu podmiotowi 10 sztuk profesjonalnych blankietów dowodów rejestracyjnych i 2 komplety profesjonalnych tablic rejestracyjnych samochodowych.
Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, obejmującego kody PKD prowadzonej działalności, A. R. jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu handlowego zajmującym się sprzedażą pojazdów.
Z akt sprawy wynika również, że po skierowaniu na wskazany we wniosku o wydanie decyzji adres strony przy ul. [...] w Lublinie pisma organu pierwszej instancji z dnia 21 maja 2021 r., informującego o niedopełnieniu obowiązku wynikającego z art. 80y p.r.d. oraz wzywającego do zwrotu blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych i profesjonalnych tablic rejestracyjnych oraz okazania wykazu pojazdów używanych w ruchu drogowym z wykorzystaniem profesjonalnego dowodu rejestracyjnego, w dniu 7 czerwca 2021 r. został dokonany zwrot blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych i profesjonalnych tablic rejestracyjnych, z wykorzystaniem dokumentu zwrotu. Jednocześnie do organu pierwszej instancji zostało złożone oświadczenie, zgodnie z którym od dnia wydania 27 września 2019 r. decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów do dnia jej wygaśnięcia 27 września 2020 r. wykaz nie był prowadzony, ponieważ przedmiotowe dokumenty oraz tablice nie zostały użyte. Dokument zwrotu oraz oświadczenie podpisała K. W., działająca z upoważnienia A. R. na mocy pełnomocnictwa udzielonego w formie aktu notarialnego w dniu 30 marca 2021 r. (k. 7-9 akt sprawy).
Nie budzi wątpliwości, że w opisanych okolicznościach A. R. uchybił obowiązkowi przewidzianemu w art. 80y ust. 1 p.r.d., gdyż nie zwrócił staroście blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych w terminie 30 dni od dnia wygaśnięcia decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów.
Decyzja o profesjonalnej rejestracji pojazdów została bowiem wydana A. R. w dniu 27 września 2019 r. i w na mocy art. 80u ust. 1 p.r.d. obowiązywała do dnia 27 września 2020 r. Zatem, jak prawidłowo ustalono w zaskarżonej decyzji, przewidziany w art. 80y ust. 1 p.r.d. termin 30 dni na zwrot staroście blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych upłynął w dniu 27 października 2020 r. Natomiast obowiązek zwrotu został wykonany dopiero w dniu 7 czerwca 2021 r., to jest w 223 dniu od upływu terminu, co oznacza 222 dni opóźnienia w realizacji obowiązku.
Konsekwencją uchybienia terminu jest zastosowanie normy art. 140ma, który w ust. 1 pkt 1 przewiduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3000 zł na podmiot uprawniony, który nie zwrócił staroście w terminie, o którym mowa w art. 80y ust. 1, blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic (tablicy) rejestracyjnych.
W ocenie Sądu uprawnione jest także stanowisko organów obu instancji, że w przypadku kary przewidzianej w ostatnio przywołanym przepisie zastosowanie znajduje art. 189f k.p.a.
Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 1). W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia (§ 2). Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia (§ 3).
Przepis art. 189f k.p.a. zawarty jest w dziale IVa k.p.a. Zgodnie z treścią art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Zatem reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Jednakże w przypadku kary pieniężnej, o której mowa w art. 140ma ustawy Prawo o ruchu drogowym, wymieniona ustawa ani też dział III Ordynacji podatkowej, do której odsyła art. 140n ust. 6 p.r.d., nie przewidują możliwości odstąpienia od nałożenia kary.
Tym samym okoliczności sprawy podlegały ocenie z punktu widzenia przepisu art. 187f k.p.a., w szczególności zaś § 1 pkt 1 tego artykułu, przewidującego odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
W przekonaniu Sądu nie jest jednak trafna ocena organu odwoławczego o zaistnieniu tak określonych przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w okolicznościach, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
Zauważyć należy, że ustawodawca nie wskazał okoliczności, którymi organ powinien się kierować oceniając czy waga naruszenia prawa jest znikoma. Jak podkreśla się zaś w orzecznictwie, zasadne jest poszukiwanie kryteriów wagi naruszenia (znikomości naruszenia) w skutkach w obrębie dóbr chronionych normą sankcjonowaną. Każdorazowo należy oceniać przede wszystkim chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. W takim znaczeniu znikomość odnosi się do stopnia ingerencji w dobro chronione prawnie, za które ma być wymierzona sankcja (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2022 r., sygn. I OSK 1110/21 i powołane tam poglądy doktryny, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2022 r., sygn. II GSK 744/19, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2020, sygn. IV SA/Wa 2666/19.).
W okolicznościach niniejszej sprawy na mocy art. 140ma p.r.d. kara pieniężna w ustalonej stałej wysokości 3000 zł jest nakładana na podmiot uprawniony w rozumieniu art. 80s ust. 2 p.r.d., który nie zwrócił staroście w terminie, o którym mowa w art. 80y ust. 1, blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic (tablicy) rejestracyjnych.
Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 79), którą to ustawą wprowadzono do Prawa o ruchu drogowym instytucję profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, przepis art. 140ma powinien służyć legalnemu i bezpiecznemu użytkowaniu pojazdów w ruchu drogowym z nową formą profesjonalnej rejestracji pojazdów, przy jednoczesnym zagwarantowaniu ponoszenia odpowiedzialności przez te podmioty.
Bez wątpienia zwrot blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych w ściśle określonym terminie 30 dni od wygaśnięcia decyzji, która wyłącznie umożliwia ich wykorzystywanie, służy właśnie zapewnieniu legalnego użytkowania pojazdów z użyciem profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, a także niewątpliwie sprawowaniu w tym zakresie realnej kontroli przez organy państwa.
Dlatego też nie można podzielić wyrażonego w zaskarżonej decyzji stanowiska umniejszającego znaczenie wielokrotnego przekroczenia powyższego terminu przez stronę kontrolowanego postępowania administracyjnego. Nie budzi bowiem wątpliwości, że A. R. dokonał zwrotu wymaganych dokumentów i tablic rejestracyjnych po 222 dniach od upływu terminu przewidzianego w art. 80y ust. 1 p.r.d., co świadczy o lekceważeniu ustawowego obowiązku nałożonego powołanym przepisem,
Dodatkowo przy ocenie znikomego naruszenia prawa należy też mieć na uwadze okoliczność popełnienia deliktu administracyjnego przez podmiot profesjonalny – prowadzący działalność gospodarczą. W stosunku do takich podmiotów wyższe wymagania związane są z zawodowym charakterem ich działalności. Podmiot taki musi mieć świadomość obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2022 r., sygn. II GSK 744/19).
Jednocześnie, wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonej decyzji, w toku dotychczasowego postępowania administracyjnego strona nie powołała się na jakiekolwiek konkretne okoliczności przemawiające za znikomym charakterem naruszenia prawa. Strona w sposób wyłącznie ogólnikowy powołała się na trudną sytuację osobistą i rodzinną, a także na utrudnienia w funkcjonowaniu Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego w Lublinie, nie przedstawiając w tym zakresie żadnych konkretnych faktów, ani tym bardziej dowodów na ich poparcie. Przy tym strona wskazywała na wymienione trudności w okresie, w którym przypadał obowiązek zwrotu dokumentów, natomiast nie wyjaśniła przyczyn ustalonego wielokrotnie dłuższego od ustawowego terminu okresu opóźnienia.
Z uwagi na charakter normy art. 140ma p.r.d., która wiąże nałożenie kary z samym przekroczeniem ustawowego terminu zwrotu, a także mając na względzie opisany wyżej cel regulacji, o charakterze prewencyjnym, nie można również uznać, by w okolicznościach sprawy za znikomą wagą naruszenia miały przemawiać brak odniesienia na skutek naruszenia korzyści majątkowej przez stronę, jak też jednorazowy charakter naruszenia.
Także okoliczność, że przepis art. 80u ust. 1 p.r.d. – ustanawiający okres, na który wydaje się decyzję o profesjonalnej rejestracji, jak również przepis art. 140ma p.r.d. – ustanawiający karę za brak zwrotu w terminie profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych, weszły w życie w dniu 11 lipca 2019 r., a więc niedługo przed wydaniem stronie decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów, nie uzasadnia przyjęcia znikomej wagi naruszenia.
W uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej wyjaśniono, że wejście w życie projektowanej ustawy spowoduje ograniczenie obciążeń administracyjnych, ułatwi mikro, małym i średnim przedsiębiorcom prowadzenie działalności gospodarczej i skróci czas prowadzenia czynności administracyjnych związanych z czasową rejestracją pojazdów. Zakładając, że obecna czasowa rejestracja jednego pojazdu zajmuje wnioskodawcy szacunkowo 1 h czasu spędzonego na czynnościach urzędowych w organie rejestrującym pojazdy, to przy założeniu rejestracji 100 pojazdów rocznie oznacza to 100 wizyt i 100 h dla 1 przedsiębiorcy. W wyniku wprowadzenia profesjonalnej rejestracji pojazdów, umożliwiającej podmiotom uprawnionym wykonywanie jazd testowych bez konieczności rejestracji każdego testowanego pojazdu odrębnie, przedsiębiorca otrzyma 100 blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych przy jednej wizycie w urzędzie. Przyjmuje się, że wynikające z tego oszczędności czasowe dla przedsiębiorcy wynosić będą 97 h (przy założeniu trwania załatwiania w urzędzie formalności związanych z profesjonalną rejestracją szacunkowo ok. 3 h). Jednocześnie analiza oddziaływania projektowanej regulacji na podmioty uprawnione wykazała, że podmioty te, korzystając z projektowanej profesjonalnej rejestracji pojazdów zamiast z czasowej rejestracji z wydanym pozwoleniem czasowym dla każdego pojazdu odrębnie, uzyskają wymierne skutki finansowe w postaci zmniejszonych wydatków związanych z uzyskaniem decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów i czasowym użytkowaniem testowanych pojazdów w ruchu drogowym.
Zatem nowa instytucja profesjonalnej rejestracji pojazdu i zawarte w tym zakresie regulacje miały także na celu istotne korzyści, zarówno organizacyjne, jak i finansowe, po stronie prowadzących działalność gospodarczą podmiotów uprawnionych. Korzystając z tych regulacji profesjonalne podmioty, do których wyłącznie były one skierowane, powinny jednak także zapoznać się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami i przestrzegać wszelkich związanych z tym obowiązków.
W ocenie Sądu, z uwagi na adresowanie omawianych norm do podmiotów zajmujących się profesjonalnie określonym rodzajem działalności gospodarczej, niezasadna jest argumentacja organu akcentująca brak pouczeń odnośnie terminu obowiązywania decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów oraz terminu, w którym winien być realizowany obowiązek zwrotu profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych.
Niewątpliwie to właśnie z uwagi na profesjonalizm podmiotów korzystających z nowych regulacji, tego rodzaju pouczenia nie zostały przewidziane we wzorze wniosku o wydanie decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów oraz wzorze samej decyzji, stanowiących załączniki do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2019 r. w sprawie profesjonalnej rejestracji pojazdów, stosowanych oznaczeń oraz opłat związanych z profesjonalną rejestracją pojazdów.
Wymaga podkreślenia, że ustawa Prawo o ruchu drogowym zawiera wiele regulacji odnoszących się do pomiotów profesjonalnych, nakładając na te podmioty określone obowiązki i nie przewidując zarazem odrębnych, dodatkowych, poza treścią obowiązujących przepisów pouczeń tych podmiotów, które wykonując profesjonalnie określony rodzaj działalności gospodarczej winny zaznajomić się z obowiązującymi przepisami i stosować się do ustawowych regulacji.
Trzeba także zauważyć, że w oświadczeniu złożonym w imieniu strony w dniu 4 czerwca 2021 r., przedstawionym organowi wraz z dokumentem zwrotu w dniu 7 czerwca 2021 r., została podana data wygaśnięcia decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdu – 27 września 2020 r. Uznać zatem należy, że strona miała wiedzę w tym zakresie.
Niewątpliwie strona w dniu 7 czerwca 2021 r. zaprzestała naruszenia prawa, jednakże związek czasowy wskazuje, że nastąpiło to dopiero po doręczeniu wezwania do zwrotu dokumentów i tablic rejestracyjnych, skierowanego do strony pismem z dnia 21 maja 2021 r. Pismo to zostało w dniu 26 maja 2021 r. doręczone na adres ul. [...] w Lublinie, który to adres strona podała we wniosku o wydanie decyzji o profesjonalnej rejestracji.
Z przytoczonego już wyżej przepisu art. 80y ust. 3 pkt 2 p.r.d. wynika zaś obowiązek podmiotu uprawnionego do niezwłocznego zawiadomienia starosty między innymi o zmianie adresu siedziby uprawnionego podmiotu.
W tych okolicznościach chybiony jest argument strony, iż nie otrzymywał w niniejszej sprawie korespondencji aż do czasu wystąpienia z pismem z dnia 7 lipca 2021 r., w którym strona wskazała prawidłowy adres do doręczeń. Korespondencja była bowiem kierowana na adres wskazany i niezmieniony wcześniej przez samą, zobowiązana w tym zakresie, stronę. Ponadto z treści pisma strony z dnia 7 lipca 2021 r. jednoznacznie wynika, że strona otrzymała zawiadomienie z dnia 17 czerwca 2021 r,. o wszczęciu postępowania administracyjnego.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego, co w świetle art. 145 § 1 pkt lit. a p.p.s.a uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpatrując sprawę organ winien mieć na względzie wyżej przedstawioną przez Sąd ocenę prawną.
Z tych względów i na podstawie powołanych przepisów Sąd orzekł jak w sentencji.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI