III SA/LU 376/23

III SA/Lu 376/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal /przewodniczący/
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2305
art. 439 ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1360
art. 123 § 1
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r.  Prawo o prokuraturze (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Referent Elwira Szymaniuk-Szkodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi R. I. na decyzję Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku wyrównawczego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prokuratora Rejonowego w L. z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr [...] oraz umarza postępowanie administracyjne.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 1 czerwca 2023 r. Prokurator Okręgowy w [...], po rozpatrzeniu odwołania ppłk R. I. prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. (dalej też jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Prokuratora Rejonowego w L. z dnia 17 kwietnia 2023 r., przyznającą skarżącemu dodatek wyrównawczy w kwocie [...]zł miesięcznie brutto od dnia 1 marca 2023 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r. Prokurator Rejonowy w L. (dalej "organ I instancji", "Prokurator Rejonowy") przyznał ppłk R. I. prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w L. do spraw wojskowych dodatek wyrównawczy od dnia 1 marca 2023 r. w kwocie [...]zł miesięcznie brutto w związku ze zmianą kwoty uposażenia z tytułu zmiany stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych.
Prokurator Rejonowy przytoczył treść art. 439 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r., poz. 2305 ze zm.). Na tej podstawie przyznał skarżącemu kwotę dodatku wyrównawczego, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą porównywalnego wynagrodzenia prokuratora a należnego uposażenia na zajmowanym stanowisku służbowym.
Organ I instancji wyjaśnił, że skarżący objął stanowisko służbowe prokuratora prokuratury rejonowej w Dziale do spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej w L., w dniu 1 lipca 2020 r., na mocy decyzji Prokuratora Generalnego nr [...] z dnia 8 czerwca 2020 r. Skarżącego zaszeregowano do stopnia etatowego podpułkownika i grupy uposażenia U:15. Organ I instancji ustalił datę początkową do dodatku za długoletnią służbę wojskową na dzień 18 listopada 2004 r. Wyjaśnił, że staż pracy ppłk. R. I. dla uzyskania stawki wynagrodzenia zasadniczego na stanowisku prokuratora Prokuratury Rejonowej liczony jest od dnia 1 lipca 2005 roku, a data początkowa do dodatku za długoletnią pracę ustalona została na dzień 10 lipca 2002 roku. Organ I instancji dodał też, że zastępca Prokuratora Generalnego do Spraw Wojskowych na mocy decyzji z dnia 24 października 2016 r. powołał ppłk. R. I. z dniem 24 października 2016 r. do pełnienia funkcji Kierownika Sekcji w Dziale do spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej w L. i ustalił dodatek funkcyjny w wysokości 0,30 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, określonej w art. 123 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2022 r., poz. 1247 ze zm., obecnie Dz.U. z 2023 r. poz. 1360 ze zm.), dalej "Prawo o prokuraturze"
Następnie organ I instancji wskazał, że wysokość porównywalnego wynagrodzenia prokuratora powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji, na podstawie art. 123 § 1, art. 124 § 1, 2, i 11 Prawa o prokuraturze, § 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lutego 2016 r. w sprawie wynagrodzenia zasadniczego prokuratorów wysokości dodatków funkcyjnych przysługujących prokuratorom (Dz. U. z 2016 r., poz. 271, ze zm.) i przywołanej decyzji Zastępcy Prokuratora Generalnego do Spraw Wojskowych z dnia 24 października 2016 r., w odniesieniu do skarżącego stanowi kwota [...]zł. Na przedmiotową kwotę składa się: wynagrodzenie zasadnicze w stawce czwartej z zastosowaniem mnożnika 2,36 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego -12 848,83 zł; dodatek za długoletnią pracę w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego w kwocie [...]zł, oraz dodatek funkcyjny w wysokości 0,30 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w kwocie [...]zł.
Prokurator Rejonowy wyjaśnił, że ustalając wysokość porównywalnego wynagrodzenia prokuratora powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji co skarżący organ I instancji zastosował art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. z 2022 r., poz. 2666), dalej: "ustawa okołobudżetowa", zgodnie z którym w 2023 r. podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o której mowa w art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze, stanowi kwota 5.444,42 zł.
W konkluzji organ I instancji wskazał, że uwzględniając powyższe kwota dodatku wyrównawczego przysługująca skarżącemu od dnia 1 marca 2023 r. stanowi różnicę pomiędzy kwotami porównywalnego wynagrodzenia prokuratora – [...] zł a należnego uposażenia na zajmowanym stanowisku służbowym – [...] zł i wynosi [...] zł.
Decyzją z dnia 1 czerwca 2023 r. Prokurator Okręgowy w [...] ("Prokurator Okręgowy", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenie wymiaru dodatku wyrównawczego należnego skarżącemu dokonane przez Prokuratora Rejonowego. Prokurator Okręgowy wskazał również, że sposób ustalania wysokości dodatku wyrównawczego, dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych prokuratorów do spraw wojskowych, składniki uposażenia i wynagrodzenia przyjmowane przy obliczaniu dodatku, a także terminy wypłacania dodatku określa rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 czerwca 2017 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1126). Organ odwołał się do regulacji § 2 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia.
Organ odwoławczy podkreślił, że konieczność zastosowania art. 10 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej do ustalenia wysokości wynagrodzenia należnego prokuratorom, z pominięciem uregulowania art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze, wynika z zastosowania reguły lex specialis derogat legi generali oraz lex posteriori derogat legi priori dla rozstrzygnięcia kolizji zachodzącej między powyższymi unormowaniami.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zobowiązanie - na podstawie art. 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". - Prokuratora Okręgowego do wydania decyzji o przyznaniu skarżącemu dodatku wyrównawczego przy zastosowaniu art. 123 Prawa o prokuraturze, przy jednoczesnym zaniechaniu stosowania art. 10 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze, poprzez jego niezastosowanie i jednocześnie niesłuszne zastosowanie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej, podczas gdy ograniczenie w stosowaniu art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze nastąpiło od dnia 1 grudnia 2021 r. i nie ma charakteru ekstraordynaryjnego;
W uzasadnieniu zarzutów skarżący podnosił, że za podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora niesłusznie przyjęto kwotę 5 444,42 zł., podczas gdy, zgodnie z treścią art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.), które w roku 2022 wynosiło 6 156,25 zł.
W jego ocenie kwota dodatku wyrównawczego powinna stanowić kwotę [...]zł. Skarżący przedstawił stosowne wyliczenie w tym zakresie.
Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy przy rozpatrywaniu odwołania, przemilczał treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. K 1/12 i nie wziął pod uwagę, że pomimo tego, iż ustawa okołobudżetowa obowiązuje przez rok 2023, to w latach 2021 i 2022 obowiązywały analogiczne ustawy, które realnie wyeliminowały z obrotu prawnego art. 123 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze na okres trzech lat.
Skarżący wskazał, że w art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze przewidziany został system wynagradzania prokuratorów i asesorów prokuratury oparty na mechanizmie samoistnej podwyżki wynagrodzenia zasadniczego w oparciu o kryterium przeciętnego wynagrodzenia. System ten działa na takich samych zasadach jak w przypadku wynagrodzenia sędziów i został wyłączony z regulacji wynagrodzeń pozostałych pracowników sfery budżetowej. Wysokość wynagrodzenia ma odpowiadać zakresowi przewidzianych obowiązków prokuratorów i asesorów prokuratury, zapewniać im bezpieczeństwo finansowe i rekompensować ograniczenia w podejmowaniu dodatkowej działalności zarobkowej. Mechanizm taki oparty jest na obiektywnych przesłankach, co gwarantować ma niezależność prokuratorów i asesorów prokuratury. Z tego względu jakiekolwiek odstępstwa od przyjętego systemu wynagradzania prokuratorów i asesorów prokuratury uzasadnione mogą być tylko w sytuacji poważnych trudności budżetowych państwa oraz powinny mieć charakter wyjątkowy i jednostkowy. Stanowisko to wynika, m.in. z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r. o sygn. K 1/12, który uznał regulację polegającą na jednorocznym "zamrożeniu" wynagrodzeń sędziów za zgodną z Konstytucją RP zaznaczając, że uznanie konstytucyjności takiego rozwiązania wynika z jego incydentalnego charakteru oraz uwzględnienia trudnej sytuacji finansowej państwa zagrażającej równowadze budżetowej. W ocenie skarżącego, sytuacja budżetowa w 2023 r. nie wymagała podjęcia tak radykalnych kroków jak zamrożenie wynagrodzenia prokuratorów i asesorów prokuratury. Skarżący podnosił, że wysokość wynagrodzenia prokuratorów i asesorów prokuratury ustalana jest analogicznie jak w przypadku sędziów. W konsekwencji reguły płynące z orzeczenia o sygn. K 1/12 odnoszą się do sytuacji skarżącego. Zdaniem skarżącego, w sytuacji gdy nie były spełnione kryteria "zamrożenia" wynagrodzeń sędziów i prokuratorów w latach 2021 - 2023, wskazane w powołanym uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego, doszło do dyskrecjonalnej decyzji władzy ustawodawczej i wykonawczej w zakresie podwyżek wynagrodzenia dla wybranych grup zawodowych, przy jednoczesnym zamrożeniu wynagrodzenia prokuratorów, asesorów prokuratury czy też sędziów - wbrew obowiązującym ustawowym zasadom ustalania wysokości wynagrodzenia. Co więcej epizodyczne regulacje w tym zakresie przybierają formę stałej praktyki, obchodząc za pomocą przepisów o charakterze incydentalnym mechanizm automatycznej waloryzacji wynagrodzeń prokuratorów i asesorów prokuratury przewidziany w ustawie, czego organy wydające decyzje nie wzięły zupełnie pod uwagę.
W odpowiedzi na skargę Prokurator Okręgowy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i wnosząc o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny skarg w sprawach o sygn. akt: K 1/23, K 3/23 i K 4/23
Postanowieniem z dnia 13 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt K 1/23 (sprawa rozpoznawana łącznie ze sprawami K 3/23 i K 4/23 pod wspólną sygnaturą K 1/23).
Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2023 r. postępowanie zostało podjęte.
Pismem z dnia 23 stycznia 2024 r. skarżący poinformował, że w dniu 29 grudnia 2023 r. Prokurator Rejonowy wydał decyzję przyznającą skarżącemu od dnia 1 marca 2023 r. dodatek wyrównawczy w kwocie [...]zł, na podstawie której zostało wyrównane wynagrodzenie za 2023 r. Pomimo jednak wydanej decyzji skarżący nadal popiera skargę, także w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt K 1/23.
Pismem z dnia 25 stycznia 2024 r. pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o umorzenie postępowania sądowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., wskazując na ostateczność decyzji Prokuratora Rejonowego z dnia 29 grudnia 2023 r. wydanej w związku z wejściem w życie art.10a ust. 1 ustawy okołobudżetowej i przyznającej skarżącemu od dnia 1 marca 2023 r. dodatek wyrównawczy w kwocie [...]zł. Pełnomocnik zawnioskował o dopuszczenie dowodów z dokumentów postaci przedmiotowej decyzji, oświadczenia skarżącego o zrzeczeniu się prawa do odwołania i wtórnika wysłanych zleceń płatniczych na fakt zrealizowania zapłaty wyrównania wynagrodzenia skarżącemu za 2023 r. w terminie ustawowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli sądu poddana została decyzja Prokuratora Okręgowego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie przyznania skarżącemu dodatku wyrównawczego w kwocie [...]zł miesięcznie brutto od dnia 1 marca 2023 r.
Skarżący jest żołnierzem zawodowym pełniącym zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. do spraw Wojskowych.
Dla ścisłości na początku należy zwrócić uwagę, że sprawy dotyczące wynagrodzeń prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury nie należą do kognicji sądów administracyjnych. Wszelkie spory w tym zakresie rozpatrują bowiem sądy powszechne.
Jednakże, przedmiotem niniejszej sprawy jest przysługujący żołnierzowi zawodowemu dodatek, którego wysokość ustalana jest w drodze decyzji administracyjnej, zaś decyzja ostateczna w tym zakresie jest zaskarżalna do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 439 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, w przypadku gdy miesięczne uposażenie żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu wojskowego albo prokuratora do spraw wojskowych jest niższe od miesięcznego wynagrodzenia przysługującego na równorzędnym stanowisku i pełnionej funkcji sędziego sądu powszechnego albo wysokości wynagrodzenia prokuratora na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji, żołnierzowi przysługuje dodatek wyrównawczy w wysokości różnicy między tym wynagrodzeniem a uposażeniem należnym na zajmowanym stanowisku.
Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 439 ust. 12 tej ustawy, wydane zostało rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 sierpnia 2023 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1645), które weszło w życie 24 października 2023 r.
W datach wydania decyzji w obu instancjach obowiązywało jednak rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 czerwca 2017 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1126), dalej jako: "rozporządzenie z dnia 2 czerwca 2017 r.", wydane na podstawie art. 80 ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Rozporządzenie to, na podstawie art. 822 ust. 6 ustawy o obronie Ojczyzny zachowało moc do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 439 ust. 12 ustawy o obronie Ojczyny.
Oba rozporządzenia identycznie regulują sposób ustalania dodatku wyrównawczego.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2017 r., przy ustalaniu wysokości dodatku uwzględnia się miesięczną kwotę uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne żołnierzowi zawodowemu pełniącemu zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu wojskowego albo prokuratora do spraw wojskowych, oraz kwotę miesięcznego wynagrodzenia, jaka przysługiwałaby na równorzędnym stanowisku i pełnionej funkcji sędziemu sądu powszechnego albo na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji prokuratorowi powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury.
Wysokość porównywanego wynagrodzenia ustala się, przyjmując wynagrodzenie zasadnicze, dodatek funkcyjny, dodatek za długoletnią pracę oraz dodatek specjalny, których zasady wypłacania i wysokość określają przepisy Prawa o prokuraturze (§ 2 ust. 2).
Ustalając wysokość dodatku, określa się wysokość składników porównywanego wynagrodzenia (§ 2 ust. 3).
Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy podstawy wynagrodzenia zasadniczego prokuratora.
Wprawdzie wynagrodzenie prokuratorów nie jest chronione konstytucyjnie, tak jak jest to w przypadku wynagrodzenia sędziów (zob. art. 178 ust. 2 i art. 195 ust. 2 Konstytucji), to od dawna prawodawca w tym zakresie wiernie powiela wzory normatywne dotyczące wynagrodzeń sędziów. Z pewnością chodzi o podkreślenie wysokiej rangi zawodu prokuratora oraz stworzenie materialnych gwarancji jego niezależności.
W myśl art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze – podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (...). Jednocześnie w § 2 tego przepisu określono, że: "Jeżeli przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, jest niższe od przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedzającego – przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w dotychczasowej wysokości."
Powyższe rozwiązanie normatywne powiela zapis zawarty w art. 61a ust. 1 i 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2011 r., Nr 270, poz.1599 ze zm.), który wszedł w życie w dniu 22 kwietnia 2009 r., razem z analogicznym rozwiązaniem wprowadzonym w art. 91 § 1c i § 1d ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 217 ze zm.), dalej jako: "P.u.s.p.".
Z woli ustawodawcy – wysokość wynagrodzenia zasadniczego prokuratorów prokuratur rejonowych i okręgowych została zrównana z wynagrodzeniem zasadniczym sędziów w takich samych jednostkach organizacyjnych sądów powszechnych. Wynagrodzenie zasadnicze prokuratorów prokuratur regionalnych jest równe wynagrodzeniu zasadniczemu sędziów sądów apelacyjnych, natomiast wynagrodzenie zasadnicze prokuratorów Prokuratury Krajowej jest równe wynagrodzeniu zasadniczemu sędziów Sądu Najwyższego (art. 124 § 1 Prawa o prokuraturze).
Szczegółowe reguły wynagradzania prokuratorów ustalono w art.124 § 2 – 11 ustawy.
Wskazane przepisy Prawa o prokuraturze powielają rozwiązania dotyczące zasad wynagradzania sędziów sądów powszechnych, zawarte w art. 91 § 1 – 13 P.u.s.p.
Reguła określona w art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze, nakazująca wiązać podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku, z przeciętnym wynagrodzeniem w drugim kwartale roku poprzedniego została jednak odrzucona w kolejnych ustawach okołobudżetowych dotyczących lat 2021 – 2023.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy okołobudżetowej z dnia 1 grudnia 2022 r. – w roku 2023 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o której mowa w art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze, stanowiła kwota w wysokości 5 444,42 zł.
Wynagrodzenia prokuratorów, podobnie jak wynagrodzenia sędziów powinny być kształtowane w sposób wykluczający uznaniowość. Tymczasem treść przepisów kreujących sposób wynagradzania sędziów i prokuratorów, w latach 2021-2023 była za każdym razem odmienna i ewidentnie nosiła znamiona dowolności.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. K 1/12 stwierdził, że "najważniejszym aspektem wynagrodzenia godnego urzędu sędziego jest, by sposób ustalania jego wysokości był oparty na obiektywnych, wymiernych przesłankach i działał z mocy samej ustawy – niejako «automatycznie», bez potrzeby podejmowania w tej sprawie ocennych decyzji, które mogłyby być instrumentem nacisku na sędziów. Istotna jest, oczywiście, także sama wysokość wynagrodzenia, które powinno zapewniać bezpieczeństwo finansowe sędziemu i jego rodzinie, rekompensować rygorystyczne ograniczenia w podejmowaniu innej działalności zarobkowej oraz sprzyjać budowaniu prestiżu urzędu sędziego".
W orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny sformułował kilka nieprzekraczalnych "warunków brzegowych" wynagrodzenia, które powinny odpowiadać godności urzędu sędziego i zakresowi jego obowiązków.
Z kolei wyrokiem z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt K 1/23, również odnoszącym się do wynagrodzeń sędziów – Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2023 r., poz. 2479) zaś art. 7 uznał za niezgodny z art. 195 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zakwestionowane przepisy utraciły moc z dniem 15 listopada 2023 r.
W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny dokonał analizy postanowień ustaw okołobudżetowych dotyczących lat 2021 – 2023 i podniósł, że "Wynagrodzenia sędziów w ostatnich latach kształtowane są przez ustawodawcę w sposób całkowicie uznaniowy – zarówno co do konstrukcji mechanizmu wynagradzania, jak i tempa wzrostu płac. Taka praktyka nie zapewnia konstytucyjnej ochrony wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego oraz zakresowi jego obowiązków. Sędziowie nie mogą w żaden sposób przewidzieć, jak będzie kształtować się ich wynagrodzenie."
Trybunał Konstytucyjny zauważył również, że nie zostały spełnione warunki brzegowe określone w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. K 1/12, usprawiedliwiające odstąpienie od normatywnych zasad ustalania wynagrodzeń sędziowskich, a w konsekwencji do ich obniżenia. W szczególności, nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 216 ust. 5 Konstytucji; relacja państwowego długu publicznego do PKB nie przekracza poziomu 60%.
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "(...) przepisy ustawy okołobudżetowej na 2023 r. po raz kolejny "tymczasowo" modyfikują ustawowe zasady ustalania podstawy zasadniczych wynagrodzeń sędziowskich. Ponadto, w 2023 r. podstawa ta została ustalona w pełni w sposób kwotowy, co w żaden sposób nie nawiązuje do obowiązującego lex generalis mechanizmu wynagradzania."
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zauważa, że o uznaniowości i arbitralności postanowień ustawy okołobudżetowej na rok 2023 r. odnośnie podstaw ustalania wynagrodzenia dla sędziów (art. 7 – art. 9) oraz dla prokuratorów (art. 10) świadczy wprost również uzasadnienie jej projektu (druk sejmowy nr 2654): "Nie kwestionując przyjętego w aktualnych przepisach regulujących ustrój sądownictwa mechanizmu określania wynagrodzeń sędziów w oparciu o przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej, należy mieć na uwadze istotny wzrost nakładów na wynagrodzenia sędziów i prokuratorów na przestrzeni ostatnich lat. Wyasygnowanie dodatkowych środków na wynagrodzenia dla tych grup oznaczałoby konieczność redukcji wydatków w pozostałych sferach działalności państwa, co mogłoby negatywnie wpłynąć na realizację innych zadań publicznych finansowanych ze środków budżetu państwa."
W przedmiotowej sprawie oczywiste jest, że art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze i art. 10 ust. 1 ustawy okołobudżetowej z dnia 1 grudnia 2022 r. są przepisami rangi ustawowej, a więc są względem siebie równorzędne. Wskazane przepisy diametralnie odmiennie regulują kwestię określania podstaw ustalania wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w 2023 r. Dodatkowo należy zauważyć, że treść art. 123 § 1 Prawa o prokuraturze, nie została zmieniona, natomiast zmieniono postanowienia zawarte pierwotnie w art. 10 ust. 1 ustawy okołobudżetowej. O czym była już wcześniej mowa, przepisy art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy okołobudżetowej, kształtujące sposób ustalania podstawy wynagrodzenia zasadniczego dla sędziów w 2023 r. odpowiadają treści art. 10 ust. 1 tej ustawy, dotyczącego ustalania podstawy wynagrodzenia zasadniczego dla prokuratorów. W sytuacji, gdy na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego utraciły moc art. 7, art. 8 i art. 9 tej ustawy, to nie ma żadnych podstaw aby przyjmować, że w przypadku wynagrodzeń zasadniczych prokuratorów, uprawnione jest stosowanie innych zasad ustalania tego wynagrodzenia niż te, które dotyczą sędziów.
Skoro zatem decyzje w obu instancjach zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 123 § 1 i art. 124 § 11 Prawa o prokuraturze, poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów, a w konsekwencji – przyjęcie zaniżonej podstawy ustalania zasadniczego wynagrodzenia prokuratora to podlegały one wyeliminowaniu z obrotu prawnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a.
Wbrew stanowisku organu odwoławczego okoliczność wydania w dniu 29 grudnia 2023 r. decyzji nr [...], przyznającej skarżącemu dodatek wyrównawczy od dnia 1 marca 2023 r. w kwocie [...]zł miesięcznie brutto, a więc za okres objęty zaskarżona decyzją i w wysokości oczekiwanej przez skarżącego nie uzasadnia jednak umorzenia postępowania sądowego. Przedmiotowa decyzja została wydana w związku z dodaniem do ustawy okołobudżetowej art. 10a (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2023 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 – Dz.U. z 2023 r., poz. 2777), zgodnie z którym w roku 2023 wynagrodzenie zasadnicze prokuratora podlega zwiększeniu o różnicę pomiędzy kwotą należnego wynagrodzenia zasadniczego prokuratora ustalonego zgodnie z art. 123 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze a kwotą należnego wynagrodzenia zasadniczego prokuratora wypłaconego zgodnie z art. 10 (ust. 1). Kwotę zwiększonego wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się do dnia 31 grudnia 2023 r., z wyrównaniem od dnia 1 stycznia 2023 r. (ust. 2). Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku, o którym mowa w art. 10 ust. 2 (ust. 3).
Z akt sprawy nie wynika jednak, aby przed wydaniem decyzji z dnia 29 grudnia 2023 r. uchylone zostały decyzje dotychczasowe, tj. decyzja organu I instancji z dnia 17 kwietnia 2023 r. i decyzja organu odwoławczego z dnia 1 czerwca 2023 r. Nowa decyzja z dnia 29 grudnia 2023 r. nie odnosi się również w żaden sposób do decyzji dotychczasowych dotyczących tego samego okresu.
Tym samym pozostawienie w obrocie prawnym, jak wykazano, oczywiście wadliwych decyzji jest niczym nieuprawnione.
Fakt wydania w dniu 29 grudnia 2023 r. decyzji przyznającej skarżącemu dodatek wyrównawczy od dnia 1 marca 2023 r. w kwocie [...]zł miesięcznie brutto, od której to decyzji skarżący zrzekł się prawa do odwołania, co wykazał organ przy piśmie z dnia 25 stycznia 2024 r., a sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścić dowody z tych dokumentów, stanowi podstawę umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Wydanie ostatecznej decyzji z dnia 29 grudnia 2023 r. i wyrównanie skarżącemu wynagrodzenia za 2023 r., co zostało też przyznane przez skarżącego w piśmie z dnia 23 stycznia 2024 r. uzasadnia, w ocenie sądu, przyjęcie zaistnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego.
Z tych wszystkich względów i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i § 3 oraz art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.