III SA/LU 375/05

III SA/Lu 375/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jacek Czaja
Maria Wieczorek /sprawozdawca/
Zdzisław Sadurski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono  orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Referent Marcin Małek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi J.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2005 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J.F. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz. 515 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2002 r. nr 133, poz. 1123 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. F. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Referatu Rejestracji Pojazdów w Wydziale Spraw Administracyjnych Urzędu Miejskiego z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] uchylającej własną decyzję o zarejestrowaniu w dniu [...] listopada 2002 r. za numerem rejestracyjnym [...] samochodu marki Opel Ascona z 1986 r., nr silnika [...], nr nadwozia [...] na J. F. i odmawiającej zarejestrowania pojazdu wymienionego w treści wniosku o rejestrację samochodu oraz nakazującej zwrot zalegalizowanych tablic rejestracyjnych nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że z ekspertyzy mechanoskopijnej przesłanej do organu przez Prokuraturę Rejonową, przy postanowieniu z dnia [...] grudnia 2004 r., sygn. akt [...], wynika, że oznaczenia komunikacyjne wydane w drodze decyzji o zarejestrowaniu pojazdu zostały użyte do oznaczenia innego samochodu tej samej marki; zarejestrowany pojazd posiada bowiem inny fabryczny numer identyfikacyjny VIN nadwozia i inny numer silnika, które zostały zeszlifowane i w tym miejscu nabito numery zgodne z dokumentami przedłożonymi przy wniosku o rejestrację.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie m.in. dowodu własności pojazdu, dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany.
Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza dowód własności, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany.
Według § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: umowa sprzedaży, umowa zamiany, umowa darowizny, umowa o dożywocie, faktura VAT, prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności.
Jak wynika z art. 66 ust. 3a ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta cechy identyfikacyjne: 1) numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy, 2) numer silnika. Zaś art. 71 ust. 1 tejże ustawy ustala, ze dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego jest dowód rejestracyjny.
Jest zatem oczywiste, że cechy identyfikacyjne nadawane pojazdowi przez producenta i numery identyfikacyjne odwzorowane w dowodzie rejestracyjnym pojazdu powinny być tożsame, gdyż samochód jest rzeczą ruchomą określoną co do tożsamości.
W sprawie niniejszej tak nie jest, co potwierdza Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej w oparciu o ekspertyzę kryminalistyczną nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. Ustalono bowiem, że numery identyfikacyjne nadwozia i silnika są nieoryginalne i zostały naniesione po uprzednim usunięciu numerów pierwotnych przez zeszlifowanie; zastąpiły je numery ujawnione w dowodzie rejestracyjnym otrzymanym przez stronę przy zakupie tego samochodu.
Powyższe oznacza, że J. F. wystąpił o rejestrację (i takową otrzymał) samochodu, którego nie jest właścicielem, gdyż należy do niego samochód o zeszlifowanych numerach identyfikacyjnych nadwozia i silnika.
Zasadnie zatem organ pierwszej instancji wznowił postępowanie o zarejestrowaniu tego pojazdu, uchylił własną decyzję i odmówił rejestracji pojazdu, gdy strona nie przedłożyła dokumentów odpowiadającym przepisom i pojazdowi faktycznie posiadanemu.
Umorzenie przez Prokuraturę Rejonową postępowania w sprawie podrobienia numerów silnika i nadwozia w pojeździe należącym do strony nie zmienia faktu, że przestępstwo zostało popełnione i jako takie jest podstawą do działań organu właściwego w sprawie rejestracji.
Nie jest w sprawie kwestionowany fakt, że do strony należy określony pojazd, lecz z powyższych powodów nie może być on zarejestrowany, gdyż byłoby to naruszenie przepisów cyt. ustawy i rozporządzenia.
Na decyzję tę J. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, podnosząc, że jest właścicielem przedmiotowego samochodu prawie od trzech lat, samochód jest legalnie zarejestrowany i nie posiada żadnych innych numerów niż te w dowodzie rejestracyjnym, co stwierdziła również Prokuratura Rejonowa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i podlega uchyleniu, jednakże z innych przyczyn niż podnoszone w skardze J. F.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Nie będąc związanym granicami skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że istotą w rozpoznawanej sprawie jest to, czy istniały podstawy faktyczne i prawne do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją rejestracyjną z dnia [...] listopada 2002 r. – w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – i w konsekwencji wydania decyzji w tak wznowionym postępowaniu w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 kodeksu.
W sprawie niniejszej jest bezsporne, że postępowanie w sprawie zarejestrowania samochodu marki Opel Ascona na J. F. zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2002 r. nr dowodu rejestracyjnego [...] wznowiono z urzędu postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wznowienie uzasadniono tym, że dokumenty przedłożone do rejestracji przedmiotowego pojazdu dotyczyły innego pojazdu, a faktycznie oznaczeniami wydanymi w Miejskim Inspektoracie Komunikacji oznaczono pojazd tej samej marki, w związku z tym nie został spełniony do zarejestrowania warunek określony art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Po wznowieniu postępowania organ argumentując, iż przedmiotowy pojazd posiada inny fabryczny numer identyfikacyjny nadwozia i silnika, które zostały zeszlifowane, po czym na ich miejscu nabito inne numery zgodne z przedłożonymi do rejestracji dokumentami, wydał decyzję z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] o uchyleniu decyzji rejestracyjnej z dnia [...] listopada 2002 r., o odmowie zarejestrowania przedmiotowego pojazdu oraz o zwrocie tablic rejestracyjnych do Miejskiego Inspektoratu Komunikacji. Decyzję tę utrzymano w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...].
Podkreślić należy, że organy obu instancji rozstrzygały sprawę w nadzwyczajnym trybie wzruszania decyzji ostatecznych, określonym przepisami art. 145 i nast. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), który to tryb jest wyjątkiem od podstawowej zasady postępowania administracyjnego – zasady trwałości decyzji administracyjnej. Celem tego postępowania jest stwierdzenie, czy postępowanie zwykłe nie było dotknięte którąkolwiek z kwalifikowanych, ściśle określonych przepisami prawa wad, natomiast nie może ono służyć jako środek do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy, zakończonej decyzją ostateczną.
Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie wyliczone w art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie postępowanie wznowiono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
Za prof. Barbarą Adamiak (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2005, s. 637-639) należy powtórzyć, że wznowienie postępowania na tej podstawie ograniczone jest wystąpieniem łącznym warunków:
1) w postępowaniu dowodowym miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu;
2) sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, z wyjątkiem sytuacji, gdy:
• sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego, oraz gdy
• postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte wskutek przedawnienia lub innych prawnie określonych przyczyn;
3) fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.
Ocenę wystąpienia powyższych przesłanek organ obowiązany jest przytoczyć w uzasadnieniu decyzji (por. wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA 989/99, opubl. w LEX OMEGA, nr 48571).
Z uzasadnienia decyzji z dnia [...] marca 2005 r. uchylającej decyzję dotychczasową i rozstrzygającej o istocie sprawy oraz z uzasadnienia decyzji drugoinstancyjnej z dnia [...] kwietnia 2005 r., nie wynika, by organ przeprowadził wnioskowanie w kierunku istnienia powyżej wymienionych przesłanek, a w szczególności by wywodził, iż podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy był dowód, którego sfałszowanie stwierdzono prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Nie można również stwierdzić, by organ wykazywał w zaskarżonej decyzji, czy w przedmiotowej sprawie miał do czynienia z wyjątkami określonymi w art. 145 § 2 i § 3 k.p.a.
W ocenie sądu organy administracyjne orzekające w sprawie nie przeprowadziły również wyjaśnień w kierunku występowania pozostałych przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a., chociaż argumentacja organów podnoszona w postanowieniu o wznowieniu postępowania rejestracyjnego oraz decyzjach z dnia [...] marca 2005 r. i [...] kwietnia 2005 r. przemawia za tym, że zajmowano się ustalaniem, czy wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a zatem czy zachodzi podstawa wznowienia wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w myśl którego postępowanie jest wznawiane, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał tą decyzję.
W stanie faktycznym sprawy Prokuratura Rejonowa przesłała Prezydentowi Miasta ekspertyzę kryminalistyczną nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. przeprowadzoną przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej, z której wynika, że zarówno numer nadwozia, jak i numer silnika nie są nabite fabrycznie, a zostały naniesione w miejsce zeszlifowanych pierwotnych numerów. Z powyższego wynika, że decyzja ostateczna z dnia [...] listopada 2002 r. dotknięta była przesłanką wznowienia wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w świetle którego wynikający ze wspomnianej ekspertyzy fakt, iż przedmiotem rejestracji, dokonanej decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. był w rzeczywistości inny pojazd niż to wynika z jego numerów znamionowych jest nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznaną organowi, który wydał decyzję.
Merytorycznie jednak stwierdzić należy, że nie zostało wyjaśnione w badanym postępowaniu, czy przesłanka z art. 145 ( 1 pkt 5 k.p.a. rzeczywiście zaistniała, co umożliwiłoby rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o art. 151 ( 1 pkt 2 k.p.a.
Powyższe stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności następujących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego: art. 6, 7, 8, 9, 77, 80 oraz poprzez niewyczerpujące uzasadnienie decyzji uchylającej decyzję ostateczną i nieprawidłowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji – art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strony wznawianego postępowania bowiem mają prawo znać faktyczną podstawę prawną wznowienia postępowania, powinny mieć możliwość zapoznania się z argumentacją organu przemawiającą za oparciem rozstrzygnięcia na danej podstawie prawnej. W konsekwencji błędnie zastosowano również art. 151 ( 1 pkt 2 k.p.a., na podstawie którego uchylono dotychczasową decyzję i orzeczono co do istoty sprawy. Zastosowanie tego przepisu jest możliwe tylko wtedy, gdy zostanie prawidłowo i bezspornie wykazane, że istniała jedna z podstaw do wznowienia określona w art. 145 ( 1 k.p.a.
Z tych względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.