III SA/Lu 385/23

III SA/Lu 385/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Ewa Ibrom /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Tchórzewska
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 591/24 - Wyrok NSA z 2025-07-23
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1634
art. 184 ust. 1, art. 207 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 2 pkt 36, art. 143 ust. 1
Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, , po rozpoznaniu w dniu 17 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 4 maja 2023 r. nr BOD-II.431.32.2022.EBK w przedmiocie zwrotu środków europejskich stanowiących dofinansowanie udzielone na realizację projektu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 4 maja 2023 r., nr BOD-II.431.32.2022.EBK Zarząd Województwa Lubelskiego - Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 (dalej jako "instytucja zarządzająca", "organ" lub w skrócie "IZ RPO") utrzymał w mocy własną decyzję z 23 sierpnia 2022 r., nr BOD-I.431.15.2022.BRA, którą na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 305 z późn. zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 z późn. zm.), zobowiązał F. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. (dalej jako "beneficjent" lub "skarżąca") do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w łącznej kwocie 124 696,94 zł z odsetkami.
Na powyższą kwotę składa się:
- płatność ze środków europejskich w kwocie 114 586,38 zł;
- dotacja celowa z budżetu krajowego w kwocie 10 110,56 zł;
wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zapłaty:
- dla kwoty 43 005,41 zł, od dnia 4 października 2019 r. do dnia zapłaty;
- dla kwoty 3 794,59 zł, od 30 stycznia 2020 r. do dnia zapłaty;
- dla kwoty 46 800,00 zł od dnia 26 lutego 2020 r. do dnia zapłaty;
- dla kwoty 31 096,94 zł, od dnia 17 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z 21 grudnia 2017 r. (dalej jako "umowa o dofinansowanie") realizowała w ramach Działania 9.4: "Godzenie życia zawodowego i prywatnego w ramach RPO WL" w okresie od 1 maja 2018 r. do 31 sierpnia 2020 r. projekt "Słoneczny żłobek". Celem głównym projektu było utworzenie 50 miejsc dla dzieci w żłobku w okresie od 1 maja 2018 r. do 31 sierpnia 2020 r. na terenie miasta Zamość.
Na podstawie umowy o dofinansowanie Zarząd Województwa Lubelskiego przyznał beneficjentowi na realizację projektu dofinansowanie w łącznej kwocie nieprzekraczającej 1 549 300,26 zł, na którą składała się płatność ze środków europejskich w wysokości 1 423 681,32 zł i dotacja celowa z budżetu krajowego w kwocie 125 618,94 zł, zaś całkowita wartość projektu wynosiła 1 674 919,20 zł. Beneficjent zobowiązał się do wniesienia wkładu własnego w kwocie 125 618,94 zł, co stanowiło 7,5% wydatków kwalifikowalnych projektu.
Organ ustalił, że w trakcie realizacji projektu beneficjent w dniu 4 czerwca 2018 r. zawarł z Z. W. umowę najmu budynku użytkowego. Zgodnie z § 1 ust. 1 umowy najmu, przedmiotem najmu był budynek oficyny zachodniej w Zespole Dawnej Poczty zlokalizowany w Z. przy ul. [...], o powierzchni 260 m2 wraz z przylegającym do niego terenem. W § 4 ust. 1 i 2 umowy najmu strony ustaliły miesięczny czynsz w wysokości 9 000,00 zł, płatny od 1 września 2018 r. (k. 578-580 akt adm.). W tym czasie beneficjent nie złożył w Instytucji Zarządzającej oświadczenia o braku powiązań osobowych pomiędzy prezesem F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - T. W. a Z. W.. Na podstawie umowy najmu, w okresie od 1 września 2018 r. do 31 grudnia 2019 r. beneficjent ponosił wydatki miesięczne w wysokości 9 000,00 zł i przedstawiał je do rozliczenia w ramach kosztów bezpośrednich, powiększonych o koszty pośrednie, o stawce ryczałtowej 20% kosztów bezpośrednich (k. 672 akt adm.).
W trakcie realizacji projektu stwierdzono występowanie powiązań osobowych w rozumieniu Rozdziału 6.5.2 pkt 3 lit. d "Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020" (dalej jako "Wytyczne kwalifikowalności" pomiędzy osobą upoważniona do zaciągania zobowiązań w imieniu beneficjenta – T. W. a wynajmującą Z. W.. Ustalono, że T. W. jest synem Z. W..
Decyzją z 31 sierpnia 2021 r. instytucja zarządzająca zobowiązała beneficjenta do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, w łącznej kwocie 172 800 zł z tytułu nieprawidłowości związanej z udzieleniem zamówienia w ramach projektu (wynajem lokalu z przeznaczeniem na prowadzenie żłobka) z pominięciem zasady konkurencyjności, w warunkach występowania powiązań osobowych, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia wypłaty środków do dnia zwrotu (k. 633-675 akt adm.).
W wyniku rozpatrzenia ponownego rozpatrzenia sprawy Zarząd Województwa Lubelskiego decyzją administracyjną z 28 grudnia 2021 r., znak: BOD-II.431.2.9.2021.EBK, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 31 sierpnia 2021 r. (k. 676-716 akt adm.).
Wyrokiem z 5 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 139/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę strony na wyżej wymienioną decyzję instytucji zarządzającej.
W trakcie realizacji projektu instytucja zarządzająca stwierdziła niekwalifikowalne wydatki dotyczące wynajmu lokalu z przeznaczeniem na prowadzenie żłobka przez beneficjenta, spowodowane wystąpieniem okoliczności wskazujących na podwójne finansowanie wydatków.
Instytucja Zarządzająca na podstawie art. 207 ust. 8 pkt 1 w związku z ust. 1 ustawy o finansach publicznych wezwała beneficjenta do zwrotu środków w łącznej kwocie 124 800,00 zł w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania do zwrotu środków uznanych za nieprawidłowość.
W związku z brakiem zwrotu środków organ pismem z 13 czerwca 2022 r. poinformował beneficjenta o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów realizowanych z udziałem środków europejskich.
Decyzją z 23 sierpnia 2022 r. instytucja zarządzająca zobowiązała beneficjenta do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, w łącznej kwocie 124 696,94 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zapłaty.
Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Instytucja zarządzająca decyzją z 4 maja 2023 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że beneficjent w dniu 4 czerwca 2018 r. zawarł z Z. W. umowę najmu budynku użytkowego. Przedmiotem najmu był "budynek oficyny zachodniej w Zespole Dawnej Poczty zlokalizowany w Z. przy ul. [...] o powierzchni 260 m2 wraz z przylegającym do niego terenem" (§ 1 ust. 1 umowy najmu, k. 578-580 akt adm.). Z kolei w dniu 30 grudnia 2019 r. beneficjent zawarł umowę najmu budynku użytkowego z Fundacją im. [...] z siedzibą w Z.. Przedmiotem najmu był "budynek oficyny zachodniej w Zespole Dawnej Poczty zlokalizowany w Z. przy ul. [...], o powierzchni 260 m2, wraz z przylegającym do niego terenem" (§ 1 ust. 1 umowy najmu, k. 553-555 akt adm.). W ocenie instytucji zarządzającej nie budzi wątpliwości, że obie umowy najmu dotyczą tego samego przedmiotu najmu.
Organ wskazał, że beneficjent od 1 stycznia do 31 sierpnia 2020 r., na podstawie faktur wystawianych przez Fundację im. [...] za wynajem powierzchni, zgodnie w umową najmu z 30 grudnia 2019 r., przedstawił do rozliczenia projektu wydatki w łącznej wysokości 104 000,00 zł. W tym samym okresie - od 1 stycznia do 31 sierpnia 2020 r., w ramach dotacji z budżetu Miasta Z., na podstawie rachunków wystawianych przez Z. W., zgodnie z umową najmu z 4 czerwca 2018 r. beneficjent rozliczał wydatki związane z wynajmem tego samego lokalu w łącznej wysokości 80 000,00 zł. Na podstawie faktur i rachunków organ ustalił, że w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2020 r. beneficjent pokrywał wydatki związane w wynajmem lokalu przeznaczonego na prowadzenia żłobka, mieszczącego się przy ulicy [...] w Z. jednocześnie ze środków RPO WL pozyskanych na podstawie umowy o dofinansowanie realizacji projektu oraz ze środków publicznych w ramach dotacji Urzędu Miasta Zamość. Z wyjątkiem rozliczenia wynajmu lokalu z przeznaczeniem na żłobek za miesiąc sierpień 2020 r., wcześniej od dofinansowania współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej rozliczanego przez IZ,RPO WL, rozliczana była dotacja Miasta Zamość na podstawie umowy zawartej z Z. W..
Organ wskazał, że beneficjent na żadnym etapie realizacji projektu nie informował IZ RPO WL o uzyskaniu dotacji Miasta Zamość na cel dotyczący opieki nad dziećmi do lat 3, na pokrycie wydatków związanych z wynajmem lokalu na prowadzenie żłobka przy ul. [...]. Organ zwrócił uwagę, że pomimo złożenia 5 października 2020 r. oświadczenia o rozwiązaniu umowy najmu lokalu z przeznaczeniem na żłobek zawartej z Z. W., nadal w 2020 r. strona przedstawiała te wydatki do rozliczenia Miastu Zamość.
Mając powyższe na względzie organ stwierdził, że bezsprzecznie została naruszona zasada zakazująca podwójnego finansowania wydatków. Beneficjent poniósł wydatki niezgodnie z § 4 ust. 7 pkt 1 oraz § 5 ust. 4 umowy o dofinansowanie, naruszając postanowienia Podrozdziału 6.2 pkt 3 lit. e), k) oraz Podrozdziału 6.7 pkt 1 i pkt 2 lit a) Wytycznych kwalifikowalności, a mianowicie nie przestrzegał zakazu podwójnego finansowania, rozumianego jako zakaz refundowania (całkowitego lub częściowego) tego samego wydatku w ramach dwóch różnych źródeł (w tym przypadku funduszy unijnych i dotacji krajowej).
Organ zwrócił uwagę, że w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie nie został przewidziany wkład własny beneficjenta w pozycji dotyczącej kosztów wynajmu lokalu. Wkład własny beneficjent przewidział w pozycji dotyczącej usługi cateringowej. W części dotyczącej uzasadnienia wydatków beneficjent wskazał, że wkład własny w wysokości 7,5% kosztów ogółem zapewniony będzie poprzez partycypację części kosztów wyżywienia w ramach pozycji 128 w wysokości 5,20 zł dziennie, łącznie 99 840 zł, natomiast pozostała kwota zostanie zapewniona z kosztów środków ochrony przeciwwirusowej oraz kosztów pośrednich projektu. Również w części V. Budżet projektu pkt 5.20 Źródła finansowania wydatków wniosku o dofinansowanie beneficjent w ramach Budżetu jednostek samorządu terytorialnego określił kwotę w wysokości 0 zł.
Organ podkreślił, że w umowie o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu na podstawie aktualnego wniosku o dofinansowanie, który stanowi integralną część umowy o dofinansowanie. Bezspornie zatem, beneficjent zobowiązany był do ponoszenia wydatków w sposób opisany we wniosku o dofinansowanie.
Mając powyższe na względzie organ stwierdził, że skarżąca swoim działaniem polegającym na podwójnym finansowaniu tego samego wydatku w ramach dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego oraz dotacji z krajowych środków publicznych naruszyła postanowienia § 3 ust. 8, § 4 ust. 1 i ust. 2 oraz § 5 ust. 4 umowy o dofinansowanie i Wytycznych kwalifikowalności: Podrozdział 6.2 pkt 3 lit. e), k) oraz Podrozdział 6.7 pkt 1 i 2 lit. a), do stosowania których zobowiązana była na podstawie § 3 ust. 4 i § 4 ust. 7 pkt 1 umowy o dofinansowanie. Powyższe działanie doprowadziło do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
Organ zaznaczył, że samo wypłacenie beneficjentowi środków publicznych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu nie decyduje o tym, że strona uzyskaną płatność utrzyma. Warunkiem koniecznym i niezbędnym utrzymania przez beneficjenta udzielonego mu wsparcia jest przestrzeganie przez niego warunków, którymi wsparcie finansowe ze źródeł publicznych zostało obwarowane.
Postępowanie beneficjenta organ zakwalifikował również jako nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE Seria L z 20 grudnia 2013 r. Nr 347, str. 320 z późn. zm.). Instytucja zarządzająca podkreśliła, że z powołanego przepisu rozporządzenia nr 1303/2013 wynika, że dla powstania nieprawidłowości wystarczającym jest, aby dane działanie lub zaniechanie prowadziło do możliwości powstania szkody. Faktyczne wystąpienie uszczerbku finansowego nie jest przesłanką konieczną dla zakwalifikowania danego zachowania jako nieprawidłowości.
Organ przedstawił szczegółowe wyliczenia odnoszące się do wydatków dotyczących umowy najmu, związanych ze stwierdzonymi nieprawidłowościami i stwierdził, że łączna kwota kosztów dotyczących wydatków związanych z wynajmem lokalu, stanowiących nieprawidłowość wynosi 124 696,94 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaskarżyła w całości decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z 4 maja 2023 r.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i niemające oparcia w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym stwierdzenie przez organ, że kwoty przyznane skarżącej z tytułu dofinansowania rzekomo nie pozostają wydatkami kwalifikowalnymi w konsekwencji faktu, że rachunki do umowy najmu z 4 czerwca 2018 r. budynku użytkowego przy ul. [...] w Z., występują przy rozliczeniach dotacji za rok 2019 i 2020, które podmiot otrzymał z Miasta Zamość na dofinansowanie opieki nad dziećmi w Żłobku "Z. ", przy ul. [...], co stanowi podwójne finansowanie, podczas gdy poszczególne wydatki skarżącej w powyższym zakresie, pomimo, że dotyczą tego samego okresu, zostały udokumentowane dwoma odrębnymi dokumentami finansowymi, wystawionymi w dodatku przez dwa różne, całkowicie niezależne od siebie podmioty, tj. Fundację [...], a także Z. W., a zgodnie z rozdziałem 6.7. pkt 2 wytycznych kwalifikowalności podwójne finansowanie może odnosić się jedynie do więcej niż jednokrotnego poświadczenia, zrefundowania lub rozliczenia tego samego wydatku, a zatem mając na względzie okoliczność wykazania wydatków przez inne dokumenty, wystawione przez odrębne podmioty, wyżej wskazane wydatki nie stanowią tego samego wydatku w rozumieniu przywołanych przepisów, w rezultacie czego nie doszło do podwójnego finansowania, a organ bezpodstawnie dokonał uznania wydatków skarżącej za niekwalifikowalne, w rezultacie czego pomimo niewypełnienia stosownych przesłanek prawnych bezpodstawnie orzekł wobec skarżącej zwrot środków;
2) naruszenie art. 81a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie oraz założenie przez organ, pomimo wątpliwości natury faktycznej, że skoro w ramach materiału dowodowego znajduje się faktura i rachunek, dokumentujące wydatki skarżącej w tym samym okresie, to pomimo wystawienia różnych dokumentów odzwierciedlających te wydatki przez całkowicie niezależne od siebie podmioty, w stanie faktycznym dochodzi do podwójnego finansowania tego samego wydatku, podczas gdy pomimo istniejących wątpliwości natury faktycznej, dotyczących tożsamości wydatków wskazanych w różnych dokumentach organ powinien był wydać rozstrzygnięcie na korzyść strony;
3) naruszenie art. 70 i art. 80 k.p.a., poprzez niepełną, fragmentaryczną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego przez organ i brak wyprowadzenia wniosku z niego wynikającego, że z uwagi na znajdowanie się w zgromadzonym materiale dowodowym dwóch dokumentów, obrazujących wydatki skarżącej za ten sam okres, które jednak zostały wystawione przez dwa niezależne od siebie podmioty - brak jest tożsamości wydatku, które rzeczone dokumenty ilustrują, a tym samym nie został spełniony warunek niezbędny do uznania istnienia podwójnego finansowania w rozumieniu rozdziału 6.7 pkt 2 wytycznych kwalifikowalności - wobec czego rozstrzygnięcie, zawarte w zaskarżonej decyzji, a zakładające zwrot środków jest bezpodstawne;
4) naruszenie art. 70 i art. 80 k.p.a., poprzez niepełną, fragmentaryczną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego przez organ i brak wyprowadzenia wniosku z niego wynikającego, że konieczność pokrycia przez skarżącą wydatków związanych z najmem lokalu, wynikała jedynie z faktu związania zaakceptowaną przez Instytucję Zarządzającą lokalizacją miejsca wykonywania projektu w lokalu przy ul. [...] oraz stanowiskiem Z. W., która podwyższyła wysokość czynszu, w bezpośrednim rezultacie działań organu, który to zakwestionował kwalifikowalność wydatków, jak również, wezwał wynajmującą jako świadka w sprawie, wywołując po stronie wynajmującej większe obawy związane z partycypacją w projekcie, a zatem również współpracą ze skarżącą, co uzasadniało podwyższenie czynszu, a czego organ nie dostrzegł, nie upatrując konieczności finansowania wydatków z tytułu czynszu przez skarżącą z dwóch źródeł (środki projektowe i własne) w następstwie działań podjętych przez organ;
5) naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez wadliwie sformułowane przez organ uzasadnienia do zaskarżonej decyzji, nieodnoszącego się do stanu faktycznego, na które w świetle zaskarżonej decyzji składają się ogólne sformułowania, wobec faktu, że organ nie wyjaśnił, dlaczego pomimo wprowadzenia do obrotu prawnego dokumentów wykazujących wydatki za ten sam okres, jednak wystawionych przez różne, niepowiązane podmioty, wydatki te mogą być uznane za tożsamy wydatek, a tym samym możliwe jest zastosowanie wobec zaistniałej sytuacji konstrukcji podwójnego finansowania, na skutek czego skarżąca nie może dokonać rekonstrukcji argumentacji przemawiających za treścią zaskarżonej decyzji, do której mógłby się odnieść w ramach środka zaskarżenia.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Zarządu Województwa Lubelskiego zobowiązującą skarżącą do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, w łącznej kwocie 124 696,94 zł z odsetkami.
Istota sporu sprowadza się do oceny, czy skarżąca naruszyła postanowienia umowy o dofinansowanie oraz postanowienia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków i czy wobec tego była zobowiązana do zwrotu środków przekazanych jej na realizację projektu jako wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.
Wyjaśnienia na wstępie wymaga, że podstawy prawne realizacji programów operacyjnych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego wynikają zarówno z przepisów prawa Unii Europejskiej, jak i prawa krajowego państw członkowskich. Ogólne zasady dotyczące funduszy strukturalnych zostały określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE Seria L z 20 grudnia 2013 r., Nr 347, str. 320 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie nr 1303/2013".
Zgodnie z art. 143 ust. 1 rozporządzenia nr 1303/2013, odpowiedzialność za badanie nieprawidłowości, dokonywanie wymaganych korekt finansowych oraz odzyskiwanie kwot spoczywa w pierwszej kolejności na państwach członkowskich. W przypadku nieprawidłowości systemowej państwo członkowskie rozszerza zakres swego dochodzenia w celu objęcia nim wszystkich operacji, których nieprawidłowości te mogą dotyczyć.
Państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę. Korekty finansowe są odnotowywane w zestawieniu wydatków za rok obrachunkowy, w którym podjęto decyzję o anulowaniu (art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013).
Użyte w powołanym wyżej przepisie pojęcie nieprawidłowości zostało natomiast zdefiniowane w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.
W konsekwencji wykrycie naruszenia czy to prawa unijnego, czy też prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego i uznanie go za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, rodzi obowiązek odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo.
Skarżąca realizowała projekt w latach 2018 - 2020. W krajowym porządku prawnym aktem, który określa zasady realizacji programów w tym okresie jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm.), dalej jako "ustawa wdrożeniowa". Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, instytucją zarządzającą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa. Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy wdrożeniowej do zadań instytucji zarządzającej należy odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w ustawie o finansach publicznych albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa w przepisach o finansach publicznych.
Przepis 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 z późn, zm.) stanowi, że środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, jeżeli są: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem; wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184; pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości. W myśl art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Zgodnie z art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych, w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona odpowiednio w ust. 9, 11 i 11a lub instytucja, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie, wzywa do zwrotu środków (pkt 1) lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności (pkt 2), w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (ust. 9).
Naruszenie procedur, o których mowa w wyżej wymienionym przepisie należy rozumieć szeroko, jako naruszenie zarówno przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz obowiązujących bezpośrednio przepisów prawa Unii Europejskiej (w tym rozporządzenia nr 1303/2013), jak i postanowień regulaminu konkursu, postanowień umowy o dofinansowanie i wytycznych będących dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich.
Oceniając konieczność zwrotu środków należy przede wszystkim zbadać, czy doszło do naruszenia procedur w powyższym rozumieniu oraz jakie były skutki tego naruszenia (zgodnie z wymogiem art. 143 ust. 1 rozporządzenia nr 1303/2013), aby ustalić, że mamy do czynienia z nieprawidłowością, o jakiej mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, powodującą konieczność zwrotu środków. Podkreślić przy tym należy, że szkodą w interesach finansowych UE jest także finansowanie z funduszy unijnych nieuzasadnionego wydatku. Przepis art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 za nieprawidłowość uznaje jakiekolwiek naruszenia prawa wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego. Nie uzależnia zatem uznania konkretnego naruszenia prawa za nieprawidłowość od rodzaju naruszonego przepisu lub przepisów, wagi naruszenia, liczby naruszonych przepisów, ani też charakteru działania podmiotu, które spowodowało naruszenie przepisów. Wystarczy wykazanie, że określone naruszenie prawa mogłoby spowodować szkodę. Przepis ten ma na celu zapobieżenie nieprawidłowemu wydatkowaniu środków finansowych przeznaczonych na projekty finansowane z funduszy unijnych. Dlatego obejmuje także szkodę potencjalną (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 489/16, z 28 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1820/19, z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 1607/18 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Białymstoku z 9 września 2020 r., sygn. akt I SA/Bk 117/20 i Szczecinie z 5 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 436/20 i powołane tam orzecznictwo).
W ocenie sądu instytucja zarządzająca prawidłowo ustaliła, że w sprawie doszło do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych i wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, co w konsekwencji uzasadniało żądanie od skarżącej zwrotu środków w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji.
Według rozdziału 6.2 "Ocena Kwalifikowalności wydatków", pkt 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej w skrócie jako "Wytyczne kwalifikowalności"), ocena kwalifikowalności wydatku polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, decyzją w sprawie zatwierdzenia wkładu finansowego na rzecz dużego projektu, umową o dofinansowanie i Wytycznymi oraz innymi dokumentami, do których stosowania beneficjent zobowiązał się w umowie o dofinansowanie.
Zgodnie z pkt 2 rozdziału 6.2 Wytycznych kwalifikowalności, ocena kwalifikowalności poniesionego wydatku dokonywana jest przede wszystkim w trakcie realizacji projektu poprzez weryfikację wniosków o płatność oraz w trakcie kontroli projektu, w szczególności kontroli w miejscu realizacji projektu lub siedzibie beneficjenta. Niemniej, na etapie oceny wniosku o dofinansowanie dokonywana jest ocena kwalifikowalności planowanych wydatków. Przyjęcie danego projektu do realizacji i podpisanie z beneficjentem umowy o dofinansowanie nie oznacza, że wszystkie wydatki, które beneficjent przedstawi we wniosku o płatność w trakcie realizacji projektu, zostaną poświadczone, zrefundowane lub rozliczone (w przypadku systemu zaliczkowego). Ocena kwalifikowalności poniesionych wydatków jest prowadzona także po zakończeniu realizacji projektu w zakresie obowiązków nałożonych na beneficjenta umową o dofinansowanie oraz wynikających z przepisów prawa.
Stosownie do pkt 3 rozdziału 6.2 Wytycznych kwalifikowalności, wydatkiem kwalifikowalnym jest wydatek spełniający łącznie następujące warunki:
a) został faktycznie poniesiony w okresie wskazanym w umowie o dofinansowanie, z zachowaniem warunków określonych w podrozdziale 6.1,
b) jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz prawa krajowego, w tym przepisami regulującymi udzielanie pomocy publicznej, jeśli mają zastosowanie,
c) jest zgodny z PO (Programie Operacyjnym) i SZOOP (Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych),
d) został uwzględniony w budżecie projektu, z zastrzeżeniem pkt 11 i 12 podrozdziału 8.3 Wytycznych, lub – w przypadku projektów finansowanych z FS i EFRR – w zakresie rzeczowym projektu zawartym we wniosku o dofinansowanie,
e) został poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie,
f) jest niezbędny do realizacji celów projektu i został poniesiony w związku z realizacją projektu,
g) został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,
h) został należycie udokumentowany, zgodnie z wymogami w tym zakresie określonymi w Wytycznych, Wytycznych PT, o których mowa w rozdziale 4 pkt 2, lub ze szczegółowymi zasadami określonymi przez IZ PO,
i) został wykazany we wniosku o płatność zgodnie z Wytycznymi w zakresie warunków gromadzenia i przekazywania danych w postaci elektronicznej,
j) dotyczy towarów dostarczonych lub usług wykonanych lub robót zrealizowanych, w tym zaliczek dla wykonawców19, z zastrzeżeniem pkt 4 podrozdziału 6.4,
k) jest zgodny z innymi warunkami uznania go za wydatek kwalifikowalny określonymi w Wytycznych, Wytycznych PT, o których mowa w rozdziale 4 pkt 2, lub określonymi przez IZ PO w SZOOP, regulaminie konkursu lub dokumentacji dotyczącej projektów zgłaszanych w trybie pozakonkursowym.
Zgodnie z pkt 1 rozdziału 6.7 "Zakaz podwójnego finansowania" Wytycznych kwalifikowalności, niedozwolone jest podwójne finansowanie wydatków. W świetle pkt 2 lit. a), podwójne finansowanie oznacza w szczególności całkowite lub częściowe, więcej niż jednokrotne poświadczenie, zrefundowanie lub rozliczenie tego samego wydatku w ramach dofinansowania lub wkładu własnego tego samego lub różnych projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub FS lub/oraz dotacji z krajowych środków publicznych.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca na podstawie umowy o dofinansowanie z 21 grudnia 2017 r. realizowała projekt: "Słoneczny żłobek" w ramach Działania 9.4: "Godzenie życia zawodowego i prywatnego w ramach RPO WL". Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie celem głównym projektu było utworzenie 50 miejsc dla dzieci w żłobku w okresie od 1 maja 2018 r. do 31 sierpnia 2020 r. na terenie miasta Zamość.
Nie budzi również wątpliwości okoliczność, że prawomocną decyzją Zarządu Województwa Lubelskiego z 28 grudnia 2021 r. skarżącą została zobowiązana do zwrotu środków w łącznej wysokości 172 800,00 zł wraz z odsetkami z tytułu nieprawidłowości związanej z udzieleniem podczas realizacji projektu zamówienia polegającego na wynajmie lokalu na prowadzenie żłobka z pominięciem zasady konkurencyjności w warunkach występowania powiązań osobowych. Pomiędzy upoważnionym do zaciągania zobowiązań w imieniu skarżącej - prezesem spółki F. T. W., a Z. W., od której skarżąca wynajmowała lokal na żłobek przy ul. [...] w Z. o powierzchni 260 m2 wraz z przylegającym do niego terenem, występowały powiązania osobowe (T. W. jest synem Z. W.).
W dniu 30 grudnia 2019 r. skarżąca zawarła umowę najmu budynku użytkowego z Fundacją im. [...] z siedzibą w Z. (k. 555 akt adm.). Przedmiotem najmu był "Budynek oficyny zachodniej w Zespole Dawnej Poczty zlokalizowanym w Z. przy ul. [...] o powierzchni 260 m2 wraz z przylegającym do niego terenem" (§ 1 ust. 1 umowy najmu). Na podstawie tej umowy, skarżąca w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. ponosiła wydatki miesięczne w wysokości 13 000 zł z tytułu czynszu (§ 3 i § 4 umowny najmu).
Następnie skarżąca za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. w ramach umowy o dofinansowanie poniosła wydatki związane z najmem wyżej wymienionego lokalu z przeznaczeniem na żłobek w kwocie 104 000,00 zł, jako koszty bezpośrednie i wraz z kosztami pośrednimi w wysokości 20% kosztów bezpośrednich w kwocie 20 800,00 zł, pomniejszonymi o wniesiony wkład własny w kwocie 103,06 zł, przedstawiła do rozliczenia w łącznej kwocie 124 696,94 zł.
Wydatki w łącznej kwocie 104 000,00 zł za wynajem powierzchni zgodnie z umową z 30 grudnia 2019 r. skarżąca przedstawiła do rozliczenia projektu na podstawie faktur wystawionych przez Fundację im. [...]:
1) za styczeń 2020 r. - faktura nr [...] wystawiona w dniu 17 kwietnia 2020 r. na kwotę 13 000,00 zł, opłacona przelewem w dniu 17 kwietnia 2020 r. (k. 572-573 akt adm.),
2) za luty 2020 r. - faktura nr [...] wystawiona w dniu 17 kwietnia 2020 r. na kwotę 13 000,00 zł, opłacona przelewem w dniu 17 kwietnia 2020 r. (k. 570-571 akt adm.),
3) za marzec 2020 r. - faktura nr [...] wystawiona w dniu 17 kwietnia 2020 r. na kwotę 13 000,00 zł, opłacona przelewem w dniu 17 kwietnia 2020 r. (k. 568-569 akt adm.),
4) za kwiecień 2020 r. - faktura nr [...] wystawiona w dniu 30 czerwca 2020 r. na kwotę 13 000,00 zł, opłacona przelewem w dniu 7 lipca 2020 r. (k. 566-567 akt adm.),
5) za maj 2020 r. - faktura nr [...] wystawiona w dniu 30 czerwca 2020 r. na kwotę 13 000,00 zł, opłacona przelewem w dniu 7 lipca 2020 r. (k. 564-565 akt adm.),
6) za czerwiec 2020 r. - faktura nr [...] wystawiona w dniu 30 czerwca 2020 r. na kwotę 13 000,00 zł, opłacona przelewem w dniu 7 lipca 2020 r. (k. 562-563 akt adm.),
7) za lipiec 2020 r. - faktura nr [...] wystawiona w dniu 31 sierpnia 2020 r. na kwotę 13 000,00 zł, opłacona przelewem w dniu 1 września 2020 r. (k. 560-561 akt adm.),
8) za sierpień 2020 r. - faktura nr [...] wystawiona w dniu 31 sierpnia 2020 r. na kwotę 13 000,00 zł, opłacona przelewem w dniu 1 września 2020 r. (k. 558-559 akt adm.).
W toku realizacji projektu instytucja zarządzająca uzyskała od Prezydenta Miasta Zamość informację, że rachunki do umowy najmu z 4 czerwca 2018 r. budynku użytkowego przy ul. [...] w Z. (przypomnieć w tym miejscu należy, że chodzi o umowę zawartą pomiędzy Z. W. a spółką F. występują przy rozliczeniach dotacji za rok 2019 i 2020, które skarżąca otrzymywała z Miasta Zamość na dofinansowanie opieki nad dziećmi w żłobku Z. przy ul. [...] w Z.. Kwota pokryta z dotacji za wynajem lokalu w 2019 r. wyniosła 120 000,00 zł, w 2020 r. – 116 267,85 zł (pismo z 27 sierpnia 2021 r. – k. 574 akt adm.). Prezydent Miasta Zamość przekazał również instytucji zarządzającej sprawozdanie z rozliczeń dotacji za lata 2018, 2019, 2020 oraz rachunki wystawiane przez Z. W. na rzecz spółki F. , na kwotę 10 000,00 zł z tytułu czynszu za wynajem budynku na prowadzenie żłobka za okres styczeń – grudzień 2020 r.
W okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2020 r., w ramach dotacji z budżetu Miasta Zamość, na podstawie rachunków wystawianych przez Z. W., zgodnie z umową najmu z 4 czerwca 2018 r., skarżąca rozliczała wydatki związane z wynajmem tego samego lokalu w łącznej wysokości 80 000,00 zł:
1) za styczeń 2020 r. - rachunek nr [...] wystawiony 31 stycznia 2020 r. na kwotę 10 000,00 zł (k. 607-608 akt adm.), opłacony przelewem w dniu 2 marca 2020 r. (k. 582 akt adm.),
2) za luty 2020 r. - rachunek nr [...] wystawiony 29 lutego 2020 r. na kwotę 10 000,00 zł (k. 605-606 akt adm.), opłacony przelewem w dniu 13 marca 2020 r. (k. 582 akt adm.),
3) za marzec 2020 r. - rachunek nr [...] wystawiony 31 marca 2020 r. na kwotę 10 000,00 zł (k. 603-604 akt adm.), opłacony przelewem w dniu 1 kwietnia 2020 r. (k. 582 akt adm.),
4) za kwiecień 2020 r. - rachunek nr [...] wystawiony 30 kwietnia 2020 r. na kwotę 10 000,00 zł (k. 601-602 akt. adm.), opłacony przelewem w dniu 22 maja 2020 r. (k. 582 akt adm.),
5) za maj 2020 r. - rachunek nr [...] wystawiony 31 maja 2020 r. na kwotę 10 000,00 zł (k. 599-600 akt adm.), opłacony przelewem w dniu 15 czerwca 2020 r. (k. 582 akt adm.),
6) za czerwiec 2020 r. - rachunek nr [...] wystawiony 30 czerwca 2020 r. na kwotę 10 000,00 zł (k. 597-598 akt adm.), opłacony przelewem w dniu 6 lipca 2020 r. (k. 583 akt adm.),
7) za lipiec 2020 r. - rachunek nr [...] wystawiony 31 lipca 2020 r., na kwotę 10 000,00 zł (k. 595-596 akt sprawy), opłacony przelewem w dniu 4 sierpnia 2020 r. (por. k. 583 akt sprawy),
8) za sierpień 2020 r. - rachunek nr [...] wystawiony 31 sierpnia 2020 r., na kwotę 10 000,00 zł (k. 593-594 akt adm.), opłacony przelewem w dniu 2 listopada 2020 r. (k. 583 akt adm.).
Prawidłowe są ustalenia i wnioski instytucji zarządzającej, dokonane w oparciu o analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżąca w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. pokrywała wydatki związane z najmem lokalu przy ul. [...] w Z., przeznaczonego na prowadzenie żłobka, jednocześnie ze środków uzyskanych na podstawie umowy o dofinansowanie oraz w ramach dotacji z budżetu Miasta Zamość. Z wyżej wymienionych rachunków i rozliczeń wynika, że wydatki z tytułu najmu lokalu z przeznaczeniem na żłobek były wcześniej od dofinansowania ze środków europejskich (rozliczanego przez instytucję zarządzającą), rozliczane w ramach dotacji budżetu Miasta Zamość na podstawie umowy zawartej z Z. W. (z wyjątkiem wydatku poniesionego z tytułu wynajmu lokalu za sierpień 2020 r. – w tym przypadku wydatek został poniesiony wcześniej w ramach rozliczenia umowy o dofinansowanie).
Okoliczność przedstawienia do rozliczenia instytucji zarządzającej wydatków uprzednio rozliczonych w ramach dotacji z budżetu Miasta Zamość potwierdzają również "Korekta sprawozdania merytoryczno-finansowego dotyczącego opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 za rok 2020", złożona przez skarżącą Urzędzie Miasta Zamość 29 stycznia 2021 r. (k. 612 akt adm.) oraz pisma instytucji zarządzającej z 19 lutego 2021 r. (k. 381 akt adm.) i 27 maja 2021 r. (k. 543 akt adm.), w których IZ RPO zatwierdziła wnioski o płatność o numerach odpowiednio [...] i [...]
Z prawidłowych i niebudzących wątpliwości ustaleń organu wynika, że skarżąca na żadnym etapie realizacji projektu nie informowała instytucji zarządzającej o uzyskaniu dotacji z budżetu Miasta Zamość na dofinansowanie opieki nad dziećmi w żłobku Z. przy ul. [...] w Z..
Jak słusznie zauważył organ, również z wniosku o dofinansowanie nie wynikało, że koszty najmu lokalu zostaną pokryte ze środków własnych beneficjenta. W zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu o sumie kontrolnej [...] wkład własny nie został wskazany w Szczegółowym budżecie projektu w poz. 127 - Koszt wynajmu lokalu (w tym koszt mediów: prąd, gaz, woda, śmieci itp.). Wkład własny przewidziany został natomiast w poz. 128 – Usługa cateringowa (...) (w tym Wkład Własny). W części V. Budżet projektu pkt 5.20 Źródła finansowania wydatków wniosku o dofinansowanie w ramach Budżetu jednostek samorządu terytorialnego skarżąca wskazała kwotę 0 zł. Powyższe oznacza, że skarżąca nie przewidziała w projekcie finansowania w ramach dotacji z budżetu Miasta Zamość.
Nieprzekonujące były również wyjaśnienia strony, że z powodu podniesienia kwoty czynszu przez wynajmującą Z. W. do 23 000 zł beneficjent był zmuszony do finansowania najmu budynku na prowadzenie żłobka z dwóch źródeł i pokrycia kwoty 10 000 zł w okresie od stycznia do sierpnia 2020 r. ze środków własnych. Jak słusznie stwierdził organ kwota 23 000 zł nie była zgodna z wnioskiem o dofinansowanie projektu oraz rozeznaniem rynku cen najmu nieruchomości w Zamościu przesłanym przez skarżącą przy piśmie z 20 grudnia 2019 r. (k. 544-547 akt adm.). Wyjaśnienia strony w tym zakresie były również sprzeczne z oświadczeniem skarżącej z 5 października 2020 r., z którego wynikało, ze skarżąca rozwiązała umowę najmu z 4 czerwca 2018 r. zawartą z Z. W. (k. 557 akt adm.).
Podzielić należy zatem stanowisko organu, że w sprawie doszło do naruszenia zakazu podwójnego finansowania wydatku, o którym mowa w pkt 1 rozdziału 6.7 Wytycznych kwalifikowalności.
Za całkowicie chybioną należy uznać argumentację skarżącej, że nie doszło podwójnego finansowania wydatku dotyczącego najmu wyżej wymienionego lokalu na żłobek, ponieważ wykazane do rozliczenia wydatki, pomimo że dotyczyły tego samego okresu, były wykazane do rozliczenia przez dwa odrębne dokumenty (rachunek i faktura), wystawione przez inne podmioty (Z. W. i Fundację im. [...]. Skarżąca próbuje wykazać brak zbieżności wydatków, a jednocześnie sama w istocie w skardze przyznaje, że zmuszona była finansować żłobek z dwóch niezależnych od siebie źródeł, tj. zarówno ze środków własnych, jak i ze środków projektowych, ponieważ w ocenie skarżącej był to jedyny sposób wykonania projektu, w ramach którego udzielono dofinasowania.
Prawidłowo organ stwierdził, że działanie skarżącej polegające na pokryciu wydatków związanych z najmem lokalu na prowadzenie żłobka jednocześnie ze środków RPO WL pozyskanych na podstawie umowy o dofinansowanie oraz ze środków publicznych w ramach dotacji Urzędu Miasta Zamość naruszało postanowienia § 4 ust. 7 pkt 1 oraz § 5 ust. 4 umowy o dofinansowanie oraz postanowienia pkt 3 lit. e/ i k/ rozdziału 6.2 oraz pkt 1 i pkt 2 lit. a/ rozdziału 6.7 Wytycznych kwalifikowalności. Beneficjent zobowiązał się do stosowania aktualnie obowiązującej treści Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków oraz wyraził zgodę na postępowanie wobec niego zgodnie z warunkami i zasadami określonymi w tych Wytycznych (§ 4 ust. 7 pkt 1 umowy o dofinasowanie). Beneficjent zobowiązał się również do realizacji projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym we wniosku o dofinansowanie, z należytą starannością, w szczególności do ponoszenia wydatków celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zasady optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i zasadami w ramach Programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie wskaźników (produktu i rezultatu) zakładanych we wniosku o dofinansowanie.
Skoro skarżąca nie realizowała projektu zgodnie z umową o dofinansowanie, to środki wykorzystane z naruszeniem procedur podlegały zwrotowi wraz z odsetkami na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.
Słusznie organ również stwierdził, że w związku ze stwierdzonym naruszeniem, skarżąca dopuściła się nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013.
Tym samym zarzut naruszenia art. 207 ust. 1 pkt ustawy o finansach publicznych nie zasługuje na uwzględnienie.
Brak jest także podstaw do zarzucenia organowi naruszenia przepisów postępowania. W ocenie sądu organ ustalił stan faktyczny sprawy prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody. Zarzuty naruszenia przepisów postepowania są więc nieuzasadnione. Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., dowody, na których się oparł i ocenił je, przyjmując za podstawę ustaleń faktycznych. Uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Skarżąca nie kwestionowała ani sposobu wyliczenia kwoty zwrotu ani odsetek, a sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji w tym względzie.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.).
Sprawa niniejsza rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym na podstawie przepisu art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę, której odpis doręczony został skarżącej 21 kwietnia 2022 r., organ zgłosił wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżąca nie złożyła w terminie czternastu dni wniosku o przeprowadzenie rozprawy