III SA/Lu 371/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2021-10-19
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdyczynność materialno-technicznadecyzja administracyjnastwierdzenie nieważnościumorzenie postępowaniakodeks postępowania administracyjnegoustawa o kierujących pojazdamiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymiany prawa jazdy, uznając wymianę dokumentu za czynność materialno-techniczną, a nie decyzję administracyjną.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wydania nowego prawa jazdy, argumentując, że ograniczenie ważności dotychczasowych uprawnień było rażącym naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie, uznając wymianę dokumentu za czynność materialno-techniczną, a nie decyzję administracyjną. WSA w Lublinie utrzymał tę decyzję w mocy, potwierdzając, że stwierdzenie nieważności dotyczy wyłącznie decyzji administracyjnych, a nie czynności materialno-technicznych.

Sprawa dotyczyła skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., która umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty L. dotyczącej wydania nowego prawa jazdy. Skarżący twierdził, że ograniczenie ważności jego dotychczasowych uprawnień do kierowania pojazdami kat. A i B przy wydawaniu nowego dokumentu prawa jazdy (obejmującego nowe kategorie i zmianę danych) stanowiło rażące naruszenie prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało jednak, że wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w trybie art. 18 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną, w związku z czym nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. WSA w Lublinie zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że instytucja stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.) dotyczy wyłącznie decyzji administracyjnych. Wymiana dokumentu prawa jazdy w związku ze zmianą danych lub uzyskaniem nowych uprawnień jest czynnością materialno-techniczną, która podlega zaskarżeniu bezpośrednio do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a nie postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję o umorzeniu postępowania za prawidłową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w trybie art. 18 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, w zakresie dotyczącym wpisów dat ważności poszczególnych kategorii, stanowi czynność materialno-techniczną, a nie decyzję administracyjną.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że decyzja administracyjna jest aktem władczym rozstrzygającym sprawę co do istoty, podczas gdy czynność materialno-techniczna nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach strony. Wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w związku ze zmianą danych lub uzyskaniem nowych uprawnień, w części dotyczącej wpisów dat ważności, nie zmienia uprawnień strony, a jedynie odzwierciedla stan faktyczny i dane zawarte w poprzednim dokumencie lub nowe uprawnienia. Taka czynność podlega zaskarżeniu bezpośrednio do sądu administracyjnego, a nie postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

u.k.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa o kierujących pojazdami

Prawo jazdy jest wydawane przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej.

u.k.p. art. 18 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o kierujących pojazdami

Na wniosek osoby uprawnionej starosta wydaje nowy dokument prawa jazdy w przypadku zmiany danych, pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, innych niż decyzje.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Definiuje decyzję administracyjną jako akt władczy rozstrzygający sprawę co do jej istoty.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa art. 10 § ust. 1 pkt 5 lit. a, ust. 3 pkt 10

Szczegółowe zasady wypełniania wniosku o wydanie prawa jazdy, w tym tabeli z danymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w zakresie wpisów dat ważności jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności czynności materialno-technicznej jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Wydanie nowego dokumentu prawa jazdy jest decyzją administracyjną, której można żądać stwierdzenia nieważności. Ograniczenie ważności dotychczasowych uprawnień przy wydawaniu nowego dokumentu stanowi rażące naruszenie prawa.

Godne uwagi sformułowania

wydanie nowego dokumentu prawa jazdy stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, tj. czynność materialno-techniczną brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji instytucja stwierdzenia nieważności [...] znajduje zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do 'decyzji' czynność materialno-techniczna [...] podlega zaskarżeniu w drodze skargi wnoszonej bezpośrednio do sądu administracyjnego

Skład orzekający

Jadwiga Pastusiak

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Kosowska

asesor

Anna Strzelec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru prawnego czynności związanych z wymianą dokumentu prawa jazdy oraz stosowania przepisów o stwierdzeniu nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wymiany dokumentu prawa jazdy i rozróżnienia między decyzją administracyjną a czynnością materialno-techniczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotne rozróżnienie między decyzją administracyjną a czynnością materialno-techniczną w kontekście prawa jazdy, co ma praktyczne znaczenie dla obywateli i prawników zajmujących się sprawami administracyjnymi.

Prawo jazdy: Kiedy wymiana dokumentu to tylko czynność, a kiedy decyzja administracyjna?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 371/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Anna Strzelec
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 374/22 - Wyrok NSA z 2022-04-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 105 § 1, art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 10 ust. 1, art. 18 ust. 1, ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 § 2 pkt 4, art. 119 pkt 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 231
§ 10 ust. 1 pkt 5 lit. a, ust. 3 pkt 10
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia  do kierowania pojazdami
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 19 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wydania praw jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. umorzyło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty L. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z dnia 5 października 2018 r. M. A. zwrócił się o wydanie dokumentu prawa jazdy kat. B+E. Do wniosku skarżący dołączył m.in. nr profilu kandydata na kierowcę dot. kat. B+E oraz orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. B+E z terminem następnego badania wyznaczonym na dzień 5 października 2023 r. Skarżący posiadał już wcześniej wydany dokument prawa jazdy kat. A (data wydania uprawnienia 20 marca 1996 r., data ważności uprawnienia "-") oraz B (data wydania uprawnienia 2 lutego 1998 r., data ważności uprawnienia "-").
W dniu 12 lutego 2019 r. Starosta L. wydał stronie nowy dokument prawa jazdy nr [...] obejmującego kategorie AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, przy czym w odniesieniu do każdej z kategorii jako datę ważności wskazał 5 października 2023 r. Dokument ten został odebrany przez skarżącego w dniu 1 marca 2019 r.
Pismem z dnia 18 stycznia 2021 r., powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", M. A. zwrócił się do Starosty L. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wydania prawa jazdy ze względu na rażące naruszenie prawa. Wskazał, że ograniczenie ważności prawa jazdy kat. B w jego przypadku nie miało żadnych podstaw prawnych ani faktycznych. Uznał, że nie można weryfikować uzyskanych wcześniej uprawnień tylko ze względu na to, że kierowca zdobył nowe uprawnienia. Powołał się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz w Rzeszowie.
Po przekazaniu akt sprawy, pismem z dnia 23 lutego 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wezwało stronę do sprecyzowania podania, poprzez wyjaśnienie czy pismo stanowi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty L. z dnia [...] lutego 2019 r., [...] dotyczącej wydania prawa jazdy z powodu zmiany danych czy też wniosek o uznanie bezskuteczności czynności Starosty L. polegającej na dokonaniu wpisu terminów ważności uprawnień w dokumencie prawa jazdy nr [...]/0609 wydanym przez Starostę L. w dniu [...] grudnia 2019 r.
W odpowiedzi M. A. wskazał, że żąda stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczył, że Starosta wydając decyzję o nadaniu mu nowych uprawnień do kierowania pojazdami, bez jakiejkolwiek podstawy prawnej dokonał samowolnie wpisu terminu ważności uzyskanych przed poszerzeniem kwalifikacji do kierowania pojazdami uprawnień kat. A i B. Wskazał, że w świetle obowiązującego orzecznictwa sądów administracyjnych nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212), dalej jako "u.k.p." oraz "ustawa o kierujących pojazdami", udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany danych w nim zawartych, powinien poza uzasadnioną zmianą jedynie powtarzać zapisy w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami. Nie wnioskował on o ograniczenie mu czasu ważności poprzednio posiadanych uprawnień, a zatem organ dokonując czynności materialno-technicznej w oparciu o art. 18 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, może dokonać zmiany wpisów w dokumencie prawa jazdy jedynie w zakresie określonym treścią złożonego wniosku, a więc zmiany danych wnioskodawcy oraz z uwagi na treść art. 13 ust. 1 ustawy wpisu daty ważności wydawanego dokumentu. Dokonywane przez organ wpisy nie mogą dotyczyć posiadanego przez wnioskodawcę uprawnienia do kierowania pojazdami. Wskazał, że zasadne jest stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, do czego właściwe jest samorządowe kolegium odwoławcze zgodnie z art. 157 k.p.a.
Zawiadomieniem z dnia 12 marca 2021 r. Kolegium poinformowało stronę o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. umorzyło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty L. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych. Wydanie na podstawie powyższego przepisu nowego dokumentu prawa jazdy stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, tj. czynność materialno-techniczną.
Kolegium wskazało, że ze względu na charakter wydania dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji. Skoro bowiem wymiana prawa jazdy dokonywana jest w drodze czynności materialno-technicznej i brak jest decyzji administracyjnej, niedopuszczalne jest zastosowanie w sprawie przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji. Samo zaś użycie, na odwrocie wypełnianego przez stronę wniosku, słowa "decyzja" oraz wskazanie na tym dokumencie daty i sygnatury sprawy administracyjnej nie powoduje, że dokument ten nosi cechy władczego rozstrzygnięcia organu administracji o prawach strony. Tym samym znajdujący się w aktach kierowcy dokument dotyczący wymiany prawa jazdy z uwagi na zmianę danych (karta - 31 - 31v akt) nie stanowi decyzji administracyjnej. Od innych czynności organu administracji publicznej, nie przybierających formy decyzji administracyjnej (czynności materialno-technicznej) nie przysługuje odwołanie, o którym mowa w art. 127 1 k.p.a., a tym bardziej nie można żądać stwierdzenia nieważności takiej czynności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Organ odwoławczy podniósł, że w myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy nie istnieje sprawa administracyjna podlegająca rozpoznaniu w tym postępowaniu. Bezprzedmiotowym może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy.
W związku z powyższym w przypadku wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, a następnie w razie stwierdzenia w toku postępowania, iż jest ono bezprzedmiotowe, bowiem w sprawie objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności nie wydano decyzji w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a., lecz dokonano czynności materialno-technicznej, należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania.
Ubocznie organ wskazał, że wydanie nowego dokumentu prawa jazdy na podstawie art. 18 ust. 2 u.k.p. jako czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która z mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), "p.p.s.a.", objęta została kognicją sądów administracyjnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. A. zaskarżył powyższą decyzję w całości, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie jej uchylenie, a także rozważenie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w części ograniczającej datę ważności dotychczasowych uprawnień do kierowania pojazdami oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 18 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami polegające na błędnej wykładni i przyjęciu, że wydanie nowego dokumentu prawa jazdy potwierdzającego nowe uprawnienia nie jest wydane w formie decyzji administracyjnej, w której to decyzji określa się czas ważności nowych uprawnień;
2. naruszenie prawa procesowego, tj.
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny przejawiające się w nieustaleniu na jakiej podstawie wydawane są nowe uprawnienia i niezbadaniu w jakiej formie "winno się nadawać nowe uprawnienia, a w konsekwencji czy nadanie nowych uprawnień w formie nowego prawa jazdy może ingerować w ważność uprzednio nabytych uprawnień i w jakikolwiek sposób je ograniczać;
- art 105 § 1 k.p.a., poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość w sytuacji, gdy stwierdzenie przez organ administracji publicznej bezprzedmiotowości postępowania i wydanie decyzji o umorzeniu wiąże się z koniecznością uprzedniego zebrania kompletnego materiału dowodowego i poprawnego ustalenia na jego podstawie stanu faktycznego, który będzie wykluczał prawną możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło;
- art 107 § 1 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania do wydawania nowego, uaktualnionego prawa jazdy przez starostę na wniosek skarżącego, w sytuacji gdy dokument Starosty L. posiadał wszelkie elementy pozwalające na przyjęcie, że jest decyzją administracyjną w świetle prawa, a ponadto nosił nazwę decyzji, co w świetle art 10 ust 1 ustawy o kierujących pojazdami oznacza, że wydanie nowego prawa jazdy z uzupełnionymi o nowe uprawnienia danymi jest decyzją administracyjną.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zgodnie z brzmieniem art. 10 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy jest wydawane przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Oznacza to, że wydanie prawa jazdy odbywa się w drodze decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o nowe prawo jazdy uwzględniające zmianę miejsca zamieszkania oraz nowo nabyte uprawnienia do kierowania innymi pojazdami. Nadanie nowych uprawień wiąże się stricte z wydaniem dokumentu uprawniającego do kierowania w postaci prawa jazdy, co zgodnie z art. 10 ust. 1 u.k.p. odbywa się w drodze decyzji administracyjnej. Już zresztą sam dokument nosi nazwę decyzji oraz spełnia wszelkie warunki określone w art 107 § 1 k.p.a.
W ocenie skarżącego, z uwagi na nabycie nowych uprawnień i konieczność wydania decyzji administracyjnej, której nieodłącznym elementem jest nowe prawo jazdy, organ II Instancji winien uznać, że mamy do czynienia ze sprawą administracyjną i wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie wyeliminowania z obrotu wadliwej w części decyzji Starosty L., w której ograniczono okres ważności uprawnień nabytych w latach 1996 i 1998. Wydanie nowego dokumentu nie może stanowić podstawy do ograniczenia uprzednio nabytych uprawnień i czynność ta związana z decyzją administracyjną o nadaniu nowych uprawnień została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Umorzenie postępowania w tej sytuacji stanowi rażące naruszenie prawa, tj. art. 10 ust. 1 oraz art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy kierujących pojazdami.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, uzasadniających wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2021 r., którą organ umorzył postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty L. z dnia [...] lutego 2019 r. dotyczącej wydania prawa jazdy z powodu zmiany danych w dokumencie prawa jazdy.
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 105 § 1 k.p.a, w myśl którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony, natomiast wskazuje brak możliwości merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Bezprzedmiotowość może być spowodowana przesłankami przedmiotowymi (brak podstawy prawnej orzekania, brak przedmiotu faktycznego), jak też przesłankami podmiotowymi (w szczególności brakiem interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania). Gdy w sprawie wszczynanej na wniosek bezprzedmiotowość jest oczywista, organ powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Natomiast gdy brak nie jest oczywisty i podlega wyjaśnieniu, jak również gdy postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku nieuprawnionego podmiotu, a organ zorientował się o przesłance negatywnej postępowania później – prawidłowym rozstrzygnięciem jest umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
O bezprzedmiotowości w ujęciu przedmiotowym będzie mowa w przypadku, gdy w sprawie stan faktyczny nie odpowiada stanowi hipotetycznemu zapisanemu w normie prawa materialnego (komentarz do art. 105 k.p.a. [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 16, Warszawa 2019). Jak wskazał WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 31 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1353/13, bezprzedmiotowym może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia.
W rozpoznawanej sprawie zasadniczy argument Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. przemawiający za umorzeniem postępowania opierał się na twierdzeniu, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty L. stało się bezprzedmiotowe, z tego względu, że wydanie na podstawie art. 18 ust. 2 u.k.p. nowego dokumentu prawa jazdy stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, tj. czynność materialno-techniczną, wobec czego brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji. Inaczej rzecz ujmując, organ odwoławczy przyjął, że nie można rozstrzygać o stwierdzeniu nieważności aktu niestanowiącego decyzji administracyjnej.
Wobec tak sformułowanego problemu stwierdzić należy na wstępie, że organ prawidłowo ustalił żądanie skarżącego, jako wniosek o stwierdzenie nieważności czynności materialno-technicznej, którą skarżący błędnie zakwalifikował jako decyzję administracyjną (o czym będzie mowa poniżej). W rozpoznawanej sprawie skarżący zakwestionował bowiem dokonanie wpisów tabeli części H wniosku o wydanie prawa jazdy oraz do dokumentu prawa jazdy w zakresie dat ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy w ramach procedury określonej w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p.
Jak wynika z akt sprawy, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skarżący zwrócił się do Starosty L. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wydania prawa jazdy ze względu na rażące naruszenie prawa wskazując, że ograniczenie ważności prawa jazdy kat. B w jego przypadku nie miało żadnych podstaw prawnych ani faktycznych. Po przekazaniu akt sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wezwało stronę do sprecyzowania podania, poprzez wyjaśnienie czy pismo stanowi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty L. z dnia [...] lutego 2019 r. dotyczącej wydania prawa jazdy z powodu zmiany danych czy też wniosek o uznanie bezskuteczności czynności Starosty L. polegającej na dokonaniu wpisu terminów ważności uprawnień w dokumencie prawa jazdy nr [...] wydanym przez Starostę L. w dniu [...] grudnia 2019 r. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że żąda stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał, że w świetle obowiązującego orzecznictwa sądów administracyjnych nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 u.k.p., udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany danych w nim zawartych, powinien poza uzasadnioną zmianą jedynie powtarzać zapisy w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami. Zasadne jest zatem stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, do czego właściwe jest samorządowe kolegium odwoławcze zgodnie z art. 157 k.p.a.
Wobec tak sformułowanego żądania skarżącego należało uznać, że postępowanie organu było prawidłowe. Wniosek skarżącego, sprecyzowany na wezwanie organu, wyznaczył ramy postępowania administracyjnego oraz zakres sądowej kontroli legalności podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym w sprawie zastosowania). Granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa zatem sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia, a treść i zakres sprawy administracyjnej wyznaczają normy prawa, które determinują treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie.
Przechodząc do meritum sprawy wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 18 ust. 1 u.k.p., osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. W myśl ust. 2 pkt 2 tego przepisu, na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych. Stosownie zaś do art. 10 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy jest wydawane przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.
W niniejszej sprawie skarżący domagał się wydania nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B+E oraz zmianą adresu zamieszkania. Skarżący posiadał już uprawnienie do kierowania pojazdami kat. A i B ważne bezterminowo. Wraz z wnioskiem skarżący złożył wymagane przez art. 13 ustawy o kierujących pojazdami oraz orzeczenie lekarskie z dnia 5 października 2018 r., nr [...].
Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o wydanie prawa jazdy kategorii B+E, w oparciu o przepis art. 10 ust. 1 u.k.p. Starosta L., wydał decyzję administracyjną posługując się typowym drukiem wniosku o wydanie prawa jazdy (wzór wniosku i decyzji o wydaniu prawa jazdy lub pozwolenia określony został w obowiązującym do 31 grudnia 2019 r. załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U z 2016 r., poz. 231 dalej jako "rozporządzenie w sprawie wydawania dokumentów"). W części H tego wniosku znajduje się treść sentencji decyzji administracyjnej, zgodnie z którą organ przyznaje osobie, o której mowa w części A wniosku, uprawnienia do kierowania pojazdami i wydaje jej "prawo jazdy ważne do dnia 5 października 2035 r. nr [...]".
Tak sformułowana treść decyzji oznacza, że rozstrzygnięcie w niej zawarte jest pozytywne dla skarżącego, uwzględnia bowiem w całości jego wniosek zawarty w części C wniosku. Z tego względu w znajdującym się w części H uzasadnieniu decyzji zawarta jest wyłącznie informacja, że na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. organ odstępuje od uzasadnienia, ze względu na fakt, że decyzja uwzględnia w całości żądanie strony.
Przyznanie tego nowego uprawnienia wygenerowało po stronie Starosty obowiązek wymiany posiadanego przez skarżącego dokumentu prawa jazdy. Jak już wyżej wskazano, taka wymiana dokumentu prawa jazdy dokonywana jest poprzez wydanie nowego dokumentu prawa jazdy na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p. W zakresie, w jakim nie dotyczy to przyznania nowych uprawnień (kategorii B+E), dokonana w tym trybie wymiana prawa jazdy nie wpływa na zakres posiadanych uprawnień i obowiązków wnioskodawcy. Nowo wydany dokument, poza uzasadnioną zmianą (czyli wynikająca ze złożonego wniosku) powinien jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim – pierwotnym (z uwzględnieniem zakresu uprawnień wynikających z przyjętych przez ustawodawcę kategorii prawa jazdy, zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 u.k.p.).
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, odzwierciedleniem powyższego na wspomnianym druku wniosku o wydanie prawa jazdy są dalsze zapisy części H druku, na którym wydawana jest decyzja o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami. Część ta zawiera również tabelę opatrzoną tytułem "Prawo jazdy". W pierwszej kolumnie tej tabeli znajdują się wszystkie możliwe do uzyskania kategorie prawa jazdy. Druga kolumna dotyczy natomiast daty uzyskania uprawnień, trzecia daty ważności, a czwarta ograniczeń. Wpisanie danych do tabeli znajdującej się w części H wniosku, a także do wydawanego dokumentu prawa jazdy odbywa się według zasad określonych we wskazanym powyżej rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów. Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 5 lit. a tego rozporządzenia, w celu wydania prawa jazdy w wyniku pozytywnej weryfikacji dokumentów należy wypełnić wniosek o wydanie prawa jazdy w części H, tj. również wspomnianą tabelę – jeżeli wydaje się decyzję administracyjną. Natomiast w § 10 ust. 3 rozporządzenia wskazano szczegółowy sposób wypełnienia wniosku oraz prawa jazdy, w tym m.in. w zakresie dotyczącym ważności uprawnienia według zasad szczegółowo opisanych w § 10 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia.
Odnośnie formy załatwienia wniosku skarżącego o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy stanowisko sądów administracyjnych jest jednolite – wymiana dokumentu prawa jazdy realizowana przez wydanie nowego dokumentu w oparciu o przepis art. 18 ust. 2 u.k.p. stanowi czynność z zakresu administracji publicznej – czynność materialno-techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. Wynika to z charakteru tej czynności – skoro wydanie nowego dokumentu następuje z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych, to skutkiem takiej czynności organu nie jest powstanie lub odjęcie po stronie osoby wnioskującej o wymianę dokumentu jakichkolwiek uprawnień, czy też czasowe ich ograniczenie (wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt. I OSK 585/16, wyrok z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Po 848/13).
Powyższe oznacza, że daty ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy ujęte w tabeli części H wniosku oraz do dokumentu prawa jazdy nie stanowią elementu rozstrzygnięcia zawartego w wydanej decyzji administracyjnej dotyczącej nowych uprawnień, w rozpoznawanej sprawie w zakresie kategorii B+E. Wpisanie w dokumencie prawa jazdy w części H danych, zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 5 lit. a i § 10 ust. 3 rozporządzenia stanowi wyłącznie czynność materialno-techniczną. Innymi słowy wydawanie przez starostę na wniosek osoby zainteresowanej prawa jazdy w zakresie nowych uprawnień następuje w drodze decyzji administracyjnej ujętej w części H pkt 1 druku wniosku o wydanie prawa jazdy. Natomiast wpisanie daty ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy do tabeli części H wniosku oraz do dokumentu prawa jazdy, poprzez wydanie nowego dokumentu prawa jazdy na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p., stanowi czynność materialno-techniczną.
Konsekwencją powyższego jest to, że od decyzji ujętej w części H pkt 1 druku wniosku o wydanie prawa jazdy w zakresie nowych uprawnień, stronie przysługuje prawo odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Natomiast czynność materialno-techniczna polegająca na wpisaniu daty ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy do tabeli części H wniosku oraz do dokumentu prawa jazdy objęta jest kontrolą sprawowaną przez sądy administracyjne i podlega zaskarżeniu w drodze skargi wnoszonej bezpośrednio do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W tej sytuacji należało uznać, że rozstrzygnięcie organu było prawidłowe. W niniejszej sprawie niemożność uwzględnienia wniosku skarżącego – stwierdzenia nieważności czynności materialno-technicznej – oznacza "bezprzedmiotowość" postępowania administracyjnego o charakterze przedmiotowym, a co za tym idzie konieczność jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Z treści art. 156 § 1 k.p.a. wynika bowiem wprost, że znajduje on zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do "decyzji" (oraz na podstawie art. 126 k.p.a. do postanowień, co na gruncie rozpoznawanej sprawy pozostaje bez znaczenia), przez co należy rozumieć decyzję administracyjną, którą organ I instancji rozstrzygnął konkretną sprawę co do jej istoty (art. 104 § 1 k.p.a.) albo w inny sposób skończył sprawę w pierwszej instancji (art. 104 § 2 k.p.a.). Konsekwentnie należy zatem uznać, że instytucja stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. obejmuje wyłącznie decyzje administracyjne oraz postanowienia i nie ma zastosowania od innych czynności organu administracji publicznej, nie przybierających tych form.
Ocenie sądu w niniejszej sprawie nie podlega natomiast prawidłowość dokonania wpisów tabeli części H wniosku o wydanie prawa jazdy do oraz do dokumentu prawa jazdy w zakresie dat ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy. Jak już wyżej wskazano dokonanie takich wpisów i wydanie nowego dokumentu prawa jazdy stanowi czynność materialno-techniczną, której nie można zakwestionować w postepowaniu nieważnościowym, o którym mowa w art. 156 § 1 k.p.a., a która podlega zaskarżeniu bezpośrednio do sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu, organy wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy i prawidłowo oceniły wniosek skarżącego, w szczególności wobec złożonych przez niego wyjaśnień. Skarżącemu zapewniono czynny udział w postępowaniu, organ informował go o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści właściwych przepisów. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się merytorycznie do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również w działaniach organów naruszenia innych zasad postępowania administracyjnego.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Niniejsza sprawa została przez sąd rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ administracji (k. 31), a skarżący nie żądał przeprowadzenia rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI