III SA/LU 375/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zaprzestaniu realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego z powodu wadliwie przeprowadzonych dowodów i braku uzasadnienia decyzji przez organ.
Sąd administracyjny uchylił decyzję Kierownika Centrum Integracji Społecznej o zaprzestaniu realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego dla W. T. Główną przyczyną uchylenia było stwierdzenie, że organ oparł się wyłącznie na notatkach służbowych, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego, w szczególności nie potwierdzając jednoznacznie spożywania alkoholu przez uczestnika w godzinach pracy. Dodatkowo, decyzja organu była wadliwa z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Przedmiotem skargi była decyzja Kierownika Centrum Integracji Społecznej w J. o zaprzestaniu realizacji Indywidualnego Programu Zatrudnienia Socjalnego przez skarżącego W. T. Organ uzasadnił decyzję uporczywym naruszaniem programu, wskazując na spożywanie alkoholu przez uczestnika. Skarżący kwestionował te zarzuty, twierdząc, że incydent z alkoholem miał miejsce po godzinach pracy i nie naruszał programu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że organ nie wykazał w sposób bezsporny faktów uzasadniających zaprzestanie realizacji programu. Opieranie się wyłącznie na notatkach służbowych, bez przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego (np. badań alkomatem w godzinach pracy, przesłuchania świadków, analizy akt osobowych), było niewystarczające. Dodatkowo, sąd wskazał na naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego w zaskarżonej decyzji. Organ jedynie przytoczył treść przepisów, nie wyjaśniając, jak fakty ustalone w sprawie odnoszą się do tych przepisów. Sąd zobowiązał organ do ponownego przeprowadzenia postępowania, zebrania pełnego materiału dowodowego, zapewnienia czynnego udziału strony i wydania decyzji z należytym uzasadnieniem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może oprzeć się wyłącznie na notatkach służbowych, gdyż jest to niewystarczające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wymaga przeprowadzenia szerszego postępowania dowodowego zgodnie z przepisami K.p.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że notatki służbowe mogą stanowić dowód, ale nie zastąpią całego postępowania dowodowego, zwłaszcza gdy strona kwestionuje fakty. Konieczne jest zebranie innych dowodów, np. wyników badań, zeznań świadków, aby potwierdzić zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.z.s. art. 13 § 4
Ustawa o zatrudnieniu socjalnym
Zaprzestanie realizacji programu następuje w przypadku uporczywego naruszania postanowień programu, trwałego opuszczenia zajęć lub oświadczenia uczestnika o odstąpieniu od realizacji programu.
u.z.s. art. 13 § 4a
Ustawa o zatrudnieniu socjalnym
Decyzję w sprawie zaprzestania realizacji programu podejmuje kierownik Centrum.
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia faktycznego (przytoczenie faktów, dowodów, przyczyn odmowy wiarygodności) i prawnego (wyjaśnienie podstawy prawnej, przytoczenie przepisów).
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.z.s. art. 12 § 1
Ustawa o zatrudnieniu socjalnym
Określa zasady kierowania do uczestnictwa w zajęciach prowadzonych przez Centrum.
u.z.s. art. 1 § 2
Ustawa o zatrudnieniu socjalnym
Definiuje osoby, które mogą zostać skierowane do uczestnictwa w zajęciach.
u.z.s. art. 12 § 4
Ustawa o zatrudnieniu socjalnym
Określa warunki przyjęcia osoby do Centrum po podpisaniu indywidualnego programu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej - organy stoją na straży praworządności i podejmują czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszczalność wszelkich środków dowodowych, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie są sprzeczne z prawem.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ oparł się wyłącznie na notatkach służbowych, co jest niewystarczające do udowodnienia uporczywego naruszania programu. Zaskarżona decyzja nie zawierała uzasadnienia faktycznego i prawnego wymaganego przez k.p.a. Skarżący kwestionował, że spożywał alkohol w godzinach pracy lub naruszał program w tym czasie.
Godne uwagi sformułowania
Notatki służbowe mogą potwierdzać pewne okoliczności, ale nie mogą zastępować całego postępowania dowodowego. Uzasadnienie decyzji jest postrzegane jako jej element służący realizacji zasady przekonywania, wpływający na przyszłe zachowanie adresata decyzji. Wskazane naruszenia przepisów postępowania administracyjnego prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja obarczona jest wadami, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Jerzy Drwal
przewodniczący
Agnieszka Kosowska
sprawozdawca
Iwona Tchórzewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące postępowania dowodowego w sprawach o zaprzestanie realizacji programów zatrudnienia socjalnego oraz obowiązek sporządzania wyczerpującego uzasadnienia decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uczestników Centrum Integracji Społecznej i interpretacji przepisów ustawy o zatrudnieniu socjalnym w kontekście K.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego i uzasadnianie decyzji przez organy administracji, nawet w sprawach dotyczących osób wykluczonych społecznie.
“Organ administracji przegrał sprawę przez brak dowodów i złe uzasadnienie decyzji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 375/24 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2024-09-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-06-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Agnieszka Kosowska /sprawozdawca/ Iwona Tchórzewska Jerzy Drwal /przewodniczący/ Symbol z opisem 6339 Inne o symbolu podstawowym 633 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2011 nr 43 poz 225 art. 13 ust. 4 (obecnie Dz.U. z 2022 r., poz. 2241) Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym - tekst jednolity Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Starszy asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2024 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Kierownika Centrum Integracji Społecznej z siedzibą w J. z dnia 13 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie zaprzestania realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Sygn. III SA/Lu 375/24 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi W. T. jest decyzja Kierownika Centrum Integracji Społecznej w J. nr [...] z dnia 13 maja 2024 r. w sprawie zaprzestania realizacji Indywidualnego Programu Zatrudnienia Socjalnego . Stan sprawy przedstawia się następująco. Zaskarżoną decyzją Kierownik Centrum Integracji Społecznej w J. (dalej jako organ) na podstawie art. 13 ust. 4 pkt 1 i ust. 4a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2241), dalej także jako "ustawa" orzekł o zaprzestaniu realizacji przez skarżącego Indywidualnego Programu Zatrudnienia Socjalnego z dniem 13 maja 2024 r. W uzasadnieniu organ przytoczył jedynie treść art. 13 ust. 4 pkt 1 wskazanej ustawy. W piśmie z dnia 17 maja 2024 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. T. oświadczył, że odwołuję się od decyzji, uznając ją za bezzasadną. Wyjaśnił, że nie naruszał uporczywie postanowień programu. W dokumentacji zatrudnienia nie występują adnotacje o naruszaniu przez niego postanowień programu, nie ma wpisów o naganach, nieusprawiedliwionych nieobecnościach. Skarżący podkreślił, że sytuacja, która zaistniała dnia 10 maja 2024 r. miała miejsce po godzinach pracy. Skarżący wniósł o przywrócenie go na stanowisko w Indywidualnym Programie Zatrudnienia Socjalnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych. Organ wniósł również o zwrócenie się do Kierownika Posterunku Policji w K. z zażądaniem udzielenia informacji o wysokości stężenia alkoholu w organizmie W. T., w związku z badaniem w dniu 10 maja 2024 r. - celem wykazania, iż skarżący złamał postanowienia Regulaminu uczestnictwa w Centrum Integracji Społecznej w J. , celem wykazania, iż zaskarżona decyzja była słuszna. Dodatkowo organ wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do odpowiedzi na skargę, celem wykazania zasad uczestniczenia z Centrum Integracji Społecznej w J. oraz celem wykazania wielokrotnego złamania przez skarżącego zasad Regulaminu, uzasadnionego podejrzenia przełożonych o pozostawaniu przez W. T. pod wpływem alkoholu i przychodzeniu do pracy pod wpływem alkoholu. W uzasadnieniu organ wskazał, że W. T. od 1 września 2022 r. był uczestnikiem Centrum Integracji Społecznej w J. (dalej jako CIS lub Centrum), skarżący został zapoznany z Regulaminem CIS, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Z jego akt osobowych wynika, że skarżący wielokrotnie był upominany co do zasad panujących w CIS, w szczególności dotyczących stawiania się do pracy po spożyciu alkoholu. Skarżący odbywał również rozmowy z pracownikiem socjalnym i psychologiem zatrudnionymi w Centrum. Zakaz spożywania alkoholu wynika nie tylko z Regulaminu CIS, ale również z przepisów prawa powszechnie obowiązującego tj. art. 13 ustawy o zatrudnieniu socjalnym. Organ wskazał, że przebieg zdarzenia z dnia 10 maja 2024 r. z udziałem skarżącego został opisany w notatce służbowej Kierownika CIS z dnia 10 maja 2024 r., poza tym zawartość alkoholu w organizmie W. T. została potwierdzona badaniem alkomatem na Posterunku Policji w K.. Biorąc pod uwagę powyższe, w szczególności prezentowaną postawę skarżącego, brak wglądu we własne postępowanie oraz częste spożywanie alkoholu, w tym szczególnie w dniu 10 maja 2024 r. - co wpłynęło na jakość wykonywanej pracy, Kierownik po konsultacji z kadrą Centrum, podjął decyzję o zaprzestaniu realizowania przez W. T. Indywidualnego Programu Zatrudnienia. Do odpowiedzi na skargę zostały dołączone Zarządzenie nr [...] Kierownika Centrum Integracji Społecznej w J. z dnia 2 stycznia 2024 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Uczestnictwa w Centrum Integracji Społecznej, oświadczenie W. T. (bez daty), notatki służbowe z dnia 19 maja 2024 r., 11 maja 2024 r., 10 maja 2024 r., 6 kwietnia 2024 r., 16 lutego 2024 r., 1 lutego 2024 r., 31 stycznia 2024 r., 21 września 2023 r., 26 czerwca 2023 r., 13 czerwca 2023 r. oraz opinia psychologiczna z dnia 14 listopada 2019 r. Przy piśmie z dnia 1 lipca 2024 r. organ załączył również Statut Centrum Integracji Społecznej stanowiący załącznik do uchwały Nr [...] Rady Gminy A. z dnia 12 stycznia 2016 r. Pismem z dnia 5 lipca 2024 r. skarżący wyjaśnił, że był zatrudniony do godziny 14.00, natomiast alkomatem został przebadany po godzinie 15.00. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu socjalnym osoba, o której mowa w art. 1, może na podstawie: 1) własnego wniosku lub wniosku przedstawiciela ustawowego, 2) wniosku zakładu lecznictwa odwykowego, powiatowego centrum pomocy rodzinie, ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. poz. 1818) - centrum usług społecznych, organizacji pozarządowej lub klubu integracji społecznej, za zgodą tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego - zostać skierowana do uczestnictwa w zajęciach prowadzonych przez Centrum, przez właściwy dla miejsca zamieszkania lub pobytu osoby ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - centrum usług społecznych, lub w przypadku osoby, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 5, przez powiatowy urząd pracy z powiadomieniem właściwego dla miejsca zamieszkania lub pobytu tej osoby ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - centrum usług społecznych. Osobami, które mogą zostać skierowane do uczestnictwa w zajęciach prowadzonych przez Centrum – jak stanowi art. 1 ust. 2 wskazanej ustawy – są: 1) bezdomni realizujący indywidualny program wychodzenia z bezdomności, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, 2) uzależnieni od alkoholu, 3) uzależnieni od narkotyków lub innych środków odurzających, 4) osoby z zaburzeniami psychicznymi, w rozumieniu przepisów o ochronie zdrowia psychicznego, 5) długotrwale bezrobotni w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, 6) zwalniani z zakładów karnych, mający trudności w integracji ze środowiskiem, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, 7) uchodźcy realizujący indywidualny program integracji, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, 8) osoby niepełnosprawne, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - którzy podlegają wykluczeniu społecznemu i ze względu na swoją sytuację życiową nie są w stanie własnym staraniem zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych i znajdują się w sytuacji uniemożliwiającej lub ograniczającej uczestnictwo w życiu zawodowym, społecznym i rodzinnym. Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy Kierownik Centrum przyjmuje osobę skierowaną do Centrum po podpisaniu z nią indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego, zwanego dalej "programem", w uzgodnieniu z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - dyrektorem centrum usług społecznych, właściwego dla miejsca zamieszkania lub pobytu tej osoby. Jednocześnie stosownie do treści art. 13 ust. 4 ustawy zaprzestanie realizacji programu następuje w przypadku: 1) uporczywego naruszania przez uczestnika postanowień programu, uniemożliwiającego jego dalszą realizację; 2) trwałego opuszczenia przez uczestnika zajęć w Centrum; 3) oświadczenia uczestnika o odstąpieniu od realizacji programu. Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 4a ustawy - decyzję w sprawie zaprzestania realizacji programu podejmuje kierownik Centrum. Z przytoczonych przepisów wynika, że zaprzestanie realizacji programu może nastąpić z winy uczestnika lub wskutek dobrowolnego odstąpienia przez niego od realizacji programu. W każdym przypadku, kiedy uczestnik programu uporczywie narusza postanowienia programu lub trwale opuścił zajęcia przewidziane w programie, decyzję o zaprzestaniu realizacji programu podejmuje kierownik Centrum, zaś decyzja ta podlega kontroli sądu administracyjnego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt III SAB/Łd 4/12; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia z dnia 12 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 954/13). Bez wątpienia, zastosowanie powołanego wyżej przepisu z art. 13 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu socjalnym, wymaga od organu wykazania w sposób bezsporny faktu, który mieści się w zakresie uregulowanym wskazaną normą. Należy przypomnieć, że przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako "k.p.a." określają szereg zasad obowiązujących organ administracji publicznej, od chwili wszczęcia, aż do momentu wydania decyzji administracyjnej w sprawie. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej zawartą w art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięciem tej zasady jest art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 75 § 1 k.p.a. przewiduje, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Ostatecznie – stosownie do treści art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W piśmiennictwie podkreśla się, że art. 75 § 1 k.p.a. nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu dowodowym, lecz że jest to jedynie wyliczenie przykładowe, na co wskazuje użycie zwrotu "w szczególności" w zdaniu drugim tego przepisu (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1989, s. 160). W orzecznictwie natomiast zwraca się uwagę, że notatka służbowa nie jest wyłączona z katalogu środków dowodowych i na jej podstawie możliwe jest dokonywanie określonych ustaleń (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2016 r., sygn. II GSK 2122/16). W przedmiotowej sprawie organ wykazując, że skarżący uporczywie naruszał postanowienia programu, uniemożliwiając tym samym jego dalszą realizację, do odpowiedzi na skargę dołączył jedynie same notatki służbowe sporządzone przez Kierownika CIS oraz jedną notatkę służbową sporządzoną przez psychologa. Z treści tych notatek wynika, że skarżący znajdował się pod wpływem alkoholu. Jednak okoliczności te nie zostały w żaden inny sposób potwierdzone, pomimo że Regulamin uczestnictwa w CIC w § 3 ust. 6 wyraźnie przewiduje postępowanie w przypadku, gdy uczestnik znajduje się pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających (k. 11 akt sądowych). Z treści § 3 ust. 6 Regulaminu wyraźnie wynika, że w przypadku podejrzenia, iż uczestnik znajduje się pod wpływem alkoholu, należy go poddać badaniu, a pod wynikiem badania uczestnik powinien się podpisać. Jeżeli okaże się, że faktycznie uczestnik znajduje się pod wpływem alkoholu – wówczas bezwzględnie odsuwa się go od wszelkich zajęć, a dzień w którym stwierdzono tę okoliczność jest dla niego dniem nieusprawiedliwionej nieobecności. Dodatkowo Regulamin przewiduje, że może zostać nałożona na takiego uczestnika pisemna nagana, może zostać również pozbawiony premii motywacyjnej. Sąd zwraca uwagę, że z notatki służbowej z dnia 10 maja 2024 r., sporządzonej o godzinie 15.30 wynika, że m.in. skarżący został poddany badaniu na zawartości alkoholu na Posterunku Policji w K.. Jednak znów okoliczność ta nie została w żaden inny sposób potwierdzona. O ile notatka służbowa, co do zasady, może stanowić dowód w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak dokonanie istotnych ustaleń w sprawie, wyłącznie na podstawie samych notatek służbowych jest, w ocenie sądu, niewystarczające do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Notatki służbowe mogą potwierdzać pewne okoliczności, ale nie mogą zastępować całego postępowania dowodowego, w szczególności, że skarżący kwestionuje, iż znajdował się pod wpływem alkoholu w godzinach pracy. W aktach sprawy poza notatkami służbowymi nie ma innych dowodów, które wskazywałyby na fakt spożywania przez skarżącego alkoholu w godzinach udziału w programie. Nie ma w szczególności podpisanego ze skarżącym indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego, o którym stanowi art. 12 ust. 4 ustawy, nie ma list obecności, które dokumentowałyby nieusprawiedliwione nieobecności skarżącego, nie ma żadnych wyników badań skarżącego na obecność alkoholu w wydychanym powietrzu, które powinny być przeprowadzane, gdy zachodzi podejrzenie, że uczestnik znajduje się pod wpływem alkoholu, w końcu nie ma również informacji w jakich godzinach skarżący wykonywał pracę. Zdaniem sądu, w tym konkretnym przypadku poczynienie istotnych w sprawie ustaleń jedynie na podstawie samych notatek służbowych jest niewystarczające. Niezależnie od powyższego organ naruszył także art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., który przewiduje, że decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Zaskarżona decyzja natomiast w istocie nie zawiera żadnego uzasadnienia. Nie można bowiem przyjąć, że uzasadnieniem decyzji jest przytoczenie in extenso treści art. 13 ust. 4 i ust. 4a ustawy. Należy przypomnieć, że uzasadnienie faktyczne i prawne zostało wprowadzone do katalogu obligatoryjnych elementów każdej decyzji wymienionych w art. 107 § 1 k.p.a. na podstawie art. 11 pkt 51 lit. a noweli z 31 stycznia 1980 r. Tą samą ustawą w art. 107 k.p.a. dodano § 3, określający wymagania stawiane uzasadnieniu decyzji. Oznacza to, że ustawodawca uznaje prawidłowo skonstruowane uzasadnienie faktyczne i prawne za doniosły element każdej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie decyzji jest przede wszytskim podsumowaniem procesu dochodzenia do konkluzji. Prezentuje ono sposób zebrania materiału dowodowego przez organ administracji, tłumaczy jego proces myślowy oraz dostrzeżony przez organ związek między faktami ustalonymi w sprawie a tymi, które norma prawa materialnego czyni doniosłymi dla przypisania im określonych skutków. Służy ono zrozumieniu rozstrzygnięcia, a w razie wątpliwości – ustaleniu granic powagi rzeczy osądzonej i innych skutków decyzji. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że uzasadnienie decyzji pełni doniosłą funkcję w realizacji zasady budzenia zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Jednak wypełnienie tej funkcji wymaga, by nie zostało ono sformułowane ogólnikowo. Uzasadnienie decyzji jest postrzegane jako jej element służący realizacji zasady przekonywania, wpływający na przyszłe zachowanie adresata decyzji (art. 11 k.p.a.). Funkcją uzasadnienia jest zatem także przekonanie strony, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie niż oczekiwane przez stronę – że stało się tak z istotnych powodów. Z tą zasadą wiązane jest także wychowawcze oddziaływanie uzasadnienia, gdyż prawidłowe uzasadnienie decyzji budzi zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych (zob. M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 107). Z aktualnego brzmienia art. 107 § 1 k.p.a. wynika, że uzasadnienie jest obligatoryjnym elementem decyzji administracyjnej. Nie wszystkie składniki decyzji wymienione w tym przepisie mają jednakowe znaczenie konstrukcyjne. Uzasadnienie nie jest elementem konstytutywnym dla decyzji, kreującym ten akt, ale – z uwagi na wymagania proceduralne – decyzja, której uzasadnienia nie sporządzono, jest aktem wadliwym. Ar. 107 § 3 k.p.a. pozwala wskazać na części konstrukcyjne uzasadnienia, które ustawodawca traktuje jak elementy jego budowy o charakterze uniwersalnym, konieczne do zachowania w każdym uzasadnieniu. Wynika z niego, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać przytoczenie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W dziedzinie faktów uzasadnienie musi wyjaśniać okoliczności wskazujące na potrzebę lub konieczność wydania decyzji w danej sprawie i wobec określonych podmiotów oraz ich wpływ na treść jej rozstrzygnięcia. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest zawsze omówienie w uzasadnieniu wydawanej decyzji całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy (wyrok NSA z 4 grudnia 2020 r., I OSK 3323/19). Uzasadnienie prawne różni się od powołania podstawy prawnej tym, że organ administracji publicznej tłumaczy w nim, dlaczego zastosował dany przepis, oraz przytacza jego treść. W powołaniu podstawy prawnej organ tylko wskazuje przepis prawa, na mocy którego wydał decyzję, przez podanie jego metryki. Celem uzasadnienia prawnego jest ocena stanu faktycznego w świetle konkretnego przepisu prawa oraz wskazanie związku między tą oceną a osnową decyzji administracyjnej. Należy dodatkowo podkreślić, że decyzje wydawane na podstawie norm odwołujących się do pojęć nieostrych wymagają przytoczenia okoliczności, które organ administracji uznał za wypełniające ich dyspozycje. Przy stosowaniu pojęć nieostrych organ nie działa w granicach uznania administracyjnego, lecz na podstawie ustalonych faktów wypełnia stosowaną normę treścią wskazującą na sposób rozumienia określonego pojęcia. Dla oceny prawidłowości wykładni pojęcia nieostrego niezbędny jest materiał dowodowy, na podstawie którego organ ten ustalił, że dany stan faktyczny można podciągnąć pod stan określony w pojęciu nieostrym. Gdy w sprawie występują niedookreślone przesłanki podjęcia decyzji, uzasadnienie przyczyn przyjęcia przez organ stosujący prawo konkretnego rozumienia określonego pojęcia musi być bardzo szczegółowe, pełne i przekonujące. Organ stosujący prawo jest w takim przypadku zobowiązany do udowodnienia poprawności przyjętego przez siebie rozumienia danego pojęcia i przedstawienia argumentów przemawiających za przyjęciem określonego sposobu rozumowania. W przedmiotowej sprawie organ nie zawarł żadnego uzasadnienia faktycznego. Analizując zaskarżoną decyzję nie sposób się dowiedzieć, jakie zachowania skarżącego zostały uznane za "uporczywe naruszanie postanowień programu, uniemożliwiającego jego dalszą realizację". Dopiero w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnia, że zaskarżona decyzja była skutkiem nadużywania przez skarżącego alkoholu. Wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania administracyjnego prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja obarczona jest wadami, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Bez wątpienia bowiem braki w materialne dowodowym omówione powyżej wpływają na wynik sprawy, w ten sposób, że nie można wykluczyć, iż rozstrzygnięcie w sprawie skarżącego byłoby inne. Sąd oczywiście nie przesądza kierunku rozstrzygnięcia, jednak zwraca uwagę, że obowiązkiem organu jest dokładne zebranie materiału dowodowego a następnie jego analiza oraz ocena czy ten materiał dowodowy pozwala na zastosowanie w sprawie konkretnego przepisu. W związku z powyższym sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Zgodnie natomiast z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Mając to na uwadze organ zobowiązany będzie – ponownie prowadząc postępowanie – do zgromadzenia całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności do pozyskania i analizy całych akt osobowych skarżącego, w razie potrzeby do przeprowadzenia innych dowodów wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego, np. dowodu z zeznań świadków pamiętając, że zgodnie z art. 67 § 2 k.p.a. protokół sporządza się m.in. z przesłuchania strony, świadka i biegłego. W tym kontekście istotne znaczenie będzie miało również zapewnienie skarżącemu – stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a. czynnego udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dopiero w oparciu o zebrany materiał dowodowy organ wyda decyzję, którą uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI