IV SA/Wr 498/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-12-16
NSAinneWysokawsa
szkolnictwo wyższestudenciskreślenie z listydecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneregulamin studiówegzamin warunkowywpis na semestrnaruszenie procedury

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o skreśleniu studentki z listy, stwierdzając naruszenia proceduralne w postępowaniu uczelni.

Sprawa dotyczyła skargi studentki E. Ś.-Z. na decyzję Rektora o skreśleniu z listy studentów z powodu niezaliczenia egzaminu warunkowego i niedokonania wpisu na kolejny semestr. Sąd uznał, że zarówno decyzja Dziekana, jak i Rektora naruszały przepisy proceduralne, w szczególności wymogi formalne decyzji administracyjnej, takie jak brak uzasadnienia i niewłaściwy podpis. W konsekwencji, Sąd uchylił obie decyzje.

Studentka E. Ś.-Z. została skreślona z listy studentów Uniwersytetu W. decyzją Dziekana, utrzymaną w mocy przez Rektora, z powodu niezaliczenia w terminie egzaminu warunkowego z "ochrony praw dziecka i rodziny" oraz niedokonania wpisu na kolejny semestr. Studentka w skardze podnosiła zarzuty naruszenia regulaminu studiów oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym braku uzasadnienia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę, stwierdził istotne naruszenia proceduralne. Sąd wskazał, że decyzje organów uczelni w sprawach studenckich powinny spełniać wymogi decyzji administracyjnych, w tym posiadać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz być podpisane przez upoważnioną osobę. W aktach sprawy brakowało wymaganej decyzji Rektora, a pismo informujące o skreśleniu nie spełniało wymogów formalnych decyzji administracyjnej, w szczególności brakowało własnoręcznego podpisu. Ponadto, organ odwoławczy nie odniósł się w sposób merytoryczny do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z przepisami k.p.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzje organów uczelni w sprawach studenckich, w tym decyzje o skreśleniu, powinny być wydawane w formie decyzji administracyjnej i spełniać wymogi formalne określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym posiadać uzasadnienie i być podpisane przez upoważnioną osobę.

Uzasadnienie

Ustawa o szkolnictwie wyższym stanowi, że do decyzji organów uczelni w sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Wyroki Trybunału Konstytucyjnego i NSA potwierdzają, że gwarancje procesowe wynikające z k.p.a. muszą być zachowane, a decyzje muszą spełniać wymogi formalne, w tym art. 107 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.s.w. art. 143 § 1, 2

Ustawa o szkolnictwie wyższym

u.s.w. art. 148

Ustawa o szkolnictwie wyższym

u.s.w. art. 161

Ustawa o szkolnictwie wyższym

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzje organów uczelni muszą spełniać wymogi formalne decyzji administracyjnych. Brak uzasadnienia i niewłaściwy podpis w decyzji o skreśleniu studenta stanowi rażące naruszenie prawa. Organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznego odniesienia się do wszystkich zarzutów strony w odwołaniu.

Godne uwagi sformułowania

Decyzje organów uczelni należy traktować jak decyzję administracyjną w zakresie gwarancji procesowych. Pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Podpis na decyzji musi być własnoręczny. Nie jest dopuszczalne stosowanie tzw. facsimile podpisu, czyli odcisku pieczęci z kopią wzoru podpisu.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Jolanta Sikorska

sprawozdawca

Lidia Serwiniowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne decyzji administracyjnych wydawanych przez organy uczelni, obowiązki organu odwoławczego, znaczenie własnoręcznego podpisu w decyzjach administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy spraw studenckich i stosowania przepisów k.p.a. przez uczelnie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne aspekty procedury administracyjnej, nawet w kontekście autonomii uczelni. Pokazuje, że błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie decyzja mogłaby być uzasadniona.

Błąd formalny w decyzji o skreśleniu studenta – sąd uchyla rozstrzygnięcie uczelni!

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 498/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Jolanta Sikorska /sprawozdawca/
Lidia Serwiniowska
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 65 poz 385
art. 143, art. 148
Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak Sędziowie NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) WSA - Lidia Serwiniowska Protokolant Agnieszka Figura Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2004r. przy udziale --- sprawy ze skargi E. Ś.-Z. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Rektora Uniwersytetu W. na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 143 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12.09.1990r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.), § 4 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia nr [...]Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...]r. określającego sprawy zastrzeżone do wyłącznej kompetencji Rektora oraz ustalającego za zakresy działania Prorektorów, a także § 5, § 33 ust. 3 i 4, § 45 ust. 1 Regulaminu Studiów uchwalonego przez Senat Uniwersytetu W. w dniu [...]r., Prorektor do Spraw Nauczania Uniwersytetu W. utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. z dnia [...]r. nr [...]o skreśleniu skarżącej z listy studentów Uniwersytetu W. - na podstawie § 45 ust. 1 pkt 3 Regulaminu Studiów.
W uzasadnieniu podał, iż po stwierdzeniu, że odwołująca się nie zdała w przewidzianym terminie do [...]r. egzaminu warunkowego z "ochrony praw dziecka i rodziny" z semestru [...] a w konsekwencji nie dokonała wpisu na semestr [...] w terminie, Dziekan Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii podjął w dniu [...]r. decyzję o skreśleniu odwołującej się z listy studentów Uniwersytetu W..
Organ odwoławczy podał dalej, że rozpatrując odwołanie stwierdził, iż Dziekan prawidłowo ustalił stan faktyczny, tj.: niezaliczenie egzaminu warunkowego z semestru [...] w terminie oraz niedokonanie wpisu na [...] semestr studiów a następnie w oparciu o § 45 ust. l pkt 3 Regulaminu Studiów w Uniwersytecie W. podjął decyzję o skreśleniu odwołującej się z listy studentów Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W.. Wskazał, że nie zaliczając egzaminu warunkowego z "ochrony praw dziecka i rodziny" z [...] semestru w terminie i nie dokonując wpisu na [...] semestr, odwołująca się naruszyła postanowienia Regulaminu, co uzasadnia skreślenie z listy studentów.
Dodał, że przedstawione przez odwołującą się przyczyny, nie poparte odpowiednią dokumentacją, nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji Dziekana.
W skardze na tę decyzję E. Ś.-Z. podnosząc zarzut naruszenia § 33 ust. 3 i 4, § 45 ust. 1 w związku z § 35 pkt 2 Regulaminu Studiów uchwalonego przez Senat Uniwersytetu W. w dniu [...]r., a także art. 138, art. 7, art. 10, art. 11 i art. 15 kpa, domagała się uchylenia decyzji.
W obszernym uzasadnieniu skargi podała przyczyny i okoliczności niedokonania wpisu na semestr [...] studiów. Podtrzymała też w tym zakresie obszerne twierdzenia i zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I nstancji. W szczególności podała, że w dniu [...]r. zwróciła się do Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii z prośbą o prolongatę sesji semestru [...] do [...]r. W dniu [...]r. uzyskała telefonicznie informację od pracownika dziekanatu o negatywnej decyzji Dziekana, który stwierdził, że nie może przychylić się do prośby, ponieważ skarżąca nie zdała egzaminu warunkowego z semestru [...]. Według Dziekana termin do zdania egzaminu z "ochrony praw dziecka i rodziny" upłynął w dniu [...] r. W tej sytuacji skarżąca w dniu [...]r. zwróciła się do Dziekana z prośbą o przywrócenie terminu zdania egzaminu warunkowego z semestru [...] pomimo, iż w swej ocenie nie naruszyła przewidzianego w § 35 pkt 2 Regulaminu studiów rocznego terminu zaliczenia zaległego egzaminu warunkowego z "ochrony praw dziecka i rodziny". W dniu [...]r. skarżąca odebrała list polecony o z postanowieniem Dziekana o odmowie przywrócenia terminu zaliczenia zaległego rygoru z semestru [...]. Dziekan bez uzasadnienia prawnego i faktycznego stwierdził, że uchybienie nastąpiło z winy skarżącej, ponieważ miała obowiązek zdać ten egzamin w nieprzekraczalnym terminie do dnia [...]r. Na postanowienie Dziekana o odmowie przywrócenia terminu zdania egzaminu warunkowego z semestru [...]skarżąca wniosła zażalenie do Rektora uczelni.
Skarżąca podała dalej, że zgodnie z § 35 pkt 2 Regulaminu Studiów w Uniwersytecie W. z dnia [...]r. student ma obowiązek spełnienia zaległych warunków w ciągu roku.
Podniosła, iż od dnia zaliczenia semestru [...] w trybie warunkowym i dokonania wpisu na semestr [...] w drugiej połowie [...]r. do dnia [...]r. upłynęły cztery miesiące. W ocenie skarżącej nie naruszyła ustalonego w Regulaminie Studiów rocznego terminu zaliczenia zaległego rygoru z semestru [...]. Termin do zdania tego egzaminu nie upłynął [...]r. Zarzuciła, że podjęte przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie nie zawierało uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Skarżąca podniosła dalej, że po otrzymaniu odpowiedzi na zażalenie z [...]r. wysłała do Prorektora ds, Nauczania pismo, w którym ponownie oświadczyła, że nie naruszyła § 35 pkt 2 Regulaminu Studiów w związku z czym nie miała obowiązku zaliczyć egzaminu warunkowego z semestru [...] w terminie do [...]r. Poinformowała również organ II instancji, że w dniu [...]r. nie deklarowała żadnej gotowości zaliczenia egzaminu z "ochrony praw dziecka i rodziny" w terminie do [...]r.
Zarzuciła, że organ I instancji pozbawił ją prawa czynnego udziału w postępowaniu i w dniu [...]r. podjął decyzję o skreśleniu jej z listy studentów z powodu niedokonania wpisu na semestr [...] na podstawie § 45 pkt 3 Regulaminu Studiów. Podniosła, że decyzja Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii nie spełnia wymogów art. 107 k.p.a. Nie zawiera bowiem uzasadnienia faktycznego i prawnego. Narusza również § 35 pkt 2 Regulaminu Studiów przez pozbawienie ją prawa do rocznego terminu zaliczenia egzaminu warunkowego z semestru [...]. Organ I instancji wbrew brzmieniu postanowienia Regulaminu nałożył na nią obowiązek zdania egzaminu z "ochrony praw dziecka i rodziny" w terminie do [...]r.
Zarzuciła, iż rozpatrując odwołanie organ II instancji naruszył art. 7, art. 77 § 1 kpa oraz art. 107 i art. 138 kpa, a także § 35 pkt 2 Regulaminu Studiów. Nie wyjaśnił bowiem i nie rozważył, czy Dziekan prawidłowo wyznaczył termin zaliczenia egzaminu z semestru [...] z "ochrony praw dziecka i rodziny" do [...]r. Podniosła, że w dniu [...]r. zwróciła się do Dziekana z prośbą o zaliczenie semestru [...] i umożliwienie kontynuowania nauki. Dziekan z uwagi na decyzję Prorektora ds Nauczania z dnia [...]r. utrzymującą w mocy decyzję Dziekana z dnia [...]r. o skreśleniu skarżącej z listy studentów semestru [...][...] roku zaocznych studiów administracji w roku akademickim [...]/[...], nie zaliczył jej tego semestru i unieważnił oceny uzyskane w semestrze [...] podając, że jest możliwe tylko powtarzanie semestru [...] od października w roku akademickim [...]/[...].
Skarżąca podała dalej, iż bezsporny jest fakt, że w okresie od [...]r. do dnia doręczenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. drugiej połowy [...]r., nie była studentką semestru [...] i [...] czwartego roku zaocznych studiów administracji w roku akademickim [...]/[...]. NSA wyrokiem z dnia [...]r. wydanym na skutek wniesionej przez nią skargi na decyzję Prorektora ds Nauczania z dnia [...]r. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Faktycznie w tym okresie była pozbawiona jakichkolwiek możliwości realizacji swoich zobowiązań nie mając statusu studentki Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii nie mogła zdać zaległego egzaminu będąc skreślona z listy studentów i nie posiadając indeksu ani karty egzaminacyjnej z egzaminem warunkowym z semestru [...].
Zdaniem skarżącej termin do zaliczenia egzaminu warunkowego, o którym mowa w § 35 pkt 2 Regulaminu Studiów nie obejmuje w jej przypadku okresu, w którym nie była pełnoprawną studentką i powinien być liczony od ponownego wpisania jej na lisię studentów. W drugiej połowie [...]r. Dziekan wykonał wyrok NSA. Zaliczył jej semestr [...] w trybie warunkowym, dokonał wpisu na semestr [...] oraz uznał oceny uzyskane przez nią w semestrze [...] w roku akademickim [...]/[...]. Dodała, że w dniu [...]r. Dziekan przychylił się do jej prośby o zaliczenie semestru [...] i dokonanie wpisu na semestr [...]w roku akademickim [...]/[...].
W dniu [...]r. skarżąca otrzymała od pracownika dziekanatu indeks, kartę egzaminacyjną z semestru [...] oraz kartę z warunkowym egzaminem z semestru [...] "ochrona praw dziecka i rodziny" w roku akademickim [...]/[...]. Dziekan nie odmówił jej prawa do rocznego terminu zaliczenia egzaminu warunkowego z przedmiotu "finanse publiczne" z semestru [...], do którego również nie przystąpiła w roku akademickim [...]/[...].
Zdaniem skarżącej przewidziany w § 35 pkt 2 Regulaminu Studiów roczny termin do zaliczenia zaległych rygorów nie obejmuje okresów w jakich student był skreślony z listy studentów. Roczny termin odnosi się bowiem do sytuacji, gdy przez okrągły rok student miał możliwość zaliczenia zaległych egzaminów. W związku z powyższym wyznaczenie jej przez władze uczelni terminu zdania egzaminu warunkowego z semestru [...] do [...]r. stanowi w ocenie skarżącej rażące naruszenie § 35 pkt 2 Regulaminu Studiów.
Wskazując na powyższe podniosła, że Dziekan w dniu [...]r. bezpodstawnie nie rozpatrzył jej wniosku o prolongatę sesji semestru [...] z uwagi na niezaliczenie w terminie egzaminu warunkowego z semestru [...]. W konsekwencji decyzją organu I instancji została pozbawiona prawa kontynuowania nauki i dokonania wpisu na semestr [...], a następnie skreślona z listy studentów z dniem [...]r. na podstawie § 45 ust. 1 pkt 3 Regulaminu Studiów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu podał, że skarżąca uzyskała wpis warunkowy na semestr [...] z określeniem warunku: zdania egzaminu z "ochrony praw dziecka i rodziny" do [...]r. bowiem w semestrze [...] nie przystąpiła do tego egzaminu. Termin zdania egzaminu [...]r. został wpisany do karty egzaminacyjnej i potwierdzony podpisem Dziekana. Skarżąca miała obowiązek niezależnie od podnoszonych przyczyn, zdania warunku do [...]r. Skarżąca mimo uprzedniego skreślenia z listy studentów decyzją Dziekana z [...]r. i podtrzymania tej decyzji przez Rektora, traktowana była na Wydziale jak pełnoprawna studentka, przystępowała do egzaminów, uzyskała wpis warunkowy i prolongatę sesji letniej. Dopiero [...]r. Dziekan odmówił prolongaty wpisu na semestr [...]. Organ podniósł dalej, że w [...]r., jak skarżąca sama wskazuje w odwołaniu z. [...]r. dnia [...]r. skarżąca otrzymuje kartę egzaminacyjną i indeks. Wobec powyższego mogła dokonać warunku ustalonego przez Dziekana. Już w dniu [...]r. skarżąca zwróciła się do Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii o prolongatę rozliczenia semestru [...] do [...]r., a w kolejnym piśmie z dnia [...]r. - o prolongatę rozliczenia semestru [...] i dokonanie wpisu na semestr [...] do [...]r. Dziekan wyraził zgodę na prolongatę rozliczenia semestru [...] do dnia [...]r. Kolejnym pismem z [...]r. zwróciła się o prolongatę rozliczenia semestru [...] do [...]r., na co uzyskała zgodę. Wobec nie uzyskania zaliczenia semestru [...] skarżąca została skreślona z listy studentów decyzją Dziekana z dnia [...]r. nr [...]. Za zgodą Rektora decyzja ta została anulowana. Pismem z dnia [...]r. skarżąca zwróciła się o prolongatę wpisu na semestr [...] do chwili uzyskania decyzji Rektora w przedmiocie żądanego odszkodowania, a kolejnym pismem z [...]r. - do dnia [...]r. Dziekan nie wyraził zgody na prolongatę zaliczenia sesji semestru [...]z uwagi na nie zrealizowanie warunku z semestru [...], tj. zdania egzaminu z "ochrony praw dziecka". Dziekan nie wyraził zgody na przywrócenie terminu do zrealizowania warunku z semestru [...]. W tej sytuacji wobec nie dokonania wpisu na kolejny [...] semestr Dziekan skreślił skarżącą z listy studentów. Po rozpatrzeniu odwołania decyzja Dziekana została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Rektora z [...]r. nr [...].
W ocenie organu Rektor nie naruszył powołanych w skardze postanowień Regulaminu Studiów. Skarżąca miała obowiązek spełnić warunek w terminie ustalonym przez Dziekana a termin ten Dziekan ustalił w oparciu o § 35 pkt 2 Regulaminu. Warunku tego nie spełniła do chwili wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów, a więc uzasadnione było jej skreślenie z listy studentów wobec nie dokonania wpisu na semestr [...] (§ 33 pkt 2, 3 i 4 Regulaminu Studiów w związku z § 45 pkt 3). Organ podniósł, że skarżąca miała czas i możliwość zdania warunku z semestru [...] i w każdej chwili miała dostęp do indeksu złożonego przez nią do Działu Nauczania dnia [...]r., jak też mogła wnosić o wydanie w tym celu karty egzaminacyjnej.
Przed odniesieniem się do zarzutu naruszenia postanowień kpa organ uznał za stosowne zwrócenie uwagi, że działalność szkoły wyższej w tym zakresie ma charakter zbliżony do administracyjnoprawnego. Organ szkoły wyższej nie jest organem administracji państwowej, ani też władzy publicznej (wyrok TK z 8.11.2000r., sygn. akt 18/99). Według postanowień art. 161 ustawy o szkolnictwie wyższym z 12.09.1990r. (Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późń. zm.) do decyzji podjętych przez organ uczelni w sprawach studenckich przepisy kpa stosuje się odpowiednio. W świetle cytowanego orzeczenia sygn. TK 18/99 oznacza to, że decyzje organów publicznej szkoły wyższej należy traktować jak decyzję administracyjną w zakresie gwarancji procesowych. Podobnie wyrok NSA z 05.12.2003r. sygn. akt II SA/Wr/364/02.
Zdaniem organu decyzja Rektora nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Dziekana nr [...]rozpatrzona i wydana została po dokładnym wyjaśnieniu i rozpatrzeniu sprawy. Zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne oraz wskazuje, że Rektor podzielił pogląd Dziekana w kwestii nie zaliczenia warunku z semestru [...]. Decyzja ta zawiera również pouczenie o środkach odwoławczych. Zdaniem tego organu, w świetle wyżej przytoczonego stanowiska TK oraz NSA nie znajdują również uzasadnienia twierdzenia co do naruszenia art. 7, art. 10 i art. 11 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawujący zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej uznał, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji narusza przepisy postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji skargę należało uwzględnić.
Zgodnie z przepisem art. 143 ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.): " Prawa i obowiązki studenta związane z tokiem studiów określa regulamin studiów. (ust. 1) Student obowiązany jest postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. (ust. 2)." Ustawa ta w art. 148 stanowi, że: "Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadkach określonych w regulaminie studiów. Od decyzji wydanej w tej sprawie służy odwołanie do rektora uczelni." Przepis art. 161 ustanawia zasadę, według której: "Do decyzji podjętych przez organ uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne."
Z powyższego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że zarówno rozstrzygnięcie dziekana w przedmiocie skreślenia z listy studentów, jak i rozstrzygnięcie rektora wyższej uczelni w tym względzie, jako dotyczące indywidualnej sprawy studenckiej, winno nastąpić w formie decyzji administracyjnej znajdującej oparcie w obowiązujących przepisach prawa.
W powołanym w odpowiedzi na skargę wyroku Trybunału Konstytucyjnego Trybunał wskazał, że: "Zważywszy na autonomię szkół wyższych, "decyzja organów uczelni" to nie w pełni to samo, co decyzja organu administracji. Ustawodawca świadomie przyjął model zbliżony do administracyjnoprawnego, zarówno jeśli chodzi o charakter tych "decyzji", jak i realizację prawa studenta do sądu. Model taki pozostaje w pełni w zgodzie z całością regulacji przyjętej w art. 70 konstytucji. Nakaz odpowiedniego stosowania kpa należy rozumieć w ten sposób, iż wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie kpa, winny mieć także zastosowanie do adresata "decyzji" rektora, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają." (...) "O ostatecznym charakterze rozstrzygnięcia i jego cechach prawnych, w rozumieniu art. 79 konstytucji, decydują kryteria analogiczne do tych, jakie przyjmuje się dla oceny załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej w drodze decyzji." W dalszej części uzasadnienia owego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał na przepis art. 107 § 1 kpa wymieniający elementy składowe decyzji administracyjnej. Zwrócił także uwagę na obowiązujące w postępowaniu administracyjnym przed organem uczelni ogólne zasady ustanowione przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można w tej sytuacji uznać, że ogólne zasady postępowania administracyjnego ustanowione w Kodeksie postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do rozstrzygania indywidualnej sprawy administracyjnej dotyczącej praw i obowiązków studenta. Niewątpliwie rozstrzygnięcie organów uczelni podjęte w indywidualnej sprawie dotyczącej praw i obowiązków studenta szkoły wyższej w formie decyzji administracyjnej musi spełniać wymogi decyzji administracyjnej określone w art. 107 § 1 kpa, w tym także wymogi co do uzasadnienia (w art. 107 § 3 kpa).
Wielokrotnie w orzecznictwie zarówno Sądu Najwyższego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano, że przepis art. 107 § 1 kpa wymienia składniki decyzji, które służą pełnemu określeniu elementów stosunku prawnego zarówno materialnego, jak też procesowego. W związku z tym że w praktyce zdarzają się przypadki - zamierzone czy nieświadome - unikania przez organ administracyjny nadawania swemu działaniu formy decyzji administracyjnej w orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym "pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 kpa, jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Brak jednego z wymienionych składników albo wyklucza ustalenie podstawowych elementów stosunku prawnego, albo wskazuje na to, e nie mamy do czynienia z objawem woli organu, czyli z decyzją administracyjną. (por. wyrok NSA z 20 lipca 1981r., SA 1163/81 OSPiKA 1982, Nr 9-10, poz. 169 oraz KPA Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1998, wyd. 2).
Z treści decyzji organu odwoławczego wynika, że decyzja ta została wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. z dnia [...]r. nr [...]o skreśleniu skarżącej z listy studentów Uniwersytetu W. - na podstawie § 45 ust. 1 pkt 3 Regulaminu Studiów. W nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę aktach sprawy administracyjnej brak jest takiej decyzji. W aktach tych znajduje się skierowane do skarżącej pismo z dnia [...]r. nr [...]z pieczęcią Uniwersytetu W. i odciskiem pieczęci z kopią wzoru podpisu o treści: "M.J.P." zawiadamiające, że na podstawie decyzji Dziekana skarżąca będąca studentką [...] roku studiów została skreślona z listy studentów Zaocznych Studiów Administracji Uniwersytetu W. z dniem [...]z powodu: niedokonania wpisu na semestr [...] (paragraf 45 p. 3 Regulaminu Studiów). Pisma tego nie można uznać za decyzję administracyjną w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a. nie tylko z tego względu, że ma ono charakter informacji ale także i z tego względu, że brak jest na nim podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji. W wyroku z dnia 18.04.2000r. sygn. II SA/Gd 954/98 (LEX nr 44072) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Stosownie do art. 107 § 1 k.p.a. jednym z istotnych elementów decyzji jest podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Podpis na decyzji musi być własnoręczny. Nie jest dopuszczalne stosowanie tzw. facsimile podpisu, czyli odcisku pieczęci z kopią wzoru podpisu. W art. 107 § 1 k.p.a. ustawodawca mówi o podpisie, przez co należy rozumieć podpis własnoręczny, gdyż w innych przypadkach, jeżeli ustawodawca dopuszcza stosowanie innego niż własnoręczne odtworzenie podpisu, to daje temu wyraz w treści przepisu (np. art. 92110 § 2 k.c. lub art. 339 § 2 k.h.)