III SA/Lu 389/22

III SA/Lu 389/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Ewa Ibrom /przewodniczący/
Iwona Tchórzewska
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1990
art. 29 ust. 1; art. 31 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 262 § 1; art. 263 § 1, 2; art. 264 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 maja 2022 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej zamiennie jako: "organ odwoławczy", "organ" lub "Kolegium") po rozpatrzeniu odwołania S. K. (dalej jako: "skarżąca") utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza [...] (dalej zamiennie jako: "organ I instancji") z dnia 1 grudnia 2021 r., ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w obrębie geodezyjnym [...] W. [...], gmina M. na kwotę [...]zł. Wskazanym postanowieniem Burmistrz [...] zobowiązał również strony postępowania rozgraniczeniowego do poniesienia jego kosztów, w tym wnioskodawców rozgraniczenia: B. K., M. K., P. K., R. K. w kwocie [...]zł, stanowiącej różnicę pomiędzy wpłaconą zaliczką w kwocie [...]zł, a rozliczonymi należnościami z tytułu kosztów rozgraniczenia oraz uczestniczkę postępowania – S. K. w wysokości [...] zł.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. W dniu 14 listopada 2019 r. wnioskodawcy: B. K., M. K., P. K. i R. K. wystąpili o rozgraniczenie nieruchomości położonych w obrębie [...] W. [...], gmina M., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...] (wszystkie stanowiące własność M. K.), 1566 (własność P. K.), 1621 (własność R. K.), 1537 (własność B. K.) z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi w ewidencji gruntów jako działki nr [...], stanowiącymi własność S. K..
Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego do czynności ustalenia przebiegu granicy wybrano ofertę najkorzystniejszą pod względem ceny złożoną przez Biuro Geodezyjne [...] J. S. z siedzibą w C.. Wynagrodzenie geodety, zgodnie z zawartą w dniu 14 lutego 2020 r. umową wyniosło [...] zł. Wyznaczony geodeta wezwał, w trybie art. 32 ust. 1-4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne strony postępowania do stawienia się na gruncie, celem ustalenia położenia punktów i przebiegu linii granicznych. W trakcie rozprawy granicznej, na którą stawiły się wszystkie sprawy geodeta ustalił, że stan prawny nieruchomości dla wymienionych działek jest zgodny z danymi w aktualnej ewidencji gruntów oraz stanem faktycznym. Natomiast ze względu na niejasności zgromadzonej w sprawie dokumentacji geodeta ocenił, iż nie ma możliwości wiarygodnego i jednoznacznego określenia położenia wszystkich spornych punktów granicznych. Geodeta wskazał, że spór w postępowaniu można więc zakończyć w sposób określony § 12 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości, tj.: aktem ugody lub zgodnym oświadczeniem stron w protokole lub oświadczeniem jednej ze stron, gdy druga nie kwestionuje przebiegu granicy.
Po przedstawieniu stronom analizy istniejącej dokumentacji oraz wynikających z niej wniosków oraz po przeprowadzonych negocjacjach, strony ustaliły granice według spokojnego stanu posiadania na gruncie po widocznych miedzach. Niewidoczne granice przebiegające przez punkty A-W, U strony ustaliły według zgodnych wskazań. Geodeta w obecności stron dokonał stabilizacji bezspornie ustalonych punktów w ten sposób, że punkty oznaczone literami: Y, C, D, E, I, J, K, L, M, N, O, S, P ustabilizował słupkiem betonowym z płytką betonową jako znakiem podziemnym, punkty: A, W, U, B, R ustabilizował rurą metalową, zaś punkty F, G, H, M rurą metalową i szklaną butelką jako znakiem podziemnym oraz punkt T, który wyznaczał słupek ogrodowy. Z czynności ustalenia przebiegu granicy został sporządzony protokół graniczny i szkic graniczny . Wszystkie strony postępowania złożyły zgodne oświadczenia co do przebiegu granicy potwierdzając to złożeniem podpisów na protokole granicznym.
Po przeprowadzeniu kontroli dokumentacji przedstawionej przez upoważnionego geodetę stwierdzono, że czynności ustalenia granic oraz sporządzona w ich wyniku dokumentacja, zostały wykonane w sposób prawidłowy. Operat zawierający dokumentację techniczną przyjęto do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego pod nr [...] w dniu 2 grudnia 2020 r.
Decyzją z dnia 28 grudnia 2020 r., nr [...] Burmistrz [...] zatwierdził ustalone na podstawie zgodnego oświadczenia stron granice pomiędzy nieruchomościami położonymi w obrębie [...] W. [...], gmina M., oznaczonymi w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...] (stanowiącymi własność M. K., P. K., R. K. i B. K.) z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi w ewidencji gruntów jako działki nr [...] (stanowiącymi własność S. K.).
Pismem z dnia 5 stycznia 2021 r. M. K. zwrócił się do Burmistrza [...] z żądaniem przekazania sądowi na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, sprawy ustalenia granicy zakończonej decyzją z 28 grudnia 2020 r.
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2021 r., nr [...] Burmistrz [...] ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę [...]zł oraz zobowiązał B. K., M. K., P. K. i R. K. do zapłaty kwoty [...]zł stanowiącej różnicę pomiędzy wpłaconą zaliczką w kwocie [...]zł a należnością z tytułu kosztów postępowania.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł R. K.. Postanowieniem z dnia14 maja 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniło zażalenie i uchyliło w całości zaskarżone postanowienie przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że skarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia faktycznego, z którego by wynikało dlaczego obciążono kosztami tylko wnioskodawców. Brak jest też ustalenia przez organ I instancji czy istniał spór graniczny, bowiem z akt sprawy wynika że wnoszący zażalenie wskazuje na istnienie sporu granicznego, natomiast druga strona temu zaprzecza.
Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2021 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Burmistrz [...] ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę [...]zł oraz zobowiązał B. K., M. K., P. K. i R. K. do zapłaty kwoty [...]zł stanowiącej różnicę pomiędzy wpłaconą zaliczką w kwocie [...]zł a należnością z tytułu kosztów postępowania. Organ I instancji na podstawie analizy zgromadzonej dokumentacji ustalił, że nie istniał spór graniczny, bowiem granica została ustalona na podstawie zgodnego oświadczenia stron, według spokojnego stanu posiadania, a więc granica była tożsama z pierwotną. Zdaniem organu I instancji, jeżeli nowa granica rozgraniczeniowa nieruchomości przebiega w tym samym miejscu co przed wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego, koszty obciążają wnioskodawcę rozgraniczenia.
Na powyższą postanowienie zażalenie wniósł R. K.. Postanowieniem z 11 października 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniło zażalenie i uchyliło w całości zaskarżone postanowienie przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na konieczność bezsprzecznego ustalenia interesu stron w postępowaniu i wyjaśnił, że analiza dokumentacji geodezyjnej prowadzi do konkluzji, że w interesie wszystkich stron niniejszego postępowania było przeprowadzenie przedmiotowego rozgraniczenia. Kolegium wskazało na konieczność oceny zasadności i wysokości wygenerowanych w jego toku kosztów, z czego one wynikają i czy są adekwatne do czynności niezbędnych do zakończenia postępowania. Kolegium podkreśliło, że organ I instancji nie ocenił w sposób nie budzący wątpliwości zasadności kosztów, jakimi obciążył jedynie wnioskodawców oraz nie wyjaśnił dlaczego i na jakiej podstawie oparł swoje rozstrzygnięcie.
Wypełniając zalecenia organu odwoławczego Burmistrz [...] wydał postanowienie z dnia 1 grudnia 2021 r., nr [...] Postanowieniem tym organ ustalił koszty postępowania w sprawie o rozgraniczenie na kwotę [...]zł (w tym koszt wynagrodzenia geodety [...] zł i koszty doręczenia stronom pism urzędowych [...] zł) oraz zobowiązał strony do poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, tj. wnioskodawców: B. K., M. K., P. K., R. K. w kwocie [...]zł, stanowiącej różnicę pomiędzy wpłaconą zaliczką w kwocie [...]zł, a rozliczonymi należnościami z tytułu kosztów rozgraniczenia oraz uczestniczkę postępowania – S. K. w wysokości [...] zł stanowiącej należność z tytułu kosztów postępowania. Organ ustalił, że w sprawie istniał spór graniczny, o czym może świadczyć przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w J. L., a także fakt wypracowania kompromisu przez strony postępowania obecne na gruncie podczas wykonywania czynności przez geodetę. Organ wskazał również, że postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości toczy się na wniosek jednej ze stron, ale korzyść prawna w postaci stabilnej i należycie udokumentowanej granicy dotyczy również właścicieli nieruchomości niebędących wnioskodawcami. Zdaniem organu branie udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania – wszystkich właścicieli nieruchomości, także tych, którzy nie wnioskowali o rozgraniczenie i nie kwestionowali przebiegu granic.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła S. K.. Postanowieniem z dnia 6 maja 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało na pojęcie "interesu strony", o którym mowa w art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej "k.p.a.", przez który należy rozumieć obiektywną korzyść w postaci stabilnej i należycie udokumentowanej granicy, której beneficjentem są w równym stopniu właściciele nieruchomości po obu stronach ustalonej granicy. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że w sprawie istniał spór graniczny. W czynnościach geodezyjnych aktywnie uczestniczyły wszystkie strony postępowania. Geodeta na podstawie zebranej dokumentacji ustalił, że nie ma możliwości wiarygodnego określenia położenia wszystkich spornych punktów granicznych w sposób nie budzący wątpliwości. Zatem ze względu na niejasność zgromadzonej dokumentacji, przebieg granicy został ustalone na podstawie zgodnego oświadczenia stron, po przeprowadzeniu negocjacji. Zdaniem Kolegium na uwagę zasługuje fakt, że skarżąca do dnia wydania postanowienia o ustaleniu i rozliczeniu kosztów postępowania, nie przejawiała aktywności w zakresie wykazania przed organem niezasadności przedmiotowego postępowania oraz braku istnienia sporu granicznego. Zdaniem Kolegium o istnieniu sporu granicznego świadczy również fakt przekazania sprawy do rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w J. L.. Kolegium uznało, iż zasadnie koszty podzielone zostały po połowie, czyli według zasady ukształtowanej w praktyce orzekania o kosztach rozgraniczenia w postępowaniu administracyjnym i zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Koszty postępowania rozgraniczeniowego zostały rozliczone prawidłowo w oparciu o zasadę, że każda ze stron postępowania ponosi koszty według rozgraniczanych granic nieruchomości (działek ewidencyjnych) – jedna granica rozgraniczenia ze strony wnioskodawców i jedna granica ze strony właściciela działki sąsiadującej.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła S. K.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1) art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i błędne przyjęcie, że pomiędzy stronami istniał spór graniczny, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że prowadzone rozgraniczenie było prowadzone również w jej interesie;
2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z pominięciem wyjaśnienia stanu faktycznego i przeprowadzenia w tym celu wszystkich dowodów, m.in. opinii lub wyjaśnień przeprowadzającego rozgraniczenie geodety J. S.;
3) art. 8 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie przesłanek podjęcia rozstrzygnięcia i ograniczenie się do powielenia przez organ treści postanowień wcześniejszych bez czynienia własnych ustaleń i utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy występują podstawy prawne do jego uchylenia.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że przedmiotowe rozgraniczenie nie było prowadzone w jej interesie, o czym od początku informowała Burmistrza [...]. Przed czynnościami rozgraniczenia pomiędzy jej działkami a działkami wnioskodawców istniały widoczne granice w postaci miedzy. Od początku postępowania informowała, że granice istnieją i nie ma żadnego sporu. Czynności rozgraniczeniowe z dnia 2 października 2020 r. potwierdziły ten fakt, ponieważ zawarta przed geodetą ugoda wskazywała dokładnie te granice, o jakich wcześniej informowała. Rozgraniczenie niczego nie zmieniło, co świadczy o jego bezzasadności i braku istnienia sporu. Zdaniem skarżącej w zaskarżonym rozstrzygnięciu brak jest pełnej i wnikliwej analizy stanu faktycznego, o czym świadczy okoliczność pominięcia dwóch pierwszych postanowień Burmistrza [...] w sprawie kosztów rozgraniczenia obciążających jedynie wnioskodawców całością tych kosztów.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Na wstępie wyjaśnić należy, że przedmiotowa sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i § 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w obrębie geodezyjnym W. [...], gmina M. na kwotę [...]zł i zobowiązaniu do poniesienia kosztów strony postępowania rozgraniczeniowego, tj. wnioskodawców: B. K., M. K., P. K., R. K. w kwocie [...]zł, stanowiącej różnicę pomiędzy wpłaconą uprzednio zaliczką w kwocie [...]zł, a rozliczonymi należnościami z tytułu kosztów rozgraniczenia oraz uczestniczkę postępowania – S. K. w wysokości [...] zł.
W ocenie sądu, wbrew stanowisku skarżącej, koszty postępowania rozgraniczeniowego zostały ustalone i rozdzielone prawidłowo.
Rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.), dalej jako: "P.g.k." lub "ustawa" oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. z 1999 r. Nr 45, poz. 453), dalej jako: "rozporządzenie w sprawie rozgraniczania nieruchomości".
Celem postępowania rozgraniczeniowego jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (art. 29 ust. 1 ustawy). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony, stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 wskazanej ustawy, jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy (art. 31 ust. 1 ustawy). Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy ww. rozporządzenia.
Przytoczone przepisy wskazują na zasadę udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości. W konsekwencji koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Tym samym należą one do kosztów postępowania administracyjnego.
Przepisy ustawy oraz przepisy rozporządzenia w sprawie rozgraniczania nieruchomości nie zawierają natomiast zasad ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W związku z tym przy ustalaniu kosztów tego postępowania zastosowanie znajdują przepisy Działu IX k.p.a.
Zgodnie z art. 263 § 1 k.p.a., do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (art. 263 § 2 k.p.a.).
Zasadę rozdziału kosztów postępowania administracyjnego określa art. 262 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, stronę obciążają te koszty postępowania, które:
1) wynikły z winy strony,
2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie.
Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony. Wskazany przepis stanowi podstawę do orzekania o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, w tym także o wynagrodzeniu upoważnionego geodety. Przepisy ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne nie nakładają bowiem na organ administracji publicznej obowiązku ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Ustalenie wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia następuje w drodze postanowienia wydawanego przez organ jednocześnie z wydaniem decyzji. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 1 i 2 k.p.a.).
W okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na łączną kwotę [...]zł. W aktach sprawy znajduje się dokumentacja z wyboru geodety do przeprowadzenia czynności ustalenia przebiegu granic, w tym zaproszenie do składania oferty cenowej na wykonanie rozgraniczenia, protokół z przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia (z którego wynika, że na wykonanie określonego w zapytaniu zadania wpłynęło dwie oferty), zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty, umowa z upoważnionym geodetą z dnia 14 lutego 2020 r., nr [...] i aneks do tej umowy z dnia 25 maja 2020 r. k.[...], k.[...] i k.[...] akt adm.). Jak wynika z akt wybór geodety został dokonany w drodze zapytania ofertowego na podstawie art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1843 ze zm.). Powołany przepis przewiduje, że ustawy Prawo zamówień publicznych nie stosuje się do zamówień i konkursów, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 30 000 euro. Koszty ustalone w niniejszej sprawie są zdecydowanie niższe od kwoty określonej powyższym przepisem. Znajdująca się w aktach dokumentacja dotycząca wyboru geodety świadczy i tym, że organ nie naruszył standardów w zakresie transparentności wyboru geodety.
W ocenie sądu wymieniony koszt pracy geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym, nie budzi wątpliwości co do jego wysokości. Zgodzić się należy z organami, że ustalona wysokość kosztów nie odbiega od cen rynkowych za podobne czynności rozgraniczeniowe, a wybrano ofertę najkorzystniejszą cenowo. W świetle znajdującej się w aktach dokumentacji geodezyjnej nie budzi również wątpliwości zakres wykonanych przez geodetę czynności jak też ich poprawność. Skarżąca nie podważyła dokonanych przez organ ustaleń faktycznych w tym zakresie i ich oceny. Wprawdzie skarżąca złożyła skargę z dnia 21 września 2020 r. na działanie geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym, jednakże dotyczyła ona jedynie nieprzestrzegania terminów wystawiania wezwań i powiadomień w postępowaniu rozgraniczeniowym. Po udzieleniu przez uprawnionego geodetę odpowiedzi na skargę w piśmie z dnia 7 października 2020 r., organ I instancji zawiadomieniem z dnia 16 października 2020 r. uznał skargę za bezzasadną k. [...], k. [...], k.[...] akt adm.).
Analiza akt sprawy wskazuje, że upoważniony geodeta przeprowadził czynności rozgraniczenia zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie rozgraniczania nieruchomości. W szczególności geodeta przeprowadził analizę informacji zawartych w dokumentach uzyskanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ustalił przebieg granic na gruncie, sporządził protokół graniczny oraz opracował opinię dotyczącą przebiegu granic. Zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, przed wydaniem decyzji o rozgraniczeniu wójt, burmistrz (prezydent miasta) dokonuje oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia. Prawidłowość wykonania przez geodetę czynności ustalenia przebiegu granic oraz zgodność sporządzonych dokumentów z obowiązującymi przepisami została potwierdzona przez organ I instancji w ocenie prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez uprawnionego geodetę, sporządzonej w dniu 27 października 2020 r., w oparciu o art. 33 ustawy i przepisy rozporządzenia w sprawie rozgraniczania nieruchomości (k. [...] akt adm.). W okolicznościach niniejszej sprawy czynności wykonane przez upoważnionego geodetę zostały więc ocenione przez organ jako prawidłowe, a dokumentacja z postępowania rozgraniczeniowego jako sporządzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, czego wyrazem było przekazanie w dniu 2 grudnia 2020 r. przedmiotowej dokumentacji celem rejestracji w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.
Z akt sprawy wynika również, dokładne wyliczenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Wysokość wynagrodzenia geodety została udokumentowana. Geodeta złożył fakturę VAT z dnia 2 grudnia 2020 r., z której wynika, jakie są koszty dokonania czynności rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie W. [...], gmina M. w stosunku wymienionych w niej działek (k.[...] akt adm.). Z przedłożonego przez geodetę rachunku jasno wynika, że koszty poniesione w związku z rozgraniczeniem wymienionych nieruchomości wynoszą [...] zł, zgodnie z umową z dnia 14 lutego 2020 r., Nr [...]. Na aprobatę zasługuje również stanowisko organów w kwestii zaliczenia do kosztów postępowania rozgraniczeniowego kosztów doręczenia stronom pism urzędowych, na co wprost zezwala przepis art. 263 § 1 k.p.a. Dokładne zestawienie kosztów korespondencji z wyszczególnieniem daty nadania, ilości listów i ceny jednostkowej organ zawarł w odrębnym zestawieniu (k.[...] akt adm.). Łączna ich wysokość wyniosła [...] zł. Trafnie zatem organy uwzględniły również te koszty ustalając wysokość kosztów postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Ubocznie dodać należy, że skarżąca była informowana o przebiegu postępowania ofertowego i jego rezultacie, z informacją o zasadzie ponoszenia kosztów rozgraniczenia po połowie przez strony postępowania i o możliwość wskazania innego wykonawcy (pismo z dnia 15 stycznia 2020 r., brak numeru karty akt adm.), choć jak trafnie wskazał organ w piśmie z dnia 11 lutego 2020 r. (k.[...] akt adm.) przepisy nie upoważniają stron postępowania do żądania od organu upoważnienia geodety wskazanego rzez strony.
Prawidłowe również jest stanowisko organów co do rozdziału kosztów postępowania i obciążenia nimi wszystkich stron postępowania. Stanowisko organów pozostaje w zgodzie z poglądem prawnym zaprezentowanym przez NSA w uchwale z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 (opubl. w ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 26). Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale wyraził pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając na podstawie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może – uwzględniając normę art. 152 k.c. - obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 152 k.c. właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych, a koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. Uzasadniając takie stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c. Pogląd o zasadności obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego właścicieli rozgraniczanych nieruchomości podzielany jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach sygn. akt: I OSK 1744/17, I OSK 48/16, I OSK 2341/20, I OSK 1967/20 – orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).
Zgodnie z art. 153 k.c. rozgraniczenie przeprowadza się, jeżeli granice gruntów stały się sporne.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale, udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne.
W niniejszej sprawie zaistniał spór co do przebiegu granic i zachodziły podstawy do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Z akt sprawy administracyjnej wynikało, że w toku rozprawy granicznej, na którą stawiły się wszystkie strony postępowania, geodeta poinformował, że stan prawny nieruchomości jest zgodny z danymi a aktualnej ewidencji gruntów i stanem faktycznym. Geodeta jednakże ustalił na podstawie zebranej dokumentacji, że nie ma możliwości wiarygodnego określenia położenia wszystkich spornych punktów granicznych, w sposób nie budzący wątpliwości. Z tego powodu nie można było jednoznacznie określić zasięgu prawa własności. Zatem po przedstawieniu stronom analizy istniejącej dokumentacji oraz wynikających z niej wniosków, geodeta poinformował strony, że spór w przedmiotowym postępowaniu można zakończyć aktem ugody lub zgodnym oświadczeniem stron w protokole lub też oświadczeniem jednej ze stron, gdy druga nie kwestionuje przebiegu granicy. Po przeprowadzonych negocjacjach strony ustaliły granice według spokojnego stanu posiadania na gruncie, po widocznych miedzach, zaś niewidoczne granice ustaliły według zgodnych wskazań. Przebieg granicy został oznaczony na szkicu granicznym, zaś strony zgodnie oświadczyły, że w związku z powyższym uważają ustalone granice za obowiązujące i nie zgłaszają zastrzeżeń do ich przebiegu (protokół graniczny k. [...] operatu technicznego). Powyższe okoliczności znajdują również odzwierciedlenie w sprawozdaniu technicznym Geodety z dnia 7 października 2020 r., nr [...] (k. [...] operatu technicznego).
W kontekście powyższego trafne są wnioski organu odwoławczego, że skoro wszystkie strony aktywnie uczestniczyły w czynnościach geodezyjnych, a ustalenie przebiegu granic nastąpiło na podstawie zgodnego oświadczenia stron, ale dopiero po przeprowadzeniu negocjacji co do spornych niewidocznych punktów granicznych, to zaistniał spór co do przebiegu granic poszczególnych działek. Zatem przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego leżało w interesie właścicieli wszystkich rozgraniczanych nieruchomości. Potwierdzeniem istnienia sporu granicznego jest również fakt przekazania do rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w J. L. na skutek wniesionego przez M. K. pismem z dnia 5 stycznia 2021 r. żądania, akt sprawy temu sądowi. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 15 stycznia 2021 r. organ I instancji, na podstawie art. 33 ust. 3 Prawo geodezyjne i kartograficzne, przekazał wymienionemu Sądowi akta sprawy dotyczące ustalenia przebiegu granicy zakończonej decyzją z dnia 28 grudnia 2020 r. (k. [...] akt adm.). W tym stanie rzeczy zaistnienie sporu co do przebiegu granic nie budzi w ocenie sądu wątpliwości.
W świetle powyższych rozważań, nie można więc przyznać racji skarżącej, że spór graniczny nie istniał, co skarżąca podkreślała w pismach kierowanych do organu I instancji (k. [...] akt adm.). Podkreślić należy, że rozgraniczenie ze swej istoty polega na skonfrontowaniu aktualnego stanu faktycznego władania, z zasięgiem prawa własności. Tym samym bez znaczenia pozostaje również to, że w toku postępowania rozgraniczeniowego skarżąca zaakceptowała (tak samo jak pozostali współwłaściciele rozgraniczanych nieruchomości) granice wynikające ze zgodnego oświadczenia stron, wskazane przez geodetę.
Wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego ww. nieruchomości wygenerowało koszty postępowania w postaci wynagrodzenia geodety za wykonane czynności w tym zakresie, które podlegały rozdzieleniu pomiędzy strony postępowania, według wskazań zawartych w ww. uchwale NSA. Dlatego też zarzut skargi co do niezasadnego obciążenia skarżącej kosztami postępowania za rozgraniczenie uznać należy za niezasadny.
W okolicznościach niniejszej sprawy wydana w dniu 28 grudnia 2020 r. decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości stanowiących wówczas własność skarżącej z nieruchomościami stanowiącymi własność wnioskodawców, tj. B. K., M. K., P. K. i R. K. zakończyła etap administracyjny postępowania rozgraniczeniowego. W toku niniejszego postępowania rozgraniczeniowego powstały koszty, które zostały poniesione w interesie stron, a nie wynikały z ustawowego obowiązku organu i w których strony postępowania zobowiązane są partycypować. W takiej sytuacji uzasadnione i wręcz konieczne było wydanie postanowienia w zakresie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego i ich rozdziału między stronami.
Organy prawidłowo rozliczyły koszty postępowania rozgraniczeniowego. Koszty te zostały rozliczone z uwzględnieniem zasady, że każda ze stron postępowania ponosi koszty według rozgraniczanych granic nieruchomości - działek ewidencyjnych. Koszty rozgraniczenia zostały więc rozdzielone po połowie między wnioskodawców postępowania rozgraniczeniowego (jedna granica rozgraniczenia ze strony wnioskodawców) a skarżącą (jedna granica ze strony uczestnika postępowania).
Skarżąca nie kwestionowała terminu uiszczenia tak wyliczonych kosztów postępowania, który został przez organ I instancji ustalony na termin 30 dni od daty uprawomocnienia się postanowienia. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaskarżonego rozstrzygnięcia i w tej części.
Z tych też przyczyn niezasadne są zarzuty skargi, co do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 8 k.p.a. i art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., której rozwinięcie następuje w art. 77 k.p.a., w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W ocenie sądu, organy obu instancji działały na podstawie przepisów prawa, ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, uwzględniając stan faktyczny sprawy oraz wyjaśniły przesłanki jakimi się kierowały wydając rozstrzygnięcie. Organy nie naruszyły również wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Z akt sprawy wynika, że zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny dla podjęcia rozstrzygnięcia i został poddany przez organ wszechstronnej analizie, a wyprowadzone wnioski należało uznać za spójne i logiczne. Organ nie naruszył reguł postępowania dowodowego. Natomiast fakt, że skarżąca nie zgadza się z oceną materiału dowodowego zaprezentowaną przez organ i podjętym rozstrzygnięciem, nie świadczy o tym, że reguły procedowania zostały naruszone.
W konsekwencji w kontekście niezasadności powyższych zarzutów skargi, za chybiony należy również uznać zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a
Mając powyższe na uwadze i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., zobowiązany był skargę oddalić.