III SA/LU 382/22

III SA/Lu 382/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom
Iwona Tchórzewska
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6123 Zasób geodezyjny i kartograficzny
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
I OSK 551/23 - Wyrok NSA z 2024-08-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2070
art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 15 ust. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j.)
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 40 a ust. 2 pkt 3 i pkt 4 lit. b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Referent Paulina Rolińska-Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 czerwca 2022 r., nr [...] Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako: "organ odwoławczy" lub "organ drugiej instancji") utrzymał w mocy decyzję Starosty Hrubieszowskiego (dalej jako: "organ pierwszej instancji") z dnia 14 kwietnia 2022 r., nr [...] ustalającą W. ustalającą opłatę w wysokości 3 799,70 zł za udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w związku ze zgłoszeniem dotyczącym sporządzenia projektu scalenia gruntów w obrębie ewidencyjnym J. H., gmina H., powiat hrubieszowski, województwo lubelskie.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu 14 marca 2022 r. W. dokonało zgłoszenia w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Hrubieszowie pracy geodezyjnej polegającej na sporządzeniu projektu scalenia i wymiany gruntów na działkach ewidencyjnych, położonych w obrębie ewidencyjnym
J. H., gmina H., powiat hrubieszowski na obszarze o pow. 676,9078 ha. W rubryce nr 16 formularza zgłoszenia prac geodezyjnych (odnoszącej się do dodatkowych wyjaśnień i uwag wykonawcy prac geodezyjnych) W. zaznaczyło, że załącznikiem do zgłoszenia jest pismo z 14 marca 2022 r. dotyczące pobierania opłat związanych ze zgłoszonymi pracami. W piśmie tym strona zaznaczyła, że w świetle art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 z późn. zm.; dalej jako "p.g.k.") w związku z art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2070 z późn. zm., dalej jako "ustawa o informatyzacji"), zachodzi podstawa do zwolnienia z opłaty za udostępnienie danych. Również jako podstawę zwolnienia z opłaty za udostępnienie danych, W. wskazywało na art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k.
W dniu 15 marca 2022 r. Starosta Hrubieszowski zaakceptował zgłoszenie, nadając mu identyfikator [...] i wystawił Dokument Obliczenia Opłaty ustalający zryczałtowaną opłatę za udostępnienie materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego na kwotę 3 799,70 zł.
Pismem z dnia 28 marca 2022 r. W. ponowiło argumentację przedstawioną w piśmie z dnia 14 marca 2022 r., dotyczącą podstaw zwolnienia od opłaty udostępnienie materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w odniesieniu do pracy objętej dokonanym w niniejszej sprawie zgłoszeniem. Wykonawca wystąpił również o wydanie decyzji administracyjnej określającej wysokość naliczonej opłaty, celem złożenia odwołania do organu wyższej instancji.
Decyzją z dnia 14 kwietnia 2022 r. Starosta Hrubieszowski ustalił opłatę za udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wykorzystanych do wykonywania pracy o nadanym identyfikatorze [...] na kwotę 3 799,70 zł. Starosta powołał się na art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. j p.g.k., nakładający na wykonawców prac geodezyjnych polegających na sporządzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów obowiązek zgłoszenia ich przed rozpoczęciem właściwym miejscowo starostom. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 40a ust. 1 p.g.k. organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny co do zasady udostępniają materiały zasobu odpłatnie. W ocenie Starosty wykluczone jest stosowanie w sprawie przepisu art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k., ponieważ odnosi się on do realizacji zadań organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, których katalog został określony art. 7a - 7d p.g.k. i nie obejmuje prowadzenia postępowania scaleniowego.
W odniesieniu do kwestii udostępniania danych nieodpłatnie na podstawie 40a ust. 2 pkt 4 lit. b p.g.k. w związku z art. 15 ustawy o informatyzacji Starosta stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy przepis ten nie może mieć zastosowania gdyż nastąpiło zgłoszenie prac geodezyjnych. Należy więc stosować przepisy art. 40d ust. 1 i 1a w związku z art. 40a ust. 1 p.g.k. stanowiące o odpłatnym udostępnianiu materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji W. zarzuciło naruszenie prawa materialnego: art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b p.g.k. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ustawy o informatyzacji, poprzez ich niezastosowanie i naliczenie opłaty zryczałtowanej za udostępnienie materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Skarżący podkreślił, że jest jednostką budżetową i wykonuje zadania publiczne, w tym określone w ustawie o scalaniu i wymianie gruntów. Przepisy art. 3 ust. 1 i 4 tej ustawy przewidują, że postępowanie scaleniowe i zagospodarowanie poscaleniowe przeprowadza i wykonuje starosta jako zadanie z zakresu administracji rządowej, zaś prace scaleniowo-wymienne koordynuje samorząd województwa, przy pomocy odpowiednich biur geodezji. Zatem, zdaniem strony, udostępnienie materiałów ze zbioru nastąpić ma w celu realizacji zadań ustawowo określonych, co oznacza wypełnienie przesłanek art. 15 ust. 1 ustawy o informatyzacji i zastosowanie art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b p.g.k.
Zdaniem strony skarżącej również ze względu na kierunek zmian ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, obejmujący rozszerzenie katalogu z art. 40a ust. 2 pkt 1 ustawy, należałoby opowiedzieć się za brakiem obowiązku ponoszenia opłaty w przedmiotowej sprawie.
Decyzją z 21 czerwca 2022 r., nr [...] Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy odniósł się do przesłanki z art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. podkreślając, że przepis ten odnosi się wyłącznie do prac geodezyjnych lub prac kartograficznych, których wykonywanie służy realizacji ustawowych zadań organów administracji geodezyjnej i kartograficznej lub Głównego Geodety Kraju. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że oprócz innych wymogów powołanych w tym przepisie, istnieje wymóg podpisania umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego, obejmującego stosowne prace geodezyjne lub kartograficzne. Natomiast zlecenie W. sporządzenia projektu scalenia gruntów nie może być traktowane jako udzielenie przez Starostę Hrubieszowskiego zamówienia publicznego na gruncie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1129 z późn. zm.).
Odnosząc się do przesłanki z art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b p.g.k. w związku z art. 15 ustawy o informatyzacji organ drugiej instancji wyjaśnił, że fakt realizowania przez W. zadań publicznych jest okolicznością bezsporną.
Organ odwoławczy powołał się na treść rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2005 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu udostępniania danych zgromadzonych w rejestrze publicznym (Dz. U. z 2018 r., poz. 29), o którym mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o informatyzacji. Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, dane zgromadzone w rejestrze udostępnia się podmiotom, o których mowa w § 1, na ich wniosek złożony w formie pisemnej lub elektronicznej. Zatem jedynym dopuszczalnym trybem udostępniania danych na gruncie ustawy o informatyzacji jest tryb wnioskowy.
Z kolei § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 2 kwietnia 2021 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2021 r., poz. 820) określa dwa osobne zdarzenia będące podstawą udostępnienia danych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, to jest złożenie wniosku albo zgłoszenie prac geodezyjnych.
Zdaniem organu drugiej instancji art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b p.g.k. w związku z art. 15 ustawy o informatyzacji może być stosowany wyłącznie w kontekście udostępnienia materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego na wniosek. W stanie faktycznym sprawy mamy zaś do czynienia z drugim przypadkiem, a mianowicie zgłoszeniem pracy geodezyjnej.
W ocenie organu odwoławczego W. jako jednostka organizacyjna spełnia przesłanki definicji wykonawcy prac geodezyjnych, zawartej w art. 11 ust. 1 p.g.k., zaś wskazany cel pracy geodezyjnej został wymieniony w art. 12 ust. 1 pkt 3 p.g.k., jako obligujący wykonawcę do dokonania zgłoszenia. Oznacza to, że w stanie faktycznym sprawy obowiązuje tryb udostępniania danych stosowany w związku ze zgłoszonymi pracami, w tym również tryb naliczania należnych opłat.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżące W. zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b p.g.k. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ustawy o informatyzacji, poprzez ich niezastosowanie, co w konsekwencji skutkowało niezasadnym utrzymaniem w mocy decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie ustalenia opłaty w wysokości 3 799,70 zł za udostępnienie materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wykorzystanych do wykonania pracy geodezyjnej, dotyczącej sporządzenia projektu scalenia gruntów na działkach ewidencyjnych położonych w obrębie ewidencyjnym J. H., gmina H., powiat hrubieszowski, województwo lubelskie, pomimo że W. jest z naliczenia i uiszczenia tej opłaty na mocy ustawy zwolnione.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jest wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną, działa w formie jednostki budżetowej i jest finansowane z budżetu Województwa Lubelskiego. Zgodnie z § 5 statutu, W. między innymi wykonuje i koordynuje prace scaleniowo-wymienne na podstawie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Na mocy art. 3 ust. 1 tej ustawy prace scaleniowe wykonuje starosta jako zadanie z zakresu administracji rządowej finansowane ze środków budżetu państwa. Natomiast zgodnie z art. 4 tej ustawy prace scaleniowo-wymienne koordynuje i wykonuje samorząd województwa przy pomocy jednostek organizacyjnych przekazanych mu na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną lub jednostek utworzonych przez samorząd województwa do realizacji tych zadań.
Zdaniem skarżącego, art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. g p.g.k. nie niweczy zastosowania art. 15 ust. 1 ustawy o informatyzacji. Skoro art. 12 ust. 1 p.g.k. zobowiązuje każdego wykonawcę prac geodezyjnych lub kartograficznych do ich zgłoszenia przed ich rozpoczęciem, to nielogiczny byłby dodatkowy wniosek tego samego wykonawcy tych samych prac geodezyjnych skierowany do tego samego organu o nieodpłatne przekazanie materiałów w trybie art. 15 ustawy o informatyzacji. Tym bardziej, że w treści zgłoszenia, jak również w późniejszych pismach Biuro wskazywało tę podstawę prawną zwolnienia. W takim przypadku, zdaniem skarżącego, wymagany ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne tryb zgłoszenia pracy geodezyjnej lub kartograficznej należy traktować tożsamo z trybem wnioskowym wskazanym w ustawie o informatyzacji i stanowi on tę samą procedurę administracyjną.
Strona podniosła, że wniosek o udostępnienie danych na podstawie art. 15 ustawy o informatyzacji został określony w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2005 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu udostępniania danych zgromadzonych w rejestrze publicznym. Natomiast formularz zgłoszenia pracy geodezyjnej został określony w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 27 lipca 2020 r. w sprawie wzorów zgłoszenia prac geodezyjnych, zawiadomienia o przekazaniu wyników zgłoszonych prac oraz protokołu weryfikacji wyników zgłoszonych prac geodezyjnych. Biuro podkreśliło, że formularz zgłoszenia pracy geodezyjnej zawiera znacznie więcej danych niż wniosek, o którym mowa w ustawie o informatyzacji, jednak organ dokonał bezpodstawnego rozróżnienia tych formularzy i danych w nim zawartych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W uzupełniającym skargę piśmie z dnia 15 listopada 2022 r. skarżące Biuro podniosło, że na mocy ustawy z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2022 r., poz. 2185) z dniem 10 listopada 2022 r. uległ zmianie art. 40a ust. 2 pkt. 3 p.g.k. W uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej wyjaśniono, że proponowana zmiana doprecyzowuje dotychczasowe przepisy i ogranicza wątpliwości interpretacyjne w zakresie niepobierania opłat za udostępnienie wykonawcy materiałów zasobu w przypadku prac wykonywanych w celu realizacji zadań starosty określonych nie tylko w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, ale także w ustawie o scalaniu i wymianie gruntów. W ocenie skarżącego powyższe wskazuje na zasadność skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie została wydana z opisanym w powołanych przepisach naruszeniem przepisów prawa. W związku z tym skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu stanowiła decyzja Lubelskiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymująca w mocy decyzję Starosty Hrubieszowskiego ustalającą wysokość należnej opłaty za udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wykorzystanych do wykonywania pracy geodezyjnej na kwotę 3 799,70 zł.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, która reguluje między innymi sprawy wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych (art. 1 pkt 3 p.g.k.).
Wykonawcą prac geodezyjnych lub prac kartograficznych może być przedsiębiorca, jednostka organizacyjna, a także osoba legitymująca się uprawnieniami zawodowymi w dziedzinie geodezji i kartografii w przypadku wykonywania przez tę osobę funkcji biegłego sądowego lub mierniczego górniczego (art. 11 ust. 1 p.g.k.).
W świetle art. 12 ust.1 pkt 3 p.g.k. wykonawca prac geodezyjnych zgłasza prace geodezyjne lub prace kartograficzne przed ich rozpoczęciem właściwym miejscowo starostom, jeżeli celem tych prac jest: wznowienie znaków granicznych, wyznaczenie punktów granicznych lub ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych (lit. b), geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektów budowlanych (lit. c), sporządzenie mapy z projektem podziału nieruchomości (lit. f), sporządzenie projektu scalenia i podziału nieruchomości (lit. g), sporządzenie innej niż wymienione w lit. f oraz g mapy do celów prawnych (lit. h), sporządzenie mapy do celów projektowych (lit. i), sporządzenie projektu scalenia lub wymiany gruntów (lit. j), sporządzenie dokumentacji geodezyjnej na potrzeby rozgraniczenia nieruchomości (lit. k), wykonanie innych niż wymienione w lit. b, c oraz f-k czynności lub dokumentacji geodezyjnej w postaci map, rejestrów lub wykazów, których wykonanie może skutkować zmianą w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, 3, 10 lub 12, z wyjątkiem prac wykonywanych na zamówienie organu Służby Geodezyjnej i Kartograficznej (lit. l).
Według art. 12 ust. 2 p.g.k. zgłoszenie prac zawiera: 1) dane identyfikujące: a) wykonawcę zgłaszanych prac geodezyjnych, b) kierownika zgłaszanych prac geodezyjnych, w tym numer jego uprawnień zawodowych; 2) cel zgłaszanych prac geodezyjnych; 3) dane określające obszar objęty zgłaszanymi pracami geodezyjnymi; 3a) termin rozpoczęcia zgłaszanych prac geodezyjnych; 4) przewidywany termin przekazania do organu Służby Geodezyjnej i Kartograficznej zbiorów danych lub dokumentów, o których mowa w art. 12a ust. 1, nie dłuższy niż rok od dnia rozpoczęcia zgłaszanych prac geodezyjnych.
Na podstawie delegacji zawartej w art. 12d ust. p.g.k. wydane zostało rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 27 lipca 2020 r. w sprawie wzorów zgłoszenia prac geodezyjnych, zawiadomienia o przekazaniu wyników zgłoszonych prac oraz protokołu weryfikacji wyników zgłoszonych prac geodezyjnych (Dz.U. z 2020 r. poz.1316). Rozporządzenie to określa wzór zgłoszenia prac geodezyjnych, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia.
Organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, który otrzymał zgłoszenie prac, udostępnia kopie zbiorów danych lub innych materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zwanych dalej "materiałami zasobu", dotyczących danego zgłoszenia prac niezwłocznie, nie później niż w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania opłaty, o której mowa w art. 40a ust. 1 (art. 12 ust. 3 p.g.k.).
Państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny obejmuje zbiory danych prowadzone na podstawie ustawy przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, utworzone na podstawie tych zbiorów danych opracowania kartograficzne, rejestry, wykazy i zestawienia, dokumentację zawierającą wyniki prac geodezyjnych lub prac kartograficznych lub dokumenty utworzone w wyniku tych prac, a także zobrazowania lotnicze i satelitarne (art. 2 pkt 10 p.g.k.). Państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny służy gospodarce narodowej, obronności państwa, ochronie bezpieczeństwa i porządku publicznego, nauce, kulturze, ochronie przyrody i potrzebom obywateli (art. 40 ust. 1 p.g.k.). Państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny składa się z centralnego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wojewódzkich zasobów geodezyjnych i kartograficznych oraz powiatowych zasobów geodezyjnych i kartograficznych, stanowi własność Skarbu Państwa i jest gromadzony w ośrodkach dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej (art. 40 ust. 2 p.g.k.).
W art. 40 ust. 8 p.g.k. zawarta została delegacja dla właściwego ministra do wydania rozporządzenia określającego organizację i tryb prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym między innymi sposób i tryb udostępniania materiałów i zbiorów danych. Na podstawie tej delegacji Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wydał rozporządzenie z dnia 2 kwietnia 2021 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z § 12 ust. 2 tego rozporządzenia, udostępnienie materiałów zasobu odbywa się na podstawie wniosku albo zgłoszenia prac geodezyjnych lub jego uzupełnienia.
Organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny udostępniają materiały zasobu odpłatnie (art. 40a ust. 1 p.g.k.).
Wyjątki od powyższej zasady określa art. 40a ust. 2 p.g.k.
Zgodnie z art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. nie pobiera się opłaty za udostępnianie wykonawcy prac geodezyjnych lub prac kartograficznych materiałów zasobu - w przypadku prac geodezyjnych lub prac kartograficznych wykonywanych w celu realizacji określonych w ustawie zadań organów administracji geodezyjnej i kartograficznej lub Głównego Geodety Kraju, po podpisaniu umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego obejmującego takie prace.
Stosownie zaś do art. 40a ust. 2 pkt 4 p.g.k., nie pobiera się opłaty za udostępnianie danych na podstawie:
a) art. 12 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej,
b) art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Ustawodawca przewiduje opłaty za poszczególne czynności (art. 40b ust. 1 p.g.k.) oraz przypadki, w których opłata nie jest pobierana (art. 40b ust. 1a i ust. 2 p.g.k.).
Za udostępnianie materiałów zasobu w związku ze zgłoszeniem prac, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3, lub jego uzupełnieniem, pobiera się opłatę zryczałtowaną, której wysokość jest uzależniona od wielkości obszaru wskazanego w tym zgłoszeniu lub jego uzupełnieniu (art. 40d ust. 1a p.g.k.)
Wysokość należnej opłaty oraz sposób jej wyliczenia utrwala się w Dokumencie Obliczenia Opłaty (art. 40e ust. 1 p.g.k.).
W przypadku sporu dotyczącego zakresu udostępnianych materiałów zasobu lub wysokości należnej opłaty, właściwy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej wydaje decyzję administracyjną (art. 40f ust. 1 p.g.k.).
Wniesienie odwołania od decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty za udostępnianie materiałów zasobu nie wstrzymuje udostępnienia tych materiałów, pod warunkiem uiszczenia opłaty w wysokości ustalonej w zaskarżonej decyzji (art. 40f ust. 2 p.g.k.). W przypadku gdy w wyniku rozpatrzenia odwołania lub ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek wyroku sądu administracyjnego wysokość opłaty zostanie zmniejszona, nadpłata podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi(art. 40f ust. 3 p.g.k.).
Z powyższych uregulowań wynika, że procedura zgłoszenia prac geodezyjnych podlega ścisłym regułom, określonym w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Dzieje się tak dlatego, że zgłoszenie prac geodezyjnych jest czynnością niezbędną do realizacji prac geodezyjnych (stanowi warunek umożliwiający wykonanie takich prac) i gwarantującą, że zgłaszający otrzyma dane z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, których prawidłowość została wcześniej zweryfikowana, czy też zaktualizowana przez właściwy organ prowadzący ten zasób.
Z powołanych wyżej unormowań wynika również, że udostępnienie materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego na podstawie zgłoszenia prac geodezyjnych jest trybem odrębnym od trybu wnioskowego. Powołane przepisy wskazują także na generalny obowiązek organu prowadzącego państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny pobierania opłat za udostępnienie materiałów zasobu.
W okolicznościach sprawy Staroście Hrubieszowskiemu została zgłoszona praca geodezyjna polegająca na sporządzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów na działkach położonych w obrębie ewidencyjnym J. H., gmina H., na obszarze 676,9078 ha. Zgłoszenie zostało dokonane przez W. , będące wykonawcą zgłoszonych prac geodezyjnych. Sporządzenie projektu scalenia lub wymiany gruntów jest objęte obowiązkiem zgłoszenia stosownie do przywołanego już wyżej art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. j p.g.k.
W tym miejscu wskazać należy na mylne powołanie w treści skargi przepisu art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. g p.g.k. Przepis ten dotyczy bowiem sporządzenia projektu scalenia i podziału nieruchomości, a nie sporządzenia projektu scalenia lub wymiany gruntów, czego zgodnie z wypełnionym przez stronę formularzem dotyczyło zgłoszenie dokonane przez stronę.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy stronie skarżącej, która zgłosiła prace geodezyjne polegające na sporządzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów, przysługuje nieodpłatne udostępnienie materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Strona skarżąca powołuje się na dwie podstawy zwolnienia od opłat za udostępnienie materiałów zasobu. Po pierwsze, skarżąca upatruje takie prawo w przepisach art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b p.g.k. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ustawy o informatyzacji. Taką podstawę zwolnienia skarżąca wskazała w piśmie z dnia 14 marca 2022 r., wskazanym jako załącznik do zgłoszenia w rubryce nr 16 formularza zgłoszenia, dotyczącej dodatkowych wyjaśnień i uwag wykonawcy. Naruszenie tych właśnie przepisów skarżąca wskazała w zarzutach skargi. Po drugie, prawo do zwolnienia od opłat za udostępnienie materiałów zasobu skarżąca upatruje w unormowaniu art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. Podstawę tę strona także wskazała w załączonym do zgłoszenia piśmie z dnia 14 marca 2022 r. Wprawdzie w treści skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie strona zgodziła się ze stanowiskiem organów co do braku podstaw do zastosowania zwolnienia z opłat na podstawie art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k., jednakże w złożonym następnie piśmie z dnia 15 listopada 2022 r. ponownie powołała się na ostatnio wymieniony przepis.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych podstaw do zwolnienia strony skarżącej od opłat za udostępnienie materiałów zasobu. Do takiego wniosku prowadzi analiza przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tej ustawy, a także przepisów ustawy o informatyzacji i przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie.
Jak wyjaśniono już wyżej, zasadą jest odpłatne udostępnianie materiałów zasobu, o czym stanowi art. 40a ust. 1 p.g.k. Jak stanowi art. 41b ust. 2 p.g.ik., wpływy z opłat za udostępnianie map, danych z ewidencji gruntów i budynków oraz innych materiałów i informacji z zasobów powiatowych, a także z opłat za czynności związane z prowadzeniem tych zasobów i uzgadnianiem usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu są dochodami własnymi budżetu powiatu. Przypomnieć też należy stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 1/14 (ONSAiWSA z 2015 r., nr 1, poz. 5), zgodnie z którym po wejściu w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.) od dnia 1 stycznia 2011 r., stosownie do art. 67 w zw. z art. 60 pkt 7 i 8 oraz art. 61 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, opłaty za dostęp do powiatowego i wojewódzkiego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zalicza się do niepodatkowych należności budżetowych jednostek samorządu terytorialnego o charakterze publicznym.
Powołane przepisy wskazują na generalny obowiązek organu prowadzącego państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny pobierania opłat za udostępnienie materiałów zasobu. Na taki obowiązek wskazuje również art. 40d ust. 3 p.g.k., zgodnie z którym, opłaty, o których mowa w ust. 1 i 1a, pobiera się przed udostępnieniem materiałów zasobu lub przed wykonaniem czynności, o których mowa w art. 40b ust. 1. Przepis ten odnosi się między innymi do opłatę zryczałtowanej, pobieranej stosownie do art. 40d ust. 1a p.g.k. za udostępnienie materiałów w związku ze zgłoszeniem prac, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 lub jego uzupełnieniem.
Wyjątki od zasady odpłatnego udostępniania materiałów zasobu ustawodawca określił w sposób enumeratywny w art. 40a ust. 2 pkt 1-8 p.g.k. Należy do nich między innymi przypadek zwolnienia od opłaty na podstawie art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b p.g.k. Zgodnie z tym przepisem nie pobiera się opłaty za udostępnianie danych na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Zakres podmiotowy ustawy o informatyzacji określa jej art. 2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2-4, przepisy ustawy stosuje się do realizujących zadania publiczne określone przez ustawy: 1) organów administracji rządowej, organów kontroli państwowej i ochrony prawa, sądów, jednostek organizacyjnych prokuratury, a także jednostek samorządu terytorialnego i ich organów, 2) jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych. Podmioty te oraz te wymienione w pkt 3-1 ust. 1 art. 2 ustawy o informatyzacji ustawodawca nazywa podmiotami publicznymi.
Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o informatyzacji oznacza, że jej przepisy stosuje się do jednostek budżetowych, jeżeli realizują one zadania publiczne określone przez ustawy. Interpretacja tego przepisu prowadzi do wniosku, że ustawodawca wprowadza dwa kryteria. Pierwszym jest realizacja zadań publicznych. Drugim kryterium jest, aby te zadania były określone przez ustawy. Zakres podmiotowy tej ustawy odnosi się zatem do podmiotów spełniających łącznie oba te kryteria.
Zgodnie zaś z unormowaniem art. 15 ust. 1 ustawy o informatyzacji podmiot prowadzący rejestr publiczny zapewnia podmiotowi publicznemu albo podmiotowi niebędącemu podmiotem publicznym, realizującym zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji, nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych w rejestrze, w zakresie niezbędnym do realizacji tych zadań. Dane, o których mowa w ust. 1, powinny być udostępniane za pomocą środków komunikacji elektronicznej i mogą być wykorzystane tylko wyłącznie do realizacji zadań publicznych. Art. 15 ust. 3 ustawy o informatyzacji stanowi delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu, zakresu i trybu udostępniania danych, o których mowa w ust. 1, mając na uwadze potrzebę usprawnienia realizacji zadań publicznych, zapewnienia szybkiego bezpiecznego dostępu do danych oraz zabezpieczenia wykorzystania danych do celów realizacji zadań publicznych.
W. jest jednostką budżetową i realizuje zadania publiczne, co znajduje potwierdzenie w postanowieniach § 1 ust. 2 i § 5 ust. 1-8 Statutu W. , stanowiącego załącznik do uchwały nr XIX/328/2020 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 28 września 2020 r. W przedmiotowej sprawie realizacja zadania publicznego polegała na sporządzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów na działkach ewidencyjnych położonych w obrębie ewidencyjnym J. H., gmina H., powiat hrubieszowski, województwo lubelskie. Okoliczność realizowania zadań publicznych przez stronę skarżącą, podobnie jak status strony jako podmiotu publicznego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o informatyzacji nie były w sprawie okolicznościami spornymi. Okoliczności te nie są jednak decydujące dla uznania, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka zwolnienia od opłat za udostępnienie materiałów zasobu, przewidziana w art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b p.g.k.
Dla nieodpłatności udostępnienia danych, czym mowa w art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b p.g.k., nie wystarczy bowiem spełnienie warunków określonych w art. 15 ust. 1 ustawy o informatyzacji. Ustawa o informatyzacji przewiduje tryb wnioskowy udostępniania danych z rejestrów publicznych dla podmiotów, o których mowa w art. 15 ust. 1 i w tym zakresie odsyła do art. 15 ust. 3 tej ustawy. Na podstawie upoważnienia ustawowego z art. 15 ust. 3 ustawy o informatyzacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 27 września 2005 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu udostępniania danych zgromadzonych w rejestrze publicznym. Przepis § 2 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi wyraźnie, że dane zgromadzone w rejestrze publicznym udostępnia się na wniosek złożony w formie pisemnej lub elektronicznej. Z kolei w § 2 ust. 2 rozporządzenia określono dokładnie, co powinien zawierać wniosek o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze. Należy do nich: wskazanie informacji dotyczących: danych podmiotu ubiegającego się o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze, adresu siedziby wnioskodawcy, nazwy podmiotu, do którego kierowany jest wniosek, wskazanie zadania publicznego i podstawy prawnej jego realizacji przez podmiot ubiegający się o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze, którego wykonanie wymaga udostępnienia tych danych, określenie rejestru, w którym są zgromadzone dane, które mają być udostępnione, zakres żądanych danych i wskazanie sposobu ich udostępnienia, wskazanie okresu udostępnienia danych, oświadczenie podmiotu, że udostępnione dane wykorzysta wyłącznie do realizacji wskazanego zadania publicznego, warunki zabezpieczeń technicznych i organizacyjnych niezbędnych do uzyskania dostępu do danych, własnoręczny podpis albo kwalifikowany podpis elektroniczny osoby reprezentującej podmiot ubiegający się o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze. Rozporządzenie w sprawie udostępniania danych zgromadzonych w rejestrze publicznym zawiera również wzór wniosku o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze.
Z powyższych przepisów wynika, że ustawa o informatyzacji łączy bezpłatne udostępnienie danych z rejestru publicznego z koniecznością wystąpienia z wnioskiem złożonym w trybie art. 15 ust. 3 tej ustawy. Podkreślić należy, że przepisy wydanego na podstawie art. 15 ust. 3 ustawy o informatyzacji rozporządzenia w sprawie udostępniania danych zgromadzonych w rejestrze publicznym, przewidują obowiązek podania we wniosku informacji związanych z bezpieczeństwem przetwarzania uzyskanych danych, jak choćby oświadczenie podmiotu, że udostępnione dane wykorzysta wyłącznie do realizacji wskazanego zadania publicznego, czy też określenie warunków zabezpieczeń technicznych i organizacyjnych niezbędnych do uzyskania dostępu do danych. Jak wskazuje się w orzecznictwie, wniosek złożony na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o informatyzacji powinien dotyczyć realizacji konkretnego, zindywizualizowanego i określonego w czasie zadania publicznego. Wniosek nie może się odwoływać tylko w sposób ogólny do rodzaju zadań publicznych, jakie może realizować wnioskodawca (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2020 r., sygn. I OSK 1338/19,). Uzyskane dane mogą być wykorzystane wyłącznie do tego konkretnego zadania, co ustawodawca podkreśla w art. 15 ust. 2 ustawy o informatyzacji.
W sprawie nie ulega natomiast wątpliwości, że strona skarżąca nie złożyła wniosku o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym w trybie art. 15 ust. 1 i 3 ustawy o informatyzacji, w związku z treścią rozporządzenia w sprawie udostępniania danych zgromadzonych w rejestrze publicznym. Takiego wniosku nie może zastąpić powołanie się w załączniku do zgłoszenia prac geodezyjnych na przepis art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b p.g.k. w związku z art 15 ustawy o informatyzacji, przewidujący niepobieranie opłat za udostępnienie materiałów zasobu. Nie jest to bowiem wniosek złożony w trybie art. 15 ust. 3 ustawy o informatyzacji i nie zawiera elementów wymaganych rozporządzeniem w sprawie udostępniania danych zgromadzonych w rejestrze publicznym.
Z przepisów ustawy o scalaniu i wymianie gruntów wynika, że udział W. w pracach scaleniowych ogranicza się przede wszystkim do wykonania, wymagających specjalistycznej wiedzy z zakresu geodezji i kartografii prac technicznych, niezbędnych m.in. do wszczęcia i prowadzenia postępowania scaleniowego. Projekt scalenia lub wymiany gruntów stanowi pracę geodezyjną, która podlega zgłoszeniu właściwemu staroście stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. j i której wyniki podlegają następnie włączeniu do zasobu geodezyjnego i kartograficznego na podstawie art. 12a ust. 1 p.g.k. Przepis ten określa, że wykonawca prac geodezyjnych po wykonaniu zgłoszonych prac jest obowiązany złożyć do organu Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, do którego zostały zgłoszone prace geodezyjne, zawiadomienie o przekazaniu wyników zgłoszonych prac, dołączając wyniki prac geodezyjnych. Wyniki tych prac geodezyjnych, podlegają obowiązkowej weryfikacji przez organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej (art. 12b ust. 1 p.g.k.).
Należy zatem przyznać rację organowi odwoławczemu, że zgłoszenie pracy geodezyjnej przez W. zostało dokonane w wyniku realizacji obowiązku ustawowego wynikającego z art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. j p.g.k. Jest to tryb odmienny od trybu wnioskowego uregulowanego przepisami art. 15 ust. 1 ustawy o informatyzacji. Tryb zgłoszenia prac geodezyjnych wiąże się bowiem ze złożeniem dokumentu zgodnego z wzorem, o którym mowa w art. 12d ust. 1 pkt 1 p.g.k. i określonym w rozporządzeniu w sprawie wzorów zgłoszenia prac geodezyjnych. Ze zgłoszeniem dokonanym stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. j p.g.k. wiąże się zarazem obowiązek uiszczenia opłaty za udostępnienie materiałów zasobu. Opłata ta ma szczególny zryczałtowany charakter, o czym stanowi art. 40d ust. 1a p.g.k.
Przytoczony przez stronę na poparcie swego stanowiska wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. III SA/Lu 292/21 został wydany w odmiennym stanie faktycznym. W sprawie tej podmiotem ubiegającym się o zwolnienie od opłat za udostępnienie materiałów zasobu była spółka prawa handlowego, która złożyła wniosek o udostępnienie materiałów zasobu i jednocześnie załączyła wniosek zgodny z rozporządzeniem Rady Ministrów z 27 września 2005 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu udostępniania danych zgromadzonych w rejestrze publicznym. Spór pomiędzy organem, a stroną dotyczył zaś ustalenia, czy spółka jako podmiot niepubliczny realizuje zdania publiczne.
Natomiast w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z odmienną sytuacją, w której podmiot realizujący zadania publiczne polegające na wykonaniu pracy geodezyjnej (sporządzenie projektu scalenia lub wymiany gruntów) dokonał zgłoszenia tej pracy w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w trybie przepisów p.g.k., natomiast nie wystąpił z wnioskiem, o jakim mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o informatyzacji w związku z przepisami rozporządzenia w sprawie sposobu, zakresu i trybu udostępniania danych zgromadzonych w rejestrze publicznym.
Jak wskazano już wyżej, takiego wniosku nie może zastąpić wyłącznie powołanie się przy dokonywaniu zgłoszenia prac geodezyjnych na przepis art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b p.g.k. w związku z art. 15 ustawy o informatyzacji. Nie jest to bowiem wniosek złożony w trybie art. 15 ust. 3 ustawy o informatyzacji i nie zawiera składających się na taki wniosek elementów.
Wymaga podkreślania, że strona skarżąca na żadnym etapie postępowania nie złożyła wniosku przewidzianego w art. 15 ust. 3 ustawy o informatyzacji, a jest podmiotem profesjonalnym. Brak normatywnych podstaw do przyjęcia, iż organ powinien był z urzędu zasygnalizować stronie kwestię ewentualnego złożenia wniosku w trybie ustawy o informatyzacji.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pozostaje też podniesiona w trakcie rozprawy sądowej okoliczność, że w przypadku prac geodezyjnych realizowanych na terenie właściwości Starosty P. i Starosty L. materiały z zasobu zostały udostępnione nieodpłatnie na podstawie zgłoszenia prac geodezyjnych dokonanego w oparciu o art. 12 p.g.k.
Mając na względzie powyższe rozważania, nie zachodziły podstawy do uznania za zasadne zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 40a ust. 2 pkt 4 lit. b p.g.k. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ustawy o informatyzacji.
W ocenie Sądu należało również rozważyć, czy nie zachodzi podstawa do zwolnienia od opłaty za udostępnienie materiałów zasobu, o której mowa w art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. Strona skarżąca nie sformułowała wprawdzie w skardze zarzutów odnośnie naruszenia powyższego przepisu, jednakże odwołała się do niego w treści pisma z dnia 15 listopada 2022 r. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Zgodnie z art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie pobiera się opłat za udostępnianie wykonawcy prac geodezyjnych lub prac kartograficznych materiałów zasobu – w przypadku prac geodezyjnych lub prac kartograficznych wykonywanych w celu realizacji określonych w ustawie zadań organów administracji geodezyjnej i kartograficznej lub Głównego Geodety Kraju, po podpisaniu umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego obejmującego takie prace.
Uzasadniając w toku postępowania administracyjnego swoje stanowisko w tej kwestii, strona skarżąca akcentowała, że w przedmiotowej sprawie W. realizuje prace geodezyjno-kartograficzne, będące ustawowymi zadaniami starosty.
W związku z tym wskazać należy, że stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów postępowanie scaleniowe oraz zagospodarowanie poscaleniowe przeprowadza i wykonuje starosta jako zadanie z zakresu administracji rządowej finansowane ze środków budżetu państwa, z zastrzeżeniem ust. 5-7 oraz art. 4 ust. 2 i 3. Organem wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do starosty w sprawach z tego zakresu jest wojewoda.
Strona powołała się także na treść art. 3 ust. 4 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Zgodnie z tym przepisem prace scaleniowo-wymienne koordynuje i wykonuje samorząd województwa przy pomocy jednostek organizacyjnych przekazanych mu na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. poz. 872, z późn. zm.) lub jednostek utworzonych przez ten samorząd do realizacji tych zadań. Takimi jednostkami są właściwe miejscowo biura geodezji. Strona podkreśliła, że w przedmiotowej sprawie realizuje prace geodezyjne i kartograficzne na podstawie porozumienia regulującego zasady współpracy i wysokość wynagrodzenia za ich zrealizowanie. Dlatego też zdaniem skarżącej czynności te są objęte treścią art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k.
Uwzględniając treść powołanych wyżej uregulowań należy uznać, że W. uczestniczy w realizacji zadań publicznych, które należą do kompetencji starosty, a także samorządu województwa. Jednakże opisane ustawowe zadania starosty dotyczące przeprowadzenia postępowania scaleniowego oraz zagospodarowania poscaleniowego wynikają z ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, a nie z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, do której jednoznacznie odwołuje się art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. Trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, odnosi się wyłącznie do prac geodezyjnych lub prac kartograficznych, których wykonywanie służy realizacji ustawowych zadań organów administracji geodezyjnej i kartograficznej lub Głównego Geodety Kraju. Nie budzi wątpliwości, że sytuacja tego rodzaju nie ma miejsca w niniejszej sprawie.
Nie można także odmówić słuszności argumentacji organu o niespełnieniu w okolicznościach sprawy także innej przesłanki wynikającej z art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. Przepis ten wymaga bowiem - oprócz realizacji określonych w ustawie zadań organów administracji geodezyjnej i kartograficznej - podpisania umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2016 r., sygn. IV SA/Wa 1394/16). Warunkiem koniecznym do przyjęcia, że istnieje podstawa zwolnienia wymieniona w tym przepisie, jest aby zgłoszenie prac geodezyjnych i kartograficznych było poprzedzone podpisaniem przez wykonawcę umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego obejmującego takie prace na podstawie ustawy Prawo zamówień publicznych.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie wykazała spełnienia powyższego warunku, ani nie powoływała się na tego rodzaju okoliczność. Nie wynika to również z akt postępowania administracyjnego. Natomiast w toku rozprawy sądowej strona wskazała na działanie w oparciu o zawarte ze Starostą porozumienie. Jednakże, w ocenie Sądu, zawarcie porozumienia regulującego zasady współpracy dotyczącej sporządzenia przez skarżące Biuro projektu scalenia nie może być traktowane jako udzielenie zamówienia publicznego w rozumieniu ustawy Prawo zamówień publicznych.
Odnosząc się do stanowiska strony skarżącej wyrażonego w piśmie z dnia 15 listopada 2022 r. stwierdzić należy, że podniesione tam argumenty pozostają bez wpływu na stan prawny, jaki istniał w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Argumenty te dotyczą zmiany treści art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k., które zostały wprowadzone z dniem 10 listopada 2022 r. na mocy art. 7 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców. W nowym brzmieniu art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. stanowi, że nie pobiera się opłaty za udostępnianie wykonawcy prac geodezyjnych lub kartograficznych materiałów zasobu w przypadku prac wykonywanych w celu realizacji określonych w ustawie zadań organów administracji geodezyjnej i kartograficznej lub Głównego Geodety Kraju, po podpisaniu umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego obejmującego takie prace, a w przypadku prac scaleniowych lub wymiennych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2022 r., poz.1223) po podpisaniu porozumienia na wykonanie takich prac. Nowe brzmienie tego przepisu akcentuje wyraźnie, że zwolnienie od opłaty za udostępnienie materiałów zasobu obejmuje prace scaleniowe lub wymienne realizowane na podstawie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, jak również to, że prace muszą być poprzedzone podpisaniem porozumienia na wykonanie takich prac.
Zatem, w odróżnieniu od dotychczas obowiązującej treści przepisu art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k., aktualnie prace scaleniowe lub wymienne realizowane na podstawie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów korzystają z ustawowego zwolnienia od opłat za udostępnienie materiałów zasobu. Natomiast z przyczyn omówionych wyżej, przed wejściem w życie omawianej zmiany art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k., z jego normy nie można było zasadnie wywieść takiego zwolnienia w odniesieniu do prac stanowiących przedmiot zgłoszenia w okolicznościach niniejszej sprawy.
Na mocy ustawy zmieniającej z dnia 7 października 2022 r. w odniesieniu do prac scaleniowych lub wymiennych złagodzony został również dotychczasowy warunek art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k., odnoszący się do konieczności podpisania na podstawie ustawy Prawo zamówień publicznych umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego obejmującego wykonanie prac. Obecnie, w przypadku prac scaleniowych lub wymiennych realizowanych na podstawie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, bowiem wystarczy podpisanie porozumienia na wykonanie takich prac.
Nie oznacza to jednakże, że organ miał obowiązek zastosować takie zwolnienie w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Jak wskazują przepisy przejściowe, a mianowicie art. 81 ustawy zmieniającej, ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, za wyjątkiem przepisów wymienionych w pkt 1-5. Zatem przepis art. 7 ustawy zmieniającej, wprowadzający nowe brzmienie art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k., wszedł w życie od dnia 10 listopada 2022 r. Nie ma więc zastosowania do stanów faktycznych zaistniałych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej.
W świetle powyższych wywodów należy przyznać rację organowi odwoławczemu, który nie znalazł podstaw do niepobierania opłaty za udostępnienie materiałów zasobu na podstawie art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k.
Rozstrzygając stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. w granicach danej sprawy, Sąd nie znalazł również podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ odwoławczy innych przepisów prawa materialnego, w tym przepisów regulujących przesłanki zwolnienia od opłat za udostępnienia materiałów zasobu, określone w przepisach art.40 ust. 2 pkt 1-8 p.g.k.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.