." W wyroku tym Sąd uznał nawet, że decyzja administracyjna podpisana w powyższy sposób jest decyzją nieważną. Przyjął bowiem, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Na podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji jako element istotny decyzji administracyjnej Sąd ten zwrócił też uwagę w wyroku z dnia 12.04.2000r., sygn. II SA/Gd 1089/98 (LEX nr 44070). W aktach sprawy znajduje się m. in. odręczne rozstrzygnięcie Prodziekana z dnia [...]r. z pieczęcią i własnoręcznym podpisem na podaniu skarżącej z dnia [...]r. o przywrócenie terminu do przystąpienia do egzaminu warunkowego z semestru [...]: "ochrona praw dziecka i rodziny" o nie wyrażeniu zgody na powyższe. W aktach tych znajduje się również m. in. odręczne rozstrzygnięcie Prodziekana z dnia [...]r. z pieczęcią i własnoręcznym podpisem na podaniu skarżącej z dnia [...]r. o prolongatę sesji [...] semestru do [...]r. Z powyższego wynika, że organ nadesłał do sądu niekompletne akta administracyjne.
W obszernym odwołaniu skarżąca podniosła szereg zarzutów dotyczących decyzji organu I instancji o skreśleniu jej z listy studentów. Do zarzutów tych organ odwoławczy w nie odniósł w wydanej przez siebie decyzji. Nie można uznać za stanowisko organu odwoławczego w tym względzie lakonicznego stwierdzenia tego organu zawartego w końcowej części zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym przedstawione przez skarżącą przyczyny nie zaliczenia egzaminu warunkowego z "ochrony praw dziecka i rodziny" z [...]semestru i nie dokonania wpisu na [...] semestr nie poparte odpowiednią argumentacją nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji Dziekana. Wskazać należy, że art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego określa podstawowe części składowe, jakie powinna zawierać decyzja administracyjna. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Strona ma prawo widzieć z jakich przyczyn organ nie podzielił jej stanowiska zawartego w odwołaniu oraz z jakich przyczyn nie uznał argumentów podniesionych przez stronę w odwołaniu. Zasada informacji jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego ustanowioną w art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. W wyroku z dnia 20.12.1999r. sygn. IV SA 274/97 (LEX nr 48234) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji." Tych wymogów decyzja wydana przez organ odwoławczy nie spełnia. Uniemożliwia to przeprowadzenie przez Sąd jej prawidłowej kontroli pod względem zgodności z prawem, do czego sąd administracyjny jest powołany. Wprawdzie organ odwoławczy ustosunkował się o zarzutów odwołania w odpowiedzi na skargę, jednakże dopowiedź na skargę ni jest integralną częścią decyzji administracyjnej w związku z czym usunięcie w powyższy sposób wskazanego uchybienia procesowego nie może być uznane za skuteczne.
Wyżej wskazane uchybienia jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy skutkowały konieczność uchylenia wydanych w sprawie decyzji, co orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, mając na względzie to, co powiedziano wyżej odnośnie meritum, organy rozstrzygając sprawę podejmą decyzję w trybie przewidzianym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a decyzja ta winna odpowiadać wymogom określonym w przepisach tego Kodeksu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na względzie z jednej strony charakter i skutki decyzji, z drugiej zaś rodzaj rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd w niniejszej sprawie Sąd na podstawie art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI